Ανησυχία προκαλούν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), τα αυξημένα κρούσματα του ιού Νίπα, που παρουσιάζονται στο Μπαγκλαντές. Τα δύο τελευταία κρούσματα, ήταν θανατηφόρα, ένας άνδρας 38 ετών και ένα τρίχρονο κορίτσι.
Μπορεί ο ΠΟΥ να έχει χαρακτηρίσει «μέτριο» τον κίνδυνο της ασθένειας, όμως όπως σημειώνει, τα συμπτώματα, συχνά δεν είναι ευδιάκριτα, ώστε να γίνει γρήγορη διάγνωση.
Η νόσος εντοπίζεται συνήθως στο Μπαγκλαντές, την Ινδία και την Κίνα και είναι μία θανατηφόρα λοίμωξη, μία ζωονοσογόνος νόσος που μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω μολυσμένων ζώων (όπως νυχτερίδες ή χοίροι) ή τροφών μολυσμένων με σάλιο, ούρα και εκκρίσεις μολυσμένων ζώων.
Για τη συγκεκριμένη νόσο, δεν υπάρχει γνωστή θεραπεία ή εμβόλιο και αντιμετωπίζεται με υποστηρικτική θεραπεία των αναπνευστικών και νευρολογικών επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν.
«Τη νόσο τη γνωρίζουμε, δεν πρέπει να ανησυχούμε ακόμη σοβαρά, ο ΠΟΥ, εκδίδει προειδοποιήσεις, όπως πρέπει να κάνει. Συνήθως η ιός εμφανίζεται στο Μπαγκλαντές και την Ινδία, αλλά δεν κάνει μεγάλες επιδημίες. Μπορεί βέβαια να φτάσει σε γενικευμένη σήψη, εγκεφαλοπάθειες, ή και ανακοπή», μας λέει η πρόεδρος της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδος, κ.Μάτα Τσικρικά.
Ο θανατηφόρος ιός εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1999 στη διάρκεια ενός ξεσπάσματος της νόσου που επηρέασε χοιροτρόφους και άλλους οι οποίοι ήρθαν σε στενή επαφή με χοίρους στη Μαλαισία και στη Σιγκαπούρη. Το πρώτο και χειρότερο ξέσπασμα ξεκίνησε με έναν 26χρονο, ο οποίος μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με πυρετό και βήχα. Στη συνέχεια μολύνθηκαν συγγενείς του και άλλοι ασθενείς προτού ο άνδρας αυτός διαγνωστεί με Νίπα. Είκοσι-ένας από τους 23 μολυσθέντες κατέληξαν. Το 2019 και το 2021 ο Νίπα στοίχισε τη ζωή σε δύο ακόμη ανθρώπους.
Τα μολυσμένα άτομα αναπτύσσουν αρχικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν πυρετό, αναπνευστική δυσχέρεια, πονοκεφάλους και έμετο, λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Η εγκεφαλίτιδα και οι επιληπτικές κρίσεις μπορούν επίσης να εμφανιστούν σε σοβαρές περιπτώσεις, οδηγώντας σε κώμα.
Την αγωνία του κόσμου που υποβάλλεται συνεχώς σε self-test, τεστ covid, γρίπης για να διαπιστωσει εάν έχει νοσήσει προσπαθεί να καθησυχάσει ο γενικός γιατρόςΔημήτρης Κουναλάκης. Απαραίτητη είναι η εμπιστοσύνη προς τον γιατρό ο οποίος ξέρει να τα χειρίζεται και να κάνει ορθή διάγνωση με βάση και άλλα συμπτώματα.
Ο γιατρός εξηγεί ότι δεν θα πρέπει να λάβουμε ως θέσφατο την απάντηση ενός τεστ γιατί τα εν λόγω τεστ αξιοποιήθηκαν εξαιτίας των συνθηκών της πανδημίας με τη λογική ότι ακόμη και αυτό-υποβαλλόμενος σε τεστ βρεθεί θετικός θα αυτοπεριοριστεί και με αυτό τα τρόπο θα ανακόψει την αλυσίδα της μετάδοσης . Ωστόσο, ο κ. Κουναλάκης αποσαφηνίζει σε ανάρτησή του στα social media ότι υπάρχει πιθανότητα να βγει θετικό το τεστ, αλλά ο υποβαλλόμενος στην πραγματικότητα να μην νοσεί, σε περιπτώσεις «μάλλον εξεζητημένες και σπάνιες». Ακόμη και εάν το τεστ βγει αρνητικό αλλά υπάρχουν συμπτώματα τότε θα πρέπει να απευθυνθούμε στον γιατρό και εάν χρειαστεί να μας υποβάλλει εκείνος σε τεστ. «Και πρέπει να το επαναλάβει, γιατί ο ιατρός, είτε ο Γενικός Ιατρός-Παθολόγος, είτε ο Μικροβιολόγος, ξέρει να το κάνει με την σωστή διαδικασία ώστε να είμαστε τόσο σίγουροι όσο περιμένουμε από τις προδιαγραφές του τεστ. Και σίγουρα, ο ιατρός εκτός από το αποτέλεσμα του τεστ, θα εκτιμήσει και άλλα δεδομένα» εξηγεί ο κ. Κουναλάκης. Ο γιατρός επιβεβαιώνει ότι περιστατικά που ήταν αρνητικά στη συνέχεια είχαν θετικά τεστ, ενώ είχαν εφησυχαστεί. «Θα πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι ένα αρνητικό τεστ, αν υπάρχουν συμπτώματα, είναι σαν να μην έγινε καθόλου τεστ» αποσαφηνίζει ο γιατρός.
Για τα τεστ του στρεπτόκοκκου
Το βακτήριο μπορεί να υπάρχει μέσα στο στόμα χωρίς να επιδρά στον οργανισμό και χωρίς να δίνει συμπτώματα, σύμφωνα με όσα εξηγεί ο γιατρός. Σε αυτή την περίπτωση το streptest θα δείξει θετικό, αλλά δεν μεταφράζεται σε στρεπτοκοκκική λοίμωξη. Επίσης, είναι πιθανό να υπάρξουν συμπτώματα, αλλά να οφείλονται σε άλλο αίτιο.
