Όσο περισσότερα χρόνια περνάμε στα θρανία, τόσο πιο αποτελεσματικά προστατεύουμε τον εγκέφαλό μας από τη φθορά του χρόνου και την άνοια, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι διαπιστώνει ότι τα χρόνια φοίτησης συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στην τρίτη ηλικία.
Η παραμονή στα χρόνια εκπαίδευσης μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» ενάντια στην άνοια, ενισχύοντας τις γνωστικές ικανότητες και προστατεύοντας τον εγκέφαλο από την εκφύλιση που φέρνει το γήρας, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι ανακάλυψαν ότι όσο περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης λαμβάνει ένα άτομο, τόσο καλύτερα προστατεύεται από τη γνωστική εξασθένηση στα γηρατειά.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS One, βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν σε διάρκεια 50 ετών και έδειξε ότι τα χρόνια φοίτησης επηρεάζουν τον εγκέφαλο ακόμη και μισό αιώνα αργότερα.
«Η εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία γνωστικού αποθέματος – δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τις συνέπειες της γήρανσης» όπως τονίζει η επικεφαλής της έρευνας, Άννι Βάριονεν.
Παρότι η άνοια είναι μια πολυπαραγοντική νόσος που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες του τρόπου ζωής, η Βάριονεν τονίζει ότι ακόμη και όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα μακράς εκπαίδευσης μπορούν να ενισχύσουν τη γνωστική τους εφεδρεία μέσα από:
- κοινωνική δραστηριότητα,
- τακτική σωματική άσκηση,
- ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης,
- υγιεινή διατροφή,
- αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
Η μελέτη, που ξεκίνησε το 1975, παρακολούθησε την υγεία των συμμετεχόντων για 50 χρόνια και διερεύνησε πώς οι παράγοντες κινδύνου και προστασίας που καταγράφηκαν στην αρχή επηρέασαν τη γνωστική τους λειτουργία άνω των 90 ετών.
Οι συμμετέχοντες ανέφεραν το επίπεδο εκπαίδευσής τους – από πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέχρι επαγγελματική κατάρτιση ή πανεπιστημιακές σπουδές.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν φοιτήσει 12 ή περισσότερα χρόνια σημείωσαν καλύτερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ σε σχέση με όσους είχαν κάτω από 7 χρόνια εκπαίδευσης. Ακόμη και όσοι είχαν 7 έως 11 χρόνια φοίτησης υπερείχαν έναντι της χαμηλότερης κατηγορίας.
Η επίδραση της εκπαίδευσης
«Η προστατευτική επίδραση της εκπαίδευσης, ακόμη και στην ηλικία των 90 ετών, μπορεί να σχετίζεται με την ικανότητα του εγκεφάλου να αντισταθμίζει τη γήρανση – μια ικανότητα που ενισχύεται από την εκπαίδευση», πρόσθεσε η Βάριονεν.
Η έρευνα προσπάθησε επίσης να συνδέσει τους καρδιαγγειακούς παράγοντες με τη γνωστική λειτουργία στην τρίτη ηλικία, χωρίς ωστόσο να διαπιστώσει σημαντικές συσχετίσεις.
«Η γνωστική γήρανση σε άτομα άνω των 90 είναι ελάχιστα μελετημένη, παρότι ο πληθυσμός αυτής της ηλικίας αυξάνεται ραγδαία και ο κίνδυνος για διαταραχές μνήμης είναι ιδιαίτερα υψηλός» σημειώνει ο συν-επικεφαλής της μελέτης Ίερο Βουοκσιμάα.
Οι ερευνητές τόνισαν επίσης ότι τα επίπεδα εκπαίδευσης σχετίζονται συχνά με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και τη νοητική επίδοση της παιδικής ηλικίας, στοιχεία που μπορεί επίσης να συνδέονται με καλύτερη γνωστική υγεία.
Παλαιότερη μελέτη από την Ιαπωνία (2023) είχε δείξει ότι ακόμη και η παρακολούθηση μαθημάτων εκπαίδευσης ενηλίκων μειώνει τον κίνδυνο άνοιας κατά 19% μέσα σε πέντε χρόνια σε μεσήλικες και ηλικιωμένους.
Σύμφωνα με την Alzheimer’s Society, περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι πάσχουν σήμερα από άνοια στο Ηνωμένο Βασίλειο – αριθμός που αναμένεται να φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια έως το 2040.
Πηγη: https://healthpharma.gr/