Κατηγορία: Ενημέρωση

Μια διαδικασία για «γερά νεύρα» περιμένει τους πολίτες που θέλουν να κλείσουν πρωινό ραντεβού σε δημόσιο νοσοκομείο για επίσκεψη και εξετάσεις. Ο προγραμματισμός των ραντεβού γίνεται για όλα τα νοσοκομεία πλέον μέσω του τετραψήφιου «1535» και ενώ το σύστημα καθοδηγεί τους πολίτες και μοιάζει απλό στη χρήση του, στις περισσότερες περιπτώσεις προκύπτει μεγάλη ταλαιπωρία.

Ο λόγος είναι η αδυναμία εύρεσης ραντεβού. Προκειμένου να διαπιστωθεί η διαθεσιμότητα ραντεβού, το ygeiamou.gr πραγματοποίησε έρευνα τόσο στην τηλεφωνική γραμμή όσο και στον ιστότοπο του «1535». Καλώντας αρχές του μήνα για ραντεβού στο ορθοπεδικό τμήμα του νοσοκομείου ΚΑΤ, η απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει άμεσα διαθέσιμο ραντεβού. Αντίστοιχη ήταν η απάντηση για το νευρολογικό τμήμα του νοσοκομείου Αθηνών «Γ. Γεννηματάς», όπως επίσης και για τμήματα άλλων νοσοκομείων.

Ακριβώς ίδιο αποτέλεσμα έχει και η αναζήτηση ραντεβού διαδικτυακά. Για παράδειγμα, η αναζήτηση ραντεβού στο αιματολογικό τμήμα του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός» με χρονικό διάστημα αναζήτησης τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο καταλήγει άκαρπη. Εμφανίζεται ένα μήνυμα «δεν υπάρχουν διαθέσιμα ραντεβού στο χρονικό διάστημα που έθεσες». Ένα ακόμη παράδειγμα το γαστρεντερολογικό τμήμα του νοσοκομείου «Λαϊκό». Και σε αυτή την περίπτωση, η απάντηση είναι ίδια.

Σε ταλαιπωρία υποβάλλονται και όσοι δεν επιθυμούν άμεσα ραντεβού αλλά να το προγραμματίσουν μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Για παράδειγμα, ένας πολίτης πρέπει να κάνει μια εξέταση σε ένα εξάμηνο, πχ μια μαστογραφία ή μία γαστροσκόπηση. Είναι αδύνατο να την προγραμματίσει από τώρα, με βάση τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος των ραντεβού. Επομένως, πρέπει να καλεί αρχές του μήνα που θέλει να κάνει την εξέταση και εάν σταθεί τυχερός να βρει κενή ημέρα και ώρα.

«Το σύστημα είναι δομημένο έτσι ώστε να βγαίνουν διαθέσιμα ραντεβού για 1-2 ώρες και μετά εξαντλούνται. Με το να ανοίγουν ανά μήνα φαίνεται ότι δεν έχουν πια λίστα αναμονής αλλά επί της ουσίας δεν έχει αλλάξει κάτι», σημειώνει στο ygeiamou.gr ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), Μιχάλης Γιαννάκος. Όπως εξηγεί, πριν ξεκινήσει το σύστημα να ανανεώνεται ανά μήνα, οι πολίτες ενημερώνονταν για διαθέσιμο ραντεβού σε ένα χρόνο, για παράδειγμα. Πλέον, δεν εμφανίζονται τέτοια μεγάλα χρονικά διαστήματα διαθεσιμότητας ραντεβού αφού τα νοσοκομεία ενημερώνουν ανά μήνα για τα ραντεβού, αλλά το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: Ο πολίτης δυσκολεύεται πολύ να βρει ραντεβού. «Στα Χανιά να σκεφτείτε, ανοίγει το σύστημα 1η του μήνα για δύο ώρες. Μετά έχουν κλειστεί όλα. Κάποιος που δοκιμάζει άρα λίγο αργότερα και όχι πρωί πρωί δε βρίσκει διαθέσιμο ραντεβού. Οι πολίτες ταλαιπωρούνται», επισημαίνει ο κ. Γιαννάκος.

