Εκ μέρους του Εντεταλμένου Συμβούλου για Διοίκηση ΓΝ Θήρας & Αντιπροέδρου ΔΣ ΑΕΜΥ ΑΕ Δρ. Λυκοστράτη Κωνσταντίνου
συνημμένα πρόσκληση <<Υποβολή για τη σύναψη συνεργασίας με ιατρούς ειδικότητας Γενικής Ιατρικής, εξωτερικούς συνεργάτες με καθεστώς έκδοσης δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών για το ΓΝ Θήρας>> αναρτημένη στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ
Ψ6ΓΥΟΡΡ3-6ΦΒ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΑΠΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΓΝ ΘΗΡΑΣ
..
Νέα έρευνα υπέδειξε ότι η ακτινοβολία από ιατρική απεικόνιση συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο αιματολογικών καρκίνων σε παιδιά- μετά από εξέταση στοιχείων 4 εκατομμυρίων παιδιών.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το UC San Francisco και το UC Davis και δημοσιεύτηκε στο England Journal of Medicine.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο κίνδυνος αιματολογικού καρκίνου αυξάνεται με βάση την ποσότητα ακτινοβολίας που λαμβάνει ένα παιδί. Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου επίσης ποίκιλλε σημαντικά ανάλογα με τον τύπο απεικονιστική εξέτασης, όπως αξονική τομογραφία έναντι ακτινογραφίας.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι 1 στους 10 καρκίνους στο αίμα, συνολικά 3.000 τύποι καρκίνου, μπορεί ενδεχομένως να αποδίδονται στην ακτινοβολία από την έκθεση σε ιατρικές απεικονίσεις.
Ενώ η ιατρική απεικόνιση μπορεί να σώζει ζωές, τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη μεγάλη ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης και ελαχιστοποίησης της έκθεσης κατά τις απεικονιστικές εξετάσεις, ώστε να διαφυλαχτεί η μακροπρόθεσμη υγεία των παιδιών.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η λευχαιμία και το λέμφωμα είναι οι πιο συνήθεις μορφές καρκίνου σε παιδιά και εφήβους.
Αν και η ιατρική απεικόνιση μπορεί να οδηγήσει σε σωτήριες διαγνώσεις, οι ερευνητές κατέληξαν ότι γιατροί και γονείς θα πρέπει να αποφεύγουν δόσεις ακτινοβολίας και όπου είναι εφικτό να ελαχιστοποιούν την έκθεση των παιδιών.
Η Rebecca Smith-Bindman, δήλωσε ότι τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στον καρκίνο λόγω ακτινοβολίας- λόγω της αυξημένης ευαισθησίας τους σε αυτή και του μακρύτερου προσδόκιμου ζωής.
Πρόσθεσε, ότι ενώ οι απεικονιστικές εξετάσεις μπορούν να σώσουν ζωές τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημαντική ανάγκη για προσεκτική αξιολόγηση και ελαχιστοποίηση της έκθεσης στην ακτινοβολία κατά τη διάρκεια απεικονιστικών εξετάσεων στα παιδιά για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης υγείας τους.
Αυτό αφορά τη διασφάλιση ότι η απεικόνιση πραγματοποιείται μόνο όταν δίνει αναγκαίες πληροφορίες για την περίθαλψη του παιδιού και σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην αξονική τομογραφία, χρησιμοποιώντας τη λιγότερο δυνατή δόση.
Η μελέτη εξέτασε το ιστορικό 3,7 εκατομμυρίων παιδιών σχετικά με απεικονιστικές εξετάσεις. Τα παιδιά γεννήθηκαν μεταξύ 1996 και 2016 και αντιμετωπίστηκαν σε 6 μονάδες υγείας στις ΗΠΑ και τα Οντάριο.
Συνολικά διαγνώστηκαν 2.961 αιματολογικές κακοήθειες κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι έως το 10% των αιματολογικών κακοηθειών στα παιδιά και τους εφήβους θα μπορούσαν να προληφθούν αν μειωθούν οι μη αναγκαίες απεικονιστικές εξετάσεις.
Η Diana Miglioretti δήλωσε ότι είναι πολύ σημαντικό για τους γιατρούς να ζυγίζουν τα άμεσα οφέλη της απεικόνισης έναντι πιθανών μακροπρόθεσμων κίνδυνων για την υγεία και τη βελτιστοποίησης πρωτοκόλλων απεικόνισης για την ελαχιστοποίηση της έκθεσης στην ακτινοβολία.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Κατά την ομιλία του σε ημερίδα στη Λάρισα με θέμα «Ψηφιακή Υγεία στην Πράξη – Καινοτομία, Διαλειτουργικότητα και Μεταρρύθμιση στην Υγειονομική Περίθαλψη», που διοργανώθηκε από το εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής και Βιοϊατρικής Απεικόνισης του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και την 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας, παρουσίασε τα επιτεύγματα της χώρας στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Υγείας.
Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι «γίνονται τεράστια βήματα στο κομμάτι της ψηφιακής Υγείας στη χώρα μας», αναφέροντας ως παράδειγμα τον «Ευαγγελισμό», τον οποίο χαρακτήρισε «πιλότο».
Στην ομιλία του τόνισε τη σημασία της διασύνδεσης των νοσοκομειακών συστημάτων και της κεντρικοποίησης των δεδομένων, σημειώνοντας ότι «η κεντρικοποίηση των συστημάτων της Υγείας δίνει πολύ καλύτερη εικόνα πλέον στις Υγειονομικές περιφέρειες, αλλά και στο Υπουργείο Υγείας».
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ψηφιακό φάκελο υγείας, που έχει πλέον ενισχυθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Όπως εξήγησε ο υπουργός, «Μπορούμε πλέον να αναζητήσουμε πολύ εύκολα στοιχεία, ακόμα και αν δεν είμαστε ειδικοί. Μπορούμε σε απλή γλώσσα, να ρωτάμε τον ψηφιακό βοηθό να μας φέρει τις τελευταίες τιμές, ας πούμε, της χοληστερίνης μας».
Η εκδήλωση, που τελεί υπό την αιγίδα του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, επικεντρώθηκε στις προοπτικές και τις προκλήσεις του ψηφιακού μετασχηματισμού στην υγεία. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις εθνικές πολιτικές, στις εφαρμογές του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και στη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης, της διαλειτουργικότητας και της ασφάλειας των δεδομένων. Παράλληλα, αναδείχθηκε ο ρόλος των πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, κόμβων καινοτομίας, της φαρμακοβιομηχανίας και των κοινωνικών φορέων.
