Κατηγορία: Ενημέρωση

Ραγδαία αύξηση θα παρουσιάσει ο καρκίνος τις δεκαετίες που έρχονται, με τα κρούσματα και τους θανάτους εξαιτίας του σχεδόν να διπλασιάζονται έως το 2050, αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έδωσε στη δημοσιότητα ο ογκολογικός τομέας του, η φημισμένη Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας του Καρκίνου (IARC), το 2022 καταγράφηκαν σχεδόν 20 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου. Σημειώθηκαν επίσης 9,7 εκατομμύρια θάνατοι.

Επιπλέον, σε 53,5 εκατομμύρια ανήλθαν οι επιζήσαντες του καρκίνου. Με τον όρο αυτό αποκαλούνται οι ασθενείς οι οποίοι ξεπερνούν την πρώτη πενταετία από τη διάγνωση, η οποία σε πολλές περιπτώσεις σηματοδοτεί την ίαση.

Το IARC προβλέπει ότι έως το 2050, θα καταγράφονται ετησίως 35 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 77% έναντι του 2022. Θα καταγράφονται επίσης 18 εκατομμύρια θάνατοι κατ’ έτος.

Οι κύριοι παράγοντες πίσω από την αυξημένη επίπτωση που θα έχει ο καρκίνος είναι:

• Το κάπνισμα (αυξάνεται διαρκώς στις αναπτυσσόμενες χώρες)
• Η κατανάλωση αλκοόλ
• Η παχυσαρκία
• Η γήρανση και αύξηση του πληθυσμού

Η διεθνής υπηρεσία προβλέπει ακόμα ότι οι υψηλού εισοδήματος χώρες θα καταγράφουν 4,8 εκατομμύρια κρούσματα περισσότερα το 2050. Ωστόσο αναλογικά στις πιο φτωχές χώρες θα παρατηρηθούν οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε περιστατικά και θανάτους.

Το IARC αναφέρει ακόμα ότι κατά μέσον όρο ένας στους πέντε ανθρώπους θα αναπτύξει καρκίνο στη διάρκεια της ζωής του. Περίπου ένας στους εννέα άνδρες και μία στις 12 γυναίκες θα χάσουν τη ζωή τους εξαιτίας του.

Οι πιο συχνοί καρκίνοι

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, το 2022 δέκα τύποι καρκίνου αντιπροσώπευσαν τα δύο τρίτα των νέων περιστατικών και των θανάτων. Τα στοιχεία αυτά αφορούν 185 χώρες και 36 διαφορετικές μορφές καρκίνου.

Μακράν ο πιο συχνός ήταν ο καρκίνος του πνεύμονα. Διαγνώστηκαν 2,5 εκατομμύρια νέα περιστατικά το 2022. Αντιπροσωπεύουν το 12,4% όλων των νέων κρουσμάτων. Δεύτερος σε συχνότητα ήταν ο καρκίνος του μαστού, με 2,3 εκατομμύρια περιστατικά (11,6% του συνόλου). Ακολουθούν:

• Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (1,9 εκατ. περιστατικά, 9,6% του συνόλου)
• Ο καρκίνος του προστάτη (1,5 εκατ. περιστατικά, 7,3% του συνόλου)
• Ο καρκίνος του στομάχου (970.000 περιστατικά, 4,9% του συνόλου)

Ποιοι προκαλούν τις περισσότερες απώλειες σε ζωές

Ο καρκίνος του πνεύμονα ήταν και η κύρια αιτία θανάτου από κακοήθη νόσο. Το 2022 κόστισε τη ζωή σε 1,8 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι θάνατοι αυτοί αντιστοιχούν στο 18,7% του συνολικού αριθμού των απωλειών λόγω των κακοηθών νεοπλασιών.

Ακολουθούν ο καρκίνος του παχέος εντέρου με 900.000 θανάτους και ο καρκίνος του ήπατος με 760.000. Στην τέταρτη θέση του πίνακα της θνησιμότητας βρίσκεται ο καρκίνος του μαστού (670.000 θάνατοι) και στην πέμπτη ο καρκίνος του στομάχου (660.000).

Οι ερευνητές του IARC εκτιμούν ότι ο καρκίνος του πνεύμονα αναδύεται πάλι ως ο συχνότερος στον κόσμο λόγω του αυξανόμενου καπνίσματος στην Ασία.

Μεγάλες ανισότητες

Τα νέα δεδομένα του IARC αποκαλύπτουν σημαντικές ανισότητες στη διάγνωση και τη θεραπεία μεταξύ των κρατών. Οι ανισότητες αυτές είναι ιδιαιτέρως εμφανείς στην περίπτωση του καρκίνου του μαστού, επισημαίνει ο ΠΟΥ.

Οι γυναίκες στις αναπτυσσόμενες χώρες έχουν 50% λιγότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με καρκίνο του μαστού έναντι των γυναικών στις εύπορες χώρες του κόσμου. Αυτό όμως τις θέτει σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουν από τη νόσο. Και αυτό, διότι σημαίνει πως καθυστερεί σημαντικά η διάγνωση και επομένως η θεραπεία.

Ο καρκίνος του μαστού σχετίζεται (και) με τον τρόπο ζωής(π.χ. κατανάλωση αλκοόλ, παχυσαρκία, καθιστική ζωή). Στις ανεπτυγμένες χώρες κάθε γυναίκα έχει 1 στις 12 πιθανότητες να τον αναπτύξει. Έχει επίσης 1 στις 71 πιθανότητες να πεθάνει από αυτόν.

Στις αναπτυσσόμενες, οι γυναίκες έχουν μόνο 1 στις 27 πιθανότητες να τον αναπτύξουν. Έχουν όμως 1 στις 48 να πεθάνουν  εξαιτίας του.

