Μια πρωτοποριακή μελέτη από το Χάρβαρντ φέρνει στο προσκήνιο έναν αναπάντεχο παράγοντα που ενδέχεται να συνδέεται με την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ.Την ανεπάρκεια λιθίου στον οργανισμό. Σύμφωνα με την έρευνα, το φυσικό επίπεδο αυτού του μετάλλου στον εγκέφαλο φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας των νευρικών κυττάρων και στη διατήρηση της μνήμης.
Η δεκαετής έρευνα, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature, ανέδειξε ότι το λίθιο, γνωστό κυρίως για τη χρήση του στη διπολική διαταραχή, υπάρχει φυσικά στον εγκέφαλο και βοηθά στην κανονική λειτουργία των κυριότερων τύπων κυττάρων του. Σε ποντίκια, η έλλειψη λιθίου επιτάχυνε την εξασθένηση της μνήμης, ενώ η χορήγηση μικρών δόσεων lithium orotate οδήγησε σε αναστροφή των εγκεφαλικών βλαβών.
Κλινική ανάλυση
Στην κλινική ανάλυση των επιπέδων λιθίου σε ανθρώπους, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η έλλειψη του μετάλλου εμφανίζεται ήδη στα πρώιμα στάδια της άνοιας. «Το λίθιο λειτουργεί όπως άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, όπως ο σίδηρος ή η βιταμίνη C», εξηγεί ο καθηγητής Μπρους Γιάνκνερ, επικεφαλής της μελέτης. «Αποδεικνύεται ότι τα φυσικά επίπεδα λιθίου στον εγκέφαλο έχουν βιολογική σημασία χωρίς να χρειάζεται χορήγηση φαρμακευτικών δόσεων».
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η χρήση φαρμακευτικών δόσεων λιθίου σε ηλικιωμένα άτομα μπορεί να είναι τοξική, ενώ οι πολύ μικρές δόσεις lithium orotate μιμούνται τα φυσιολογικά επίπεδα στον εγκέφαλο και θεωρούνται ασφαλείς. Τα νέα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για τη μέτρηση των επιπέδων λιθίου ως δείκτη πρώιμης διάγνωσης και ενδεχομένως για νέες στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας της νόσου Αλτσχάιμερ, που επηρεάζει σχεδόν 400 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα
«Η σύνδεση της ανεπάρκειας λιθίου με την άνοια αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη νέα κατεύθυνση στην έρευνα του Αλτσχάιμερ», δηλώνει ο Δρ. James Thompson, καθηγητής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο. «Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειράματα με ποντίκια, χρειάζονται προσεκτικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους πριν μιλήσουμε για ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες».
Τα αποτελέσματα της έρευνας φέρνουν στο προσκήνιο τη σημασία της διατροφής και των ιχνοστοιχείων στη νευρολογική υγεία και ανοίγουν νέους δρόμους για την κατανόηση και αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η μελέτη αναδεικνύει πώς το ψυχρό πλάσμα (cold plasma) μπορεί να διεισδύει σε βαθύτερες στιβάδες ιστών και να στοχεύει καρκινικά κύτταρα που παραμένουν μετά από χειρουργικές επεμβάσεις.
Οι καινοτόμες θεραπείες κατά του καρκίνου συνεχώς εξελίσσονται, και μια νέα έρευνα από το Leibniz Institute for Plasma Science and Technology (INP), σε συνεργασία με τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία του Greifswald και του Rostock, έρχεται να ανοίξει νέους δρόμους στον χώρο της ογκολογίας. Η μελέτη αναδεικνύει πώς το ψυχρό πλάσμα (cold plasma) μπορεί να διεισδύει σε βαθύτερες στιβάδες ιστών και να στοχεύει καρκινικά κύτταρα που παραμένουν μετά από χειρουργικές επεμβάσεις — κάτι που ίσως αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η υποτροπή καρκίνου.
Τι είναι το ψυχρό πλάσμα και πώς λειτουργεί;
Το ψυχρό πλάσμα αποτελεί ένα μερικώς ιονισμένο αέριο, πλούσιο σε αντιδραστικές μορφές οξυγόνου και αζώτου (ROS/RNS). Αυτές οι βραχύβιες ενώσεις μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη βιωσιμότητα των καρκινικών κυττάρων — είτε ενισχύοντας τον κυτταρικό θάνατο είτε αναστέλλοντας τον πολλαπλασιασμό τους.