Πηγη: https://allabouthealth.gr
Τα δάκρυα μπορεί να είναι σημάδι θλίψης, χαράς και ανακούφισης. Αλλά τι θα γινόταν αν μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν να σωθούν ζωές.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα δάκρυα μπορεί να περιέχουν ζωτικής σημασίας στοιχεία για το τι συμβαίνει βαθιά μέσα στον εγκέφαλο και ότι κάποια μέρα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους γιατρούς να ανιχνεύουν νωρίτερα όγκους «σε αυτόν.
Στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, η καθηγήτρια Petra Hamerlik ηγείται μιας πρωτοποριακής έρευνας που χρηματοδοτείται από την εκστρατεία Stand Up to Cancer για να διερευνήσει αυτή την εκπληκτική ιδέα.
Τα πρώτα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι αλλαγές στο υγρό των δακρύων θα μπορούσαν να ανοίγουν ένα εξαιρετικό «παράθυρο» στον εγκέφαλο, βοηθώντας ενδεχομένως στη διάγνωση μιας νόσου που είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανιχνευθεί.
«Οι όγκοι στον εγκέφαλο συχνά ανιχνεύονται αργά, επειδή τα συμπτώματά τους είναι ασαφή», λέει η καθηγήτρια Hamerlik. «Πρώτο σημάδι μπορεί να είναι ένας πονοκέφαλος ή μια κρίση. Τις περισσότερες φορές, πρόκειται απλώς για έναν έντονο πονοκέφαλο και όχι για όγκο. Όταν όμως πρόκειται για όγκο στον εγκέφαλο, η καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να προκαλέσει τεράστια ανησυχία στους ασθενείς και να επηρεάσει την ποιότητα της ζωής τους», προσθέτει.
Οι επιστήμονες διερευνούν κάθε είδους τρόπους για την έγκαιρη ανίχνευση καρκίνων, όπως η ανάλυση σωματικών υγρών για βιολογικά στοιχεία. Ορισμένοι καρκίνοι αποβάλλουν κύτταρα ή θραύσματα DNA στο αίμα, το σάλιο ή ακόμα και τα ούρα, και οι ερευνητές αναπτύσσουν τεστ για την ανίχνευση αυτών των σημείων.
Ωστόσο, ο εγκέφαλος παρουσιάζει μια μοναδική πρόκληση. Προστατεύεται από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, μία βιολογική «ασπίδα» που λειτουργεί ως φίλτρο για να κρατάει μακριά τις βλαβερές ουσίες. Ωστόσο, το κρίσιμο είναι ότι παγιδεύει και μεγάλο μέρος του περιεχομένου του. Αυτό δυσκολεύει τους γιατρούς να βρουν τα βιολογικά στοιχεία που χρειάζονται για να κατανοήσουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο.
Μέχρι να διαφύγει το υλικό του όγκου στην κυκλοφορία του αίματος σε ανιχνεύσιμες ποσότητες, ο καρκίνος έχει συχνά ήδη προχωρήσει.
Για να εντοπίσουν νωρίτερα τους όγκους του εγκεφάλου, οι επιστήμονες πρέπει να ψάξουν αλλού.
Τα δάκρυα δεν εκφράζουν μόνο συναισθήματα. Παρέχουν οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στα μάτια μας, απομακρύνουν τα απόβλητα και προστατεύουν από τις λοιμώξεις. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, περιέχουν επίσης μια πληθώρα βιολογικών πληροφοριών.
Η ομάδα της καθηγήτριας Hamerlik στράφηκε στο δακρυϊκό υγρό λόγω της στενής σύνδεσης ματιών και εγκεφάλου. Το οπτικό νεύρο συνδέεται απευθείας με τον εγκέφαλο και τα δάκρυα παράγονται από το πλάσμα του αίματος που φιλτράρεται μέσω αδένων που ελέγχονται από το εγκεφαλικό στέλεχος.
Αυτοί οι αδένες παράγουν επίσης ανοσολογικά μόρια ζωτικής σημασίας για την υγεία των ματιών. Αυτό έκανε τους επιστήμονες να αναρωτηθούν αν το δακρυϊκό υγρό θα μπορούσε να επηρεαστεί από ανοσολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο.
«Υποθέσαμε ότι όταν αναπτύσσεται ένας όγκος, αναδιαμορφώνει το ανοσοποιητικό σύστημα στον εγκέφαλο και ότι αυτό θα μπορούσε να αντικατοπτρίζεται στο υγρό των δακρύων», λέει η Hamerlik. Έτσι, η ίδια και η ομάδα της ξεκίνησαν να αναπτύσσουν ένα τεστ που θα μπορούσε να μετρήσει αυτές τις ανοσολογικές αλλαγές.
Χρειάζεται πολύς χρόνος για να μετατραπεί μια καινοτόμος ιδέα σε κάτι που θα μπορούσε πραγματικά να ωφελήσει τους ασθενείς. Στην πραγματικότητα, η Hamerlik εργάζεται σε αυτό το έργο για πάνω από 10 χρόνια.
Ξεκίνησε το 2012. Τρία χρόνια αργότερα, όταν η ομάδα είχε βελτιστοποιήσει τις αναλυτικές τεχνικές, ξεκίνησε την πρώτη κλινική μελέτη – μια δανέζικη μελέτη απόδειξης της ιδέας με τη συμμετοχή 164 ατόμων, μεταξύ των οποίων υγιείς εθελοντές και άτομα με όγκους στον εγκέφαλο.
Τα αποτελέσματα ήταν πολλά υποσχόμενα.
«Συλλέγοντας δάκρυα με τη χρήση ενός τυπικού τεστ Schirmer strip που χρησιμοποιείται ήδη για την ξηροφθαλμία, διαπιστώσαμε ότι μπορούμε να ανιχνεύσουμε όγκους στον εγκέφαλο με μεγάλη ακρίβεια», λέει η Hamerlik.
Μια δεκαετία μετά, με περισσότερες βιολογικές γνώσεις και χρηματοδότηση από το ίδρυμα Stand Up To Cancer, η ομάδα διεξάγει μια μεγάλη μελέτη επικύρωσης εγκεκριμένη από το NHS, με την ονομασία INFORM. Προσλαμβάνει ασθενείς από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σουηδία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, τη Σλοβακία και την Τσεχία, για να διαπιστώσει εάν η εξέταση δακρύων μπορεί να ανιχνεύσει αξιόπιστα όγκους στον εγκέφαλο σε μια μεγαλύτερη ομάδα.
Απώτερος στόχος της Hamerlik είναι να δημιουργήσει ένα γρήγορο τεστ που θα μπορούν να χρησιμοποιούν οι γενικοί γιατροί για να αποφασίσουν αν ένας ασθενής χρειάζεται επείγουσα μαγνητική τομογραφία. Θα μπορούσε επίσης να συμπληρώσει τη μαγνητική τομογραφία σε περιπτώσεις όπου οι τομογραφίες δεν είναι καταληκτικές.