Η καινοτομία στην καταπολέμηση του καρκίνου έχει αυξηθεί κατά 70% μεταξύ 2015 και 2021, όπως υπολογίζεται από τον αριθμό των διεθνών οικογενειών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (IPF), σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (ΕΓΔΕ).

Αυτό αναφέρεται σε ανακοίνωση του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, με αφορμή τα ευρήματα της μελέτης που δημοσιεύτηκε ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου) ενώ σημειώνεται ότι η μελέτη ολοκληρώνεται από μια διαδικτυακή πλατφόρμα του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (ΕΓΔΕ) ελεύθερης πρόσβασης, η οποία απλοποιεί την πρόσβαση από την ερευνητική κοινότητα στον τομέα αυτό.

Η μελέτη διαπιστώνει ότι περισσότερες από 140.000 εφευρέσεις για την καταπολέμηση του καρκίνου έχουν αποκαλυφθεί στο κοινό σε έγγραφα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας τα τελευταία 50 χρόνια και περισσότερες από 5 εκατομμύρια ζωές σώθηκαν, μόνο στην ΕΕ, χάρη στις εφευρέσεις στην ογκολογία.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΟΒΙ, η Ελλάδα συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη τα τελευταία 20 χρόνια με την εγγραφή 79 διεθνών οικογενειών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας από εταιρείες και ερευνητικές εγκαταστάσεις της χώρας. Η χώρα κατατάσσεται 22η μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και 41η παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, ο καρκίνος του πνεύμονα είναι ο συχνότερος τύπος για τους άνδρες και ο καρκίνος του μαστού ο συχνότερος για τις γυναίκες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Γενικότερα, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το European Cancer Information System (ECIS), το 31% των ανδρών και το 25% των γυναικών αναμένεται να διαγνωστούν με καρκίνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση πριν από την ηλικία των 75 ετών.

Η μελέτη που ξεκίνησε από το ΕΓΔΕ έχει ως στόχο να παράσχει στις κυβερνήσεις και στην κοινότητά της καινοτομίας πληροφορίες σχετικά με την κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας των τεχνολογιών κατά του καρκίνου παγκοσμίως. Περιγράφει πού και ποιες ήταν οι πιο πρόσφατες εξελίξεις στο συγκεκριμένο τομέα. Η μελέτη ολοκληρώνεται από μια διαδικτυακή πλατφόρμα του EPO, ελεύθερης πρόσβασης, η οποία απλοποιεί την πρόσβαση από την ερευνητική κοινότητα στον τομέα αυτό, μέσω των τεχνικών πληροφοριών που περιέχονται στα διπλώματα ευρεσιτεχνίας τους, χρησιμοποιώντας προκαθορισμένες αναζητήσεις βάσεων δεδομένων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Ο πρόεδρος του ΕΓΔΕ Αντόνιο Καμπίνος δήλωσε: «Η πλατφόρμα που εγκαινιάζουμε σήμερα μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον περιορισμό της ασθένειας του καρκίνου, ενδυναμώνοντας τους επιστήμονες με τεχνικές πληροφορίες και διορατικότητα για να προωθήσουν την έρευνά τους και να τους υποστηρίξουν στην προώθηση νέων τεχνολογιών που μπορούν να σώσουν ζωές. Εδώ στην Ευρώπη, είμαστε στη δεύτερη θέση όσον αφορά την ανάπτυξη τεχνολογιών που σχετίζονται με τον καρκίνο, αλλά σαφώς μπορούμε να κάνουμε πολύ περισσότερα, πρέπει να κάνουμε περισσότερα – ειδικά αν λάβουμε υπόψη ότι προβλέπεται αύξηση του αριθμού των διαγνώσεων καρκίνου τα επόμενα χρόνια».

Οι καινοτομίες επαναπροσδιορίζουν τη θεραπεία και τη διάγνωση

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΕΓΔΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες ηγούνται στην καινοτομία που σχετίζεται με τον καρκίνο παγκοσμίως, με σχεδόν το 50% όλων των IPFs από το 2002 έως το 2021 να αποδίδονται σε αιτούντες από τις ΗΠΑ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έρχεται στη δεύτερη θέση με μερίδιο 18%, ακολουθούμενη από την Ιαπωνία με 9%. Πιο πρόσφατα, η Κίνα έχει κάνει σημαντικά βήματα στον τομέα, με μεγάλη συμβολή στον παγκόσμιο τοπίο της καινοτομίας για τον καρκίνο. Στην Ευρώπη, η Γερμανία έχει διατηρήσει τη θέση της ως ηγετική χώρα προέλευσης στην καινοτομία που σχετίζεται με καινοτομίες κατά του καρκίνου, ως πρωτοπόρος τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Το Ηνωμένο Βασίλειο αναδείχθηκε γρήγορα ως ο δεύτερος μεγαλύτερος συνεισφέρων. Η Γαλλία, η Ελβετία και οι Κάτω Χώρες έχουν επίσης επιδείξει σταθερή αύξηση στην καινοτομία που σχετίζεται με τον καρκίνο, καταλαμβάνοντας την τρίτη, τέταρτη και πέμπτη θέση αντίστοιχα.