Πρωτοπορία στην έρευνα: 3D υδρογέλες ως πρότυπα όγκων
Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες ανέπτυξαν τρισδιάστατα μοντέλα με υδρογέλες, που προσομοιώνουν πραγματικούς όγκους, και μπόρεσαν να παρατηρήσουν με ακρίβεια το βάθος διείσδυσης των ενεργών μορίων στο ιστό. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: ενώ προηγούμενα οι μελέτες ανέθεταν σημαντικό ενεργό ρόλο στο υπεροξείδιο του υδρογόνου, εδώ διαπιστώθηκε ότι το υπεροξείδιο έχει πολύ μικρότερη επίδραση — παρά να αφαιρεθεί από τον έργο, ο αντίκτυπος του ψυχρού πλάσματος παρέμεινε ισχυρός. Επιπλέον, έδειξαν ότι μόρια όπως το περοξυνιτρίτης μπορούν να διεισδύσουν μερικά χιλιοστά βαθύτερα και να καταστρέψουν καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται ακόμη και στα όρια μετα-χειρουργικών όγκων, μειώνοντας την πιθανότητα υποτροπής
Το μέλλον της θεραπείας με ψυχρό πλάσμα: πιο στόχο και πιο ήπιο
Η κατανόηση του ποια στοιχεία του ψυχρού πλάσματος είναι πιο αποτελεσματικά ανοίγει τον δρόμο για εξειδικευμένες συσκευές θεραπείας ανάλογα με τον τύπο και τη θέση του όγκου. Η συγκεκριμένη μελέτη αξιοποίησε το ιατρικά εγκεκριμένο plasma jet kINPen, το οποίο στοχεύει με ακρίβεια, ενώ διατηρεί χαμηλή θερμοκρασία — γεγονός που το καθιστά ασφαλές και ήπιο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του προγράμματος Plasma Medicine, Prof. Sander Bekeschus, η νέα γνώση των μηχανισμών δράσης θα οδηγήσει σε πιο αποτελεσματική και εξατομικευμένη χρήση του ψυχρού πλάσματος στην ογκολογία.
Ψυχρό πλάσμα σήμερα: από τη θεωρία στην κλινική εφαρμογή
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Trends in Biotechnology υπό τον τίτλο Gas plasma technology mediates deep tissue and anticancer events independently of hydrogen peroxide (DOI: 10.1016/j.tibtech.2025.07.004) και κατέχει ιδιαίτερη σημασία ως το πρώτο τόσο λεπτομερές πείραμα σε μοντέλο που προσομοιώνει ανθρώπινο καρκινικό ιστό.
Πώς το ψυχρό πλάσμα εντάσσεται στην ευρύτερη “πλασματική ιατρική”
Η εξέλιξη επεκτείνεται πέρα από την ογκολογία: το πεδίο της πλασματικής ιατρικής (plasma medicine) εστιάζει σε θεραπείες πληγών, αποστείρωση, αναγεννητική ιατρική, και δερματολογικές εφαρμογές. Το ψυχρό πλάσμα δρα μέσω των ROS/RNS, της επιλεκτικής καταστροφής παθογόνων, και της διέγερσης ανοσολογικής απάντησης — ανοίγοντας νέα θεραπευτικά μονοπάτια σε ποικίλες ειδικότητες.
Το ψυχρό πλάσμα παρουσιάζει μεγάλο δυναμικό για την ενίσχυση της ογκολογικής θεραπείας, ειδικά για όγκους σε βαθύτερους ιστούς και σε περιπτώσεις υπολειπόμενων κυττάρων μετά από χειρουργική επέμβαση. Μέσω της στοχευμένης δράσης χημικά ενεργών μορίων όπως το peroxynitrite, οι επιστήμονες πλησιάζουν όλο και περισσότερο σε θεραπείες που είναι αποτελεσματικές και ακριβείς αλλά και ασφαλείς.
Αυτή η πρόοδος όχι μόνο αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τη χρήση του αιθερικού πλάσματος στην ιατρική, αλλά και οδηγεί σε επόμενα στάδια εφαρμογών που θα μπορούσαν να αλλάξουν τον χάρτη της ογκολογικής φροντίδας — με λιγότερες παρενέργειες και καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς.
