Ροή

Μελέτη: Πώς τα μικροπλαστικά αλλάζουν το μικροβίωμα του εντέρου – Η πρώτη μελέτη με ανθρώπινα δείγματα

Οι πιθανοί κίνδυνοι από την έκθεση του πεπτικού συστήματος σε μικροπλαστικά.

Νέα μελέτη έδειξε ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να αλλοιώσουν το μικροβίωμα του ανθρώπινου εντέρου, με αλλαγές που θυμίζουν μοτίβα συνδεδεμένα με την κατάθλιψη και τον καρκίνο του παχέος εντέρου, σύμφωνα με το Eureka Alert.

Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος microONE, είναι μία από τις πρώτες έρευνες που εξέτασαν άμεσα πώς διαφορετικοί τύποι μικροπλαστικών αλληλεπιδρούν με το ανθρώπινο μικροβίωμα.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα κοπράνων από πέντε υγιείς εθελοντές και δημιούργησαν καλλιέργειες μικροβιώματος εκτός σώματος. Στη συνέχεια, τις εξέθεσαν σε πέντε είδη μικροπλαστικών – πολυστυρένιο, πολυπροπυλένιο, πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας, πολυ(μεθυλ μεθακρυλικό) και τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο – σε δόσεις που αντανακλούν την καθημερινή ανθρώπινη έκθεση, αλλά και σε υψηλότερες συγκεντρώσεις για να διερευνηθούν τυχόν επιδράσεις που εξαρτώνται από τη δόση.

Ο συνολικός αριθμός βακτηρίων δεν άλλαξε ουσιαστικά, όμως οι καλλιέργειες που εκτέθηκαν σε μικροπλαστικά παρουσίασαν σταθερή και έντονη αύξηση της οξύτητας (χαμηλότερα επίπεδα pH) σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου. Αυτό έδειξε ότι η μικροβιακή δραστηριότητα είχε μεταβληθεί.

Η ανάλυση αποκάλυψε μεταβολές στη σύνθεση των βακτηρίων, διαφορετικές για κάθε τύπο μικροπλαστικού. Ορισμένες ομάδες βακτηρίων αυξήθηκαν, ενώ άλλες μειώθηκαν, με τις αλλαγές να εντοπίζονται κυρίως σε οικογένειες όπως Lachnospiraceae, Oscillospiraceae, Enterobacteriaceae και Ruminococcaceae. Οι περισσότερες μεταβολές καταγράφηκαν στο φύλο Bacillota, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στην πέψη και στη γενικότερη υγεία του εντέρου.

Μαζί με αυτές τις αλλαγές παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις και στις χημικές ουσίες που παράγουν τα βακτήρια. Κάποιες αντιστοιχούσαν με τη μείωση του pH. Συγκεκριμένα, ορισμένοι τύποι μικροπλαστικών επηρέασαν τα επίπεδα του βαλερικού και του 5-αμινοπεντανικού οξέος, ενώ άλλοι επηρέασαν τη λυσίνη ή το γαλακτικό οξύ. Αυτό δείχνει πόσο περίπλοκες είναι οι αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στα μικροπλαστικά και το μικροβίωμα.

Ορισμένες από τις αλλαγές που προκάλεσαν τα μικροπλαστικά μοιάζουν με μοτίβα που έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με παθήσεις όπως η κατάθλιψη και ο καρκίνος του παχέος εντέρου, γεγονός που αναδεικνύει τις πιθανές συνέπειες της έκθεσης σε μικροπλαστικά για τον κίνδυνο ασθενειών.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Christian Pacher-Deutsch, εξήγησε: «Σε αυτή τη φάση, οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν αποσαφηνιστεί, αλλά υπάρχουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις. Τα μικροπλαστικά μπορεί να αλλάζουν τη μικροβιακή σύνθεση δημιουργώντας φυσικά ή χημικά περιβάλλοντα που ευνοούν ορισμένα βακτήρια. Για παράδειγμα, μπορούν να σχηματιστούν βιοφίλμ στις επιφάνειές τους, που προσφέρουν νέες “θέσεις” αποικισμού για κάποια μικρόβια».

Πρόσθεσε: «Είναι επίσης πιθανό τα μικροπλαστικά να μεταφέρουν χημικές ουσίες που επηρεάζουν άμεσα το βακτηριακό μεταβολισμό. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στην παραγωγή οξέων, οι οποίες λειτουργούν ως αντίδραση στρες και αλλάζουν το pH του εντέρου. Οι μεταβολές αυτές μπορεί στη συνέχεια να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις που επηρεάζουν περαιτέρω την ισορροπία του μικροβιώματος».

Σχολιάζοντας τις ευρύτερες προεκτάσεις, ο Pacher-Deutsch είπε: «Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά, αν αναλογιστούμε ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά είναι καθημερινή. Έχουν εντοπιστεί σε ψάρια, αλάτι, εμφιαλωμένο αλλά και νερό βρύσης, πράγμα που σημαίνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι εκτίθενται μέσω της τροφής, της αναπνοής και της επαφής με το δέρμα».

Κατέληξε: «Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι τα μικροπλαστικά πράγματι επηρεάζουν το μικροβίωμα. Αν και είναι νωρίς για να μιλήσουμε με βεβαιότητα για τις επιπτώσεις στην υγεία, γνωρίζουμε ότι το μικροβίωμα παίζει καθοριστικό ρόλο στην ευεξία, από την πέψη έως την ψυχική υγεία. Η μείωση της έκθεσης σε μικροπλαστικά όπου είναι εφικτό είναι μια συνετή και σημαντική προφύλαξη».

 

Πηγη: https://www.healthstat.gr

Μελέτη: Βακτήρια που κρύβονται μέσα στους όγκους κρύβουν το «κλειδί» για τη θεραπεία του καρκίνου

Πώς τα βακτήρια που ζουν στους όγκους μπορούν να βοηθήσουν στη μάχη κατά του καρκίνου.

Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι βακτήρια τα οποία ζουν μέσα σε όγκους μπορούν να παράγουν ένα μόριο που καταπολεμά τον καρκίνο και ενισχύει τη δράση της χημειοθεραπείας.

Πρόκειται για το μόριο 2-MiCit, το οποίο εντοπίστηκε από ερευνητές και φαίνεται να επιτίθεται στον μεταβολισμό των καρκινικών κυττάρων, κάνοντας τα φάρμακα πιο αποτελεσματικά. Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπείες, αξιοποιώντας τα ίδια τα μικρόβια που βρίσκονται στους όγκους.

Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, με επικεφαλής ερευνητές από το MRC Laboratory of Medical Sciences (LMS), το Imperial College London και το Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, έδειξε ότι μικρόβια που σχετίζονται με τους όγκους μπορούν να παράγουν μόρια ικανά να επηρεάσουν την πορεία του καρκίνου και να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της χημειοθεραπείας.

Ειδικότερα, η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Systems στις 10 Σεπτεμβρίου 2025, εντόπισε έναν ισχυρό αντικαρκινικό μεταβολίτη που παράγεται από βακτήρια τα οποία συνδέονται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Το εύρημα αυτό ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών αντιμετώπισης του καρκίνου και πιθανώς νέων φαρμάκων που θα ενισχύουν τις υπάρχουσες θεραπείες.

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν ένα εκτεταμένο πείραμα σε περισσότερες από 1.100 διαφορετικές συνθήκες, χρησιμοποιώντας τον μικροσκοπικό σκώληκα C. elegans. Εκεί διαπίστωσαν ότι το βακτήριο E. coli παρήγαγε ένα μόριο που ονομάζεται 2-μεθυλοϊσοκιτρικό οξύ (2-MiCit), το οποίο ενίσχυε τη δράση του χημειοθεραπευτικού φαρμάκου 5-φθοριοουρακίλη (5-FU).

