Κατηγορία: Ενημέρωση

Περίπου 1 στους 4 ασθενείς που βρίσκονται σε κώμα με εγκεφαλική βλάβη, ίσως είναι σε θέση να ακούν, να αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει γύρω τους και να σκέφτονται, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Οι ερευνητές, που δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στις 14 Αυγούστου 2024, στο επιστημονικό περιοδικό «New England Journal of Medicine», μελέτησαν 353 ασθενείς που έπασχαν από σοβαρή εγκεφαλική βλάβη και βρίσκονταν σε κωματώδη κατάσταση λόγω ατυχήματος ή κάποιου εγκεφαλικού επεισοδίου.

Συγκεκριμένα, πραγματοποίησαν σπινθηρογράφημα εγκεφάλου στους συμμετέχοντες, την ίδια στιγμή που τους έδιναν κάποιες απλές λεκτικές εντολές (π.χ.: ανοιγόκλεισε το χέρι σου, φαντάσου ότι παίζεις τένις). Ο σκοπός της μελέτης ήταν να διαπιστώσουν εάν οι ασθενείς εμφάνιζαν εγκεφαλική δραστηριότητα, όταν τους δίνονταν οι εντολές αυτές.

Σημειώνουμε ότι από τους 353 ασθενείς, οι 112 κατόρθωσαν να ανταποκριθούν στις εντολές που τους δόθηκαν, ενώ οι υπόλοιποι 241 δεν ανταποκρίθηκαν και έδωσαν την εντύπωση πως δεν αντιλαμβάνονταν τι συνέβαινε γύρω τους.

Όπως διαπιστώθηκε, όμως, ο 1 στους 4 συμμετέχοντες που δεν ανταποκρίθηκαν παρουσίαζε σημαντική εγκεφαλική δραστηριότητα όταν οι επιστήμονες τους έδιναν λεκτικές εντολές, όπως φάνηκε μέσα από τα σπινθηρογραφήματα εγκεφάλου. Μάλιστα, η εγκεφαλική δραστηριότητα φαίνεται να ήταν παρόμοια με αυτή των υγιών ανθρώπων και σημειωνόταν στις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου.

Ηθική υποχρέωση να αλληλεπιδρούμε με τους ασθενείς σε κώμα

«Η μελέτη υποδεικνύει ότι ένας σημαντικός αριθμός των ασθενών που δίνουν την εντύπωση πως δεν έχουν συνείδηση, στην πραγματικότητα συντηρούν ένα υψηλό επίπεδο των γνωστικών τους λειτουργιών, πράγμα που σημαίνει πως οι επαγγελματίες υγείας θα έπρεπε να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με τους ασθενείς αυτούς. Έχουμε την ηθική υποχρέωση να αλληλεπιδρούμε με αυτούς τους ασθενείς και να προσπαθούμε να τους βοηθούμε να συνδέονται με τον κόσμο», είπε σε συνέντευξη Τύπου ο δρ. Nicholas Schiff, καθηγητής νευρολογίας στο πανεπιστήμιο του Κορνέλ και εκ των συγγραφέων της μελέτης.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι τα νοσοκομεία θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα διαθέσιμα απεικονιστικά μέσα προκειμένου να εκτιμηθεί η εγκεφαλική λειτουργία των ασθενών.

«Πρόκειται για μια μελέτη – ορόσημο για ασθενείς με τέτοιου είδους διαταραχές. Δυστυχώς, η τεχνολογία που απαιτείται για την εκτίμηση των ασθενών αυτών είναι αρκετά περίπλοκη και, μέχρι στιγμής, μόνο μια μικρή μερίδα των νοσοκομείων ανά των κόσμο είναι σε θέση να υιοθετήσουν τέτοιες μεθόδους. Ωστόσο, ήδη ερευνώνται πιο απλές μέθοδοι ως εναλλακτικές που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε μεγαλύτερη κλίμακα», σχολίασε ο δρ. Daniel Kondziella, νευρολόγος στο νοσοκομείο Rigshospitalet της Κοπεγχάγης και επικεφαλής συγγραφέας του πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Νευρολογίας για τη Διάγνωση του Κώματος και των Διαταραχών της Συνείδησης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και συστημάτων επικοινωνίας με αυτούς τους ασθενείς θα βελτίωνε όχι μόνο την ποιότητα ζωής τους, αλλά και τις πιθανότητες για μια μελλοντική ανάρρωση.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Aging» ισχυρίζεται ότι ένα γνωστό φάρμακο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τις μελλοντικές θεραπείες κατά του Αλτσχάιμερ και άλλων νευροεκφυλιστικών νόσων, όπως είναι η νόσος του Πάρκινσον.