Ωστόσο, είναι ανοικτό το ενδεχόμενο ασθενής με στρεπτοκοκκική λοίμωξη, να μην κάνει τεστ σωστά, να βγει αρνητικό και στη συνέχεια να εκδηλώσει συστηματική λοίμωξη. «Συνεπώς, ένα τέτοιο τεστ δεν έχει καμιά επιστημονική βάση και κανένα νόημα να γίνει σε ασθενή που δεν τον έχει δει ιατρός, ακόμη κι αν έχει συμπτώματα. Συχνά, οι ιατροί μπορεί να μην εμπιστευτούμε το τεστ και να στείλουμε και επιπλέον ειδικές εξετάσεις» σημειώνει ο γιατρός. Μια τέτοια εκδοχή είναι επικίνδυνη για ηλικιωμένους και σε ανθρώπους ευάλωτων ομάδων. Χαρακτηριστικά ο κ. Κουναλάκης καταλήγει με την παρότρυνση «συμβουλευόμαστε συνεπώς τον ιατρό μας. Έχει περάσει η παιδική ηλικία που παίζαμε το γιατρό».
Οι κίνδυνοι για την Υγείας που προκαλούνται από την παχυσαρκία τονίζονται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας. Περίπου 40% των ενηλίκων είναι υπέρβαροι και 15% παχύσαρκοι διεθνώς, ενώ παρόμοια ή και μεγαλύτερα ποσοστά αναφέρονται και στην Ελλάδα, στην οποία καταγράαφονται υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη.
Παχυσαρκία
Πρόκειται για την υπερβολική αύξηση του λιπώδους ιστού στο σώμα. Ο βαθμός παχυσαρκίας, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, προσδιορίζεται με το Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ ή BMI), που αποτελεί το πηλίκο που προκύπτει αν διαιρέσουμε το βάρος (σε κιλά) με το τετράγωνο του ύψους (σε μέτρα). Φυσιολογικά, ο ΔΜΣ πρέπει να είναι μεταξύ 18,5 και 24,9 kg/m2. Όταν ο ΔΜΣ είναι μεταξύ 25 και 29,9 το άτομο θεωρείται υπέρβαρο, ενώ όταν ο ΔΜΣ είναι ≥30 θεωρείται παχύσαρκο. Μεγάλη σημασία έχει και η περίμετρος της μέσης, δηλαδή η παρουσία κεντρικής παχυσαρκίας. Φυσιολογικές θεωρούνται τιμές <88 εκατοστά στις γυναίκες και <102 εκατοστά στους άντρες.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας στις 4 Μαρτίου, οι καθηγήτριες της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής (ΕΚΠΑ), Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας) και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), παρέχουν στοιχεία με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για την πρόληψη, τις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Είναι πολυπαραγοντική νόσος με σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των ατόμων αλλά και του περιβάλλοντός τους, αφού πάνω από 50 διαφορετικά νοσήματα έχουν ως επιβαρυντικό παράγοντα την παχυσαρκία. Έχει σχετιστεί αιτιολογικά με 18 διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Συμβάλει στη μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης και θανάτου από καρδιαγγειακά, και αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης των προδιαθεσικών του παραγόντων, όπως του σακχαρώδη διαβήτη, της υπερλιπιδαιμίας, την υπέρτασης.
Αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης καρδιακής ανεπάρκειας, κολπικής μαρμαρυγής, περιφερικής αγγειακής νόσου, φλεβοθρόμβωσης. Επίσης, αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, άνοιας, άσθματος και υπνικής άπνοιας. Από το γαστρεντερικό, αυξάνεται η πιθανότητα για λιπώδες ήπαρ, χολολιθίασης και γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, εκκολπωμάτων στο έντερο και νόσου Crohn.
Γυναικείο σώμα
Στις γυναίκες δε προκαλεί ακόμη διαταραχές στον εμμηνορυσιακό κύκλο και υπογονιμότητα, σε αυξημένες πιθανότητες ανάπτυξης πολυκυστικών ωοθηκών, ενώ αυξάνει τις επιπλοκές στη μητέρα και το έμβρυο κατά την κύηση. Στους άνδρες έχει συσχετιστεί αντίστοιχα με λειτουργικό υπογοναδισμό. Επιπρόσθετα, αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης ρευματοειδούς αρθρίτιδας και ουρικής, οστεοαρθρίτιδας, ενώ από το δέρμα αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης ατοπικής δερματίτιδας και ψωρίασης. Στην ψυχική σφαίρα αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης κατάθλιψης και άγχους από την υπερβαρότητα.
Κατευθυντήριες οδηγίες
Σε όλους τους υπέρβαρους (ΔΜΣ>25) ή παχύσαρκους (ΔΜΣ>30) ασθενείς προτείνεται περιορισμός της θερμιδικής πρόσληψης και αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. Σε παχύσαρκα άτομα (ΔΜΣ>30 ) ή άτομα με ΔΜΣ >27 και παρουσία σχετικών νοσημάτων συνιστάται συχνά επιπρόσθετη φαρμακευτική αγωγή, από τους στόματος ή ενέσιμη. Χειρουργική αντιμετώπιση με βαριατρικές επεμβάσεις συστήνεται σε άτομα με ΔΜΣ>40 ή ΔΜΣ>35 και παρουσία συννοσηροτήτων.
Φαρμακευτικές θεραπείες
Συνολικά έξι επιλογές έχουν έγκριση από τον αμερικανικό FDA και αφορούν στην ορλιστάτη, στο συνδυασμό φαιντερμίνης και τοπιραμάτης, στο συνδυασμό ναλτρεξόνης και βουπροπιόνης, στη λιραγλουτίδη, στη σεμαγλουτίδη και στην τιρζεπατίδη. Οι πρώτες τρεις λαμβάνονται από του στόματος, η λιραγλουτίδη δίδεται ως ημερήσια υποδόρια ένεση, ενώ η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη ως εβδομαδιαία υποδόρια ένεση. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν οι περισσότερες από τις ανωτέρω φαρμακευτικές επιλογές, που πρέπει φυσικά να χορηγούνται με οδηγίες και παρακολούθηση από ειδικούς ιατρούς.
Πρόληψης της παχυσαρκίας
Αφετηρία έχει τη σωστή διατροφική εκπαίδευση και την καλλιέργεια της κουλτούρας της καθημερινής άσκησης από την παιδική ηλικία. Σε αυτά πρωτεύοντα ρόλο διαδραματίζουν η οικογένεια και το σχολείο, με συντονισμένες προσπάθειες της Πολιτείας, για διαμόρφωση δωρεάν χώρων αναψυχής, ενημερωτικές δράσεις για τη νόσο αυτή και τις επιπτώσεις της, καθώς και παρεμβάσεις από την παιδική ηλικία, αφού δυστυχώς το παχύσαρκο παιδί έχει 5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα (συγκριτικά με το παιδί του φυσιολογικού σωματικού βάρους) να γίνει παχύσαρκος ενήλικας.