Η μελέτη αυτή φωτίζει έναν κρίσιμο παράγοντα δημόσιας υγείας: η λανθασμένη διάγνωση βρουκέλλωσης ως ελονοσία αφαιρεί από εκατομμύρια ανθρώπους την πρόσβαση σε σωστή θεραπεία.
Μια νέα μελέτη από την Texas A&M University, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό BMC Public Health, αποκαλύπτει ότι έως 7 εκατομμύρια άνθρωποι ετησίως μπορεί να έχουν διαγνωστεί λανθασμένα με ελονοσία, ενώ στην πραγματικότητα πάσχουν από βρουκέλλωση.
Τι είναι η βρουκέλλωση και γιατί συγχέεται με τη μαλάρια
Η βρουκέλλωση είναι μια βακτηριακή νόσος που μεταδίδεται από ζώα — όπως βοοειδή, πρόβατα, κατσίκες ή χοίρους — και μέσω της κατανάλωσης μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων. Τα συμπτώματά της (πυρετός, πόνοι στις αρθρώσεις, κόπωση) είναι πολύ παρόμοια με εκείνα της μαλάριας, μιας ευρέως διαδεδομένης παρασιτικής λοίμωξης σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Λόγω αυτής της ομοιότητας, η βρουκέλλωση συχνά δεν αναγνωρίζεται και αντιμετωπίζεται ως μαλάρια — το οποίο όμως θεραπεύεται εντελώς διαφορετικά, αφού οφείλεται σε παράσιτα, όχι σε βακτήρια.
Πώς εκτιμήθηκαν οι λανθασμένες διαγνώσεις
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την καθηγήτρια Angela Arenas, ανέπτυξε στατιστικά μοντέλα βασισμένα σε στοιχεία από χώρες με γνωστή επιδημιολογία της βρουκέλλωσης — όπως η Κένυα, όπου διαπιστώθηκε ότι το 4-11 % των διαγνώσεων μαλάριας αφορούσαν στην πραγματικότητα βρουκέλλωση. Με αυτή την προσέγγιση, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η λάθος διάγνωση μπορεί να αντιστοιχεί σε 0,25 % έως 4 % όλων των ετησίων διαγνώσεων μαλάριας, πράγμα που σημαίνει ότι 2,1 έως 7 εκατομμύρια περιπτώσεις βρουκέλλωσης παραμένουν αδιάγνωστες ετησίως.
Ποιες είναι οι συνέπειες;
Ανεπαρκής θεραπεία: Εάν χορηγηθεί αντιμαλαριακή αγωγή σε περιπτώσεις βρουκέλλωσης, ο ασθενής δεν λαμβάνει την κατάλληλη θεραπεία και κινδυνεύει από επιπλοκές όπως νευρολογικές ή καρδιαγγειακές βλάβες, ακόμα και θάνατο.
Αγνοούμενη νόσος: Η βρουκέλλωση χαρακτηρίζεται ως «παραμελημένη νόσος» επειδή συχνά δεν αναγνωρίζεται ούτε χρηματοδοτείται επαρκώς.
Ανασφάλεια και έλλειψη ετοιμότητας: Οι γιατροί, κτηνίατροι και υπεύθυνοι πολιτικών δεν είναι ενημερωμένοι σχετικά με τη βρουκέλλωση, επομένως δεν λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα διάγνωσης ή πρόληψης.
Δράσεις και παρεμβάσεις στο πεδίο
Η ομάδα της Texas A&M επικεντρώνει τις προσπάθειές της σε:
Εκπαίδευση γιατρών, κτηνιάτρων και κοινοτικών φορέων για να αναγνωρίζουν τη νόσο.
Συνεργασία με παραγωγούς μοσχάτων και κοινοτικά δίκτυα για τη διασφάλιση υγιεινών πρακτικών κτηνοτροφίας.
Διαμόρφωση τοπικών προγραμμάτων παρακολούθησης, ώστε οι χώρες να έχουν δυνατότητα διάγνωσης και ελέγχου της βρουκέλλωσης από μότρες εστία κρουσμάτων.
«Αν ελέγξουμε τη νόσο στα ζώα, ελέγχουμε τη μετάδοση στον άνθρωπο», επισημαίνει η Arenas. Επιπλέον, η ομάδα εκπαιδεύει νέους ερευνητές στις χώρες υποδοχής ώστε να συνεχίσουν το έργο βιωσιμότητας και ενδυνάμωσης των κοινοτήτων.