Με τη βοήθεια υπολογιστικών μοντέλων, η ομάδα έδειξε ότι και το μικροβίωμα όγκων από ασθενείς μπορούσε να παράγει 2-MiCit. Στη συνέχεια, για να επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητά του, χρησιμοποίησαν ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα και ένα μοντέλο καρκίνου του παχέος εντέρου σε μύγες. Και στις δύο περιπτώσεις, το 2-MiCit έδειξε ισχυρή αντικαρκινική δράση, ενώ στις μύγες μάλιστα αύξησε την επιβίωση.

Ο καθηγητής Filipe Cabreiro, επικεφαλής της ομάδας Host-Microbe Co-Metabolism στο LMS και του ερευνητικού κέντρου CECAD στην Κολωνία, εξήγησε: «Γνωρίζαμε ότι τα βακτήρια συνδέονται με τους όγκους. Τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε τη “χημική συνομιλία” που έχουν με τα καρκινικά κύτταρα. Διαπιστώσαμε ότι ένα από αυτά τα βακτηριακά μόρια μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρός σύμμαχος της χημειοθεραπείας, διαταράσσοντας τον μεταβολισμό των καρκινικών κυττάρων και καθιστώντας τα πιο ευάλωτα στο φάρμακο».

Η μελέτη έδειξε ότι το 2-MiCit αναστέλλει ένα κρίσιμο ένζυμο στα μιτοχόνδρια των καρκινικών κυττάρων: τις δομές που παράγουν ενέργεια. Αυτό οδηγεί σε βλάβες στο DNA και ενεργοποιεί μονοπάτια που είναι γνωστό ότι περιορίζουν την εξέλιξη του καρκίνου. Η διπλή αυτή δράση αποδυναμώνει τα καρκινικά κύτταρα και δρα συνεργιστικά με την 5-FU. Ο συνδυασμός αποδείχθηκε πολύ πιο αποτελεσματικός από κάθε ουσία μεμονωμένα.

Ο Dr Daniel Martinez-Martinez, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο LMS και πρώτος συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Τα μικρόβια είναι αναπόσπαστο κομμάτι μας. Το γεγονός ότι ένα μόνο μόριο μπορεί να έχει τόσο ισχυρή επίδραση στην εξέλιξη του καρκίνου είναι εντυπωσιακό και δείχνει πόσο περίπλοκη είναι η βιολογία όταν τη δούμε σφαιρικά. Είναι συναρπαστικό, γιατί βρισκόμαστε μόλις στην αρχή της κατανόησης του τι πραγματικά συμβαίνει».

Σε συνεργασία με χημικούς, οι ερευνητές προχώρησαν και σε τροποποίηση του 2-MiCit ώστε να ενισχύσουν τη δράση του. Η συνθετική εκδοχή του αποδείχθηκε ακόμη πιο ισχυρή, δείχνοντας ότι μπορούν να αναπτυχθούν νέα φάρμακα βασισμένα σε φυσικά μικροβιακά προϊόντα. Ο Filipe πρόσθεσε: «Χρησιμοποιώντας το φυσικό προϊόν ως βάση, καταφέραμε να σχεδιάσουμε ένα πιο δραστικό μόριο, ουσιαστικά βελτιώνοντας τη φύση».

Οι ανακαλύψεις αυτές αναδεικνύουν πώς το μικροβίωμα που σχετίζεται με τον καρκίνο μπορεί να επηρεάσει την πορεία της νόσου και πώς οι μεταβολίτες που παράγονται από τα βακτήρια θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για πιο αποτελεσματικές θεραπείες. Παράλληλα, υπογραμμίζουν τη σημασία της εξατομικευμένης ιατρικής, που πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τον ασθενή, αλλά και τα μικρόβιά του.

 

Πηγη: https://www.healthstat.gr/

Επιστήμονες ανέπτυξαν την πρώτη εξέταση αίματος στον κόσμο

Η ακρίβειά της έφτασε στο 96% στις πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους. Τι λένε οι ερευνητές.

Βρετανοί επιστήμονες ανακοίνωσαν πως ανέπτυξαν την πρώτη στον κόσμο εξέταση αίματος που μπορεί να ανιχνεύσει με ακρίβεια το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (ή μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα).

Έως τώρα δεν υπάρχει κάποια εξειδικευμένη εξέταση για τη νόσο. Η διάγνωση γίνεται με βάση τα συμπτώματα των πασχόντων, με συνέπεια να καθυστερεί συχνά επί σειρά ετών.

Αν και τα αποτελέσματα από την πρώτη δοκιμή της νέας εξέτασης σε ανθρώπους είναι πολύ ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή. Πρέπει να επαληθευθεί σε μεγαλύτερο αριθμό πασχόντων και από ανεξάρτητες επιστημονικές ομάδες πριν αρχίσει η ευρεία χρήση της, λένε.

Το σύνδρομο χρονίας κοπώσεως είναι μία σοβαρή και συχνά εξαντλητική διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από ακραία κούραση, η οποία δεν καταπραΰνεται με την ανάπαυση. Οι πάσχοντες παρουσιάζουν επίσης προβλήματα σκέψης και ύπνου.

Μολονότι οι ασθενείς δεν φαίνεται να είναι άρρωστοι, δυσκολεύονται να διεκπεραιώσουν τις καθημερινές δραστηριότητές τους. Συχνά αδυνατούν ακόμα και να κάνουν μπάνιο ή να μαγειρέψουν. Η διαταραχή τούς δυσκολεύει επίσης να κρατήσουν τη δουλειά τους και να συμμετέχουν στην οικογενειακή και κοινωνική ζωή.

Αυτό οφείλεται στο ότι τα συμπτώματά τους επιδεινώνονται με κάθε δραστηριότητα, σωματική ή νοητική. H κακουχία που εκδηλώνουν με την παραμικρή προσπάθεια, μπορεί να τους καθηλώσει για παρατεταμένο χρονικό διάστημα στο κρεβάτι. Υπολογίζεται ότι αυτό συμβαίνει κάποια στιγμή σε τουλάχιστον έναν στους τέσσερις από αυτούς.

Ο ακριβής αριθμός των πασχόντων από το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης δεν είναι γνωστός. Παλαιότερη έρευνα είχε υπολογίσει ότι πάσχει το περίπου 0,9% του παγκόσμιου πληθυσμού. Αυτό σημαίνει ότι πιθανώς ταλαιπωρεί 71,2 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ωστόσο σχεδόν οι εννέα στους δέκα από αυτούς παραμένουν αδιάγνωστοι.

Η νέα εξέταση

Για να καλύψουν το κενό στη διάγνωση, οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο East Anglia (UEA) και την εταιρεία Oxford Biodynamics εξέτασαν το γενετικό υλικό (DNA) πασχόντων από σύνδρομο χρονίας κοπώσεως, αναζητώντας κάποια γενετικά χαρακτηριστικά που θα το ξεχώριζαν.

Τα χαρακτηριστικά αυτά χρησιμοποίησαν για να αναπτύξουν τη νέα εξέταση αίματος. Στη συνέχεια τη δοκίμασαν σε 47 πάσχοντες από σοβαρό σύνδρομο χρόνιας κόπωσης και 61 υγιείς συνομηλίκους τους. Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Translational Medicine.

Όπως διαπίστωσαν, η εξέτασή τους διέγνωσε με ακρίβεια 92% τους πάσχοντες από το σύνδρομο. Είχε επίσης ακρίβεια 98% στον εντοπισμό των υγιών εθελοντών. Επομένως η συνολική ακρίβειά του έφτασε στο 96%.

«Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προόδου διότι για πρώτη φορά έχουμε μία απλή εξέταση αίματος, η οποία μπορεί να αναγνωρίζει αξιόπιστα το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Dmitry Pshezhetskiy, καθηγητής Ιατρικής στο UEA.