Πηγη: https://virus.com.gr/
4 Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας – Παχυσαρκία: Μπορεί να αντιμετωπιστεί οριστικά η «μάστιγα» της εποχής;
Η 4η Μαρτίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση του κοινού κατά της Παχυσαρκίας.
Στόχος είναι να γίνουν σαφείς οι σοβαρές επιπτώσεις της νόσου στην υγεία και να προβληθούν οι πολυάριθμες πια διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης. Υπολογίζεται πως 1 δισεκατομμύριο περίπου άνθρωποι σήμερα είναι παχύσαρκοι και δυστυχώς εκτιμάται ότι τα άτομα με παχυσαρκία θα διπλασιαστούν στην επόμενη δεκαετία.
Τι είναι η παχυσαρκία;
Ως παχυσαρκία ορίζεται η αυξημένη εναπόθεση λίπους στο ανθρώπινο σώμα λόγω μακρόχρονης απώλειας της ενεργειακής ισορροπία. «Αν και η εμφάνιση της παχυσαρκίας οφείλεται σε συνδυασμό περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων, είναι συχνή σε άτομα με ψυχογενή διατροφική συμπεριφορά και λανθασμένα κοινωνικά πρότυπα» αναφέρει ο κ. Χαράλαμπος Σπυρόπουλος Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής Γ’ Χειρουργικής Κλινικής / Κλινικής Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Πεπτικού Συστήματος, Παχυσαρκίας και Διαβήτη Metropolitan General, Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρίας Παχυσαρκίας (Ε.Χ.Ε.Π.) και συνεχίζει:
«Η παχυσαρκία θεωρείται πλέον αυτόνομη νόσος και λόγω της αυξημένης συχνότητάς της, έχει αποκτήσει επιδημικά χαρακτηριστικά. Ταυτόχρονα, συνδέεται στενά με την εμφάνιση πολυάριθμων κλινικά σοβαρών λοιπών παθήσεων».
Παιδική παχυσαρκία
Συνεχείς έρευνες αναδεικνύουν τη σοβαρότητα του προβλήματος και στα παιδιά. Ο σύγχρονος έντονος ρυθμός ζωής, η έλλειψη σωστής διατροφής και η απουσία άσκησης σε συνδυασμό με την αυξημένη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών (tablet, τηλεόραση, κινητά), λειτουργούν επιβαρυντικά για το παιδί.
Με ποιες σοβαρές παθήσεις συνδέεται η παχυσαρκία;
«Η παχυσαρκία αποτελεί αυτόνομη διατροφική πάθηση των αναπτυσσόμενων και ανεπτυγμένων χωρών, επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των πασχόντων. «Ταυτόχρονα», σημειώνει ο ειδικός «έχει συνδεθεί στενά με την εμφάνιση ποικίλων συ-νοσηροτήτων»:
Καρδιαγγειακά συμβάματα
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
Εγκεφαλικά επεισόδια
Αρτηριακή υπέρταση
Δυσλιπιδαιμία
Άπνοια στον ύπνο
Διάφορες κακοήθειες, όπως είναι ο καρκίνος του μαστού, ενδομητρίου, οισοφάγου, παχέος εντέρου
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η παχυσαρκία ;
«Η παχυσαρκία είναι νόσος που χρήζει οριστικής αντιμετώπισης μέσω εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας. Όσο νωρίτερα συνειδητοποιήσει το ίδιο το άτομο ή ο γονιός, του οποίου το παιδί είναι παχύσαρκο, πως είναι επικίνδυνη νόσος, τόσο πιο γρήγορα θα αντιμετωπιστεί.
Ειδικά στα παιδιά, μέσω διαιτολογικής και ψυχολογικής υποστήριξης, θα πρέπει να ακολουθηθεί μια ισορροπημένη δίαιτα, χωρίς στερητική, τιμωρητική αντιμετώπιση. Το παιδί θα πρέπει να δεχτεί όλη αυτή τη διαδικασία, ως μία θετική αλλαγή και αυτό απαιτεί τη συμβολή και την παρουσία των γονέων», τονίζει.
Η αρχική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας περιλαμβάνει:
Αλλαγή των διατροφικών προτύπων
Ισορροπημένη διατροφή και δίαιτα
Σωματική δραστηριότητα (π.χ. περπάτημα και άσκηση)
Σύγχρονη φαρμακευτική αγωγή
Χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
«Στην περίπτωση των ενήλικων ατόμων με κλινικά σοβαρή παχυσαρκία, η συντηρητική αντιμετώπιση της πάθησης συνήθως δεν είναι αποτελεσματική. Σε αυτές τις περιπτώσεις και ιδίως επί συνύπαρξης κι άλλων νοσημάτων, η χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας (βαριατρική/μεταβολική χειρουργική) αποτελεί την ενδεδειγμένη επιλογή.
Σύμφωνα με τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες, άτομα με δείκτη μάζας σώματος (BMI: βάρος/ύψος του ατόμου στο τετράγωνο) μεγαλύτερο του 30 θεωρούνται υποψήφια για χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας», εξηγεί ο κ. Σπυρόπουλος.
Μερικές από τις σύγχρονες χειρουργικές μέθοδούς αντιμετώπισης της παχυσαρκίας είναι:
Όλες οι επεμβάσεις για την αντιμετώπιση της πάθησης διενεργούνται πλέον με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά), είναι εξαιρετικά ασφαλείς και απαιτούν ελάχιστη νοσηλεία στο νοσοκομείο (1 με 2 ημέρες).
Πώς επιλέγω την κατάλληλη ιατρική ομάδα;
«Η χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας είναι μία ξεχωριστή, σύνθετη χειρουργική τεχνική που απαιτεί την παρουσία διεπιστημονικής ομάδας με μεγάλη εμπειρία στη μεταβολική χειρουργική. Ως εκ τούτου, είναι υποχρεωτική η αντιμετώπιση της πάθησης σε εξειδικευμένα κέντρα με πλήρη υλικοτεχνική και ιατρική υποστήριξη.
Ο υπεύθυνος Χειρουργός πρέπει να είναι εξειδικευμένος στην εκτέλεση βαριατρικών επεμβάσεων, με εμπειρία και γνώση όλων των διαθέσιμων χειρουργικών τεχνικών», καταλήγει ο κ. Σπυρόπουλος.