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ ισχυρίζεται ότι προκειμένου να λειτουργήσουν καλύτερα τα πρωινά ραντεβού για επισκέψεις ή εξετάσεις στα δημόσια νοσοκομεία χρειάζεται η πρόσληψη προσωπικού. «Εδώ υπάρχει λίστα αναμονής δύο και τριών μηνών για διαγνωστικές εξετάσεις στον ιδιωτικό τομέα. Σκεφτείτε στα δημόσια νοσοκομεία που το προσωπικό είναι ελλιπές», τονίζει.

Κεντρικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Ραντεβού

Με σκοπό τη βελτίωση της πρόσβασης του πολίτη στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) προχωράει η διαδικασία για την ανάπτυξη Κεντρικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Ραντεβού στα νοσοκομεία, μία μεταρρύθμιση που αναμένεται να παρέχει σημαντικά οφέλη τόσο για τους πολίτες όσο και για το σύστημα υγείας. Ήδη το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει ανακοινώσει πρόθεση χρηματοδότησης του φορέα υλοποίησης (ΗΔΙΚΑ ΑΕ), με τη δημόσια δαπάνη (ΕΠΑ) που διατίθεται να ανέρχεται σε 6.705.176 ευρώ.

Το σύστημα θα είναι διαλειτουργικό και τα δεδομένα του θα γνωστοποιούνται στο υπουργείο Υγείας, προκειμένου να έχει εικόνα ως προς την αναμονή των ασθενών για τις αναγκαίες υπηρεσίες υγείας.

Μέσα από το Κεντρικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Ραντεβού θα δοθεί η δυνατότητα:

1. Μείωσης των χρόνων αναμονής των πολιτών.
2. Κατάργησης των υπέρογκων χρεώσεων των πολιτών για τηλεφωνικές κλήσεις.
3. Άυλης και αμεσότερης επικοινωνίας με τον πολίτη-ασθενή αλλά και με τρίτους φορείς/οργανισμούς ή μεταξύ των τμημάτων του ίδιου του νοσοκομείου.
4. Εξοικονόμησης από τον περιορισμό διακίνησης χαρτιού.
5. Ορθότερης διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων του συστήματος υγείας.
6. Διαχείρισης των προβλημάτων που ανέδειξε η πανδημία και τα οποία πρέπει να επιλυθούν, με στόχο την ετοιμότητα του συστήματος υγείας για την αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων στο μέλλον.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Παρουσιάζοντας τα δεδομένα προόδου του προγράμματος «GRIPP – SNF» για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών λοιμώξεων και της Μικροβιακής αντοχής, που υλοποιείται με αποκλειστική δωρεά του Stavros Niarchos Foundation, ο υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι σημειώνεται σημαντική μείωση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και αύξηση άνω του 10% της υγιεινής στα νοσοκομειακά τμήματα

Τα βήματα προόδου των ελληνικών νοσοκομείων στη μείωση των ανθεκτικών μικροβίων και των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων παρουσίασε, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα του Facebook ο υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους. Ο υφυπουργός παρουσίασε τα δέκα νοσοκομεία που έχουν κατορθώσει να παρουσιάσουν σημαντική πρόοδο, αλλά και τους επόμενους στόχους της δράσης.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στην ανάρτησή του ο κ. Θεμιστοκλέους:

«Οι νοσοκομειακές λοιμώξεις αποτελούν πρόβλημα που μαστίζει σε όλα τα εθνικά συστήματα υγείας. Τα αποτελέσματα για τη μείωση τους στη χώρας μας είναι πλέον μετρήσιμα και η μάχη έχει αρχίσει να κερδίζεται. Έχουμε δουλειά ακόμα, όμως, και έχουμε και καλά νέα:

Τα 10 μεγάλα δημόσια νοσοκομεία της χώρας μας που συνεργάζονται στο πλαίσιο του GRIPP – SNF είναι γενικά, πανεπιστημιακά, παιδιατρικά και ογκολογικά νοσοκομεία, που βρίσκονται στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας:

1. Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός »
2. Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν»
3. Αντικαρκινικό – Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Άγιος Σάββας»
4. Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»
5. Γενικό Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού»
6. Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Παναγιά η Βοήθεια»
7. Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας
8. Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου»
9. Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης
10. Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου

Στόχος μας είναι η ενσωμάτωση του προγράμματος σε όλα τα Νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας

Στην εκδήλωση βράβευσης των επαγγελματιών υγείας των 10 μεγάλων νοσοκομείων που συμμετέχουν στο GRIPP – SNF είχα τη χαρά να συγχαρώ και να βραβεύσω από κοντά τους επαγγελματίες υγείας που συμμετέχουν στο πρόγραμμα και συνεχίζουν καθημερινά να μας κάνουν υπερήφανους.

Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως τον Πρόεδρο του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος κ. Ανδρέα Δρακόπουλο για όλες τις δωρεές στο ΕΣΥ μέσω των οποίων αναβαθμίζεται το δημόσιο σύστημα υγείας και παρέχονται καλύτερες υπηρεσίες στους συμπολίτες μας».

πΗΓΗ: https://www.ygeiamou.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η  παιδιατρική εντατική φροντίδα επιδεινώνεται χρόνο με το χρόνο.

Η Γερμανική Διεπιστημονική Ένωση Εντατικής Θεραπείας και Επείγουσας Ιατρικής (DIVI) αναφέρει δυσλειτουργίες στη φροντίδα των βαρέως πασχόντων παιδιών στην Γερμανία. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε η εξειδικευμένη οργάνωση σε 145 μονάδες εντατικής θεραπείας, τα 91 τμήματα που απάντησαν διαθέτουν κατά μέσο όρο λιγότερο από ένα ελεύθερο κρεβάτι ανά θέση.

“Το καλοκαίρι, είμαστε συνήθως ήδη πλήρως επιβαρυμένοι. Το χειμώνα, αντίστοιχα, κατακλυζόμαστε από κύματα λοιμώξεων και μερικές φορές πρέπει να μεταφέρουμε βαριά άρρωστα παιδιά σε μεγάλες αποστάσεις”, δήλωσε η Ellen Heimberg, αναπληρώτρια εκπρόσωπος του τμήματος Παιδιατρικής Εντατικής Θεραπείας και Επείγουσας Ιατρικής της DIVI.

Λόγω της έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού και των οξέων απουσιών του προσωπικού λόγω ασθενειών, μόνο το 65% των παιδιατρικών κλινών εντατικής θεραπείας ήταν σε λειτουργία κατά την ημερομηνία διεξαγωγής της έρευνας στις αρχές Φεβρουαρίου.

Η Ένωση ειδικών προειδοποιεί ότι η ήδη κραυγαλέα έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού δεν πρόκειται να αλλάξει στο ορατό μέλλον λόγω της δημογραφικής εξέλιξης και ότι η κατάσταση στην παιδιατρική εντατική φροντίδα επιδεινώνεται από χρόνο σε χρόνο.

“Στη Γερμανία χρειαζόμαστε μια ριζικά νέα στρατηγική για τη φροντίδα των βαρέως πασχόντων παιδιών που θα οδηγήσει σε αισθητή βελτίωση, ιδίως στο εγγύς μέλλον”, τόνισε ο Sebastian Brenner από την εκτελεστική επιτροπή της DIVI., επικεφαλής της Διεπιστημονικής Μονάδας Παιδιατρικής Εντατικής Θεραπείας και του Παιδιατρικού Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Παίδων της Δρέσδης.

Επιπλέον, σχεδόν το 40% των διαθέσιμων κλινών σύμφωνα με την έρευνα χρειαζόταν για παιδιά με σοβαρές εξελίξεις όπως του ιού RS ή άλλες εποχικές λοιμώξεις.