Επιπλέον παρατηρήσεις για τα δεδομένα
Παρά το ότι υπάρχουν εκτιμήσεις 1,6–2,1 εκατομμυρίων ετήσιων περιστατικών βρουκέλλωσης, οι αναφορές είναι συχνά ελλιπείς — ιδιαίτερα σε περιοχές της Αφρικής, όπου υποεκπροσωπούνται συστηματικά τα επίσημα δεδομένα. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για βελτιωμένη επιδημιολογική παρακολούθηση και παγκόσμια ενημέρωση, ώστε να αναδειχθεί σωστά η πραγματική διάδοση της νόσου.
Η μελέτη αυτή φωτίζει έναν κρίσιμο παράγοντα δημόσιας υγείας: η λανθασμένη διάγνωση βρουκέλλωσης ως ελονοσία αφαιρεί από εκατομμύρια ανθρώπους την πρόσβαση σε σωστή θεραπεία. Η εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας, ο έλεγχος των πηγών μετάδοσης και η ενίσχυση ισχυρών συστημάτων διάγνωσης αποτελούν προτεραιότητα. Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου οι πόροι είναι περιορισμένοι, η έγκαιρη αναγνώριση της βρουκέλλωσης και η στοχευμένη παρέμβαση μπορούν να σώσουν ζωές και να περιορίσουν επιπτώσεις χρόνιων, συχνά υποτιμημένων λοιμώξεων.
Ο καθηγητής Böttiger, πρόεδρος του Γερμανικού Ερυθρού Σταυρού, είναι κορυφαίος ερευνητής παγκοσμίως στην εξωνοσοκομειακή καρδιακή ανακοπή και την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση.
Επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ θα αναγορευτεί ο Διευθυντής της Κλινικής Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας του Πανεπιστημίου της Κολωνίας της Γερμανίας και Πρόεδρος του Γερμανικού Ερυθρού Σταυρού, Καθηγητής Bernd W. Böttiger.
Η Τελετή Αναγόρευσης θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 18 Φεβρουαρίου 2025 και ώρα 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Παλαιού Κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής.
Ο καθηγητής Böttiger θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πρωτοπόρος στην προώθηση της εκπαίδευσης ΚΑΡΠΑ, τόσο σε πολίτες όσο και σε μαθητές σχολικής ηλικίας, με σημαντική συμβολή στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, μέσω της ενίσχυσης της ετοιμότητας των πολιτών να ανταποκριθούν σε επείγουσες καταστάσεις καρδιακής ανακοπής. Η ηγετική του θέση σε εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς αναζωογόνησης, καθώς και το εκτενές ερευνητικό και εκπαιδευτικό του έργο, τον καθιστούν κεντρική φιγούρα στην προσπάθεια μείωσης των θανάτων από αιφνίδια καρδιακή ανακοπή.
Τον έπαινο στον τιμώμενο θα εκφωνήσει η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, Βαρβάρα Φυντανίδου. Ο πρόεδρος του Τμήματος Ιατρικής, καθηγητής Στέφανος Τριαρίδης, θα αναγνώσει το ψήφισμα και θα επιδώσει τον τίτλο και το διάσημο στον Γερμανό καθηγητή, ενώ ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθηγητής Χαράλαμπος Φείδας θα επιδώσει την αναμνηστική πλακέτα τιμής. Οι κύριοι Φείδας και Τριαρίδης θα απευθύνουν χαιρετισμό, όπως και ο κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ, καθηγητής Βασίλειος Παπαδόπουλος.
Η εκδήλωση θα κλείσει με αντιφώνηση και ομιλία από́ τον τιμώμενο, με θέμα: «Resuscitation following sudden cardiac arrest – a journey through science and politics» (Αναζωογόνηση μετά από ξαφνική καρδιακή ανακοπή – ένα ταξίδι στην επιστήμη και την πολιτική).
Σύντομο βιογραφικό σημείωμα τιμωμένου
Ο καθηγητής Bernd Walter Böttiger αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης στη Γερμανία. Από το 2007 έως το 2024, διετέλεσε Διευθυντής Καθηγητής της Κλινικής Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κολωνίας, μία από τις μεγαλύτερες κλινικές στη Γερμανία. Είναι εξειδικευμένος στην Αναισθησιολογία, την Επείγουσα Ιατρική και την Εντατική Θεραπεία. Από το 2009 έως το 2016, διετέλεσε μέλος του Δ.Σ. της Γερμανικής Εταιρείας Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας (DGAI) και από το 2012, είναι Πρόεδρος του Γερμανικού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (GRC). Συνεργάζεται με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Αναζωογόνησης (ERC) από το 2000, στο οποίο διετέλεσε Πρόεδρος την περίοδο 2008-2012. Από το 2021, είναι Ομοσπονδιακός Ιατρικός Σύμβουλος και μέλος του Προεδρείου του Γερμανικού Ερυθρού Σταυρού (DRK) και από το 2014, μέλος της Εθνικής Γερμανικής Ακαδημίας Επιστημών Leopoldina.