Σήμα κινδύνου στέλνει ο ΠΟΥ για την παραμέληση της υγείας της ακοής καταγράφοντας πως μόνο στην Περιφέρεια Ανατολικής Μεσογείου του ΠΟΥ, 78 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα με απώλεια ακοής. Παράλληλα, επιβαρύνονται από την απώλεια ακοής οι κοινότητες με 30 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως.
Ενδεικτικό είναι πως περισσότερα από 2 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 0-15 ετών στην ίδια Περιφέρεια επηρεάζονται από αναπηρική απώλεια ακοής και χρειάζονται αποκατάσταση για να μετριάσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις της στη ζωή τους. Μέχρι το 2050, προβλέπεται ότι 194 εκατομμύρια άνθρωποι στην Περιφέρεια θα έχουν προβλήματα ακοής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, η πλειονότητα όσων αντιμετωπίζουν απώλεια ακοής διαβιεί σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος και οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν πρόσβαση στις απαραίτητες παρεμβάσεις. Οι δυσμενείς επιπτώσεις της μη αντιμετωπισμένης απώλειας ακοής επεκτείνονται πέρα από τα άτομα και επηρεάζουν τις οικογένειες, τις κοινότητες και τις κοινωνίες στο σύνολό τους.
Σε οικονομικό επίπεδο διεθνώς εκτιμάται πως η μη αντιμετωπισμένη απώλειας ακοής, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης, της απώλειας παραγωγικότητας και των εκπαιδευτικών προκλήσεων επιβαρύνει την οικονομία με σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ ετησίως. Μόνο στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η απώλεια ακοής κοστίζει στις κοινότητες 30 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως.
Αξιοσημείωτο είναι πως ένα δισεκατομμύριο νέοι ενήλικες κινδυνεύουν από την έλλειψη πρόληψης για την απώλεια ακοής λόγω μη ασφαλών πρακτικών ακρόασης. Πολλοί άνθρωποι με απώλεια ακοής δεν εξετάζονται ή δεν αντιμετωπίζονται ποτέ!
Διαβάστε επίσης:Κίνδυνοι για τα παιδιά από τη χρήση ακουστικών: Οι ειδικοί προειδοποιούν μέχρι και για απώλεια ακοής
Αντίθετα, έχει διαπιστωθεί ότι οι παρεμβάσεις για το αυτί και την ακοή είναι οικονομικά αποδοτικές. Για την παροχή υπηρεσιών φροντίδας του αυτιού απαιτείται ετήσια πρόσθετη επένδυση μικρότερη από 0,90 δολάρια ΗΠΑ ανά άτομο. Σε διάστημα 10 ετών, η επένδυση αυτή υπόσχεται απόδοση σχεδόν 7 δολάρια ΗΠΑ για κάθε δολάριο που δαπανάται.
Τι χρειάζεται να αλλάξει
Συνεπώς χρειάζεται να δοθεί προβάδισμα στην υγεία των αυτιών και της ακοής με επένδυση στην επέκταση της πρόσβασης σε υπηρεσίες φροντίδας του αυτιού και της ακοής. Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Ακοής 2024, 3 Μαρτίου τονίζεται η αλλαγή νοοτροπίας για να καταστεί η φροντίδα του αυτιού και της ακοής προσιτή σε όλους που μεταφράζεται σε άρση των εμποδίων στην πρόσβαση, οικονομικών περιορισμών, της έλλειψης ευαισθητοποίησης και του κοινωνικού στίγματος γύρω από την υγεία της ακοής. Στην αλλαγή νοοτροπίας εντάσσεται σε η στροφή προς προληπτικά μέτρα για την έγκαιρη ανίχνευση καθώς και οι παρεμβάσεις για τον μετριασμό των επιπτώσεων της απώλειας ακοής, όπως είναι ο έλεγχος νεογνών και βρεφών σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας.
Κρίσιμα βήματα:
Η προώθηση των τακτικών ελέγχων ακοής,
η ενσωμάτωση του ελέγχου ακοής στις συνήθεις παρεμβάσεις υγειονομικής περίθαλψης,
η δημιουργία ενός περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς σε διάφορα περιβάλλοντα, όπως είναι η εκπαίδευση και ο χώρος εργασίας,
οι διευκολύνσεις, όπως είναι η διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα, η παροχή υποστηρικτικών τεχνολογιών, οι υποστηρικτικές πολιτικές.
Όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι η COVID-19 αφήνει το σημάδι της στον εγκέφαλο, επηρεάζοντας σημαντικά ακόμη και το IQ
Από τις πρώτες-πρώτες ημέρες της πανδημίας του κορονοϊού, η ομίχλη του εγκεφάλου (brain fog) εμφανίστηκε ως ένα από τα σημαντικά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν πολλοί μετά την COVID-19. Η «ομίχλη του εγκεφάλου» είναι ένας όρος της καθομιλουμένης που περιγράφει μια κατάσταση έλλειψης διαύγειας και θολούρας που δυσκολεύει τη συγκέντρωση, τη λειτουργία της μνήμης και την καθαρή σκέψη. Τέσσερα χρόνια μετά, υπάρχουν πλέον πάρα πολλά δεδομένα που δείχνει ότι η μόλυνση με SARS-CoV-2 -τον ιό που προκαλεί την COVID-19- μπορεί να επηρεάσει την υγεία του εγκεφάλου με πολλούς τρόπους.
Σύμφωνα με τον Ziyad Al-Aly, Κλινικό Επιδημιολόγο, Επικεφαλής Έρευνας και Ανάπτυξης στο VA St. Louis Health Care System, εκτός από την ομίχλη του εγκεφάλου, η COVID-19 μπορεί να οδηγήσει σε σειρά προβλημάτων, όπως πονοκεφάλους, επιληπτικές διαταραχές, εγκεφαλικά επεισόδια, προβλήματα ύπνου και μυρμήγκιασμα και παράλυση των νεύρων, καθώς και αρκετές διαταραχές ψυχικής υγείας.
Ένας ήδη μεγάλος και ολοένα αυξανόμενος όγκος αποδεικτικών στοιχείων που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας περιγράφει λεπτομερώς τους πολλούς τρόπους με τους οποίους η COVID-19 αφήνει ανεξίτηλο σημάδι στον εγκέφαλο.