Ως εκ τούτου, η DIVI καλεί τη Μόνιμη Επιτροπή Εμβολιασμών (STIKO) να εκδώσει συστάσεις για τον εμβολιασμό των παιδιών κατά του RSV και της γρίπης, αφού αναλύσει κριτικά τα δεδομένα.

Εάν οι παιδιατρικοί εντατικολόγοι αντιμετώπιζαν λιγότερους ασθενείς με λοιμώξεις το χειμώνα, αυτό θα μείωνε σημαντικά την πίεση στους ήδη περιορισμένους πόρους κλινών, σύμφωνα με την Ένωση ειδικών. Τότε θα υπήρχαν ελεύθερες θέσεις για άλλα οξέως ή χρονίως πάσχοντα παιδιά.

“Η STIKO καλείται τώρα να αναλάβει δράση. Οι εμβολιασμοί μπορούν να πραγματοποιήσουν ακριβώς αυτή την ταχεία ανακούφιση”, δήλωσε ο εκλεγμένος πρόεδρος της DIVI, Florian Hoffmann.

Πηγές:
Ärzteblatt

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Καθηγήτριες του Πανεπιστημίου της Αθήνας συνοψίζουν πρόσφατη δημοσίευση στο JAMA Patient Page.

Ο προδιαβήτης είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι υψηλότερα από τα φυσιολογικά αλλά χαμηλότερα από ό,τι στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Οι καθηγήτριες της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (επίκουρη καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας) και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (παθολόγος, καθηγήτρια Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής) παρουσιάζουν τα κύρια στοιχεία για την κατάσταση αυτή, όπως περιγράφηκαν αναλυτικά σε πρόσφατη δημοσίευση στο JAMA Patient Page.

Ο προδιαβήτης επηρεάζει περίπου 1 στους 3 ενήλικες στις ΗΠΑ και περίπου 720 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως. Τα άτομα με προδιαβήτη συχνά δεν έχουν συμπτώματα, επομένως τα περισσότερα δεν ξέρουν και ότι πάσχουν από κάτι. Οι παράγοντες κινδύνου για προδιαβήτη περιλαμβάνουν ηλικία άνω των 45 ετών, παχυσαρκία, ανθυγιεινή διατροφή, μειωμένη φυσική δραστηριότητα, οικογενειακό ιστορικό διαβήτη τύπου 2, ιστορικό διαβήτη κύησης και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Η διάγνωση τίθεται είτε με γλυκόζης νηστείας 100-125 mg/dl ή με γλυκόζη 2 ώρες μετά από καμπύλη 140-200 mg/dl ή με επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης HbA1c 5.7-6.4%. Οι σύγχρονες διεθνείς συστάσεις αναφέρουν ότι οι ενήλικες άνω των 35 ετών που είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι θα πρέπει να ελέγχονται για προδιαβήτη με αιματολογικές εξετάσεις κάθε 3 έτη.

Περίπου το 10% των ατόμων με προδιαβήτη αναπτύσσουν σακχαρώδη διαβήτη κάθε χρόνο. Ο προδιαβήτης συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής, συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφρικής νόσου, περιφερικής νευροπάθειας (που συχνά προκαλεί αιμωδίες και πόνο στα πόδια) και προβλήματα με την όραση.

Ο προδιαβήτης μπορεί να βελτιωθεί σε ορισμένα άτομα που υιοθετούν σοβαρές μακροπρόθεσμες αλλαγές στον τρόπο ζωής τους. Αυτές περιλαμβάνουν καθημερινή σωματική δραστηριότητα (ιδανικός στόχος 30 λεπτά άσκησης 5 ημέρες την εβδομάδα), υγιεινή διατροφή (λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής αλέσεως) και παρακολούθηση των μεγεθών των μερίδων, καθώς και εύρεση υποστήριξης για την υπέρβαση ψυχολογικών, κοινωνικών και άλλων εμποδίων. Τα άτομα με προδιαβήτη που χάνουν τουλάχιστον 5% με 7% του σωματικού τους βάρους μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα να αναπτύξουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Αν και κανένα φάρμακο δεν είναι επί του παρόντος εγκεκριμένο για τη θεραπεία του προδιαβήτη, ορισμένα άτομα με προδιαβήτη που έχουν και άλλες παθήσεις όπως αρτηριακή υπέρταση ή παχυσαρκία μπορεί να ωφεληθούν από φάρμακα όπως η μετφορμίνη ή τα ενέσιμα GLP-1RA.