«Η ελπίδα είναι να δοθεί στους κλινικούς γιατρούς ένα γρήγορο, αξιόπιστο εργαλείο για την ταξινόμηση των ασθενών», λέει η Hamerlik. «Δεν πρόκειται για υποκατάσταση της μαγνητικής τομογραφίας, αλλά για την επιτάχυνση της διαδρομής προς τη διάγνωση και την ταχύτερη παροχή απαντήσεων στους ασθενείς».
Εάν είναι επιτυχής, αυτή η εξέταση θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα, μετατρέποντας μερικές σταγόνες δακρύων σε ένα ζωτικό εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση όγκων στον εγκέφαλο.
Πηγη: https://eportal.gr/
Μία σημαντική μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό JAMA, φέρνει στο φως νέα δεδομένα, τα οποία μπορεί να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι επιπτώσεις των λοιμώξεων στους επιζώντες καρκίνου.
Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, η δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος-ογκολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αναφέρουν ότι κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Εντατικής Θεραπείας στο University College London, Hugh Montgomery, άρχισαν να καταγράφονται από συναδέλφους τους αναφορές για ασυνήθιστα αυξημένα περιστατικά ανθρώπων που εμφάνιζαν ξαφνικά μεταστατικό καρκίνο, κυρίως του μαστού και του εντέρου.
Η επικρατούσα εξήγηση απέδιδε το φαινόμενο στις καθυστερήσεις των ιατρικών ελέγχων και των θεραπειών λόγω της πανδημίας, που είχαν ως αποτέλεσμα οι διαγνώσεις να γίνονται σε πιο προχωρημένα στάδια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, «οι καρκίνοι δεν εξελίσσονται έτσι, δεν περνούν από ένα μικρό εξόγκωμα σε τερματικό στάδιο μέσα σε τρεις μήνες».
Αυτό τον οδήγησε να ερευνήσει μία διαφορετική υπόθεση: Θα μπορούσαν οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη και η COVID-19, να «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται σε αδρανή κατάσταση και να προκαλούν μετάσταση;
Μία έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature, ξεκίνησε με πειράματα σε ποντίκια τα οποία είχαν προγραμματιστεί γενετικά ώστε να φέρουν αδρανή διασπαρμένα καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα προέρχονταν από τον μαστό και είχαν εγκατασταθεί στους πνεύμονες και σε άλλα όργανα.
Κανονικά, αυτά τα κύτταρα παραμένουν αδρανή για περίπου έναν χρόνο πριν αρχίσουν να αναπτύσσονται και να δημιουργούν καρκινικές βλάβες. Όμως, όταν τα ποντίκια εκτέθηκαν σε μία ήπια δόση του ιού της γρίπης, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μέσα σε λίγες ημέρες τα κύτταρα ενεργοποιήθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν. Μέσα σε δύο εβδομάδες είχαν εξελιχθεί σε μεταστατικούς όγκους.
Το ίδιο συνέβη όταν τα ποντίκια μολύνθηκαν με έναν προσαρμοσμένο για ποντίκια SARS-CoV-2: Μέσα σε 28 ημέρες υπήρξε «εντυπωσιακή αύξηση» των καρκινικών κυττάρων.
«Η ιογενής λοίμωξη επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη αυτών των κυττάρων», δήλωσε ο John Alcorn, καθηγητής Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.
Για να εξετάσουν αν το ίδιο συμβαίνει και στους ανθρώπους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από δύο μεγάλες βάσεις. Στην πρώτη, το UK Biobank, που περιλάμβανε περισσότερους από 4.800 καρκινοπαθείς σε ύφεση, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν θετικό τεστ COVID-19 το 2020 είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σχέση με όσους είχαν αρνητικό τεστ. Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη τους πρώτους μήνες μετά τη λοίμωξη. Στη δεύτερη βάση, τη Flatiron Health, η οποία περιείχε δεδομένα από περίπου 37.000 γυναίκες σε ύφεση από καρκίνο του μαστού, εκείνες που είχαν νοσήσει από COVID-19 εμφάνισαν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν μεταστάσεις στους πνεύμονες, επιβεβαιώνοντας τα ευρήματα από τα πειράματα σε ποντίκια.
Η γρίπη και η COVID-19 προκαλούν έντονη φλεγμονή στον οργανισμό, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον ιό. Οι ερευνητές εστίασαν σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την ιντερλευκίνη-6 (IL-6), που αυξάνεται προσωρινά κατά τη διάρκεια μίας λοίμωξης. Η IL-6 παίζει κρίσιμο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού, αλλά όταν υπάρχει παρουσία καρκινικών κυττάρων μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξή τους.
Στα ποντίκια, η IL-6 φάνηκε να είναι βασικός παράγοντας για την αφύπνιση των καρκινικών κυττάρων. Όμως, ακόμη και όταν τα επίπεδά της επέστρεψαν στο φυσιολογικό 15 ημέρες μετά τη λοίμωξη, τα κύτταρα συνέχισαν να αναπτύσσονται, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν και δευτερογενείς μηχανισμοί. Ένας από αυτούς φαίνεται να αφορά τα Τ-λεμφοκύτταρα: Τα CD4 Τ-κύτταρα καταστέλλουν τη δράση των CD8 Τ-κυττάρων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την εξόντωση των καρκινικών κυττάρων. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον που επιτρέπει στον καρκίνο να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα.
Παρόλο που τα δεδομένα υποδεικνύουν σύνδεση ανάμεσα σε ιογενείς λοιμώξεις και μεταστάσεις, υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα. Οι ερευνητές θέλουν να εξετάσουν εάν το ίδιο ισχύει και για άλλους ιούς, όπως και για άλλους τύπους καρκίνου, καθώς και για διαφορετικά όργανα, όπως το ήπαρ, όπου συχνά εγκαθίστανται λανθάνοντα καρκινικά κύτταρα.
Μέχρι να υπάρξουν απαντήσεις, οι ειδικοί τονίζουν την αξία της πρόληψης. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης και της COVID-19 δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης.
Ο καθηγητής Montgomery υπογραμμίζει ότι η προσοχή δεν πρέπει να μετατραπεί σε φόβο που περιορίζει τη ζωή των επιζώντων του καρκίνου. Τελικά, το πόσο προσεκτικός θα είναι ο καθένας είναι προσωπική επιλογή.
Αυτή η μελέτη ρίχνει φως σε έναν νέο, ανησυχητικό μηχανισμό: Οι αναπνευστικές λοιμώξεις δεν είναι απλώς προσωρινές ενοχλήσεις αλλά μπορεί να αφήνουν μακροχρόνιες επιπτώσεις, ειδικά σε όσους έχουν ιστορικό καρκίνου.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ
Πηγη: https://city.sigmalive.com
Μέχρι πρόσφατα, η αντιμετώπιση του καρκίνου ενδομητρίου, όπως και άλλων γυναικολογικών καρκίνων, σήμαινε οριστική απώλεια γονιμότητας.