Τώρα, δύο νέες μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine ρίχνουν περισσότερο φως στον βαθύ αντίκτυπο που έχει η COVID-19 στη γνωστική υγεία.
Ο επιδημιολόγος Ziyad Al-Aly ασχολείται με τη μελέτη της μακράς Covid (long COVID) από την πρώτη ώρα που υπήρξαν αναφορές ασθενών σχετικά με τη συγκεκριμένη πάθηση – πριν ακόμη επινοηθεί ο όρος «μακροχρόνια COVID». Έχει, επίσης, καταθέσει ενώπιον της αμερικανικής Γερουσίας ως εμπειρογνώμονας για τη μακρά COVID και έχει κάνει πολλές δημοσιεύσεις σχετικά με το θέμα. Και σε εκτενές άρθρο του στο The Conversation, αναλύει διεξοδικά το θέμα.
Πώς η COVID-19 αφήνει το σημάδι της στον εγκέφαλο
Μεγάλες επιδημιολογικές αναλύσεις έχουν δείξει ότι τα άτομα που είχαν COVID-19 διέτρεχαν αυξημένο κίνδυνο γνωστικών ελλειμμάτων, όπως προβλήματα μνήμης.
Απεικονιστικές μελέτες που έγιναν σε άτομα πριν και μετά τη μόλυνση από την COVID-19 δείχνουν συρρίκνωση του όγκου του εγκεφάλου και αλλοίωση της δομής του εγκεφάλου μετά τη μόλυνση.
Μελέτη που έγινε σε άτομα με ήπια έως μέτρια COVID-19 έδειξε σημαντική παρατεταμένη φλεγμονή του εγκεφάλου και αλλαγές ανάλογες με επτά χρόνια γήρανσης του εγκεφάλου.
Η σοβαρή COVID-19 που απαιτεί νοσηλεία ή εντατική θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε γνωστικά ελλείμματα και άλλες εγκεφαλικές βλάβες που ισοδυναμούν με 20 χρόνια γήρανσης.
Εργαστηριακά πειράματα σε οργανοειδή εγκεφάλου ανθρώπου και ποντικού που έχουν σχεδιαστεί για να μιμούνται τις αλλαγές στον ανθρώπινο εγκέφαλο έδειξαν ότι η μόλυνση από τον SARS-CoV-2 πυροδοτεί τη σύντηξη των εγκεφαλικών κυττάρων. Αυτό βραχυκυκλώνει την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου και θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία του.
Αυτοψίες σε άτομα που είχαν σοβαρή COVID-19 αλλά πέθαναν μήνες αργότερα από άλλα αίτια έδειξαν ότι ο ιός εξακολουθούσε να υπάρχει στον εγκεφαλικό ιστό. Αυτό δείχνει ότι σε αντίθεση με το όνομά του, ο SARS-CoV-2 δεν είναι μόνο ένας ιός του αναπνευστικού, αλλά μπορεί επίσης να εισέλθει στον εγκέφαλο σε ορισμένα άτομα. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές εάν η επιμονή του ιού στον εγκεφαλικό ιστό είναι εκείνη που προκαλεί ορισμένα από τα προβλήματα του εγκεφάλου που παρατηρούνται σε άτομα που είχαν COVID-19.
Μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και όταν ο ιός είναι ήπιος και περιορίζεται αποκλειστικά στους πνεύμονες, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον εγκέφαλο και να βλάψει την ικανότητα των εγκεφαλικών κυττάρων να αναγεννηθούν.
Η COVID-19 μπορεί επίσης να διαταράξει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, την ασπίδα που προστατεύει το νευρικό σύστημα -το οποίο είναι το κέντρο ελέγχου και διοίκησης του σώματός μας- προκαλώντας «διαρροή». Μελέτες που χρησιμοποιούν απεικόνιση για την αξιολόγηση του εγκεφάλου των ατόμων που νοσηλεύονται με COVID-19 έδειξαν διαταραγμένους ή διαρρέοντες αιματοεγκεφαλικούς φραγμούς σε όσους εμφάνιζαν εγκεφαλική ομίχλη.
Μια μεγάλη προκαταρκτική ανάλυση που συγκεντρώνει δεδομένα από 11 μελέτες που περιλάμβαναν σχεδόν 1 εκατομμύριο άτομα με COVID-19 και περισσότερα από 6 εκατομμύρια μη μολυσμένα άτομα έδειξε ότι η COVID-19 αύξανε τον κίνδυνο άνοιας σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών.
Πώς επηρεάζει το IQ ο κορονοϊός
Πιο πρόσφατα, μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine αξιολόγησε γνωστικές ικανότητες όπως η μνήμη, η ικανότητα προγραμματισμού και η χωρική αντίληψη σε σχεδόν 113.000 άτομα που είχαν προηγουμένως νοσήσει από COVID-19. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν μολυνθεί, είχαν σημαντικά ελλείμματα σε επίπεδο μνήμης και επιτέλεσης εκτελεστικών λειτουργιών.
Η μείωση αυτή ήταν εμφανής μεταξύ εκείνων που μολύνθηκαν στην πρώιμη φάση της πανδημίας και εκείνων που μολύνθηκαν όταν κυριαρχούσαν οι παραλλαγές Δέλτα και Όμικρον. Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο κίνδυνος γνωστικής έκπτωσης δεν μειώθηκε με την εξέλιξη του ιού προς την παραλλαγή Όμικρον.
Στην ίδια μελέτη, όσοι πέρασαν ήπια COVID-19 εμφάνισαν γνωστική έκπτωση που ισοδυναμεί με την απώλεια τριών βαθμών IQ. Συγκριτικά, όσοι είχαν ανεπίλυτα επίμονα συμπτώματα, όπως άτομα με επίμονη δύσπνοια ή κόπωση, είχαν απώλεια έξι βαθμών IQ. Όσοι είχαν μπει στην εντατική για COVID-19 είχαν απώλεια εννέα βαθμών στο IQ. Η επαναμόλυνση με τον ιό συνέβαλε σε επιπλέον απώλεια δύο βαθμών στο IQ, σε σύγκριση με τη μη επαναμόλυνση.
Γενικά, ο μέσος δείκτης νοημοσύνης είναι περίπου 100. Ένας δείκτης νοημοσύνης πάνω από 130 υποδηλώνει ένα πολύ χαρισματικό άτομο, ενώ ένας δείκτης νοημοσύνης κάτω από 70 δείχνει γενικά ένα επίπεδο διανοητικής αναπηρίας που μπορεί να απαιτεί σημαντική κοινωνική υποστήριξη.