Κατά την περίοδο 2015 έως 2023, ήταν μέλος του Δ.Σ. της Γερμανικής Διεπιστημονικής Ένωσης Εντατικής και Επείγουσας Ιατρικής (DIVI). Επιπλέον, διετέλεσε Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής Επείγουσας Ιατρικής, Τραύματος και Αναζωογόνησης της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας (ESA-ESAIC), κατά τις περιόδους 2002-2009 και 2021-2023. Από το 2020, είναι μέλος της Επιτροπής Εντατικής Θεραπείας (ICCM) της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Εταιρειών Αναισθησιολογίας (WFSA). Επιπλέον, έχει επανεκλεγεί αρκετές φορές μέλος των ομάδων εργασίας Εξειδικευμένης Υποστήριξης Ζωής (ALS) του ERC και της Διεθνούς Επιτροπής Σύνδεσης για την Αναζωογόνηση (ILCOR).
Ο καθηγητής Böttiger έχει λάβει πολυάριθμες ακαδημαϊκές διακρίσεις και βραβεία, είναι μέλος πολλών συντακτικών συμβουλίων, έχει διατελέσει επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και είναι επίτιμο μέλος και εταίρος πολλών διεθνών επιστημονικών εταιρειών και οργανισμών.
Πρόκειται για έναν από τους κορυφαίους ερευνητές παγκοσμίως στον τομέα της εξωνοσοκομειακής καρδιακής ανακοπής (OHCA) και της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ-CPR). Η πρώτη του δημοσίευση, το 1991, αφορούσε το συγκεκριμένο θέμα. Πρότεινε νέες στρατηγικές θεραπευτικής αγωγής που αυξάνουν τις πιθανότητες επιβίωσης, όπως η διενέργεια θρομβόλυσης κατά τη διάρκεια της ΚΑΡΠΑ σε πιθανή οξεία πνευμονική εμβολή, οι οποίες πλέον περιλαμβάνονται σε όλες τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Στο πλαίσιο της εκτεταμένης ερευνητικής του δραστηριότητας στον τομέα της βασικής έρευνας, έχει μελετήσει ποικίλες παρεμβάσεις, με στόχο τη βελτίωση της νευρολογικής έκβασης σε ασθενείς μετά από καρδιακή ανακοπή, χρησιμοποιώντας νέες και εξειδικευμένες πειραματικές μεθόδους στο Ινστιτούτο Νευρολογικής Έρευνας Max-Planck στην Κολωνία, σε διάφορα Πανεπιστήμια στη Γερμανία, καθώς και αλλού. Οι έρευνές του επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στη ρύθμιση της απόπτωσης, στους αναστολείς κασπάσης, στη θρομβόλυση, στην αναστολή του συμπληρώματος και της φλεγμονής, σε αναισθητικούς παράγοντες. Έχει περισσότερες από 500 επιστημονικές δημοσιεύσεις (Medline), με συνολικό συντελεστή απήχησης (Impact Factor) 5.869 και h-index 76.
Ο καθηγητής Böttiger αξιοποίησε τις πολυάριθμες προεδρικές και διοικητικές του θέσεις για να εντάξει την ΚΑΡΠΑ στις ατζέντες των ιατρικών εταιρειών, των φορέων που λαμβάνουν πολιτικές αποφάσεις και, φυσικά, του κοινού παγκοσμίως, με το τελευταίο ίσως και να αποτελεί το μεγαλύτερο επίτευγμά του. Ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από τη δημιουργία εκστρατειών, προγραμμάτων και πρωτοβουλιών που είχαν ως στόχο την ευαισθητοποίηση ως προς αυτό το ζωτικής σημασίας θέμα υγείας σε όλο τον κόσμο.
Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έγκριση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας του προγράμματος KIDS SAVE LIVES – που προάγει την εκπαίδευση των μαθητών στην αναζωογόνηση – καθώς και στη δημιουργία των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων προγραμμάτων επανεκκίνησης της καρδιάς (European and World Restart a Heart-WRAH). Το πάθος και η αφοσίωσή του στο θέμα έχουν εμπνεύσει και κινητοποιήσει ανθρώπους και οργανισμούς σε όλο τον κόσμο. Στη Θεσσαλονίκη, ενέπνευσε και συνεργάστηκε με ιατρούς, νοσηλευτές και διασώστες για την ίδρυση του KIDS SAVE LIVES Greece, εκπαιδεύοντας χιλιάδες μαθητές, σε όλη τη χώρα, στην αναζωογόνηση. Επιπλέον, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συνέβαλε στην ίδρυση του LIFEFORCE, ενός πανευρωπαϊκού προγράμματος που ανέπτυξε μία μεθοδολογία μάθησης, εκπαιδευτικά εργαλεία και ένα περιβάλλον ηλεκτρονικής μάθησης για την εκπαίδευση παιδιών ηλικίας 6-10 ετών στην ΚΑΡΠΑ. Ο Καθηγητής Böttiger καθοδήγησε και υποστήριξε προσωπικά συναδέλφους και οργανισμούς στη Βραζιλία, τη Χιλή, το Ντουμπάι, την Ινδία, την Ιταλία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Σρι Λάνκα, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο, για την εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης μαθητών στην αναζωογόνηση. Κατάφερε να πείσει πολλούς κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς πρώτων βοηθειών και ιατρικές εταιρείες – συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου (IFRC) – να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία WRAH, οδηγώντας στο παγκόσμιο μήνυμα και δράση: “Όλοι οι πολίτες του κόσμου μπορούν να σώσουν μια ζωή – το μόνο που χρειάζεται είναι δύο χέρια”. Από το 2008, περισσότερα από 570 εκατομμύρια πολίτες σε 192 χώρες έχουν ενημερωθεί μέσω αυτής της πρωτοβουλίας. Συνοψίζοντας, ο Καθηγητής Böttiger αξιοποιεί το εξαιρετικό επιστημονικό του υπόβαθρο και τα αποτελέσματα της βασικής και κλινικής του έρευνας για να δημιουργεί και να αναπτύσσει παγκόσμιες κοινωνικοπολιτικές δράσεις. Οι δράσεις του έχουν βαθύ αντίκτυπο στην επιβίωση των ασθενών, παγκοσμίως, στην πιο επείγουσα κατάσταση: την αιφνίδια καρδιακή ανακοπή.
Οι μικροσκοπικές χάντρες φυτικής προέλευσης σχηματίζονται μέσω μιας σειράς χημικών δεσμών μεταξύ πολυφαινολών του πράσινου τσαγιού και της βιταμίνης Ε.
Οι παρεμβάσεις απώλειας βάρους, συμπεριλαμβανομένης της χειρουργικής επέμβασης γαστρικής παράκαμψης και των φαρμάκων που εμποδίζουν την απορρόφηση του λίπους από τη διατροφή, μπορεί να είναι επεμβατικές ή να έχουν αρνητικές παρενέργειες.
Τώρα, ερευνητές έχουν αναπτύξει βρώσιμα μικροσφαιρίδια από πολυφαινόλες πράσινου τσαγιού, βιταμίνη Ε και φύκια, τα οποία, όταν καταναλώνονται, συνδέονται με τα λίπη στο γαστρεντερικό σωλήνα.
Προκαταρκτικά αποτελέσματα από δοκιμές σε αρουραίους που τρέφονταν με δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά δείχνουν ότι αυτή η προσέγγιση στην απώλεια βάρους μπορεί να είναι ασφαλέστερη και πιο προσιτή από τη χειρουργική επέμβαση ή τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Η Yue Wu, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Sichuan, παρουσίασε τα αποτελέσματα της ομάδας της στο Φθινοπωρινό Ψηφιακό Συνέδριο ACS 2025. Η εργασία δημοσιεύεται επίσης στο περιοδικό Cell Biomaterials.
“Η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αποτρέψουν μακροχρόνια προβλήματα υγείας όπως ο διαβήτης και οι καρδιακές παθήσεις”, λέει η Wu. “Τα μικροσφαιρίδιά μας λειτουργούν απευθείας στο έντερο για να εμποδίσουν την απορρόφηση λίπους με μη επεμβατικό και ήπιο τρόπο”.