Νέοι ορίζοντες στη γυναικολογική ογκολογία και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ανοίγονται στην Ελλάδα, καθώς καταγράφηκε η πρώτη εγκυμοσύνη στη χώρα μετά από επιτυχή συντηρητική θεραπεία καρκίνου του ενδομητρίου και εξωσωματική γονιμοποίηση.
Η επιτυχία αυτή επισφραγίζει το υψηλό ιατρικό επίπεδο στον τομέα της γυναικολογικής ογκολογίας και της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην Ελλάδα. Παράλληλα, δημιουργεί νέα δεδομένα για γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που έχουν προσβληθεί από ενδομητροειδές καρκίνωμα, τύπου Ι.
Μια 34χρονη γυναίκα από τη Βόρεια Ελλάδα, η οποία είχε προσβληθεί από καρκίνο του ενδομητρίου, ετοιμάζεται να γίνει μητέρα με εξωσωματική γονιμοποίηση. Η θεραπεία και η όλη διαδικασία πραγματοποιήθηκαν με πολυεπιστημονική συνεργασία, υπό την εποπτεία του καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας στο ΑΠΘ, Γρηγορίου Γκριμπίζη, προέδρου του Επιστημονικού Συμβουλίου της κλινικής «Γένεσις» Θεσσαλονίκης, του ομίλου «ΗΜΙΘΕΑ» (Ερρίκος Ντυνάν).
Μέχρι πρόσφατα, η αντιμετώπιση του καρκίνου ενδομητρίου, όπως και άλλων γυναικολογικών καρκίνων, σήμαινε οριστική απώλεια γονιμότητας, αφήνοντας ως μοναδική επιλογή την υιοθεσία. Η πρόοδος στις συντηρητικές χειρουργικές τεχνικές (υστεροσκόπηση, λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική) σε συνδυασμό με τις σύγχρονες θεραπείες, δίνουν πλέον σε ορισμένες γυναίκες τη δυνατότητα να αποκτήσουν δικά τους παιδιά.
Η 34χρονη ασθενής, ενώ βρισκόταν σε διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης, διαγνώστηκε με εστιακό καρκίνο ενδομητρίου κατά τον έλεγχο με υστεροσκόπηση.
Μετά από αξιολόγηση από το ογκολογικό συμβούλιο και σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες, αποφασίστηκε συντηρητική αντιμετώπιση με υστεροσκοπική αφαίρεση της βλάβης και φαρμακευτική αγωγή, αντί της κλασικής ολικής αφαίρεσης μήτρας και ωοθηκών.
Η θεραπεία οδήγησε σε πλήρη υποστροφή της νόσου, όπως φάνηκε στον επανέλεγχο με υστεροσκόπηση. Έτσι, η ασθενής μπόρεσε να προχωρήσει σε μεταφορά των ήδη κρυοσυντηρημένων γονιμοποιημένων ωαρίων. Η εξωσωματική γονιμοποίηση ήταν επιτυχής και η εγκυμοσύνη βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη.
«Η περίπτωσή της αποτελεί την πρώτη αναφορά επιτυχούς εγκυμοσύνης στην Ελλάδα, μετά από ενδοσκοπική συντηρητική χειρουργική θεραπεία καρκίνου ενδομητρίου, στην οποία διατηρήθηκε η μήτρα και οι ωοθήκες της ασθενούς. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα διπλό δώρο ζωής για κάθε γυναίκα που πέρασε τη δοκιμασία και σηματοδοτεί το μέλλον», τόνισε ο καθηγητής Γρηγόριος Γκριμπίζης.
Πηγη: https://city.sigmalive.com/
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) και η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ανανέωσαν τη συνεργασία τους για την επίτευξη καθολικής κάλυψης υγείας, με την εκκίνηση της Φάσης V (2025–2028) της Πρωτοβουλίας Universal Health Coverage (UHC) Partnership, της μεγαλύτερης πλατφόρμας της ΠΟΥ για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και την προώθηση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Η ανακοίνωση έγινε από τον Επίτροπο Διεθνών Συνεργασιών της ΕΕ, Jozef Síkela, και τον Γενικό Διευθυντή της WHO, Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, στο περιθώριο της 80ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.
Η ΕΕ προσφέρει νέα χρηματοδότηση ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ για τη Φάση V, με επιπλέον συνεισφορά που προβλέπεται το 2027. Η συνεργασία αυτή εστιάζει στην κατασκευή ανθεκτικών, δίκαιων και ανθρωποκεντρικών συστημάτων υγείας, που αποτελούν βασικό στοιχείο για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) στον τομέα της υγείας. Η ΕΕ, ως ιδρυτικός και κορυφαίος δωρητής της UHC Partnership, δίνει τη δυνατότητα στην ΠΟΥ να παρέχει μακροχρόνια τεχνική υποστήριξη εντός των χωρών, ευθυγραμμισμένη με τις εθνικές προτεραιότητες στον τομέα της υγείας.
Από την ίδρυσή της το 2011, η UHC Partnership έχει υποστηρίξει τα υπουργεία υγείας σε πάνω από 115 χώρες, συμβάλλοντας σε:
Βελτίωση της διακυβέρνησης
Αναβάθμιση της παροχής υπηρεσιών
Χρηματοδότηση της υγείας
Αντιμετώπιση επειγόντων υγειονομικών κρίσεων
Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, η ΕΕ και η WHO έχουν καταφέρει να βελτιώσουν μετρήσιμα την κάλυψη υπηρεσιών και την απόδοση των συστημάτων υγείας, επηρεάζοντας πάνω από 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Με τη νέα χρηματοδότηση της ΕΕ, η ΠΟΥ θα εστιάσει σε χώρες όπου η υποστήριξη είναι πιο αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσιμων κενών στα συστήματα υγείας. Η συνεργασία θα παίξει βασικό ρόλο στην προώθηση της Εφαρμογής της Ατζέντας της Λουσάκας και στην ενίσχυση της εγχώριας κινητοποίησης πόρων. Παράλληλα, θα υποστηρίξει χώρες στην εφαρμογή της νέας οπτικής για την πρόληψη και τον έλεγχο των μη μεταδοτικών νοσημάτων (NCDs), καθώς και για την ψυχική υγεία και ευεξία, θέματα που θα εξεταστούν στην Υψηλού Επιπέδου Συνάντηση του ΟΗΕ στις 25 Σεπτεμβρίου.