Άλλη μελέτη στο ίδιο τεύχος του New England Journal of Medicine αφορούσε περισσότερους από 100.000 Νορβηγούς μεταξύ Μαρτίου 2020 και Απριλίου 2023. Τεκμηρίωσε χειρότερη λειτουργία μνήμης σε πολλά χρονικά σημεία έως και 36 μήνες μετά από ένα θετικό για SARS-CoV-2 τεστ.
Οι συνέπειες
Συνολικά, οι μελέτες αυτές δείχνουν ότι η COVID-19 αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία του εγκεφάλου, ακόμη και σε ήπιες περιπτώσεις, και οι επιπτώσεις αποκαλύπτονται τώρα σε επίπεδο πληθυσμού.
Πρόσφατη ανάλυση της Έρευνας Τρέχοντος Πληθυσμού των ΗΠΑ έδειξε ότι μετά την έναρξη της πανδημίας της COVID-19, επιπλέον 1 εκατομμύριο Αμερικανοί σε ηλικία εργασίας ανέφεραν ότι είχαν «σοβαρή δυσκολία» να θυμηθούν, να συγκεντρωθούν ή να λάβουν αποφάσεις σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη στιγμή τα προηγούμενα 15 χρόνια. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτό αφορά κυρίως νεότερους ενήλικες μεταξύ 18 και 44 ετών.
Τα δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Ένωση δείχνουν παρόμοια τάση: το 2022, το 15% των ανθρώπων στην ΕΕ ανέφεραν προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης.
Ο αυξανόμενος όγκος ερευνών επιβεβαιώνει τώρα ότι η COVID-19 πρέπει να θεωρείται ιός με σημαντική επίδραση στον εγκέφαλο. Οι επιπτώσεις είναι εκτεταμένες, από άτομα που αντιμετωπίζουν γνωστικές δυσκολίες μέχρι πιθανές επιπτώσεις στους πληθυσμούς και στην οικονομία. Και για να διαλυθεί η «ομίχλη», θα χρειαστούν χρόνια, αν όχι δεκαετίες, συντονισμένων προσπαθειών από ερευνητές σε όλο τον κόσμο.
Η καθιστική ζωή για 11,7 ώρες ή περισσότερες την ημέρα αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου στις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, ανεξαρτήτως του αν γυμνάζονται ή όχι
Η καθιστική ζωή για 11,7 ώρες ή περισσότερες την ημέρα αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου κατά 30% στις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, ανεξαρτήτως του αν γυμνάζονται ή όχι.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας, αυστηρής μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Heart Association (JAHA).
Ο μεταδιδακτορικός συνεργάτης της Σχολής Δημόσιας Υγείας και Επιστήμης της Ανθρώπινης Μακροζωίας Herbert Wertheim του πανεπιστημίου University California San Diego και από τους συγγραφείς της μελέτης Steve Nguyen εξέτασε μετρήσεις για την καθιστική ζωή και την καθημερινή δραστηριότητα 6.489 γυναικών, ηλικίας 63 έως 99 ετών, που συγκέντρωσε από συσκευές ισχίου τις οποίες φορούσαν έως και επτά ημέρες. Στη συνέχεια, παρακολούθησε τις συμμετέχουσες επί οκτώ χρόνια.
Τα δεδομένα συλλέχθηκαν στο πλαίσιο μελέτης, επικεφαλής της οποίας ήταν η Andrea LaCroix, Ph.D., M.P.H., Διακεκριμένη Καθηγήτρια στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Herbert Wertheim, ως μέρος ενός μακροπρόθεσμου εθνικού προγράμματος γνωστού ως Women’s Health Initiative (WHI), το οποίο ξεκίνησε το 1991 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η μελέτη είναι η πρώτη που εφάρμοσε έναν νέο και επικυρωμένο αλγόριθμο μηχανικής εκμάθησης που ονομάζεται CHAP για να εξετάσει τον συνολικό χρόνο και τη διάρκεια των περιόδων καθίσματος σε σχέση με τον κίνδυνο θανάτου.
Η καθιστική ζωή αποτελεί κίνδυνο για την υγεία γιατί μειώνει τις μυϊκές συσπάσεις, τη ροή του αίματος και το μεταβολισμό της γλυκόζης.
«Όταν κάθεστε, η ροή του αίματος σε όλο το σώμα σας επιβραδύνεται, μειώνοντας την πρόσληψη γλυκόζης. Οι μύες σας δεν συστέλλονται τόσο πολύ, έτσι οτιδήποτε απαιτεί κατανάλωση οξυγόνου για να κινηθούν οι μύες μειώνεται και ο σφυγμός είναι χαμηλός», ανέφερε η LaCroix.
Κρίσιμο το να σηκώνεσαι κάθε 20 λεπτά
Δυστυχώς, η άσκηση δεν μπορεί να αναιρέσει αυτές τις αρνητικές επιπτώσεις.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι γυναίκες είτε είχαν λίγη είτε πολλή μέτρια έως έντονη σωματική δραστηριότητα, εμφάνιζαν τον ίδιο αυξημένο κίνδυνο αν κάθονταν για πολλές ώρες.
«Αν κάνω ένα γρήγορο περπάτημα για μία, ώρα αλλά κάθομαι όλη την υπόλοιπη μέρα, εξακολουθώ να συγκεντρώνω όλες τις αρνητικές επιπτώσεις στον μεταβολισμό μου», ανέφερε η LaCroix.
Με βάση την έρευνα, η LaCroix κάνει την ακόλουθη σύσταση: «Ο κίνδυνος αρχίζει να αυξάνει όταν κάθεστε περίπου 11 ώρες την ημέρα, σε συνδυασμό με το πόση ώρα κάθεστε μονοκόμματα. Για παράδειγμα, το να κάθεστε περισσότερο από 30 λεπτά τη φορά σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο από το να κάθεστε μόνο 10 λεπτά τη φορά. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν πρόκειται να αρχίσουν να σηκώνονται από τη θέση τους έξι φορές την ώρα, αλλά θα μπορούσαν ίσως να σηκώνονται μία φορά την ώρα ή κάθε 20 λεπτά περίπου. Δεν χρειάζεται να πάνε κάπου, μπορούν απλώς να σταθούν όρθιοι για λίγο».