Οι προσπάθειες για την καταπολέμηση του καρκίνου έχουν ενισχυθεί χάρη στις νέες και βελτιωμένες τεχνολογίες για τη θεραπεία και τη διάγνωση αυτών των ασθενειών. Οι ανακαλύψεις στις ανοσοθεραπείες και τις γονιδιακές θεραπείες έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Μεταξύ 2015 και 2021, ο αριθμός των IPFs στην ανοσοθεραπεία υπερδιπλασιάστηκε, ενώ η γονιδιακή θεραπεία διπλασιάστηκε κατά την ίδια περίοδο. Έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση της διεθνούς δραστηριότητας κατοχύρωσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον τομέα της διάγνωσης του καρκίνου, ιδίως στις υγρές βιοψίες (πχ. δείγματα αίματος). Οι IPFs στην υγρή βιοψία πενταπλασιάστηκαν. Ήταν λίγο πάνω από 500 το 2012, και έγιναν πάνω από 2300 το 2021. ‘Αλλες νέες εξελίξεις στην πληροφορική της υγειονομικής περίθαλψης επικεντρώθηκαν στην χρήση προηγμένων τεχνικών επεξεργασίας εικόνας και αλγορίθμων μηχανικής μάθησης για την βελτίωση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας της ανίχνευσης και διάγνωσης του καρκίνου.

Ενίσχυση του ρόλου των πανεπιστημίων και των δημόσιων ερευνητικών κέντρων

Ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι καινοτομίες φτάνουν στην αγορά αλλάζει. Η μελέτη επισημαίνει επίσης μια πιθανή μετατόπιση τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία, οι δημόσιοι ερευνητικοί οργανισμοί και οι νεοσύστατες επιχειρήσεις διαδραματίζουν ολοένα και σημαντικότερο ρόλο. Έχουν συμβάλλει καθοριστικά σχεδόν στο ένα τρίτο των IPFs που σχετίζονται με τον καρκίνο μεταξύ 2002-2021, αντιπροσωπεύοντας το 26% όλων των IPFs από αιτούντες της ΕΕ και το 35% των IPFs από αιτούντες των ΗΠΑ, ξεπερνώντας σημαντικά τη μέση συμβολή τους σε όλες τις τεχνολογίες. Το INSERM και το CNRS της Γαλλίας ξεχωρίζουν ως βασικοί κόμβοι για την καινοτομία κατά του καρκίνου, καταλαμβάνοντας την τρίτη και έβδομη θέση παγκοσμίως κατά την πιο πρόσφατη πενταετή περίοδο, 2017-2021. Άλλοι αξιοσημείωτοι συνεισφέροντες μεταξύ των κορυφαίων υποψηφίων περιλαμβάνουν φαρμακευτικές εταιρείες από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, εστιάζοντας κυρίως σε καινοτόμες θεραπείες για τον καρκίνο, ενώ αρκετές εταιρείες, όπως η Philips, η Siemens και η Fujifilm ειδικεύονται στη διάγνωση.

Νέα πλατφόρμα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε πληροφορίες και νέα εργαλεία για τη διευκόλυνση επενδύσεων

Η νέα δωρεάν διαδικτυακή πλατφόρμα «Τεχνολογίες καταπολέμησης του καρκίνου» αναπτύχθηκε από εμπειρογνώμονες του ΕΓΔΕ, σε συνεργασία με 10 εθνικά γραφεία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην Ευρώπη. Το εργαλείο παρουσιάζει πάνω από 130 σύνολα δεδομένων σε τέσσερα γενικά θέματα:

✓ πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση

✓ διάγνωση

✓ θεραπείες και

✓ ευεξία και μετέπειτα φροντίδα.

Η πλατφόρμα περιλαμβάνει όχι μόνο τις 140.000 εφευρέσεις στις οποίες βασίστηκε η μελέτη, αλλά και πολλές άλλες.

Σημειώνεται ότι αυτή είναι η τέταρτη πλατφόρμα από το ΕΓΔΕ, μετά από εκείνες για τον κορονοϊό, τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και την πυρόσβεση δασικών εκτάσεων.

Επιπλέον, για να βοηθήσει στην ανάπτυξη και εμπορευματοποίηση νέων τεχνολογιών για την καταπολέμηση του καρκίνου, το ΕΓΔΕ επικαιροποιεί το δωρεάν εργαλείο του «Deep Tech Finder», το οποίο χαρτογραφεί σχεδόν 8000 νεοσύστατες επιχειρήσεις από όλη την Ευρώπη με αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Αυτό, όπως υπογραμμίζεται, βοηθά τους επενδυτές και τους δυνητικούς εταίρους να βρουν ευρωπαϊκές νεοσύστατες επιχειρήσεις με πολύτιμες νέες τεχνολογίες καρκίνου στον τομέα της βαθιάς τεχνολογίας.

Ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή επιστημόνων, μελών της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών και εκπροσώπων του υπουργείου Υγείας συνεδριάζει σήμερα Παρασκευή (2/2/24) στις 11.00 το πρωί στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).

Στο επίκεντρο, όπως σας είχε ενημερώσει τη Δευτέρα (29.01.24) το iatropedia.gr, η ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού. Οι αρμόδιοι υγειονομικοί φορείς αναμένουν έξαρση της ιλαράς, ενώ δεν αποκλείεται να έχουν αρχίσει ήδη να εμφανίζονται κρούσματα.

Από επιδημιολογική μελέτη που έχουν στα χέρια τους οι επιστήμονες του ΕΟΔΥ, έχουν εντοπίσει συγκεκριμένες περιοχές στη χώρα, αλλά και συγκεκριμένες ομάδες που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο. Εκεί, εικάζουν τώρα ότι πρέπει να υπάρξει εντατικοποίηση της ενημέρωσης και εστίαση της εμβολιαστικής προσπάθειας.

Συγκεκριμένα, στις ομάδες για τις οποίες αναμένεται ειδική μέριμνα από την Πολιτεία το επόμενο διάστημα -και δεν αποκλείεται μάλιστα να γίνουν ακόμη και σήμερα σχετικές ανακοινώσεις- συγκαταλέγονται οι Ρομά και οι μετανάστες και ειδικότερα οι παιδιατρικοί πληθυσμοί των ομάδων αυτών.