Ο Επίτροπος Jozef Síkela τόνισε:
«Ισχυρά συστήματα υγείας αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της βιώσιμης ανάπτυξης, της ανθεκτικότητας και της παγκόσμιας σταθερότητας. Η επένδυση στην ενίσχυσή τους είναι κεντρικός πυλώνας της στρατηγικής Global Gateway της ΕΕ. Συνεργαζόμενοι με την WHO για την επίτευξη καθολικής κάλυψης υγείας, η ΕΕ δεσμεύεται ότι όλοι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, χωρίς οικονομική επιβάρυνση».
Ο Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής της WHO, πρόσθεσε:
«Η επίτευξη υγείας για όλους απαιτεί συνεργασία όλων των φορέων. Η ανανεωμένη συνεργασία μεταξύ ΕΕ και WHO θα βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας που χρειάζονται. Μαζί μετατρέπουμε τις παγκόσμιες δεσμεύσεις σε δράσεις σε εθνικό επίπεδο, εξασφαλίζοντας ότι κανείς δεν μένει πίσω».
Η Φάση V ξεκινά σε κρίσιμη περίοδο, καθώς οι χώρες αντιμετωπίζουν κλιματική αλλαγή, οικονομική αστάθεια και μειωμένη αναπτυξιακή βοήθεια. Η δέσμευση της ΕΕ αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο της στην παγκόσμια υγεία και την προώθηση της UHC μέσω της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Η Φάση V στοχεύει σε:
Ενίσχυση χρηματοδότησης, διακυβέρνησης και μεταρρυθμίσεων για αυτοδύναμα συστήματα υγείας.
Στρατηγικό σχεδιασμό και αξιολόγηση συστημάτων υγείας με βάση τεκμηριωμένα στοιχεία.
Ενοποιημένη, υψηλής ποιότητας και προσιτή παροχή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των υπηρεσιών για μη μεταδοτικά νοσήματα, μέσω προσέγγισης πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Προώθηση ισότητας, ισότητας των φύλων και ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή.
Η πρωτοβουλία εναρμονίζεται με τη Στρατηγική Παγκόσμιας Υγείας της ΕΕ και το 14ο Γενικό Πρόγραμμα Εργασίας (GPW14) της WHO, αντικατοπτρίζοντας μια κοινή οπτική για υγεία για όλους. Η ΕΕ δεσμεύεται να υποστηρίζει χώρες στην ανάπτυξη ανθεκτικών, δίκαιων και βιώσιμων συστημάτων υγείας.
Η νέα χρηματοδότηση της ΕΕ για τη Φάση V αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της καθολικής κάλυψης υγείας, την προώθηση της ισότητας στην υγεία και την ενδυνάμωση των εθνικών συστημάτων υγείας σε όλο τον κόσμο, εξασφαλίζοντας ότι όλοι οι πολίτες θα έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες όταν τις χρειάζονται.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/
Ο ΕΦΚΑ προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στις παροχές ασθένειας, εργατικού ατυχήματος, μητρότητας και εξόδων κηδείας, μέσω ενός νέου ενιαίου κανονισμού που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο 2025 ή στις αρχές του 2026.
Ο νέος κανονισμός θα θέτει ενιαίες προϋποθέσεις για την καταβολή παροχών ασθένειας, εργατικού ατυχήματος, μητρότητας και εξόδων κηδείας, ενώ θα περιλαμβάνει και περικοπές σε παροχές που σήμερα καταβάλλονται κυρίως από τα λεγόμενα «ευγενή» ταμεία, όπως αυτά των ΟΤΕ, ΔΕΗ, τραπεζών και ΔΕΚΟ. Κεντρική αρχή του είναι «ίδιες παροχές για ίδιες εισφορές».
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η χορήγηση επιδόματος ασθενείας και στους μη μισθωτούς, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Ωστόσο, εξαιρέσεις θα συνεχίσουν να ισχύουν για το Δημόσιο, όπου οι δημόσιοι υπάλληλοι εξακολουθούν να λαμβάνουν κανονικά τον μισθό τους κατά τη διάρκεια ασθενείας, χωρίς δικαίωμα για επίδομα ανεργίας.
Σημαντικές αλλαγές θα υπάρξουν και στα έξοδα κηδείας. Για παράδειγμα, τα 1.700 ευρώ που καταβάλλονταν στους ασφαλισμένους του ΗΣΑΠ θα μειωθούν, ενώ τα 690 ευρώ του ΝΑΤ θα αυξηθούν, με το τελικό ποσό να διαμορφώνεται κοντά σε αυτό του ΙΚΑ, δηλαδή μεταξύ 900 και 1.000 ευρώ. Στόχος είναι η εξομοίωση των παροχών και η κατάργηση των διαφορών ανά ταμείο, με αναγνώριση μόνο ειδικών εξαιρέσεων.
Ο νέος ενιαίος κανονισμός αναμένεται να επιφέρει ουσιαστική αναδιάρθρωση των παροχών και να δημιουργήσει μια πιο δίκαιη και διαφανή αντιμετώπιση όλων των ασφαλισμένων στον ΕΦΚΑ.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/
Κάθε χρόνο, περισσότεροι από πέντε εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κύρια αιτία είναι οι καρδιαγγειακές παθήσεις, οι οποίες ευθύνονται για το 32% αυτών των θανάτων. Ακολουθεί ο καρκίνος, με 22%, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2022.
Εκείνη τη χρονιά, ο Covid-19 είχε ακόμα σημαντικό αντίκτυπο στη θνησιμότητα στην Ευρώπη, αποτελώντας την κύρια αιτία στο έξι τοις εκατό των περιπτώσεων και έως και μία στις δέκα ανθρώπινες απώλειες στην Ελλάδα και τη Σλοβενία. Παρ ‘όλα αυτά, τα στοιχεία ποικίλλουν σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Η Ισπανία έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας θανάτου από καρδιακές παθήσεις στην Ευρώπη, αντιπροσωπεύοντας το 26% όλων των θανάτων. Μόνο η Γαλλία έχει χαμηλότερο ποσοστό, στο 21%.
Αντιθέτως, αυτά τα ποσοστά είναι πολύ υψηλότερα στη Βουλγαρία (61%), τη Ρουμανία (56%) και τη Λιθουανία (52%).
«Η Ευρώπη χωρίζεται σε τρεις ζώνες κινδύνου, με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και ορισμένες χώρες της Βόρειας Ευρώπης να βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο», εξηγεί ο Dr Luis Rodríguez Padial, πρόεδρος της Ισπανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (SEC).
Η πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακού προβλήματος είναι υψηλότερη σε αυτές τις περιοχές από ό,τι σε περιοχές χαμηλού κινδύνου, που βρίσκονται στην περιοχή της Μεσογείου.