Λόγω του μεγάλου επιπολασμού του προδιαβήτη και του διαβήτη σε αναπτυγμένες χώρες όπως στις Ευρωπαϊκές, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί παρεμβάσεις στον πληθυσμό αυτό όπως η “Care4Diabetes (C4D): Reducing the burden of non-communicable diseases by providing a multidisciplinary lifestyle treatment intervention for type 2 diabetes”.

Η Ευρωπαϊκή αυτή κοινή δράση “Φροντίδα για το Διαβήτη” στοχεύει στη βελτίωση της υγείας των πολίτων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω προγραμμάτων που εστιάζουν στην αλλαγή του τρόπου ζωής και συγκεκριμένα στη διατροφή, στην άσκηση, στον ύπνο και στη διαχείριση του καθημερινού στρες. Ξεκίνησε το Φεβρουάριο 2023, έχει διάρκεια 36 μηνών και συμμετέχουν συνολικά 12 χώρες. Στην Ελλάδα αρμόδιος φορέας είναι 1η Υγειονομική́ Περιφέρεια Αττικής σε συνεργασία με τη Θεραπευτική Κλινική ΕΚΠΑ στο νοσοκομείο “Αλεξάνδρα”.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής που περιγράφονται παραπάνω φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματικές στην αναστροφή του προδιαβήτη και στην πρόληψη της εξέλιξης σε διαβήτη συγκριτικά με τα φάρμακα από μόνα τους.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η μελέτη είναι η πρώτη που δείχνει υποσχόμενη δράση του εμβολίου στην αντιμετώπιση του καρκίνου στο ήπαρ.

Mελέτη του UC Davis Health, ανακάλυψε ότι μια δόση του εμβολίου για τη φυματίωση (BCG), μείωσε το φορτίο όγκου και παρέτεινε την επιβίωση ποντικών με καρκίνο ήπατος.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Advanced Science, είναι η πρώτη που δείχνει υποσχόμενη δράση του εμβολίου στην αντιμετώπιση του καρκίνου στο ήπαρ.

Το BCG θεωρείται ασφαλές και χρησιμοποιείται ευρέως στον πλανήτη.

Επίσης είναι γνωστό πως ενισχύει την ανοσία του οργανισμού. Ο FDA το έχει εγκρίνει για την αντιμετώπιση του καρκίνου στην ουροδόχο κύστη. Η πιθανή του επίδραση στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων παραμένει άγνωστη.

Η νέα έρευνα, με επικεφαλής τον Yu-Jui Yvonne Wan, έδειξε ότι μια δόση BCG μείωσε την ίνωση, βελτίωσε την ηπατική λειτουργία, μείωσε τα λιπίδια και συρρίκνωσε τον όγκο.

Ο ερευνητής σημείωσε ότι η ομάδα χορήγησε μια δόση BCG σε ποντικούς με καρκίνο ήπατος η οποία φάνηκε αρκετή ώστε να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να μειώσει το φορτίο του όγκου.

Οι ερευνητές είδαν ότι το εμβόλιο μείωσε τη φλεγμονή και προήγαγε τη δράση των κυττάρων Τ.

Η έρευνα επίσης εξέτασε αν η δράση του BCG στον καρκίνο ήπατος επηρεάζεται από το φύλο. Εδειξε ότι αρσενικά και θηλυκά ποντίκια ανταποκρίθηκαν στην αγωγή με το εμβόλιο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη έδειξε ότι η ανοσοθεραπεία BCG για τον καρκίνο ήπατος είναι διαφορετική και ανώτερη από άλλες. Απαιτεί μια μόνο ένεση.