Η ιλαρά κάνει επιδημίες κάθε 6 με 7 χρόνια

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η ιλαρά κάθε 6 με 7 χρόνια παρουσιάζει κύκλους εξάρσεων στη χώρα μας κι έτσι θεωρείται βέβαιο από τους επιστήμονες ότι θα υπάρξουν και φέτος αυξημένα περιστατικά, καθώς συμπληρώνονται 7 χρόνια από την επιδημία ιλαράς του 2017.

Τέλος εκτιμάται, πως εξαιτίας της πανδημίας του κορονοϊού μειώθηκε η εμβολιαστική κάλυψη σε μεγάλο μέρος του παιδιατρικού πληθυσμού της χώρας. Λόγω του εγκλεισμού και των lockdown οι γονείς παρέλειψαν δόσεις από τον υποχρεωτικό εμβολιασμό των παιδιών τους, με αποτέλεσμα σήμερα τα παιδιά να μην είναι απολύτως προστατευμένα απέναντι στον ιό.

Για τον λόγο αυτό, ο ΕΟΔΥ έχει ζητήσει από το ηλεκτρονικό σύστημα συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ τα επικαιροποιημένα στοιχεία αναφορικά με τη συνταγογράφηση των εμβολιασμών της ιλαράς εντός του τελευταίου έτους, ώστε να διαπιστώσει το εύρος του προβλήματος και να λάβει μέτρα.

Ιλαρά: Η επιδημική έξαρση του 2017

Η ιλαρά είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική νόσος. Σύμφωνα με τους γιατρούς ένας άνθρωπος μπορεί να μολύνει 8 έως 12 άτομα.

Γι’ αυτό και όποτε μειώνεται η εμβολιαστική κάλυψη προκαλεί ταχύτατα επιδημίες. Τελευταία επιδημική έξαρση της ιλαράς που απασχόλησε την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, αλλά και τη χώρα μας καταγράφηκε το 2017 και άφησε πίσω της θύματα.

Στην Ελλάδα τη χρονιά αυτή καταγράφηκαν από ιλαρά 968 κρούσματα και 2 θάνατοι, με μεγαλύτερη συχνότητα στη Νότια Ελλάδα.

Το 77% των κρουσμάτων αφορούσε παιδιά 0 έως 14 ετών, ενώ δεύτερη ηλικιακή ομάδα στον γενικό πληθυσμό, ήταν οι πολίτες 25 έως 44 ετών.

Η συντριπτική πλειοψηφία εξ αυτών ήταν, είτε ανεμβολίαστοι επαγγελματίες υγείας, είτε ανεμβολίαστοι ή / και ατελώς εμβολιασμένοι πολίτες.

Μιλώντας στο iatropedia.gr για το θέμα αυτό τη Δευτέρα 29.01.24, ο Καθηγητής Επιδημιολογίας και μέλος του ΕΟΔΥ, κ. Δημήτρης Παρασκευής επισήμανε πως η έξαρση της ιλαράς απασχολεί σημαντικά τα υγειονομικά συστήματα:

“Το 2017 η μεγάλη έξαρση της ιλαράς σε τόσες πολλές χώρες ήταν μια πολύ ανησυχητική κατάσταση, γιατί η επιδημία έπληξε και τη χώρα μας και είχαμε και θύματα, όχι μόνο κρούσματα. Στην Ευρώπη είχαμε ένα σημαντικά μεγάλο αριθμό θανάτων από ιλαρά την ίδια περίοδο”, σημειώνει ο ίδιος.

30.000 κρούσματα το 2023 σε όλη την Ευρώπη

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), στην έξαρση που βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη στην Ευρώπη, τα κρούσματα ιλαράς το 2023 άγγιξαν τις 30.000, σε σύγκριση με μόλις 941 κρούσματα που καταγράφηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2022.

Σύμφωνα με το ECDC έξαρση υπάρχει στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες χώρες με έμφαση σε κοινότητες και κλειστούς πληθυσμούς με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη.

“Ο 1 στους 1.000 πεθαίνει από ιλαρά, σύμφωνα με τους αριθμούς που αφορούν στην παγκόσμια κοινότητα και όλα τα κοινωνικοοικονομικά στρώματα”, σημειώνει μιλώντας στο iatropedia.gr, η παιδίατρος και αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, Άννα Παρδάλη και συνεχίζει:

“Έχει και πολύ σοβαρές πιθανότητες να νοσηλευτεί κανείς από ιλαρά, το 1 στα 5 κρούσματα μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία σε νοσοκομείο. Υπολογίζεται ότι είναι νόσος που τα τελευταία 150 χρόνια έχει σκοτώσει πάνω από 200 εκατ. ανθρώπους”, σημειώνει η γιατρός.

Εξαιρετικά μεταδοτική με σοβαρές επιπλοκές

Όπως αναφέρει το ECDC, η ιλαρά προσβάλει άτομα όλων των ηλικιών και μπορεί να εξαπλωθεί ευρέως. Πρόκειται για μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, ακόμα και σε θάνατο.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 10-12 ημέρες μετά από τη μόλυνση και κατά τις πρώτες ημέρες μοιάζουν με κοινό κρυολόγημα (καταρροή, βήχας ήπιος πυρετός), ενώ στη συνέχεια -στη δεύτερη φάση της νόσου- προκαλεί εξάνθημα.