«Η εξέταση μπορεί δυνητικά να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο διαγιγνώσκουμε και αντιμετωπίζουμε αυτή τη σύνθετη νόσο», πρόσθεσε.

 

 

Πηγη: https://eportal.gr/

Επανάσταση από επιστήμονες του MIT: Νέοι δρόμοι για τη θεραπεία γενετικών ασθενειών

Η γονιδιακή επεξεργασία αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο ελπιδοφόρα πεδία της ιατρικής και της βιοτεχνολογίας, προσφέροντας τη δυνατότητα να διορθωθούν γενετικά ελαττώματα που προκαλούν σοβαρές ασθένειες. Η εξέλιξη της τεχνικής prime editing, που βασίζεται στο σύστημα CRISPR, έχει ήδη φέρει σημαντικές βελτιώσεις, επιτρέποντας την ακριβή τροποποίηση του DNA χωρίς να δημιουργούνται κοψίματα και στις δύο αλυσίδες του DNA. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα υπήρχε ένας μικρός, αλλά σημαντικός κίνδυνος να εισαχθούν ανεπιθύμητες μεταλλάξεις, που θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις, όπως η πιθανότητα ογκογένεσης.

Επιστήμονες του ΜΙΤ κατάφεραν να μειώσουν δραστικά τα λάθη αυτά, παρουσιάζοντας μια νέα εκδοχή του prime editor, την οποία ονόμασαν vPE. Η ανακάλυψη αυτή δημοσιεύθηκε σε ένα σημαντικό άρθρο στο Nature, και σηματοδοτεί μια σημαντική πρόοδο στην τεχνολογία της γονιδιακής επεξεργασίας. Το νέο σύστημα μειώνει τα σφάλματα κατά 60 φορές σε σχέση με τις προηγούμενες εκδοχές, κάνοντας τις διορθώσεις στο DNA πιο ασφαλείς και αξιόπιστες.

Η τεχνική prime editing λειτουργεί με τη χρήση μιας τροποποιημένης πρωτεΐνης Cas9, που κόβει μόνο μια από τις δύο αλυσίδες του DNA και δημιουργεί μια «φτερούγα» όπου μπορεί να ενσωματωθεί η νέα γονιδιακή αλληλουχία. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζονταν ήταν η ανταγωνιστική επανένωση της παλιάς αλυσίδας DNA, που μπορούσε να προκαλέσει λανθασμένη ενσωμάτωση ή «indels», δηλαδή ακραίες μεταλλάξεις. Η ομάδα του MIT προσπάθησε να αντιμετωπίσει αυτόν τον περιορισμό τροποποιώντας την πρωτεΐνη Cas9 ώστε να κόβει DNA σε θέσεις λίγο διαφορετικές από την καθιερωμένη, αποσταθεροποιώντας έτσι την παλιά αλυσίδα και διευκολύνοντας την σωστή τοποθέτηση της νέας αλληλουχίας.

Μέσω στοχευμένων μεταλλάξεων στην Cas9, οι ερευνητές κατάφεραν πρώτα να μειώσουν τα λάθη στο 1/20 του αρχικού επιπέδου. Στη συνέχεια, με συνδυασμό δύο διαφορετικών μεταλλάξεων, τα λάθη μειώθηκαν ακόμη περισσότερο, στο 1/36. Τέλος, ενσωματώνοντας τις βελτιώσεις σε μια πιο ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική που σταθεροποιεί το RNA-πρότυπο της νέας αλληλουχίας, δημιούργησαν το πρωτότυπο vPE. Αυτό έφερε τη μείωση του ρυθμού λαθών σε 1/101 και ακόμα 1/543 σε συγκεκριμένες λειτουργίες, αποτελέσματα που δοκιμάστηκαν και σε ανθρώπινα αλλά και σε ποντικά κύτταρα.

Η σημασία αυτής της ανακάλυψης είναι πολλαπλή. Αφενός, η βελτίωση στην ακρίβεια καθιστά τις γονιδιακές θεραπείες πιο ασφαλείς, μειώνοντας τον κίνδυνο ανεπιθύμητων μεταλλάξεων που μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές παρενέργειες ή ακόμα και σε καρκίνο. Αφετέρου, η νέα τεχνολογία δεν προσθέτει περιπλοκές στη διαδικασία παράδοσης του editor στα κύτταρα, που παραμένει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη γονιδιακή θεραπεία.

Επιπλέον, η ομάδα εργασίας του ΜΙΤ δηλώνει πως η νέα πλατφόρμα θα βοηθήσει όχι μόνο στις επεμβάσεις για τη θεραπεία γενετικών νόσων, αλλά και στη βασική έρευνα, όπως τη μελέτη ανάπτυξης ιστών, την παρακολούθηση εξέλιξης καρκινικών κυττάρων και την ανάλυση της απόκρισης σε φάρμακα. Αυτό σημαίνει ότι το vPE θα μπορούσε να γίνει εργαλείο αναφοράς για πολλές εργαστηριακές μελέτες και να ενισχύσει τη βιοϊατρική έρευνα παγκοσμίως.

Τέλος, οι ερευνητές του ΜΙΤ συνεχίζουν να δουλεύουν πάνω σε περαιτέρω βελτιώσεις. Στόχος τους είναι η αύξηση της αποτελεσματικότητας και η ανάπτυξη μεθόδων για πιο στοχευμένη παράδοση του prime editor σε συγκεκριμένους ιστούς του σώματος, ώστε να γίνει πραγματικότητα μια νέα γενιά θεραπειών που θα μπορούν να διορθώνουν γενετικά προβλήματα με τη μέγιστη ασφάλεια και ακρίβεια.

Η επανάσταση στο prime editing που ξεκίνησε με αυτή την ανακάλυψη έχει μεγάλο αντίκτυπο στο μέλλον της ιατρικής, φέρνοντάς την ένα βήμα πιο κοντά σε θεραπείες που θα αλλάξουν τη ζωή πολλών ανθρώπων παγκοσμίως.

 

 

Πηγη: https://scinews.eu

Η εκπαίδευση είναι «ασπίδα» ενάντια στην άνοια; Νέα 50ετή μελέτη

Όσο περισσότερα χρόνια περνάμε στα θρανία, τόσο πιο αποτελεσματικά προστατεύουμε τον εγκέφαλό μας από τη φθορά του χρόνου και την άνοια, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι διαπιστώνει ότι τα χρόνια φοίτησης συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στην τρίτη ηλικία.

Η παραμονή στα χρόνια εκπαίδευσης μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» ενάντια στην άνοια, ενισχύοντας τις γνωστικές ικανότητες και προστατεύοντας τον εγκέφαλο από την εκφύλιση που φέρνει το γήρας, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι ανακάλυψαν ότι όσο περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης λαμβάνει ένα άτομο, τόσο καλύτερα προστατεύεται από τη γνωστική εξασθένηση στα γηρατειά.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS One, βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν σε διάρκεια 50 ετών και έδειξε ότι τα χρόνια φοίτησης επηρεάζουν τον εγκέφαλο ακόμη και μισό αιώνα αργότερα.

«Η εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία γνωστικού αποθέματος – δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τις συνέπειες της γήρανσης» όπως τονίζει η επικεφαλής της έρευνας, Άννι Βάριονεν.

Παρότι η άνοια είναι μια πολυπαραγοντική νόσος που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες του τρόπου ζωής, η Βάριονεν τονίζει ότι ακόμη και όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα μακράς εκπαίδευσης μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική τους εφεδρεία μέσα από:
  • κοινωνική δραστηριότητα,
  • τακτική σωματική άσκηση,
  • ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης,
  • υγιεινή διατροφή,
  • αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.

Η μελέτη, που ξεκίνησε το 1975, παρακολούθησε την υγεία των συμμετεχόντων για 50 χρόνια και διερεύνησε πώς οι παράγοντες κινδύνου και προστασίας που καταγράφηκαν στην αρχή επηρέασαν τη γνωστική τους λειτουργία άνω των 90 ετών.