Σημειώνουμε πως σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ το γλυμφατικό σύστημα (το «αποχετευτικό σύστημα» του εγκεφάλου) δυσλειτουργεί, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται τοξίνες, οι οποίες με τη σειρά τους βλάπτουν τους υγιείς ιστούς και προκαλούν γνωστική κατάπτωση και άλλα προβλήματα. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί επιστήμονες αποκαλούν το Αλτσχάιμερ ως την νόσο του «βρώμικου μυαλού».

Ουσιαστικά, το γλυμφατικό σύστημα λειτουργεί διοχετεύοντας υγρά στους ιστούς του εγκεφάλου, «καθαρίζοντας» με αυτό τον τρόπο τον εγκέφαλο και απομακρύνοντας παλιά, ελαττωματικά κύτταρα και πρωτεΐνες.

Οι ερευνητές μελέτησαν το γλυμφατικό σύστημα σε ποντίκια και διαπίστωσαν ότι, κατά κανόνα, το σύστημα αυτό στους νεαρούς και υγιείς ποντικούς λειτουργούσε σωστά και ήταν αποτελεσματικό. Ωστόσο, καθώς οι ποντικοί γερνούσαν και ιδίως στις περιπτώσεις που οι ποντικοί εκδήλωναν σημάδια άνοιας, το σύστημα «καθαρισμού» φαινόταν να εμφανίζει καθυστερήσεις και προβλήματα, με την επιβράδυνση να φτάνει περίπου στο 63%.

Οι παρατηρήσεις αυτές φαίνεται να συνάδουν με μια από τις επικρατέστερες θεωρίες που αφορούν τα αίτια που προκαλούν το Αλτσχάιμερ. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, πλάκες που περιέχουν β-αμυλοειδή, συσσωρεύονται στον εγκέφαλο και νεκρώνουν τους ιστούς. Μάλιστα, η παρουσία των β-αμυλοειδών θεωρείται ως ένα βασικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό του Αλτσχάιμερ.

Αντίστοιχα, για τη νόσο του Πάρκινσον θεωρείται ότι με παρόμοιο τρόπο λειτουργεί μια πρωτεΐνη που ονομάζεται α-συνουκλεΐνη.

Αλτσχάιμερ: Η ουσία που ίσως μπορεί να «καθαρίσει» τον εγκέφαλο

Η καταπολέμηση των πλακών από β-αμυλοειδή που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο βρίσκεται στο στόχαστρο της επιστημονικής κοινότητας.

Όπως είχε μεταδώσει λίγους μήνες πριν το Healthstat.gr, σε ΗΠΑ και Ασία έχει ήδη εγκριθεί το φάρμακο Lecanemab, το οποίο επιβραδύνει την εξέλιξη του Αλτσχάιμερ κατά 27%. Πρόκειται για μια ενδοφλέβια θεραπεία αντισωμάτων που στοχεύει και αφαίρει τα β-αμυλοειδή από τον εγκέφαλο.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 15 Αυγούστου 2024 στο «Nature Aging», ένα φάρμακο που χορηγείται συχνά για την επίσπευση του τοκετού θα μπορούσε να αποτελέσει το «κλειδί» για τις μελλοντικές θεραπείες του Αλτσχάιμερ.

Ο λόγος για τα προστανοειδή, μια ομάδα φαρμάκων που λειτουργούν προκαλώντας μυϊκές συσπάσεις. Χορηγούνται τοπικά, ενδοφλέβια ή με τη μορφή χαπιού περίπου στο 30% των γυναικών που γεννούν σε νοσοκομεία στις ΗΠΑ, ενώ η χρήση της είναι αρκετά διαδεδομένη και στην Ελλάδα. Αξιοποιούνται επίσης στη θεραπεία του γλαυκώματος και στις περιπτώσεις που χρειάζεται να γίνουν μεταβολές στη ροή του αίματος.