Οι πιο συχνές επιπλοκές της ιλαράς είναι: μέση ωτίτιδα, πνευμονία, διάρροια, μεταλοιμώδης εγκεφαλίτιδα και υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτιδα, μια σπάνια (1 ανά 100.000 περιπτώσεις) και θανατηφόρα εκφυλιστική νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος, που προκαλείται από επίμονη λοίμωξη με μεταλλαγμένο ιό της ιλαράς.

Η πνευμονία ευθύνεται για 6 στους 10 θανάτους που συνδέονται με την ιλαρά. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, από το 2004 έως το 2022 καταγράφηκαν στην Ελλάδα τρεις επιδημίες ιλαράς με 4.151 κρούσματα και 4 θανάτους.

Το εμβόλιο της ιλαράς

Στην Ελλάδα το εμβόλιο ιλαράς κυκλοφόρησε στις αρχές της δεκαετίας του ’70, εντάχθηκε στο Εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών το 1981 και το 1989 εντάχθηκε ως τριπλό εμβόλιο ιλαράς – παρωτίτιδας – ερυθράς (MMR).

Γίνεται σε δύο δόσεις:

• η πρώτη δόση μεταξύ 12 και 15 μηνών
• η δεύτερη μεταξύ 2 και 4 ετών, το αργότερο.

Υπάρχει οδηγία να ελέγχουν και οι ενήλικες το εμβολιαστικό τους καθεστώς γιατί κάποιοι μπορεί να μην έχουν εμβολιαστεί ή να μην έχουν κάνει και τις δύο δόσεις.

Τη δεκαετία του ’80 εισήχθη η σύσταση για δύο δόσεις, οπότε κάποιοι μεγαλύτεροι σε ηλικία μπορεί να έχουν κάνει μόνο μία δόση.

Ο εμβολιασμός είναι διά βίου. Οι επιστήμονες καλούν τους γονείς που έχουν αμελήσει δόσεις του εμβολίου MMR να σπεύσουν να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό των παιδιών τους.

Έναν νέο τρόπο για την αναστροφή των προβλημάτων μνήμης που προκαλεί η νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες άνοιες, πιστεύουν ότι ανακάλυψαν επιστήμονες από τις ΗΠΑ. Το κλειδί, λένε, είναι μία πρωτεΐνη στην οποία ο εγκέφαλός τους έχει ανεπάρκεια.

Η πρωτεΐνη αυτή ονομάζεται KIBRA και φυσιολογικά ανευρίσκεται στους νεφρούς και τον εγκέφαλο. Στον τελευταίο, εντοπίζεται κυρίως στις συνάψεις, δηλαδή στα σημεία «ένωσης» των νευρικών κυττάρων, που επιτρέπουν στις αναμνήσεις μας να σχηματίζονται και να ανακαλούνται.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η πρωτεΐνη αυτή είναι απαραίτητη για την δημιουργία των αναμνήσεων. Ωστόσο οι ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ έχουν ανεπάρκεια της KIBRA στον εγκέφαλό τους.

Οι επιστήμονες από το αμερικανικό Ίδρυμα Έρευνας της Γηράνσεως Buck (Buck Institute) θέλησαν να εξακριβώσουν με ποιον ακριβώς τρόπο επηρεάζουν τις συνάψεις τα ανεπαρκή επίπεδα της KIBRA. Η ελπίδα τους ήταν ότι έτσι θα έβρισκαν τρόπο για να επιδιορθώσουν τις συνάψεις και έτσι τη μνήμη των ασθενών.

Έτσι, μέτρησαν κατ’ αρχάς τα επίπεδα της πρωτεΐνης KIBRA στο υγρό που περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό (εγκεφαλονωτιαίο υγρό). Όπως διαπίστωσαν, τα επίπεδα της πρωτεΐνης στο υγρό αυτό αυξάνονται κατ’ αναλογίαν με τη σοβαρότητα της άνοιας. Ταυτοχρόνως, όμως, μειώνονται στον εγκέφαλο.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι τα επίπεδα της KIBRA επηρεάζονταν από εκείνα της παθολογικής πρωτεΐνης ταυ (tau). Οι ελαττωματικές μορφές αυτής της δεύτερης πρωτεΐνης είναι γενεσιουργός αιτία της νόσου Αλτσχάιμερ.

Και πειράματα στο εργαστήριο

Οι ερευνητές του Buck Institute δημοσιεύουν τα ευρήματά τους στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Clinical Investigation. Όπως εξηγούν, συνέχισαν την έρευνά τους στο εργαστήριο. Δημιούργησαν μία λειτουργική μορφή της πρωτεΐνης KIBRA και την χορήγησαν σε ομάδα ποντικιών.

Τα ποντίκια έπασχαν από μία ασθένεια που μιμείται τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η χορήγηση της πρωτεΐνης μπορούσε να αντιστρέφει την διαταραχή της μνήμης που τους προκαλούσε η άνοια. Και αυτό, διότι η πρωτεΐνη ενίσχυε τους μηχανισμούς που καθιστούν πιο ανθεκτικές τις συνάψεις.

Η έρευνα έδειξε ακόμα ότι η χορήγηση της πρωτεΐνης δεν μείωσε τα επίπεδα της tau. Επομένως είναι πιθανό να βελτιώνει τη μνήμη, παρότι παραμένει στον εγκέφαλο η τοξική πρωτεΐνη που την καταστέλλει, λένε οι ερευνητές.