Αγορά βιταμινών και συμπληρωμάτων

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν το επίπεδο εκπαίδευσής τους – από πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέχρι επαγγελματική κατάρτιση ή πανεπιστημιακές σπουδές.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν φοιτήσει 12 ή περισσότερα χρόνια σημείωσαν καλύτερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ σε σχέση με όσους είχαν κάτω από 7 χρόνια εκπαίδευσης. Ακόμη και όσοι είχαν 7 έως 11 χρόνια φοίτησης υπερείχαν έναντι της χαμηλότερης κατηγορίας.

Η επίδραση της εκπαίδευσης

«Η προστατευτική επίδραση της εκπαίδευσης, ακόμη και στην ηλικία των 90 ετών, μπορεί να σχετίζεται με την ικανότητα του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τη γήρανση – μια ικανότητα που ενισχύεται από την εκπαίδευση», πρόσθεσε η Βάριονεν.

Η έρευνα προσπάθησε επίσης να συνδέσει τους καρδιαγγειακούς παράγοντες με τη γνωστική λειτουργία στην τρίτη ηλικία, χωρίς ωστόσο να διαπιστώσει σημαντικές συσχετίσεις.

«Η γνωστική γήρανση σε άτομα άνω των 90 είναι ελάχιστα μελετημένη, παρότι ο πληθυσμός αυτής της ηλικίας αυξάνεται ραγδαία και ο κίνδυνος για διαταραχές μνήμης είναι ιδιαίτερα υψηλός» σημειώνει ο συν-επικεφαλής της μελέτης Ίερο Βουοκσιμάα.

Οι ερευνητές τόνισαν επίσης ότι τα επίπεδα εκπαίδευσης σχετίζονται συχνά με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και τη νοητική επίδοση της παιδικής ηλικίας, στοιχεία που μπορεί επίσης να συνδέονται με καλύτερη γνωστική υγεία.

Αγορά βιταμινών και συμπληρωμάτων

Παλαιότερη μελέτη από την Ιαπωνία (2023) είχε δείξει ότι ακόμη και η παρακολούθηση μαθημάτων εκπαίδευσης ενηλίκων μειώνει τον κίνδυνο άνοιας κατά 19% μέσα σε πέντε χρόνια σε μεσήλικες και ηλικιωμένους.

Σύμφωνα με την Alzheimer’s Society, περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι πάσχουν σήμερα από άνοια στο Ηνωμένο Βασίλειο – αριθμός που αναμένεται να φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια έως το 2040.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Μελέτη – Καρκίνος: Με τι σχετίζεται η κόπωση των ασθενών

Μελέτη σε ασθενείς με καρκίνο μαστού ανακάλυψε σχέση μεταξύ φλεγμονής και κόπωσης.

Η μάχη κατά του καρκίνου μπορεί να οδηγήσει ασθενείς σε κόπωση και ερευνητές τώρα πιστεύουν ότι γνωρίζουν την αιτία.

Η φλεγμονή συνδέθηκε με την κόπωση σε περίπου 200 γυναίκες με καρκίνο αρχικού σταδίου κατά τη διάρκεια και μετά την αγωγή με ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία, αναφέρουν ερευνητές στο Cancer.

Η φλεγμονή φάνηκε να προάγει γενική και σωματική κόπωση στις γυναίκες αλλά όχι ψυχική ή συναισθηματική.

Η Julienne Bower, του UCLA, δήλωσε ότι τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η φλεγμονή παίζει ρόλο σε ορισμένα θέματα της κόπωσης που συνδέεται με τον καρκίνο αλλά όχι σε άλλα και ότι αυτή η επίδραση συνεχίζεται και μετά την αγωγή.

Αυτό είναι σημαντικό για την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών για το σύμπτωμα, πρόσθεσε.

Οι ερευνητές μελέτησαν επίπεδα πρωτεϊνών που συνδέονται με φλεγμονή, στο αίμα 192 γυναικών που διαγνώστηκαν με καρκίνο μαστού αρχικού σταδίου. Οι εξετάσεις αίματος έγιναν πριν την αγωγή και για 18 μήνες μετά από αυτή.

Οι γυναίκες επίσης ανέφεραν τα είδη κόπωσης. Γενική, σωματική, ψυχική και συναισθηματική.

Υψηλότερα επίπεδα προφλεγμονωδών κυτοκινών συνδέονταν με μεγαλύτερη γενική κόπωση, που αφορούσαν αισθήματα κούρασης και εξάντλησης.

Η σχέση ίσχυε ακόμα και όταν ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως στάδιο καρκίνου, ηλικία, φυλή, εκπαίδευση και ΔΜΣ.

Αυτές οι βιοχημικές ουσίες, επίσης συνδέονταν με αυξημένη σωματική κούραση, που αφορούσε αισθήματα σωματικής αδυναμίας και αίσθησης βάρους.

Με βάση τα αποτελέσματα, οι ομάδες περίθαλψης ενδεχομένως θα θελήσουν να εξετάσουν τρόπους ελέγχου της φλεγμονής των ασθενών, καθώς η μείωσή της θα μπορούσε να τις βοηθήσει να διατηρήσουν την παρακίνηση και να αυξήσουν τις πιθανότητες επιβίωσης.

Επίσης, συμπεριφορικές παρεμβάσεις που είναι αποτελεσματικές στον έλεγχο της κόπωσης λόγω καρκίνου, όπως σωματική δραστηριότητα, γνωστική συμπεριφορική θεραπεία και ενσυνείδητος διαλογισμός, μειώνουν τη φλεγμονή.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νανοφάρμακα: Μία επανάσταση σε εξέλιξη στη Φαρμακευτική

Το φάρμακο ενσωματώνεται σε ένα νανοφορέα, που λειτουργεί ως “όχημα” για τη μεταφορά του στο κύτταρο – στόχο. Μόλις το βρει προσδένεται στον υποδοχέα του και εκεί απελευθερώνει τη δραστική ουσία για την εξουδετέρωσή του, αφήνοντας ανέπαφα τα υγιή κύτταρα. Ο μηχανισμός δράσης των νανοφαρμάκων διαφέρει από αυτόν των συμβατικών φαρμάκων και προσφέρει μια σειρά από πλεονεκτήματα ως προς το θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Ο φαρμακοποιός – φυσικός, επιστημονικός συνεργάτης του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ στον Τομέα Φυσιολογίας, Κωνσταντίνος Φουρκιώτης (φωτογραφία), χαρακτηρίζει τη Νανοφαρμακευτική ως μια επανάσταση στην Φαρμακολογία και ως την “επόμενη μεγάλη πρόκληση για τον φαρμακοποιό”, όπως είναι και ο τίτλος της εισήγησής του στο φαρμακευτικό συνέδριο – έκθεση Pharma Point 2025, που διοργανώνει το ερχόμενο Σαββατοκύριακο ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος εξηγεί τους λόγους στο iatronet.gr και περιγράφει τον ρόλο του φαρμακοποιού ως συνδετικού κρίκου μεταξύ της επιστημονικής καινοτομίας και του πολίτη – χρήστη, ενόψει της διείσδυσης των νανοφαρμάκων στα ράφια των φαρμακείων.