Tα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το εμβόλιο BCG θα μπορούσε να ανακατευθυνθεί ως αγωγή κατά του καρκίνου στο ήπαρ.

Πηγές:
Advanced Science.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/

η μοναδική γνωστή μέχρι σήμερα περίπτωση συνδρόμου Down στην Ελλάδα κατά την αρχαιότητα αποκάλυψε η έρευνα σε σκελετό μικρού παιδιού, τον οποίο έφερε στο «φως» ανασκαφή στον μυκηναϊκό οικισμό κοντά στο χωριό Λαζάρηδες, στην Αίγινα. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Communications».

Πρόκειται για ένα κοριτσάκι ηλικίας 12-16 μηνών, που έζησε τον 13ο αιώνα π.Χ. και στη σύντομη ζωή του υπέφερε από σοβαρή ασθένεια, πιθανώς συνδεδεμένη με το σύνδρομο Down.

Βρέθηκε θαμμένο φορώντας ένα περίτεχνο περιδέραιο φτιαγμένο από 93 χάντρες από φαγεντιανή και υαλόμαζα, καθώς και έξι από κορναλίνη, εύρημα δηλωτικό της φροντίδας που έλαβε στη ζωή και στον θάνατό του.

Η ανασκαφή κοντά στο ημιορεινό χωριό Λαζάρηδες, στην ανατολική Αίγινα διεξάγεται από το 2005 από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί ένας οικισμός με το νεκροταφείο του. Τα ευρήματα, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διευθύντρια της ανασκαφής, ομότιμη καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο ΕΚΠΑ, Νάγια Πολυχρονάκου- Σγουρίτσα, καταδεικνύουν ότι ο οικισμός των Λαζάρηδων άκμασε στους δύο αιώνες της Ανακτορικής περιόδου (τον 14ο και τον 13ο αιώνα π.Χ.) και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα δρώμενα της εποχής στον ευρύτερο Αργοσαρωνικό κόλπο.

Το 2010 η ανασκαφή στον οικισμό έφερε στο «φως» ένα απροσδόκητο εύρημα, έναν μικρό κιβωτιόσχημο τάφο, που τοποθετήθηκε χρονικά στον 13ο αιώνα π.Χ. Το εύρημα έμελλε να γίνει σύντομα πολύ συγκινητικό για τους αρχαιολόγους: μέσα στον τάφο βρίσκονταν τα οστά ενός μικρού παιδιού μαζί με ένα περίτεχνο περιδέραιο. Αμέσως οι ανασκαφείς μετέφεραν το εύρημα μαζί με το χώμα που το περιέβαλλε στη Μονάδα Συντήρησης του Μουσείου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης του ΕΚΠΑ, προκειμένου να καθαριστεί με προσοχή και να συντηρηθεί.

Στην οστεολογική έρευνα που διεξήγε στο σκελετικό υλικό η βιοαρχαιολόγος, Δρ. Ελεάννα Πρεβεδώρου, διαπίστωσε ότι έφερε μορφολογικά χαρακτηριστικά σκελετικών αλλοιώσεων δηλωτικά σοβαρότατης χρόνιας ασθένειας ή ασθενειών. Ήταν δηλαδή ένα κοριτσάκι «που πέρασε την περισσότερη, εάν όχι όλη τη ζωή του πάρα πολύ άρρωστο και υπέφερε από έντονους πόνους», όπως λέει η κ. Πρεβεδώρου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Μετέπειτα γενετικές αναλύσεις δειγμάτων του υλικού που έγιναν στο Ινστιτούτο Max Planck για την Εξελικτική Ανθρωπολογία, στη Γερμανία, αποκάλυψαν ότι το κοριτσάκι αυτό έπασχε και από σύνδρομο Down, «ωστόσο δεν γνωρίζουμε ακόμη αν και σε ποιο βαθμό τα σοβαρά προβλήματα υγείας που εντοπίστηκαν οστεολογικά συνδέονταν με το σύνδρομο», όπως διευκρινίζει η κ. Πρεβεδώρου.