Ο κ.Γεωργιάδης διεμήνυσε ότι γενικά η πρόληψη θα έπρεπε αυτονοήτως να αποτελεί τη βασική πολιτική κάθε σοβαρού κράτους και ενημέρωσε ότι η κυβέρνηση έχει συγκροτήσει ένα ολιστικό σχέδιο για την πρόληψη και διαχείριση του καρκίνου, που ξεκινάει με την προγραμματισμένη σύνταξη ενός εθνικού σχεδίου δράσης για τον καρκίνο, το οποίο περιλαμβάνει παρεμβάσεις εκ των οποίων κάποιες έχουν ήδη σχεδιαστεί, ενώ άλλες έχουν ήδη ξεκινήσει να υλοποιούνται.

Οι παρεμβάσεις καλύπτουν την πρωτογενή πρόληψη, τη δευτερογενή πρόληψη, καθώς και τη θεραπεία και διαχείριση των ασθενών. Όπως είπε, στην πρωτογενή πρόληψη, πρωταρχική επιδίωξη είναι να βοηθηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες μας ώστε να μην νοσήσουν. Για το σκοπό αυτό, η στόχευση αφορά στη μείωση των παραγόντων κινδύνου που οδηγούν στον καρκίνο, αλλά και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως η ανθυγιεινή διατροφή, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, η κατάχρηση του αλκοόλ και φυσικά το κάπνισμα. Έτσι, έχει σχεδιαστεί δράση αντιμετώπισης καθενός από αυτούς τους παράγοντες, ενώ παράλληλα η στόχευση αφορά στην πρόληψη των καταστάσεων που συνδέονται με την εμφάνιση των κυριότερων μορφών καρκίνου.

Αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Ιδίως η παχυσαρκία αποτελεί έναν από τους κρισιμότερους παράγοντες κινδύνου που σχετίζεται με την εμφάνιση των κυριότερων μορφών καρκίνου, αλλά και καρδιαγγειακών νοσημάτων, είπε ο κ. Γεωργιάδης και πρόσθεσε πως η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις κυριότερες απειλές δημόσιας υγείας, στη χώρα μας, καθώς έχουμε υψηλό ποσοστό υπέρβαρων ή παχύσαρκων ενηλίκων στην Ευρώπη -57,6% εμείς, έναντι 52,7% η Ευρώπη. Επίσης στα παιδιά, κατέχουμε μία από τις υψηλότερες θέσεις, με ένα στα τρία παιδιά να είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο.

Για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και την αύξηση της φυσικής άσκησης, έχει ήδη ξεκινήσει συνεργασία με τη UNICEF, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ολοκληρωμένα προγράμματα καταπολέμησης παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις στο σχολείο για την προώθηση της υγιεινής διατροφής και της άσκησης στα παιδιά και τις οικογένειές τους. Περιλαμβάνει ενημέρωση για τοπικά προϊόντα, εκπαίδευση, μαγειρική και προώθηση υιοθέτησης υγιεινών συνηθειών, συμβουλευτική για δωρεάν υπηρεσίες σε γονείς και υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά από παιδιάτρους και διατροφολόγους, αλλά και ειδικές δωρεάν υπηρεσίες, που ενσωματώνουν τη νέα τεχνολογία σε παιδιά που έχουν ήδη αναπτύξει διαβήτη και υπέρταση εξαιτίας παχυσαρκίας.

Παράλληλα, η στόχευση αφορά και στη μείωση της παχυσαρκίας ενηλίκων, με αντίστοιχο πρόγραμμα σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και αναμένεται να ξεκινήσει εντός του έτους. Για τη μείωση κατανάλωσης του αλκοόλ, σχεδιάζεται ενημερωτική εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση των συμπολιτών και τη μείωση κατανάλωσης, ειδικά στους νέους, που αποτελεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο την ομάδα-στόχο υψηλής προτεραιότητας. Συνολικά επενδύονται πάνω από 50 εκατ. ευρώ μέχρι το 2025, για προγράμματα πρωτογενούς πρόληψης που βοηθούν στη μείωση της νόσου.

Μαζικές προληπτικές εξετάσεις

Στη δευτερογενή πρόληψη, στόχος του υπουργείου είναι η διενέργεια μαζικών προληπτικών εξετάσεων σε ολόκληρο τον πληθυσμό. Η επιδίωξη αφορά στο να βοηθηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες, ώστε να εντοπίσουν έγκαιρα τις επικρατέστερες μορφές καρκίνου από πρώιμες εκδηλώσεις, οι οποίες υπάρχουν πολύ νωρίτερα από την εμφάνιση συμπτωμάτων που θα οδηγούσε κάποιον τελικά στο γιατρό.

«Η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου είναι πολύ σημαντική, καθώς επιτρέπει την αύξηση του προσδόκιμου ζωής ή και την ίδια τη θεραπεία της νόσου», ανέφερε ο υπουργός Υγείας κ.Γεωργιάδης και προσέθεσε ως άξιο αναφοράς, ότι πρώτη φορά η χώρα μας διενεργεί πληθυσμιακά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, σε επίπεδο δημόσιας υγείας. Ως τώρα, οι πολίτες πήγαιναν στο γιατρό, είτε για προληπτικές εξετάσεις, είτε συχνότερα, αφού είχαν παρατηρήσει κάποιο σύμπτωμα, που ήταν όμως ήδη αργά για τον καρκίνο. Η μεμονωμένη προληπτική εξέταση, δε, συνεπάγεται βελτίωση των δεικτών υγείας σε εθνικό επίπεδο. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο με τα οργανωμένα πληθυσμιακά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, τα οποία πλέον εφαρμόζονται για πρώτη φορά στη χώρα μας.