Καινοτομία σε νανοκλίμακα

Από το 5ο έτος των σπουδών του στο Τμήμα Φαρμακευτικής του ΑΠΘ ο κ. Φουρκιώτης έδειξε αυξημένο ενδιαφέρον για τη Νανοφαρμακευτική, ως κύριο πυλώνα της εξέλιξης του φαρμάκου. Έκτοτε μελετά και παρακολουθεί στενά τις ραγδαίες εξελίξεις της έρευνας στο συγκεκριμένο πεδίο. “Το νανοφάρμακο εκμεταλλεύεται την κλίμακα νάνο, στην οποία το φάρμακο παρουσιάζει διαφορετικές ιδιότητες, με προορισμό να θεραπεύσει ασθένειες στις οποίες τα συμβατικά φάρμακα δεν κατάφεραν να βρουν λύση ή το κατάφεραν αλλά με πολλές παρενέργειες”, λέει και περιγράφει τον τρόπο δράσης του: “Αποστολή του είναι να βρει τα κύτταρα – στόχους (για παράδειγμα τα καρκινικά κύτταρα) να συζευχθεί μαζί τους και να απελευθερώσει μόνο εκεί το φάρμακο. Έτσι επιτυγχάνει μικρότερη τοξικότητα και λιγότερες παρενέργειες, σε σύγκριση με το συμβατικό φάρμακο, το οποίο κυκλοφορεί σε όλο το αίμα και πηγαίνει και σε υγιή κύτταρα”.

Το πρώτο νανοφάρμακο (λιποσωμική δοξορουβικίνη), που αναπτύχθηκε το 1995έναντι κάποιων μορφών καρκίνου, χρησιμοποιεί ένα λιπόσωμα ως “όχημα” για τη μεταφορά της δραστικής ουσίας, αποφεύγοντας την καρδιοτοξικότητα που προκαλούσε στη συμβατική του μορφή. Τα εμβόλια mRNA που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 μιμούνται τον μηχανισμό δράσης άλλου νανοφαρμάκου, που εγκρίθηκε το 2018 και υπό αυτή την έννοια έχουμε οι περισσότεροι μια κάποια εμπειρία, όπως παρατηρεί ο φαρμακοποιός.

Στα πλεονεκτήματα των νανοφαρμάκων, εκτός από τη μειωμένη τοξικότητα λόγω της στοχευμένης δράσης, περιλαμβάνεται η βελτιωμένη βιοδιαθεσιμότητα, η παρατεταμένη δράση λόγω της αύξησης του χρόνου ημιζωής του φαρμάκου, αλλά και η δυνατότητα ελεγχόμενης αποδέσμευσης. “Μπορούμε να βάλουμε νανοσωματίδια που παίρνουν ερεθίσματα από το εξωτερικό περιβάλλον και έτσι να καθορίσουμε εμείς πότε θα απελευθερώσουν τη δραστική ουσία. Αυτό το πετυχαίνουμε είτε με κάποιο μαγνητικό πεδίο απ΄ έξω είναι με κάποια φωτοβολία”, σημειώνει ο κ. Φουρκιώτης.

Μια επανάσταση που απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας

Περίπου 50 νανοφάρμακα είναι σήμερα εγκεκριμένα από διεθνείς ρυθμιστικές αρχές έναντι συγκεκριμένων μορφών καρκίνου και άλλων ασθενειών, με την χρήση τους να είναι προς το παρόν περιορισμένη. Όπως λέει ο κ. Φουρκιώτης, στα ράφια των φαρμακείων υπάρχουν σήμερα προϊόντα νανοτεχνολογίας, που αφορούν προς το παρόν όχι φάρμακα, αλλά λιποσωμιακά συμπληρώματα διατροφής, αντηλιακά, αλοιφές για επούλωση τραυμάτων, ορούς με νανολιποσώματα που διεισδύουν στο δέρμα κ.ά. Ο ίδιος προβλέπει αλματώδη ανάπτυξη μέσα στην επόμενη δεκαετία και υποστηρίζει πως οι φαρμακοποιοί πρέπει να προετοιμαστούν για αυτή.

“Η Νανοφαρμακευτική δεν είναι μόνο μια επιστημονική πρόοδος. Είναι μια αλλαγή νοοτροπίας που πρέπει να την αντιληφθούμε, να την εξηγήσουμε και να την διαχειριζόμαστε”, επισημαίνει, προσθέτοντας πως η πρώτη σημαντική πρόκληση που αφορά τους φαρμακοποιούς είναι η εκπαίδευση για την ενημέρωση του ασθενή. “Ο φαρμακοποιός έχει κρίσιμο ρόλο να προσπαθήσει να στρώσει το χαλί ώστε να έρθει αυτή η νέα φαρμακευτική – φαρμακολογική επανάσταση. Καλείται να ‘μεταφράσει’ τον τρόπο δράσης των νανοφαρμάκων στο θεραπευτικό αποτέλεσμα και να εξηγήσει ότι δεν είναι επικίνδυνα και πειραματικά, αλλά είναι προϊόντα πολυετούς έρευνας και αυστηρής αξιολόγησης”, υπογραμμίζει και συμπληρώνει: “Είναι αυτός που μεταφράζει την επιστήμη σε φροντίδα, την τεχνολογία σε εμπιστοσύνη και το φάρμακο σε ελπίδα”.

Εκτός από τον φαρμακοποιό του φαρμακείου, η επανάσταση αντανακλά στη φαρμακευτική επιστήμη στο σύνολό της: “Ο φαρμακοποιός ως ακαδημαϊκός επιστήμονας μπορεί να δημιουργήσει εκ νέου ένα νανοφάρμακο, ή να επέμβει και να συνεχίσει την έρευνα για φάρμακα που έχουν ‘κολλήσει’ σε φάσεις Ι και ΙΙ. Από την πλευρά του, ο φαρμακοποιός στη φαρμακοβιομηχανία πρέπει να εκπαιδευτεί κατάλληλα στην παραγωγή τους σε μεγάλη κλίμακα”, καταλήγει ο κ. Φουρκιώτης.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Διάγνωση καρκίνου σε ασθενείς με μη ειδικά συμπτώματα [μελέτη]

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αθήνας συνοψίζουν πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Lancet Primary Care.

 

Η διάγνωση του καρκίνου δεν είναι πάντα μια υπόθεση “ξεκάθαρων” συμπτωμάτων. Για πολλούς ασθενείς, τα πρώτα σημάδια της ασθένειας δεν είναι οι κλασικές προειδοποιήσεις, όπως το αίμα στα κόπρανα ή η παρουσία εξογκώματος, αλλά ασαφείς ενοχλήσεις: ανεξήγητη απώλεια βάρους, έντονη κούραση, απώλεια όρεξης, ασαφείς πόνοι.

Αυτά τα “μη ειδικά” συμπτώματα μπορεί να κρύβουν τόσο καλοήθεις παθήσεις όσο και σοβαρές νόσους, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Το μεγάλο ερώτημα για τους γιατρούς της πρωτοβάθμιας φροντίδας είναι πώς να ξεχωρίσουν εγκαίρως ποιες περιπτώσεις πρέπει να διερευνηθούν άμεσα.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (βιολόγος) συνοψίζουν τα δεδομένα πρόσφατης μελέτης.

Σε αυτό το κενό έρχεται να απαντήσει το πρόγραμμα SCAN (Suspected CANcer Pathway), που εφαρμόστηκε πιλοτικά στην Οξφόρδη το 2017 και από το 2020 έχει ενταχθεί στη βασική παροχή υπηρεσιών υγείας στην περιοχή. Το SCAN είναι μια “ταχεία διαγνωστική διαδρομή” σχεδιασμένη για ασθενείς με μη ειδικά συμπτώματα που μπορεί να παραπέμπουν σε καρκίνο.

Πρόκειται για ένα σύστημα που ξεκινά με παραπομπή από τον γενικό γιατρό, εφόσον ο ασθενής είναι άνω των 40 ετών και δεν πληροί τα κριτήρια για άλλες εξειδικευμένες διαδρομές διάγνωσης. Η διαδικασία περιλαμβάνει αξονική τομογραφία θώρακα, κοιλιάς και λεκάνης, μια σειρά αιματολογικών εξετάσεων και τεστ κοπράνων, ενώ παράλληλα οι ασθενείς μπορούν να συνεισφέρουν δείγματα σε ειδική βιοτράπεζα για μελλοντική έρευνα.