Το εύρημα αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς είναι η πρώτη φορά που στην Ελλάδα εντοπίζεται περίπτωση συνδρόμου Down κατά την αρχαιότητα, τονίζει η ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, Νάγια Πολυχρονάκου- Σγουρίτσα, διευκρινίζοντας πάντως ότι «μπορεί να υπάρχουν και άλλες, που ωστόσο δεν έχουν τύχει εξέτασης από ένα μεγάλο ινστιτούτο, όπως το Max Planck».

Η «μικροανασκαφή» και η μελέτη του υλικού που έγινε στο εργαστήριο συντήρησης έδωσε επίσης στους ερευνητές τη δυνατότητα να κάνουν λεπτομερείς παρατηρήσεις για τον τρόπο ταφής. Όπως διαπιστώθηκε, το κοριτσάκι είχε ταφεί φορώντας το περίτεχνο περιδέραιο στον λαιμό του. «Η επιμελημένη ταφή, το κόσμημα και η κατάσταση της υγείας του, υποδηλώνουν ότι το μικρό αυτό κοριτσάκι που υπήρξε βαριά άρρωστο είχε λάβει ιδιαίτερη φροντίδα κατά τον θάνατό του και πιθανότατα και κατά τη σύντομη ζωή του», διαπιστώνει η κ. Πρεβεδώρου.

—Έρευνα σε 10.000 αρχαία γονιδιώματα

—Στην ίδια δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications» παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας ευρύτερης έρευνας, με επικεφαλής επιστήμονες του Ινστιτούτου Max Planck για την Εξελικτική Ανθρωπολογία, σε συνολικά σχεδόν 10.000 γονιδιώματα από αρχαία ανθρώπινα σκελετικά υπολείμματα για χρωμοσωμικές τρισωμίες. Σημειώνεται ότι τα άτομα με χρωμοσωμική τρισωμία φέρουν τρία αντίγραφα ενός χρωμοσώματος στα κύτταρά τους, αντί για δύο. Η τρισωμία των χρωμοσωμάτων 21 ή 18 έχει ως αποτέλεσμα το σύνδρομο Down και το σύνδρομο Edwards, αντίστοιχα.

Κατά την έρευνα αυτή εντοπίστηκαν έξι περιπτώσεις συνδρόμου Down, μεταξύ των οποίων και το κοριτσάκι στην Αίγινα, και μία περίπτωση συνδρόμου Edwards. Όλες οι περιπτώσεις ήταν βρεφικές ή περιγεννητικές ταφές και προέρχονται επίσης από τη νεολιθική Ιρλανδία (περίπου 3.500 π.Χ.), από τη Βουλγαρία της εποχής του Χαλκού (περίπου 2.700 π.Χ.), τρεις από την Ισπανία της Εποχής του Σιδήρου (περίπου 800-400 π.Χ., οι δύο με σύνδρομο Down, η μία με σύνδρομο Edwards) και από τη Φινλανδία (περίπου 1.720 μ.Χ.).

Μόνο λίγες περιπτώσεις συνδρόμου Down έχουν καταγραφεί σε άτομα κατά την αρχαιότητα, κυρίως λόγω των δυσκολιών στον εντοπισμό γενετικών διαταραχών σε αρχαία δείγματα DNA χωρίς τη χρήση σύγχρονων τεχνικών. Αντίθετα, φαίνεται ότι είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται το σύνδρομο Edwards σε ιστορικά ή προϊστορικά λείψανα, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι και τα επτά μωρά που εντοπίστηκαν με χρωμοσωμικές τρισωμίες φαίνεται να είχαν φροντίδα μετά θάνατον μέσω διάφορων τελετουργιών που υποδηλώνουν την αναγνώρισή τους ως μέρος των κοινοτήτων τους.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s41467-024-45438-1

Πηγη: https://healthmag.gr/