Πρόληψη καρκίνου τραχήλου της μήτρας

Σε αυτό το πλαίσιο, έχει ήδη ξεκινήσει το πρόγραμμα προληπτικών εξετάσεων για τον καρκίνο του μαστού «Φώφη Γεννηματά». Το πρόγραμμα αφορά σε 1,3 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 50 έως 69 ετών και προσφέρει δωρεάν εξέταση ψηφιακής μαστογραφίας, δωρεάν επίσκεψη στο γιατρό για τις γυναίκες που θα έχουν ευρήματα και δωρεάν διενέργεια υπερηχογραφήματος. Όπως ενημέρωσε ο υπουργός, μέχρι στιγμής έχουν ήδη διενεργηθεί πάνω από 300.000 μαστογραφίες και έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με συμπτώματα, πάνω από 20.000 γυναίκες, δηλαδή μία ολόκληρη πόλη. Πρόσφατα αναθεωρήθηκαν οι ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες και πλέον το πρόγραμμα αφορά σε γυναίκες ηλικίας 45 έως 84 ετών.

Επίσης, ξεκινάει άμεσα το πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, το οποίο αφορά σε 2,5 εκατομμύρια γυναίκες ηλικίας 21 έως 65 ετών και προσφέρει δωρεάν τις εξής προληπτικές εξετάσεις: μοριακό τεστ HPV DNA (για γυναίκες 30 έως 65), εξέταση «Tet Pap», κολποσκόπηση, βιοψία και φυσικά εξέταση από εξειδικευμένο γιατρό. Το πρόγραμμα έχει προσαρμοστεί σύμφωνα με νεότερα επιστημονικά δεδομένα, ώστε να παρέχει τη δυνατότητα επαναληπτικής εξέτασης για τις γυναίκες στις οποίες συστήνεται, οι οποίες θα έχουν φυσικά τη δυνατότητα να κάνουν επαναληπτικές εξετάσεις εντελώς δωρεάν, σύμφωνα με το είδος των ευρημάτων, όπως έχουν καθοριστεί από την αρμόδια επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας.

Το πρόγραμμα αυτό μάλιστα, εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης και ολοκληρωμένης στρατηγικής για τον εμβολιασμό κατά της HPV. Έτσι, έχει επεκταθεί εμβολιασμός και στα αγόρια και ήδη καλύπτεται για το έτος 2024 και θα συνεχιστεί και το 2025 να καλύπτεται. Η χώρα μας έχει υιοθετήσει τους στόχους του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας που οφείλεται στον ιό HPV. Έτσι, βασική επιδίωξη είναι έως το 2030 να πετύχουμε: α) τον εμβολιασμό του 90% των κοριτσιών ηλικίας έως 15 ετών με το εμβόλιο κατά του ιού HPV, β) την αύξηση του εμβολιασμού των αγοριών, γ) τη συμμετοχή του 70% των γυναικών στο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου (τα προγράμματα αυτά ξεκινούν τώρα και συνεχίζονται είναι on going, δηλαδή) και δ) την πρόσβαση σε έγκαιρη και κατάλληλη θεραπεία τουλάχιστον 90% των γυναικών με προ καρκινικές αλλοιώσεις ή καρκίνο του τραχήλου που θα ανιχνευθούν από το πρόγραμμα.

Επίσης το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, αναμένεται να ξεκινήσει και το πρόγραμμα για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, το οποίο απευθύνεται σε 3,8 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες ηλικίας 50 έως 65 ετών και περιλαμβάνει δωρεάν εξέταση κολονοσκόπησης, αλλά και συμπληρωματικές μεθόδους αυτοεξέτασης προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση του πληθυσμού, σύμφωνα πάντα με τις συστάσεις επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας.

Πρόληψη καρκίνου του πνεύμονα

Σχεδιάζεται επίσης πιλοτικό πρόγραμμα πρόληψης για τον έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου του πνεύμονα για άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο σε τουλάχιστον 4 μεγάλα νοσοκομεία της χώρας. Η χώρα μας μάλιστα, θα είναι από τις πρώτες στην Ε.Ε. που θα υλοποιήσουν τέτοιο πρόγραμμα, όπως είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Επίσης, βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης το πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του δέρματος, το οποίο ενσωματώνει την τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τοπικές δομές υγείας και απευθύνεται σε ομάδες υψηλού κινδύνου όπως οι αλιείς, οι γεωργοί, οι κτηνοτρόφοι και όλοι όσοι ασκούν κατά βάση χειρωνακτική εργασία και εκτίθενται στους παράγοντες κινδύνου.

Συνολικά επενδύονται πάνω από 200 εκ. ευρώ μέχρι το 2025 για προγράμματα δευτερογενούς πρόληψης που αφορούν τον καρκίνο, και στην πλειονότητά τους προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ για κάποια αξιοποιούνται και τα κοινοτικά κονδύλια από το ΕΣΠΑ.

Σύντομα νέο αντικαρκινικό νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη

Ο κ. Γεωργιάδης ενημέρωσε ότι υπάρχει σχεδιασμός για τα τα προγράμματα αυτά και μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, γίνεται μάλιστα ένα γενικό screening όλου του πληθυσμού, και αυτό θα είναι ένας θησαυρός πληροφοριών για τη χώρα, για πολλά χρόνια μπροστά. «Με την υλοποίηση του Ηλεκτρονικού Φακέλου του ασθενούς, θα έχουμε και καταγραφή όλων εξετάσεων σε όλους τους ανθρώπους εξατομικευμένα και άρα θα βλέπουμε ακριβώς την κατάσταση της υγείας τους και αυτό θα αποτελέσει εργαλείο μας για άσκηση δημόσιας πολιτικής για πολλά επόμενα χρόνια», τόνισε.