Ο ίδιος αποδίδει αυτές τις διαφορές στους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με αυτό το είδος ασθένειας. «Οι άνθρωποι καπνίζουν περισσότερο, έχουν υψηλότερη χοληστερόλη και πιθανώς υπάρχουν και γενετικοί παράγοντες», εξηγεί, αν και λέει ότι η σημασία του τελευταίου είναι λιγότερο γνωστή.
Σύμφωνα με την Eurostat, η Βουλγαρία ηγείται σε αρκετούς αρνητικούς δείκτες υγείας στην ΕΕ, με τη μεγαλύτερη συνήθεια στο κάπνισμα (29% σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 19%).
Η χώρα αυτή έχει επίσης υψηλή κατανάλωση αλκοόλ και σχεδόν το 30% του πληθυσμού δεν ασχολείται με καμία σωματική δραστηριότητα, σύμφωνα με το βουλγαρικό μέσο ενημέρωσης Mediapool.
Παρά τα εθνικά προγράμματα για τη βελτίωση αυτών των παραγόντων, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση εξακολουθούν να είναι σημαντικές αδυναμίες.
Ο Dr Ștefan Busnatu, καρδιολόγος στη Ρουμανία, επισημαίνει μια ανησυχητική κατάσταση, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα του βρίσκεται «δυστυχώς» σε μια περιοχή όπου «υπάρχει πολύ υψηλός κίνδυνος ασθενειών».
Κατά τη γνώμη του, δεν υπάρχει επαρκής υποδομή για τη διαχείριση της ισχαιμικής καρδιοπάθειας, γεγονός που περιορίζει τη θεραπεία. Για αυτόν, η έμφαση στην πρόληψη, την εκπαίδευση και την καρδιακή αποκατάσταση είναι ζωτικής σημασίας, καθώς ένα δεύτερο οξύ ισχαιμικό επεισόδιο μπορεί να αποβεί μοιραίο.
«Είναι προφανές ότι περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν από καρδιακές παθήσεις στη Ρωσία ή σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης παρά στην Ισπανία, την Ιταλία ή την Ελλάδα και την περιοχή της Μεσογείου. Αυτό πιθανώς οφείλεται στη διάσημη μεσογειακή διατροφή», λέει ο ίδιος.
Αναφέρεται σε άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο στο ιατρικό περιοδικό New England , του οποίου το κύριο εύρημα είναι ότι η παρουσία των πέντε κλασικών παραγόντων κινδύνου (υψηλή αρτηριακή πίεση, υψηλή χοληστερόλη, μη φυσιολογικό βάρος, διαβήτης και κάπνισμα) ευθύνεται για το 50% των παγκόσμιων κρουσμάτων καρδιαγγειακών παθήσεων.
Ταυτόχρονα, η απουσία αυτών των παραγόντων μετά την ηλικία των 50 ετών σχετίζεται με μια δεκαετία μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από ό,τι σε εκείνους που τους έχουν.
Η πρόεδρος της Λιθουανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, καρδιολόγος Sigita Glaveckaitë, τόνισε ότι πέρα από την «υψηλή» συχνότητα εμφάνισης παραγόντων κινδύνου, υπάρχουν και άλλα προβλήματα, όπως πεποιθήσεις ή μύθοι που αποθαρρύνουν τους ανθρώπους από τη λήψη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής, κακή εκπαίδευση για την υγεία, χαμηλή συμμετοχή σε προγράμματα πρόληψης και έλλειψη κρατικής χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με την εμπειρία της, το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης έχει μια προσέγγιση που κληρονομήθηκε από το σοβιετικό σύστημα, όπου οι επαγγελματίες πληρώνονται με την ώρα και όχι με βάση τις διαδικασίες, γεγονός που μειώνει την αποτελεσματικότητα και το ενδιαφέρον για την εργασία.
«Γνωρίζουμε ότι περίπου το 80% των καρδιαγγειακών παθήσεων μπορούν να προληφθούν ελαχιστοποιώντας τους φαινομενικά απλούς αλλά ουσιώδεις παράγοντες κινδύνου», επιμένει η Glaveckaitë.
Στο ίδιο πνεύμα, η τελευταία έκθεση για την υγεία στην Ευρώπη από τον ΟΟΣΑ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί τις διαφορές μεταξύ των χωρών με βάση τη μεταβλητότητα στην επικράτηση των παραγόντων κινδύνου. Επισημαίνει όμως και την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης.
«Για παράδειγμα, η θνησιμότητα 30 ημερών μετά από καρδιακή προσβολή (η οποία αντικατοπτρίζει πτυχές όπως η ταχύτητα με την οποία μεταφέρονται οι ασθενείς στο νοσοκομείο και η αποτελεσματικότητα της ιατρικής τους περίθαλψης) ήταν πάνω από 14% στη Λετονία, τη Σλοβακία, τη Λιθουανία και την Εσθονία το 2021, σε σύγκριση με 7 % ή λιγότερο στη Σουηδία, τη Δανία και την Ισπανία», αναφέρει η έκθεση.
Από την πλευρά τους, οι άνδρες έχουν 43% υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από κυκλοφορικά νοσήματα σε σχέση με τις γυναίκες στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, και αυτό το χάσμα μεταξύ των φύλων έχει διευρυνθεί ελαφρώς την τελευταία δεκαετία. Αυτή η διαφορά οφείλεται στην υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης βασικών παραγόντων κινδύνου μεταξύ τους.
Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η συχνότητα εμφάνισης αυτών των ασθενειών επηρεάζει άμεσα το προσδόκιμο ζωής στις χώρες. Όπως φαίνεται, το προσδόκιμο ζωής είναι μικρότερο σε μέρη όπου το ποσοστό θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα είναι υψηλότερο.
Η Πολωνία έχει ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ ανδρών και γυναικών.
«Οι γυναίκες στην Πολωνία ζουν σήμερα περίπου δύο χρόνια λιγότερο από τη μέση γυναίκα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τους άνδρες, η διαφορά είναι τέσσερα χρόνια. Αυτό είναι κάτι που έχει επηρεάσει την Πολωνία από τότε που άρχισαν να παρακολουθούνται οι κοινωνικοδημογραφικές αλλαγές», εξηγεί ο Δρ Μπόγκνταν Βοϊτίνιακ του Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας.
Θνησιμότητα από καρκίνο και μορφωτικό επίπεδο
Οι κακοήθεις καρκίνοι αποτελούν τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου στην Ευρώπη, αν και σε ορισμένες χώρες αποτελούν την κύρια αιτία.
Στην πραγματικότητα, τα πιο πρόσφατα στοιχεία για την Ισπανία, που δημοσιεύθηκαν από το INE για το 2024, κατατάσσουν τους όγκους ως την κύρια αιτία θανάτου (26,6%), ακολουθούμενους από παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος (26,1%).