«Δημιουργήσαμε αυτόν τον κόσμο στον οποίο είναι τόσο συναρπαστικό να κάθεσαι και να κάνεις πράγματα. Μπορεί να σε συναρπάζει η τηλεόραση ή να σερφάρεις στο Instagram σου για ώρες. Αλλά εμείς οι άνθρωποι δεν είμαστε φτιαγμένοι για να καθόμαστε συνέχεια και θα μπορούσαμε να το αντιστρέψουμε όλο αυτό πολιτισμικά απλώς με το να μην μας ελκύουν τόσο όλα αυτά που κάνουμε ενώ καθόμαστε», τονίζει.
Τα ευρήματα νέας διεθνούς μελέτης και νέας δημοσκόπησης. Ποιοι είναι οι κύριοι λόγοι της καθυστέρησης.
Με σημαντική καθυστέρηση που πλησιάζει τα 7 χρόνια διαγιγνώσκεται σε όλο τον κόσμο η ενδομητρίωση – μία από τις συχνότερες γυναικολογικές παθήσεις.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι γιατροί αποδίδουν τον έντονο πόνο που προκαλεί, στους «φυσιολογικούς» πόνους της εμμήνου ρύσεως (περιόδου). Ωστόσο ο πόνος της ενδομητρίωσης είναι εξαντλητικός και επεμβαίνει στην καθημερινή ζωή των ασθενών.
Η σχετική διεθνής μελέτη βασίσθηκε στην συνδυασμένη ανάλυση (μετανάλυση) 22 προγενέστερων ερευνητικών εργασιών. Οι μελέτες αυτές είχαν διεξαχθεί σε 18 χώρες του κόσμου.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την πρώτη αναφορά των συμπτωμάτων έως την διάγνωση είναι 6,6 χρόνια κατά μέσον όρο. Παρουσιάζει, όμως, πολύ μεγάλη διακύμανση από χώρα σε χώρα.
Στη Βραζιλία, λ.χ., μικρή μελέτη είχε δείξει πως το ελάχιστο είναι 6 μήνες, ενώ στη Βρετανία το μέγιστο είναι έως 27 χρόνια! Στις ΗΠΑ η μέση καθυστέρηση είναι τα 11 χρόνια, αλλά στην Αυστραλία είναι 1,5 έτος.
Τα ευρήματα της μελέτης αντανακλούν τα ευρήματα νέας δημοσκόπησης στη Βρετανία. Διεξήχθη για τον μη-κερδοσκοπικό οργανισμό Endometriosis UK σε 4.371 πάσχουσες από ενδομητρίωση.
Το 47% εξ αυτών είπαν ότι είχαν πάει στον οικογενειακό ιατρό τους 10 ή περισσότερες φορές πριν γίνει η διάγνωση. Το 70% είχαν πάει 5 φορές ή περισσότερες.
Μόνο το 10% των γυναικών ανέφεραν πως ο οικογενειακός γιατρός τους τις παρέπεμψε από την πρώτη ή την δεύτερη επίσκεψη σε γυναικολόγο. Οι μισές γυναίκες είχαν αναγκαστεί να πάνε τουλάχιστον μία φορά στα επείγοντα των νοσοκομείων λόγω των αφόρητων πόνων που ένιωθαν. Το 17% από αυτές αμέσως είχαν παραπεμφθεί σε γυναικολόγο.
Στη Βρετανία οι πολίτες απευθύνονται για όλα τα προβλήματα υγείας πρώτα στον οικογενειακό/γενικό ιατρό τους (λέγεται GP). Εκείνος αποφασίζει αν θα τους παραπέμψει σε ειδικευμένο ιατρό.
Οι πιθανές αιτίες
Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Γιορκ προσπάθησαν να βρουν και κάποιες εξηγήσεις για την καθυστερημένη διάγνωση. Όπως γράφουν στο άρθρο τους, ρόλο παίζουν πολλοί παράγοντες, όπως:
Η ελλιπής ενημέρωση γιατρών και γυναικών για την ενδομητρίωση
Η έλλειψη πρόσβασης σε εξειδικευμένους γιατρούς, λόγω οικονομικών ή αντικειμενικών δυσκολιών. Αντικειμενική δυσκολία είναι, λ.χ., η διαβίωση σε περιοχή απομακρυσμένη από τους παρόχους Υγείας
Το γεγονός ότι μερικοί γιατροί δεν αξιολογούν ή υποτιμούν τα συμπτώματα των γυναικών
Τι είναι η ενδομητρίωση
Η ενδομητρίωση είναι μία διαταραχή κατά την οποία ιστός παρόμοιος με το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας (λέγεται ενδομήτριο) αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα. Ο ενδομήτριος ιστός μπορεί, ενδεικτικά, να αναπτυχθεί στην ωοθήκη, στις σάλπιγγες, στο παχύ έντερο κ.λπ.
Υπολογίζεται ότι παγκοσμίως προσβάλλει 170 εκατομμύρια γυναίκες. Η πλειονότητα είναι κορίτσια και γυναίκες αναπαραγωγής ηλικίας (15-49 ετών). Εκτιμάται ότι έως μία στις 10 γυναίκες αυτών των ηλικιών πάσχουν από ενδομητρίωση. Ωστόσο η αναλογία αυτή μπορεί να είναι υποτιμημένη, διότι έως και το 60% των περιστατικών παραμένουν αδιάγνωστα!
Ο ετερότοπος ενδομητρικός ιστός προκαλεί πολλά προβλήματα, με κυριότερο τον πόνο. Έτσι, οι ασθενείς μπορεί να έχουν:
Επώδυνη έμμηνο ρύση
Επώδυνη κένωση του εντέρου
Πόνο κατά την ούρηση
Πόνο στη διάρκεια ή μετά το σεξ
Τα συμπτώματα αυτά συχνά είναι σοβαρά και μπορεί να οδηγήσουν τις ασθενείς μέχρι και στην κατάθλιψη.
Πάνω από 5,1 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο πάσχουν από σπάνιους καρκίνους, σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα, και περισσότερα από 650.000 νέα περιστατικά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. Ως σπάνιοι καρκίνοι χαρακτηρίζονται εκείνοι που έχουν εμφάνιση έως 6 περιστατικών ανά 100.000 πληθυσμού ανά έτος (<6/100.000/έτος) και αφορούν περισσότερους από 300 υπότυπους καρκίνου.
Οι σπάνιες μορφές καρκίνου, παρότι μεμονωμένα δεν έχουν μεγάλη εμφάνιση, συνολικά αντιπροσωπεύουν σήμερα το 24% όλων των νέων περιπτώσεων καρκίνου, που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων συμπαγών όγκων ενηλίκων (14%), των σπάνιων αιματολογικών καρκίνων (9%), καθώς και όλων των καρκίνων της παιδικής ηλικίας (1%).