Mια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Lancet Primary Care περιγράφει τα αποτελέσματα των πρώτων έξι χρόνων λειτουργίας του SCAN. Από το 2017 έως το 2023, παραπέμφθηκαν 4.823 ασθενείς. Η πλειονότητα ήταν γυναίκες (56,8%), με μέση ηλικία σχεδόν τα 70 έτη και το 89% προερχόταν από λευκό πληθυσμό – κάτι που αντανακλά τη δημογραφική σύνθεση της Οξφόρδης.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι περίπου 9% των παραπομπών οδήγησαν σε διάγνωση καρκίνου και σχεδόν 11% σε άλλες σοβαρές παθήσεις. Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σχεδόν 1 στους 5 ασθενείς εμφάνισε “τυχαία ευρήματα” σε απεικονιστικές εξετάσεις, δηλαδή ανωμαλίες που δεν σχετίζονταν άμεσα με τον λόγο παραπομπής αλλά απαιτούσαν περαιτέρω διερεύνηση.

Οι συχνότεροι καρκίνοι που εντοπίστηκαν ήταν του πνεύμονα, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του μαστού και τα λεμφώματα. Είναι κατηγορίες όγκων που συχνά εκδηλώνονται με ασαφή συμπτώματα και άρα κινδυνεύουν να διαγνωστούν καθυστερημένα.

Παρά την έγκαιρη διαδρομή που προσφέρει το SCAN, η πλειονότητα των καρκίνων εξακολουθεί να ανιχνεύεται σε προχωρημένα στάδια: σχεδόν οι μισοί ασθενείς διαγνώστηκαν σε στάδιο IV, ενώ μόνο το 18% εντοπίστηκε σε πρώιμο στάδιο. Περίπου ένας στους τρεις ασθενείς μπόρεσε να λάβει θεραπεία με σκοπό την ίαση, κυρίως με χημειοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση.

Πέρα από τον καρκίνο, το SCAN αποκάλυψε και μια σειρά άλλων παθήσεων που εξηγούσαν τα συμπτώματα των ασθενών: γαστρίτιδα, πέτρες στη χολή, αναιμία, αυτοάνοσα νοσήματα και λοιμώξεις του αναπνευστικού. Σε άλλες περιπτώσεις, τα συμπτώματα αποδόθηκαν σε ήδη γνωστά χρόνια νοσήματα, όπως διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Τέλος, ένα ποσοστό ασθενών δεν έλαβε καμία νέα διάγνωση και περιορίστηκε σε οδηγίες για τον τρόπο ζωής.

Η αξία του προγράμματος δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των διαγνώσεων, αλλά και στον τρόπο που δίνει στους γιατρούς ένα νέο εργαλείο για να εμπιστευθούν το ένστικτό τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι η παραπομπή λόγω “διαίσθησης” του γιατρού – η λεγόμενη “gut feeling” – ήταν από τους ισχυρότερους δείκτες που τελικά σχετίζονταν με καρκίνο.

Επίσης, ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν τα “ανεξήγητα αποτελέσματα εξετάσεων”, όπως χαμηλή αιμοσφαιρίνη ή αυξημένοι δείκτες φλεγμονής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ποσοστό καρκίνου ήταν σημαντικά υψηλότερο. Ένα ειδικό αιματολογικό τεστ, το CA125, βρέθηκε να έχει θετική προγνωστική αξία σχεδόν 30% και να συνδέεται με διαφορετικούς τύπους καρκίνου, μεταξύ άλλων του παγκρέατος και του πνεύμονα.

Βεβαίως, η εφαρμογή μιας τόσο εκτεταμένης διαγνωστικής διαδικασίας έχει και τις προκλήσεις της. Η συχνή ανίχνευση τυχαίων ευρημάτων μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω εξετάσεις, ανησυχία των ασθενών και αυξημένο φόρτο για τα νοσοκομεία. Από την άλλη, κάποια από αυτά τα “παράπλευρα” ευρήματα μπορεί να αποδειχθούν σωτήρια, αν εντοπιστούν εγκαίρως προβλήματα που αλλιώς θα περνούσαν απαρατήρητα.

Η μελέτη αναδεικνύει επίσης το γεγονός ότι, παρά την πρόοδο, δεν έχει ακόμα επιτευχθεί ουσιαστική μετατόπιση προς την πρώιμη διάγνωση του καρκίνου. Αυτό θέτει ερωτήματα για το πώς θα μπορούσαν οι ασθενείς να φτάνουν νωρίτερα στον γιατρό ή να παραπέμπονται ταχύτερα, και κατά πόσο χρειάζονται βελτιώσεις στα φίλτρα επιλογής. Ταυτόχρονα, εγείρονται ζητήματα κόστους και κατανομής πόρων, αφού η διαχείριση χιλιάδων ασθενών με τέτοιο εύρος πιθανών ευρημάτων απαιτεί μεγάλη επένδυση σε προσωπικό και υποδομές.

Παρά τις δυσκολίες, το SCAN αποτελεί μια καινοτόμα απάντηση σε ένα από τα μεγαλύτερα διαγνωστικά προβλήματα της ιατρικής: πώς να μην παραβλέπεται ο καρκίνος όταν «κρύβεται» πίσω από καθημερινά συμπτώματα. Ο συνδυασμός της κλινικής διαίσθησης του γιατρού με προηγμένα διαγνωστικά εργαλεία δείχνει ότι μπορεί να σώσει ζωές, έστω κι αν η μάχη για πιο πρώιμη διάγνωση παραμένει μπροστά μας.

Το βέβαιο είναι ότι τα επόμενα χρόνια, καθώς περισσότερα κέντρα υιοθετούν αντίστοιχες διαδρομές σε όλη τη Βρετανία αλλά και διεθνώς, θα έχουμε καλύτερη εικόνα για το πώς τέτοια συστήματα επηρεάζουν τη συνολική πορεία της νόσου και την εμπειρία των ασθενών.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Σύνοδος ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά: Οι παρεμβάσεις πρόληψης και μείωσης βλάβης της Ελλάδας στο επίκεντρο

Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις, Αθανάσιος Θεοχάρης, πραγματοποίησε ως ομιλητής παρεμβάσεις στη θεματική ενότητα για την πρόληψη της χρήσης ουσιών και στη θεματική ενότητα για την αντιμετώπιση των μεταδιδόμενων νοσημάτων που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών εκπροσωπώντας τη χώρα μας.

 

Η Ελλάδα, μέσω του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), συμμετείχε στο πλαίσιο των Θεματικών Συζητήσεων της 68ης Ενδιάμεσης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά (CND) που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη από τις 29/9 ως τις 2/10.

Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις, Αθανάσιος Θεοχάρης, πραγματοποίησε ως ομιλητής παρεμβάσεις στη θεματική ενότητα για την πρόληψη της χρήσης ουσιών και στη θεματική ενότητα για την αντιμετώπιση των μεταδιδόμενων νοσημάτων που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών εκπροσωπώντας τη χώρα μας.

 

 

Επένδυση στην πρόληψη με μετρήσιμα στοιχεία

Στην πρώτη παρέμβαση, ο κ. Θεοχάρης ανέδειξε τη σημασία της επένδυσης στην πρόληψη μέσω ενός ενιαίου, επιστημονικά τεκμηριωμένου και θεσμικά θωρακισμένου συστήματος υπηρεσιών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για μετρήσιμα αποτελέσματα, συνεχή χρηματοδότηση, αλλά και για μία ενιαία στρατηγική πρόληψης σε εθνικό επίπεδο, ενώ επισήμανε και τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο πεδίο των εξαρτήσεων, όπως η αύξηση της χρήσης συνθετικών οπιοειδών και η πολυχρησία. Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα υπηρεσίες πρόληψης σε όλη τη χώρα, ενώ έχει ενσωματώσει τις 33 Ευρωπαϊκές Προδιαγραφές Ποιότητας στην Πρόληψη (EDPQS), εξασφαλίζοντας ποιοτικές υπηρεσίες για όλους τους ωφελούμενους.