«Χρησιμοποιώντας ένα φάρμακο που προκαλεί μυϊκές συσπάσεις είδαμε ότι μπορούμε να επιταχύνουμε τη λειτουργία του γλυμφατικού συστήματος στα ποντίκια και να ‘καθαρίσουμε’ τα απόβλητα από τον εγκέφαλο και να επαναφέρουμε μέρος της λειτουργίας του. Είναι σημαντικό πως το καταφέραμε αυτό με ένα φάρμακο που ήδη χρησιμοποιείται κλινικά, πράγμα που σημαίνει ότι γνωρίζουμε τις παρενέργειές του και θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε σαν θεραπεία πιο γρήγορα», σχολίασε ο δρ. Douglas Kelley, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ και επικεφαλής της μελέτης.

Η ιλαρά, που θεωρείται δείκτης για τους ανεπαρκώς εμβολιασμένους πληθυσμούς λόγω της υψηλής μεταδοτικότητάς της, προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, λένε αξιωματούχοι.

Αναμφίβολα, οι παιδικοί εμβολιασμοί σώζουν ζωές προστατεύοντας τα μωρά και τα παιδιά από κοινές ασθένειες όπως η ιλαρά και η διφθερίτιδα. Ωστόσο, η πρόοδος προς τους παγκόσμιους στόχους ανοσοποίησης έχει σταματήσει, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της UNICEF , υποδηλώνοντας ότι τέτοιοι εμβολιασμοί δεν έχουν ανακάμψει από την αρχή της πανδημίας του κορωνοϊού .

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, τα δεδομένα δείχνουν ότι ο αριθμός των παιδιών παγκοσμίως που δεν έχουν λάβει ούτε μία δόση του εμβολίου DPT (διφθερίτιδας, τετάνου και κοκκύτη) αυξήθηκε από 13,9 εκατομμύρια το 2022 σε 14,5 εκατομμύρια το 2023. Η κάλυψη του εμβολίου κατά της ιλαράς έχει σταματήσει, επίσης, με 22,2 εκατομμύρια παιδιά που δεν εμβολιάστηκαν το 2023. Αυτό αντιστοιχεί σε ποσοστό κάλυψης 83% παγκοσμίως, πολύ λιγότερο από το 95% που απαιτείται για την ανοσία του πληθυσμού στην ιλαρά.

Η εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών ποικίλλει ανά περιοχή: Περισσότερα από τα μισά παιδιά που δεν έχουν κάνει ούτε μία δόση παιδικού εμβολίου ζουν στη Νιγηρία, την Ινδία, την Αιθιοπία, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Σουδάν, την Ινδονησία και την Υεμένη.

Η αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς προκαλεί ανησυχία

Η ελλιπής κάλυψη για την ιλαρά προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία λόγω της υψηλής μεταδοτικότητάς της, λένε αξιωματούχοι. Τα τελευταία πέντε χρόνια, σημειώνουν, 103 χώρες που φιλοξενούν περίπου τα τρία τέταρτα των βρεφών στον κόσμο έχουν βιώσει εκτεταμένες επιδημίες ιλαράς.

«Αυτό είναι ένα επιλύσιμο πρόβλημα», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους σε πρόσφατη ανακοίνωση. «Το εμβόλιο ιλαράς είναι φθηνό και μπορεί να χορηγηθεί ακόμα και στα πιο δύσκολα μέρη. Ο ΠΟΥ δεσμεύεται να συνεργαστεί με όλους τους εταίρους μας για να υποστηρίξει τις χώρες για να καλύψουν αυτά τα κενά και να προστατεύσουν τα παιδιά που κινδυνεύουν περισσότερο το συντομότερο δυνατό».

Τα κενά επιμένουν παρά τα κέρδη σε ορισμένους τομείς, όπως η αυξημένη κάλυψη του εμβολίου HPV, που προστατεύει από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και άλλους καρκίνους, μεταξύ των εφήβων κοριτσιών παγκοσμίως, και η πρόοδος στα συνολικά ποσοστά εμβολιασμού σε χώρες χαμηλού εισοδήματος και χώρες στην αφρικανική περιοχή του ΠΟΥ. Οι παγκόσμιοι στόχοι εμβολιασμού απαιτούν κάλυψη 90 τοις εκατό για όλα τα παιδικά εμβόλια έως το 2030.