Η έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνει επίσης τις διαφορές εντός των ίδιων των χωρών: «Μεγάλες ανισότητες στη θνησιμότητα από καρκίνο (πάνω από 30%) έχουν διαπιστωθεί μεταξύ περιφερειών στη Ρουμανία, την Πολωνία, τη Γαλλία, την Ισπανία και τη Γερμανία».
Εκτός από τους παράγοντες κινδύνου και τους κληρονομικούς παράγοντες, μια μελέτη σχετικά με τις εκπαιδευτικές ανισότητες στη θνησιμότητα από καρκίνο μεταξύ 2015 και 2019 αποκάλυψε ότι, σε 14 χώρες της ΕΕ και τη Νορβηγία, οι άνδρες με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο είχαν ποσοστό θνησιμότητας από καρκίνο 84% υψηλότερο, κατά μέσο όρο, από τους άνδρες με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
«Το χάσμα μεταξύ των γυναικών με διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης ήταν μικρότερο, αλλά παρέμεινε σημαντικό στο 37%», αναφέρει ο ΟΟΣΑ.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, σε αρκετές χώρες, τα ποσοστά επιβίωσης από καρκίνο είναι χαμηλότερα μεταξύ των ατόμων που ανήκουν σε φτωχότερες κοινωνικοοικονομικές ομάδες. Αυτές οι ανισότητες αντικατοπτρίζουν διαφορές στην επικράτηση των παραγόντων κινδύνου, τη συμμετοχή σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου και την πρόσβαση σε έγκαιρη και υψηλής ποιότητας υγειονομική περίθαλψη.
Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Public Health ανέλυσε επίσης τις διαφορές στα χρόνια ζωής που χάνονται λόγω πρόωρων θανάτων σε 32 ευρωπαϊκές χώρες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ανισότητες συσχετίζονταν έντονα με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και δημόσιες πολιτικές. Έτσι, χώρες με χαμηλότερες επενδύσεις στη δημόσια υγεία και μεγαλύτερη οικονομική ανισότητα εμφάνισαν υψηλότερα ποσοστά πρόωρης θνησιμότητας.
Εκτός από τους φυσικούς παράγοντες, οι εξωτερικές αιτίες θνησιμότητας αντικατοπτρίζουν επίσης τις διαφορές μεταξύ των χωρών. Τα τροχαία ατυχήματα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στη θνησιμότητα στη νότια Ελλάδα , σε ορισμένες περιοχές της Πορτογαλίας, στη Ρουμανία και στην Τουρκία.
Το 2024, η Ελλάδα έφτασε στο επίπεδο ρεκόρ των 665 θανάτων από τροχαία ατυχήματα. Η οργάνωση SOS Traffic Crimes επικρίνει την έλλειψη προόδου στον στόχο της κυβέρνησης για μείωση των θανάτων στο μισό έως το 2030. Ισχυρίζεται ότι τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο δεν έχει μειωθεί ο αριθμός των ατυχημάτων, αλλά, από το 2021, έχουν σημειωθεί περισσότεροι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα.
Ο Γιώργος Κουβίδης, ιδρυτής του οργανισμού SOS Traffic Crimes, αναφέρει την περίπλοκη περίπτωση του αυτοκινητόδρομου Μορέα, όπου, παρά το γεγονός ότι υποτίθεται ότι ήταν ασφαλέστερος δρόμος, τα ατυχήματα αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 100% μετά την ολοκλήρωσή του το 2016.
Αποδίδει αυτό στο γεγονός ότι οι οδηγοί, με πιο ισχυρά αυτοκίνητα, εισήλθαν στα επαρχιακά δίκτυα με υψηλές ταχύτητες και χωρίς την απαραίτητη προσοχή σε δρόμους με διαφορετικές υποδομές. Στα νησιά, η αύξηση εξηγείται από τον τουρισμό και την κατανάλωση αλκοόλ.
Ωστόσο, ο Κουβίδης επισημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία για τα ατυχήματα συχνά αποκλείουν χώρες με χειρότερα ποσοστά (όπως η Αλβανία, η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο), διαστρεβλώνοντας τα στοιχεία της ηπείρου. Θεωρεί επίσης «απαράδεκτο» το γεγονός ότι αυτά τα στοιχεία θανάτων δεν περιλαμβάνουν όσους πεθαίνουν περισσότερες από 30 ημέρες μετά από ένα ατύχημα.
Τα ποσοστά αυτοκτονιών στις ευρωπαϊκές χώρες κυμαίνονται από περίπου δύο έως 20 ανά 100.000 κατοίκους.
Οι χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών είναι η Σλοβενία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, το Βέλγιο και η Εσθονία.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2016 στο BioMed Central ανέλυσε τις διαφορές μεταξύ αυτών των ποσοστών στην Ευρώπη και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, μεταξύ άλλων παραγόντων, ο κρύος καιρός συσχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό αυτοκτονιών.
«Φαίνεται ότι στην Ευρώπη, η αυτοκτονική τάση ακολουθεί μια κλιματική ή θερμοκρασιακή διαβάθμιση που, περιέργως, δεν εκτείνεται από νότο προς βορρά, αλλά από νότο προς βορειοανατολικά», αναφέρει το άρθρο.
Παρά ταύτα, ο Σύνδεσμος Επαγγελματιών στην Πρόληψη και την Αποκατάσταση Αυτοκτονιών (Papageno) επισημαίνει ότι γενικά υπάρχουν «πολλαπλές αιτίες όταν μιλάμε για αυτοκτονία».
Οι ανθρωποκτονίες δεν αποτελούν κοινή αιτία θανάτου στην ήπειρο, αλλά το 2022 τα ποσοστά ήταν υψηλότερα στη Λετονία, τη Λιθουανία και το Λουξεμβούργο, ενώ η Ισπανία είναι λίγο κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με 0,62 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους.
Πηγές:
https://euobserver.com/health-and-society/ar73b1eec7
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνών δείχνει ότι η κατάθλιψη και το άγχος δεν σχετίζονται μόνο με τη διάθεση ή τη χημεία του εγκεφάλου—αφορούν επίσης και το ανοσοποιητικό σύστημα. Η ανασκόπηση των Hole και συνεργατών (2025) δείχνει πώς η χρόνια φλεγμονή, τα διαταραγμένα ανοσολογικά σήματα, οι ορμόνες του στρες και η διάσπαση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού μπορεί να συμβάλλουν σε αυτές τις καταστάσεις.