Από πλευράς πολιτικής εφαρμογής η πρόληψη μπορεί να πετύχει τους στόχους της μόνο αν αποτελεί προσπάθειας της κοινωνίας ως ολότητα και υλοποιείται με την διυπουργική συνεργασία, την υιοθέτησή της στην εκπαιδευτική πρακτική, στο πλαίσιο κοινοτικών παρεμβάσεων, και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στο πεδίο των εξαρτήσεων και στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, ανέφερε ο κ. Θεοχάρης.

 

Για 1η φορά στη χώρα πιλοτικό πρόγραμμα για τις εξαρτήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο διεθνές πρόγραμμα CHAMPS, που ξεκινά πιλοτικά στην Ελλάδα σε συνεργασία με το UNODC -Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, στοχεύοντας σε ηλικιακά εστιασμένες παρεμβάσεις πρόληψης από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση. Η Ελλάδα αποτελεί μία εκ των πρώτων χωρών του ΟΗΕ που εντάχθηκε στο πρόγραμμα CHAMPS. Η συμμετοχή σε μία τέτοιας σημασίας πρωτοβουλία, στη βάση διεθνών βέλτιστων πρακτικών και με διασυνοριακή προσέγγιση, καθιστά τη χώρα μας ως πρωτοπόρο για ακόμη μία φορά στην ανάπτυξη μίας ολιστικής προσέγγισης για την πρόληψη των εξαρτήσεων.

Η καινοτομία της Ελλάδας στο επίκεντρο των συζητήσεων του ΟΗΕ

Στη δεύτερη παρέμβασή της Ελλάδας, παρουσιάστηκε το καινοτόμο πρόγραμμα «Τιτυός», που στοχεύει στη μικροεξάλειψη της Ηπατίτιδας C στους ωφελούμενους του ΕΟΠΑΕ. Μία ουσιαστική παρέμβαση μείωσης της βλάβης. Η επίτευξη μικροεξάλειψης της HCV πριν το 2028 εκτιμάται ότι θα προλάβει 180 περιπτώσεις κίρρωσης, 65 περιπτώσεις απορρύθμισης και 29 πρόωρους θανάτους, ενώ θα εξοικονομήσει πάνω από 6 εκατομμύρια ευρώ στο σύστημα υγείας. Αναλυτικά, μέχρι σήμερα, το 95,6% των ωφελούμενων έχει ελεγχθεί, το 87,3% έχει λάβει θεραπεία και το 96% εξ αυτών έχει θεραπευθεί πλήρως, ξεπερνώντας τους στόχους του ΠΟΥ.

Χαρακτηριστικά ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις της χώρας κ. Θεοχάρης ανέφερε ότι «Η εμπειρία της Ελλάδας αποδεικνύει ότι η εξάλειψη της Ηπατίτιδας C δεν είναι μια μακρινή φιλοδοξία, αλλά αποτελεί μια εφικτή πραγματικότητα. Μέσω του προγράμματος «Τιτυός», προλαμβάνουμε νοσήματα, σώζουμε ζωές και μειώνουμε το κόστος υγειονομικής περίθαλψης».

Σημείωσε ότι οι παρεμβάσεις μείωσης βλάβης πραγματικά αποδίδουν αποτελέσματα. Η υιοθέτηση των πρακτικών μείωσης βλάβης στη συνολική φιλοσοφία της αντιμετώπισης των εξαρτήσεων αποτελεί στρατηγική επιλογή για κάθε χώρα. Η Ελλάδα, πρόσθεσε, έχει πραγματοποιήσει τεράστια βήματα στη μείωση της βλάβης, στον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων από την χρήση ουσιών, με τελευταία εξέλιξη την πλήρη διεύρυνση της ναλοξόνης για χορήγηση από όλους για την αντιμετώπιση της υπερδοσολογίας.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

 

Σύνοδος ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά: Οι παρεμβάσεις πρόληψης και μείωσης βλάβης της Ελλάδας

Η Ελλάδα, μέσω του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), συμμετείχε στο πλαίσιο των Θεματικών Συζητήσεων της 68ης Ενδιάμεσης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά (CND) που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη από τις 29/9 ως τις 2/10. Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις, κ. Αθανάσιος Θεοχάρης, πραγματοποίησε ως ομιλητής παρεμβάσεις στη θεματική ενότητα για την πρόληψη της χρήσης ουσιών και στη θεματική ενότητα για την αντιμετώπιση των μεταδιδόμενων νοσημάτων που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών εκπροσωπώντας την χώρα μας.

Επένδυση στην πρόληψη με μετρήσιμα στοιχεία

Στην πρώτη παρέμβαση, ο κ. Θεοχάρης ανέδειξε τη σημασία της επένδυσης στην πρόληψη μέσω ενός ενιαίου, επιστημονικά τεκμηριωμένου και θεσμικά θωρακισμένου συστήματος υπηρεσιών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για μετρήσιμα αποτελέσματα, συνεχή χρηματοδότηση, αλλά και για μία ενιαία στρατηγική πρόληψης σε εθνικό επίπεδο, ενώ επισήμανε και τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο πεδίο των εξαρτήσεων, όπως η αύξηση της χρήσης συνθετικών οπιοειδών και η πολυχρησία. Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα υπηρεσίες πρόληψης σε όλη τη χώρα, ενώ έχει ενσωματώσει τις 33 Ευρωπαϊκές Προδιαγραφές Ποιότητας στην Πρόληψη (EDPQS), εξασφαλίζοντας ποιοτικές υπηρεσίες για όλους τους ωφελούμενους.

Από πλευράς πολιτικής εφαρμογής η πρόληψη μπορεί να πετύχει τους στόχους της μόνο αν αποτελεί προσπάθεια της κοινωνίας ως ολότητα και υλοποιείται με τη διυπουργική συνεργασία, την υιοθέτησή της στην εκπαιδευτική πρακτική, στο πλαίσιο κοινοτικών παρεμβάσεων, και λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στο πεδίο των εξαρτήσεων και στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Για 1η φορά στη χώρα πιλοτικό πρόγραμμα για τις εξαρτήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο διεθνές πρόγραμμα CHAMPS, που ξεκινά πιλοτικά στην Ελλάδα σε συνεργασία με το UNODC –Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, στοχεύοντας σε ηλικιακά εστιασμένες παρεμβάσεις πρόληψης από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση. Η Ελλάδα αποτελεί μία εκ των πρώτων χωρών του ΟΗΕ που εντάχθηκε στο πρόγραμμα CHAMPS. Η συμμετοχή σε μία τέτοιας σημασίας πρωτοβουλία, στη βάση διεθνών βέλτιστων πρακτικών και με διασυνοριακή προσέγγιση, καθιστά την χώρα μας ως πρωτοπόρο για ακόμη μία φορά στην ανάπτυξη μίας ολιστικής προσέγγισης για την πρόληψη των εξαρτήσεων.

Η καινοτομία της Ελλάδας στο επίκεντρο των συζητήσεων του ΟΗΕ

Στη δεύτερη παρέμβασή της Ελλάδας, παρουσιάστηκε το καινοτόμο πρόγραμμα «Τιτυός», που στοχεύει στη μικροεξάλειψη της Ηπατίτιδας C στους ωφελούμενους του ΕΟΠΑΕ. Μία ουσιαστική παρέμβαση μείωσης της βλάβης. Η επίτευξη μικροεξάλειψης της HCV πριν το 2028 εκτιμάται ότι θα προλάβει 180 περιπτώσεις κίρρωσης, 65 περιπτώσεις απορρύθμισης και 29 πρόωρους θανάτους, ενώ θα εξοικονομήσει πάνω από 6 εκατομμύρια ευρώ στο σύστημα υγείας. Αναλυτικά, μέχρι σήμερα, 95,6% των ωφελούμενων έχουν ελεγχθεί, 87,3% έχουν λάβει θεραπεία και 96% εξ αυτών έχουν θεραπευθεί πλήρως, ξεπερνώντας τους στόχους του ΠΟΥ.

Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις της χώρας κ. Θεοχάρης ανέφερε ότι «Η εμπειρία της Ελλάδας αποδεικνύει ότι η εξάλειψη της Ηπατίτιδας C δεν είναι μια μακρινή φιλοδοξία, αλλά αποτελεί μια εφικτή πραγματικότητα. Μέσω του προγράμματος Τίτυος, προλαμβάνουμε νοσήματα, σώζουμε ζωές και μειώνουμε το κόστος υγειονομικής περίθαλψης».

Οι παρεμβάσεις μείωσης βλάβης πραγματικά αποδίδουν αποτελέσματα. Η υιοθέτηση των πρακτικών μείωσης βλάβης στη συνολική φιλοσοφία της αντιμετώπισης των εξαρτήσεων αποτελεί στρατηγική επιλογή για κάθε χώρα. Η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει τεράστια βήματα στη μείωση της βλάβης, στον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων από τη χρήση ουσιών, με τελευταία εξέλιξη την πλήρη διεύρυνση της ναλοξόνης για χορήγηση από όλους για την αντιμετώπιση της υπερδοσολογίας.

Η Ελλάδα και ο ΕΟΠΑΕ συνεχίζουν να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της διεθνούς προσπάθειας για μια ολιστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη πολιτική αντιμετώπισης των εξαρτήσεων, με την πρόληψη και τη θεραπεία στο επίκεντρο. Η χώρα μας αποδεικνύει ότι η διατομεακή συνεργασία, η καινοτομία και οι ολιστικές και ανθρωποκεντρικές παρεμβάσεις οδηγούν σε μετρήσιμα αποτελέσματα ενισχύοντας την κοινωνική πολιτική της χώρας μας, αλλά και ενδυναμώνοντας το σύστημα υγείας με την κάλυψη των αναγκών των ευάλωτων συνανθρώπων μας.

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νέα θεραπευτική προσέγγιση για το Αλτσχάιμερ: Ο ρόλος των νανοσωματιδίων και του εγκεφαλικού φραγμού

Η θεραπεία «μείωσε σημαντικά» τα επίπεδα αμυλοειδούς κατά σχεδόν 45% σε ποντίκια, ενώ οι γνωστικές δοκιμές αποκάλυψαν «σημαντικές βελτιώσεις στην χωρική μάθηση και τη μνήμη, με επίπεδα απόδοσης συγκρίσιμα με αυτά των ποντικιών άγριου τύπου».

 

Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει έναν πιθανό νέο στόχο θεραπείας για την νόσο Αλτσχάιμερ. Αυτό συνέβη μετά την εφαρμογή μιας καινοτόμου τεχνικής που βελτίωσε τις γνωστικές λειτουργίες σε ποντίκια που πάσχουν από την νόσο.

Η νόσος Αλτσχάιμερ θεωρείται ότι προκαλείται από την ανώμαλη συσσώρευση πρωτεϊνών μέσα και γύρω από τα εγκεφαλικά κύτταρα. Μία από αυτές ονομάζεται αμυλοειδές – οι αποθέσεις του οποίου σχηματίζουν πλάκες γύρω από τα εγκεφαλικά κύτταρα.

Ο οργανισμός Alzheimer’s Research UK δήλωσε ότι η νέα μελέτη «προσθέτει στα αυξανόμενα στοιχεία ότι η αποκατάσταση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού θα μπορούσε να προσφέρει έναν νέο τρόπο θεραπείας της νόσου του Αλτσχάιμερ», αλλά πρόσθεσε ότι είναι πολύ νωρίς για να πει κανείς αν η μέθοδος θα λειτουργήσει σε άτομα με Αλτσχάιμερ.

Σε μια πρώιμη μελέτη, οι ερευνητές προκάλεσαν την απομάκρυνση του αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο ποντικών.

Σε άρθρο τους στο περιοδικό Signal Transduction and Targeted Therapy, ειδικοί από την Κίνα και την Ισπανία περιέγραψαν τη «νέα θεραπευτική στρατηγική» τους, η οποία χρησιμοποιεί νανοσωματίδια για να στοχεύσει μια άλλη πρωτεΐνη που ονομάζεται LRP1 στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Αυτή η μέθοδος προκαλεί έναν φυσικό μηχανισμό που απομακρύνει το αμυλοειδές από τον εγκέφαλο.

Διάρκεια έξι μηνών

Οι επιστήμονες δήλωσαν ότι η θεραπεία «μείωσε σημαντικά» τα επίπεδα αμυλοειδούς κατά σχεδόν 45% σε ποντίκια, ενώ οι γνωστικές δοκιμές αποκάλυψαν «σημαντικές βελτιώσεις στην χωρική μάθηση και τη μνήμη, με επίπεδα απόδοσης συγκρίσιμα με αυτά των ποντικιών άγριου τύπου»..Τα οφέλη διήρκεσαν έως και έξι μήνες μετά τη θεραπεία, ανέφεραν.

«Αυτή η εργασία πρωτοπορεί σε ένα νέο πρότυπο στο σχεδιασμό φαρμάκων», έγραψαν οι επιστήμονες.

Οι συγγραφείς δήλωσαν ότι η εργασία τους «επιβεβαιώνει τον κρίσιμο ρόλο του αιματοεγκεφαλικού φραγμού στην νόσο Αλτσχάιμερ» και «αποδεικνύει ότι η στόχευση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού μπορεί να κάνει τις θεραπευτικές παρεμβάσεις σημαντικά πιο αποτελεσματικές».

Η Δρ Julia Dudley, επικεφαλής της έρευνας στο Alzheimer’s Research UK, δήλωσε: «Στη νόσο του Αλτσχάιμερ, ο προστατευτικός αιματοεγκεφαλικός φραγμός μπορεί να γίνει λιγότερο αποτελεσματικός, προκαλώντας βλάβη στον εγκέφαλο.

«Αυτή η μελέτη έδειξε ότι η χρήση νανοσωματιδίων για την αποκατάσταση της αποτελεσματικής λειτουργίας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση του αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο των ποντικών.

Αυτό προστίθεται στα αυξανόμενα στοιχεία που δείχνουν ότι η αποκατάσταση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού θα μπορούσε να προσφέρει έναν νέο τρόπο θεραπείας της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν αυτή η μέθοδος θα λειτουργήσει σε άτομα με Αλτσχάιμερ – η μελέτη αυτή διεξήχθη σε ποντίκια, οπότε θα υπάρχουν διαφορές στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η νόσος στους ανθρώπους.

«Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εξετάσουν αν αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να είναι αποτελεσματική στη θεραπεία ατόμων με Αλτσχάιμερ».

Ο Francesco Aprile, αναπληρωτής καθηγητής βιολογικής χημείας στο Τμήμα Χημείας του Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε: «Ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός προστατεύει τον εγκέφαλο, αλλά καθιστά επίσης πιο δύσκολη τη χορήγηση φαρμάκων και την απομάκρυνση των αποβλήτων.

Σε αυτή τη μελέτη σε ποντίκια, οι ερευνητές επαναπρογραμματίζουν μια φυσική οδό εξαγωγής για να βοηθήσουν στην απομάκρυνση της αμυλοειδούς βήτα από τον εγκέφαλο.

Είναι αρκετά καινοτόμο, διότι αντί να προσπαθούν απλώς να εισάγουν φάρμακα, ενισχύουν μία από τις φυσικές οδούς του εγκεφάλου για την απομάκρυνση των τοξικών πρωτεϊνών του Αλτσχάιμερ με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα».

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/