Τέλος, ο υπουργός Υγείας ανακοίνωσε ότι αναμένεται να ξεκινήσει το προσεχές διάστημα η ανέγερση του μοναδικού αντικαρκινικού νοσοκομείου στη Θεσσαλονίκη, με το βλέμμα στραμμένο στην πρόληψη, την πρώιμη διάγνωση και διαχείριση νόσου. Πρόκειται να έχει δυναμική 400 έως 450 κλινών, 100 μονάδες ημερήσιας νοσηλείας, μονάδα εντατικής θεραπείας και σύγχρονα χειρουργεία. Είναι ένα έργο με χρηματοδότηση άνω των 250 εκ ευρώ, προερχόμενη από συμπράξεις ιδιωτικού και δημοσίου τομέα και θα αποτελεί την πιο σύγχρονη, πρωτοποριακή και καινοτόμα δομή, συνδεδεμένη με όλα τα διεθνή πρότυπα Υγείας, που θα παρέχει κορυφαίες ιατρικές και νοσηλευτικές υπηρεσίες σε ασθενείς από ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα.

«Αναπτύσσουμε επίσης ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα φροντίδας ογκολογικών και αιματολογικών ασθενών, με στόχο την υποστήριξη ασθενών με καρκίνομ από τη στιγμή της διάγνωσης μέχρι την θεραπεία, την αποκατάστασή τους. Αλλάζουμε το πλαίσιο των τοπικών μονάδων υγείας. Η επιδίωξή μας είναι να κάνουμε ενέσιμες θεραπείες στην κοινότητα, ενώ εξετάζουμε τη δυνατότητα να γίνονται και χημειοθεραπείες στην κοινότητα», υπογράμμισε και στο σημείο αυτό ενημέρωσε ότι ολοκληρώθηκε σχετικό πρόγραμμα για τη θεραπεία των ασθενών με καρκίνο στο σπίτι από το νοσοκομείο ‘Αγιος Σάββας μέσα στα πλαίσια του έργου του ΟΔΙΠΥ.

Πρόσθεσε πως ψηφίστηκαν διατάξεις που αφορούν την ανακουφιστική φροντίδα καθώς κάθε χρόνο περίπου 45.000 – 50.000 ογκολογικοί ασθενείς και οι οικογένειές τους χρειάζονται υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας. Ακόμη δημιουργείται σύστημα νοσοκομειακής φροντίδας στο σπίτι, το ΝΟΣΠΙ, για στοχευμένες ευαίσθητες ομάδες ασθενών με χρόνιες αναπηρίες, που περιλαμβάνει και καρκίνο. Περιλαμβάνει τη διαμόρφωση πλήρους θεσικού πλαισίου, στελέχωση εκπαίδευσης προσωπικού, λειτουργία οκτώ κέντρων αναφοράς για περιστατικά παιδιών και ενηλίκων. Συνολικά επενδύονται 270 εκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2025 για προγράμματα θεραπείας και παρακολούθησης, που αφορούν μεταξύ άλλων και τον καρκίνο.

Γεωργιάδης: Προτοπή να εξεταστεί ο πληθυσμός

Τέλος, ο υπουργός Υγείας τόνισε πως είναι η πρώτη φορά που η χώρα μας έχει ένα τόσο ολοκληρωμένο και συνεκτικό σχέδιο αντιμετώπισης του καρκίνου με προγράμματα και δράσεις που έχουν ήδη σχεδιαστεί, και πολλά από αυτά υλοποιούνται ήδη, σώζοντας ζωές καθημερινά. Αναφερόμενος στην δουλειά της αναπληρώτριας υπουργού, Ειρήνης Αγαπηδάκη, είπε ότι το πρόγραμμα πηγαίνει πάρα πολύ καλά και ανακοίνωσε ότι τον Μάρτιο θα έχουμε την πλήρη έναρξη του προγράμματος για τον καρκίνο της μήτρας που θα αλλάξει την εικόνα αυτής της ασθένειας στην Ελλάδα, με έναν τρόπο που δε μπορούμε να το φανταστούμε σήμερα.

Καταλήγοντας, ο κ.Γεωργιάδης επισήμανε ότι «ο πληθυσμός γηράσκει, ταυτόχρονα ζει περισσότερο, που σημαίνει ότι ο ίδιος πληθυσμός αυξάνει τις ανάγκες σε παρεχόμενη φροντίδα υγείας, γιατί γηράσκουμε και ζούμε περισσότερο μεν, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερες θεραπείες για νοσήματα που τελικά θα έρθουν στη ζωή μας και χρειαζόμαστε περισσότερα καινοτόμα φάρμακα και καινοτόμες θεραπείες, που κατά τη διάρκεια της ζωής μας εφευρίσκονται από την επιστημονική κοινότητα, αλλά χρειάζονται περισσότερους πόρους από το Εθνικό Σύστημα Υγείας για να μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε».

«Άρα, εάν καταφέρουμε μέσω των προγραμμάτων της πρόληψης να καθυστερήσουμε σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό, την έναρξη που κάποιος συμπολίτης μας θα χρειαστεί τελικά τις υπηρεσίες του Εθνικού Συστήματος Υγείας, αυτό συνολικά θα προκαλέσει μικρότερες δαπάνες και θα μπορούσε να εξισορροπήσει την αύξηση δαπανών που η γήρανση του πληθυσμού αναπόφευκτα φέρνει» κατέληξε. Κάλεσε δε, σε μια συνολική προσπάθεια ώστε να πειστεί ο πληθυσμός να κάνει χρήση των δωρεάν εξετάσεων, λέγοντας: «Είναι σημαντικό να εξεταστεί ο πληθυσμός, διότι, με αυτόν τον τρόπο θα σώσουμε ζωές και το να σώσουμε ζωές πρέπει να είναι πάνω από την όποια πολιτική ή ιδεολογική αντιπαράθεση».