Επιπλέον, το ποσοστό θνησιμότητας στους σπάνιους καρκίνους είναι περίπου 30%, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη εστίασης στην έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπισή τους. Η υπερβολική θνησιμότητα των σπάνιων καρκίνων, σύμφωνα με μελέτες, σχετίζεται με συχνές λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστερήσεις στη διάγνωση και θεραπεία, περιορισμένο ερευνητικό ενδιαφέρον, έλλειψη εφαρμογής βέλτιστων κατευθυντήριων γραμμών και ανεπαρκή διάθεση πόρων για έρευνα.
JARC: Οι 10 συστάσεις για τη χάραξη πολιτικών για τον σπάνιο καρκίνο
Η ευρωπαϊκή κοινή δράση για τους σπάνιους καρκίνους (2014 – 2020) JARC (Join Action on Rare Cancers) ολοκλήρωσε τις εργασίες της με την έκδοση κειμένου θέσεων με τον τίτλο «Ατζέντα Σπάνιοι Καρκίνοι 2030», στην οποία περιέχονται οι παρακάτω 10 συστάσεις που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικών για τον καρκίνο, ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ορίζοντα το έτος 2030:
Οι σπάνιοι καρκίνοι αποτελούν τις σπάνιες ασθένειες της ογκολογίας
Οι σπάνιοι καρκίνοι πρέπει να παρακολουθούνται αδιάλειπτα
3.Τα συστήματα υγείας πρέπει να εκμεταλλεύονται την δικτύωση
Η ιατρική εκπαίδευση θα πρέπει να εκμεταλλεύεται και να εξυπηρετεί τη δικτύωση της υγειονομικής περίθαλψης
Η έρευνα πρέπει να ενισχυθεί και να ενθαρρυνθεί από την δικτύωση και να λάβει υπόψη της τον αναμενόμενα αυξανόμενο βαθμό ανασφάλειας που νοιώθουν οι ασθενείς
H κοινή κλινική λήψη αποφάσεων από τον γιατρό και τον ασθενή πρέπει να αποτιμάται ιδιαίτερα
Οι καινοτόμες τελευταίας τεχνολογίας μέθοδοι θεραπείας θα πρέπει να αναπτυχθούν στην αντιμετώπιση των σπάνιων καρκίνων
O (ευρωπαϊκός) κανονισμός που σχετίζεται με την αντιμετώπιση των καρκίνων θα πρέπει να επιτρέψει και να λάβει υπόψη της τον υψηλότερο βαθμό αβεβαιότητας (των ασθενών)
Οι στρατηγικές αντιμετώπισης των σπάνιων καρκίνων και η βιωσιμότητα των παρεμβάσεων πρέπει να βασίζονται στην δικτύωση
Οι ασθενείς με σπάνιους καρκίνους πρέπει να συμμετέχουν σε όλους τους τομείς καταπολέμησης των σπάνιων καρκίνων
Τα «όπλα» κατά των σπάνιων καρκίνων
Σε πλήρη εναρμόνιση με τις παραπάνω συστάσεις, βασικά όπλα στον άνισο αγώνα κατά των σπανίων καρκίνων, μεταξύ άλλων, πρέπει να αποτελούν:
Η επένδυση στην ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και κυρίως των οικογενειακών ιατρών και των παιδιάτρων, για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση των ασθενειών.
Η χρηματοδότηση ερευνών και η διεθνής συνεργασία για την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών και εξατομικευμένων διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Η εστίαση στη διευρυμένη συνεργασία της χώρας μας με τα Ευρωπαϊκά Κέντρα αναφοράς για τους σπάνιους καρκίνους, η αξιοποίηση της υφιστάμενης τεχνογνωσίας και η διευκόλυνση της πρόσβασης των ασθενών σε εξατομικευμένες θεραπείες.
Η δημιουργία υποστηρικτικών υπηρεσιών τόσο για τους ασθενείς, όσο και για τους φροντιστές τους, με στόχο την πλοήγηση στην πολυπλοκότητα της διάγνωσης και θεραπείας του σπάνιου καρκίνου.
Η Πολιτεία οφείλει να κινηθεί λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Κοινής Δράσης για τους Σπάνιους Καρκίνους (EU Joint Action on Rare Cancers), αλλά και εφαρμόζοντας τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης κατά του καρκίνου, το οποίο μεταξύ άλλων ενθαρρύνει τη διακρατική συνεργασία μέσα από τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού δικτύου, το οποίο θα συνδέει όλα τα πιστοποιημένα κέντρα για την καταπολέμηση του καρκίνου σε κάθε χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι σπάνιοι καρκίνοι, αποτελώντας το 1/4 περίπου του συνόλου των περιπτώσεων καρκίνου που εμφανίζονται κάθε χρόνο, πρέπει να αποτελούν μέρος του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του καρκίνου της χώρας μας, τη δημιουργία του οποίου πρόσφατα ανακοίνωσε ο Υπουργός Υγείας.
Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου θέτει ως στόχο να ενημερώσει το κοινό και να ευαισθητοποιήσει την πολιτική ηγεσία της χώρας σχετικά με τον αντίκτυπο των σπάνιων καρκίνων στη ζωή των ασθενών. Ζητάμε από την πολιτική ηγεσία, αλλά και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για τον καρκίνο, την ογκολογική κοινότητα και κάθε εμπλεκόμενο με τον καρκίνο να σταθούν στο πλευρό μας, στο πλευρό των ασθενών με σπάνιους καρκίνους και των οικογενειών τους και να αναλάβουν δράση.
Ακολουθώντας την ευρωπαϊκή ατζέντα και τις συστάσεις της, μπορεί να επιτευχθεί η έγκαιρη ανίχνευση, αλλά και η βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης στους ασθενείς με σπάνιους καρκίνους, η εναρμόνιση της κλινικής πρακτικής, η υποστήριξη της καινοτομίας μέσω της προώθησης της κλινικής και μεταφραστικής έρευνας για τον καρκίνο. Τώρα είναι η κατάλληλη ευκαιρία να δοθούν καθοριστικές λύσεις στα χρονίζοντα προβλήματα της ογκολογικής περίθαλψης, τα οποία για τους ασθενείς με σπάνιους καρκίνους είναι θέματα ζωής.