«Η φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη, να αλλάξει τον τρόπο που το σώμα μεταβολίζει την τρυπτοφάνη και να επιδεινώσει τις αντιδράσεις στο στρες, γεγονός που εξηγεί γιατί μερικά συμπτώματα επιμένουν και γιατί οι θεραπείες δεν είναι πάντα αποτελεσματικές. Η ανασκόπηση δείχνει επίσης ότι τα τυπικά αντικαταθλιπτικά—όπως οι ειδικοί αναστολείς επαναπρσόσληψης της σεροτονίνης (Selective serotoninre uptake inhibitors-SSRIs), οι αναστολείς της επαναπρόσληψης σεροτονίνης/νορεπινεφρίνης (serotonin/norepinephrine reuptake inhibitors-SNRIs), αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (Monoamine oxidase inhibitors-MAOIs) και τρικυκλικά—μειώνουν τη φλεγμονή εκτός από την επίδρασή τους στη χημεία του εγκεφάλου.
Η κατάθλιψη και το άγχος δεν βρίσκονται μόνο «στο μυαλό». Αυτή η ανασκόπηση δείχνει ότι και οι δύο καταστάσεις συνδέονται με αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα, ιδιαίτερα με τη φλεγμονή. Κανονικά, η φλεγμονή είναι ένας αμυντικός μηχανισμός. Όταν όμως γίνεται χρόνια και χαμηλού βαθμού—συχνά λόγω στρες ή γήρανσης—μπορεί να καταστρέψει εγκεφαλικά κύτταρα και να μεταβάλει τη διάθεση. Ένας τρόπος με τον οποίο συμβαίνει αυτό είναι μέσω της διάσπασης του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, ενός προστατευτικού φίλτρου που αποδυναμώνεται σε καταστάσεις στρες και επιτρέπει στα φλεγμονώδη σήματα να διεισδύσουν στον εγκέφαλο. Μόλις περάσουν, διαταράσσουν την ισορροπία μεταξύ ανοσοποιητικού και νευροδιαβιβαστών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο στον οποίο η διάθεση και η φλεγμονή ενισχύουν η μία την άλλη.
Στην περίπτωση της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής, τα δεδομένα είναι μικτά αλλά σημαντικά. Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή συχνά έχουν πιο ενεργοποιημένα ανοσοκύτταρα και υψηλότερα επίπεδα δεικτών φλεγμονής όπως CRP, TNF-α και IL-17, ενώ παρουσιάζουν λιγότερα προστατευτικά αντιφλεγμονώδη σήματα όπως IL-4. Ενδιαφέρον είναι ότι αυτές οι αλλαγές φαίνεται να είναι πιο έντονες στους ηλικιωμένους, εγείροντας το ερώτημα: αποτελεί η δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού αιτία της γενικευμένη αγχώδους διαταραχής ή αναπτύσσεται παράλληλα με τη γήρανση και άλλες παθήσεις; Οι ερευνητές συμφωνούν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες—ιδιαίτερα σε νεότερα άτομα—για να ξεκαθαριστεί το ζήτημα.
Η σύνδεση μεταξύ κατάθλιψης και ανοσοποιητικού είναι πιο σαφής. Το στρες ενεργοποιεί συγκεκριμένες ορμόνες που ωθούν το ανοσοποιητικό να απελευθερώνει φλεγμονώδεις χημικές ουσίες. Αυτή η διαδικασία αλλάζει επίσης τον τρόπο που το σώμα χρησιμοποιεί την τρυπτοφάνη (την πρόδρομη ουσία της σεροτονίνης), μειώνοντας τη σεροτονίνη (τον «νευροδιαβιβαστή της ευεξίας») και παράγοντας τοξικά παραπροϊόντα που υπερδιεγείρουν τους εγκεφαλικούς υποδοχείς. Μελέτες σε ζώα επιβεβαιώνουν ότι το στρες αυξάνει τη φλεγμονή σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη διάθεση, ενώ μελέτες σε ανθρώπους δείχνουν ότι θεραπείες με ανοσοενισχυτικά φάρμακα συχνά προκαλούν συμπτώματα κατάθλιψης. Ακόμα και ιστός εγκεφάλου από άτομα με κατάθλιψη δείχνει σημάδια υπερδραστηριότητας του ανοσοποιητικού. Όλα αυτά δείχνουν ότι η φλεγμονή είναι κεντρικός παράγοντας της κατάθλιψης, όχι απλώς παρενέργεια.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ανασκόπησης είναι ότι πολλά αντικαταθλιπτικά δεν αυξάνουν μόνο τους νευροδιαβιβαστές—μειώνουν επίσης τη φλεγμονή:
Αυτό υποδηλώνει ότι η αποτελεσματικότητα αυτών των φαρμάκων μπορεί να οφείλεται και στην επίδρασή τους στη φλεγμονή.
Πέρα από τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, ορισμένα κοινά συμπληρώματα και φάρμακα δείχνουν επίσης προοπτική:
Αυτές οι επιλογές δεν αντικαθιστούν αλλά μπορούν να ενισχύσουν τις παραδοσιακές θεραπείες.
Ενδιαφέρον είναι ότι θεραπείες που θεωρούνται κυρίως ψυχολογικές επηρεάζουν επίσης το ανοσοποιητικό:
Αυτό δείχνει ότι η θεραπεία του νου μπορεί να σημαίνει και κατευνασμό του ανοσοποιητικού.
«Η ανασκόπηση καταδεικνύει ξεκάθαρα ότι η κατάθλιψη και το άγχος περιλαμβάνουν πολύ περισσότερα από τη χημεία του εγκεφάλου—συνδέονται και με το ανοσοποιητικό σύστημα. Η χρόνια φλεγμονή, οι αλλαγές του ανοσοποιητικού που σχετίζονται με το στρες και ο τροποποιημένος μεταβολισμός της τρυπτοφάνης συμβάλλουν στη διατήρηση των συμπτωμάτων. Τα τυπικά αντικαταθλιπτικά δεν εξισορροπούν μόνο τους νευροδιαβιβαστές αλλά μειώνουν και τη φλεγμονή, ενώ συμπληρώματα όπως τα ωμέγα-3, η κανναβιδιόλη και η N-ακετυλοκυστεΐνη προσθέτουν επιπλέον θεραπευτικά εργαλεία.
Οι ψυχοθεραπείες και η εγκεφαλική διέγερση δείχνουν ότι ακόμα και μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό. Ωστόσο, επειδή τα αποτελέσματα είναι μερικές φορές ασταθή, απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η θεραπεία της ψυχικής υγείας μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική όταν οι γιατροί συνδυάζουν προσεγγίσεις που στοχεύουν τόσο τον εγκέφαλο όσο και το ανοσοποιητικό. Βλέποντας το ανοσοποιητικό ως μέρος του παζλ, πλησιάζουμε σε πιο εξατομικευμένες και αποτελεσματικές θεραπείες για την κατάθλιψη και το άγχος», καταλήγει ο κ. Ευθυμιόπουλος.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