Η αύξηση βάρους προκαλείται από γενετικούς παράγοντες και παράγοντες του τρόπου ζωής, συμπεριλαμβανομένης της κατανάλωσης μιας διατροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά. Ως διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά ορίζεται από το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ ως μια διατροφή στην οποία το 35% ή περισσότερο των ημερήσιων θερμίδων ενός ατόμου προέρχεται από λίπος, σε αντίθεση με πρωτεΐνες ή υδατάνθρακες.
Ορισμένα φαρμακευτικά προϊόντα, όπως η ορλιστάτη, αναστέλλουν ορισμένα γαστρικά ένζυμα από τη διάσπαση των διαιτητικών λιπών, με αποτέλεσμα την απορρόφηση λιγότερου λίπους από τον οργανισμό. Η ορλιστάτη είναι ένα φάρμακο εγκεκριμένο από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) και είναι αποτελεσματικό για την απώλεια βάρους. Ωστόσο, σε ορισμένα άτομα προκαλεί σοβαρές παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της ηπατικής και νεφρικής βλάβης.
Η Wu και οι συνάδελφοί της ήθελαν να στοχεύσουν στη διαδικασία απορρόφησης λίπους με την παρέμβασή τους για απώλεια βάρους, αλλά να το κάνουν χωρίς αρνητικές παρενέργειες. “Θέλουμε να αναπτύξουμε κάτι που να λειτουργεί με τον τρόπο που οι άνθρωποι θα τρώνε και θα ζουν κανονικά”, λέει η Wu.
Για να ξεκινήσει, η ομάδα δημιούργησε μικροσκοπικές χάντρες φυτικής προέλευσης που σχηματίζονται μέσω μιας σειράς χημικών δεσμών μεταξύ των πολυφαινολών του πράσινου τσαγιού και της βιταμίνης Ε.
Αυτές οι δομές μπορούν να σχηματίσουν χημικά δεσμά με τα σταγονίδια λίπους και να χρησιμεύσουν ως ο πυρήνας δέσμευσης λίπους των μικροσφαιριδίων. Στη συνέχεια, οι ερευνητές επικάλυψαν τις σφαίρες με ένα φυσικό πολυμερές που προέρχεται από φύκια για να τις προστατεύσουν από το όξινο περιβάλλον του στομάχου.
Μόλις καταποθεί, η προστατευτική πολυμερική επικάλυψη διαστέλλεται σε απόκριση στο όξινο pH και οι πολυφαινόλες του πράσινου τσαγιού και οι ενώσεις της βιταμίνης Ε συνδέονται και παγιδεύουν τα μερικώς χωνεμένα λίπη στο έντερο.
Τα μικροσφαιρίδια είναι σχεδόν άγευστα και οι ερευνητές προβλέπουν ότι μπορούν εύκολα να ενσωματωθούν στη διατροφή των ανθρώπων. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μικρές μπάλες μεγέθους ταπιόκας ή μπόμπα και να προστεθούν σε επιδόρπια και τσάγια με φούσκες.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τα μικροσφαιρίδια ως θεραπεία απώλειας βάρους σε αρουραίους. Χώρισαν τα ζώα σε τρεις ομάδες (οκτώ αρουραίοι ανά ομάδα): εκείνα που τράφηκαν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά (60% λιπαρά) είτε με είτε χωρίς μικροσφαιρίδια και εκείνα που τράφηκαν με κανονική διατροφή (10% λιπαρά) για 30 ημέρες. Οι αρουραίοι που τράφηκαν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και μικροσφαιρίδια:
Έχασαν το 17% του συνολικού σωματικού τους βάρους, ενώ οι αρουραίοι στις άλλες ομάδες δεν έχασαν βάρος.
Είχαν μειωμένο λιπώδη ιστό και λιγότερη ηπατική βλάβη σε σύγκριση με αρουραίους που τράφηκαν με δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και κανονικές χωρίς μικροσφαιρίδια.
Απέκκριναν περισσότερο λίπος στα κόπρανά τους σε σύγκριση με τους αρουραίους στους οποίους δεν χορηγήθηκαν μικροσφαιρίδια. Το επιπλέον λίπος στα κόπρανα των αρουραίων δεν είχε εμφανείς αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των ζώων.
Επιπλέον, οι οκτώ αρουραίοι σε δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά που κατανάλωναν μικροσφαιρίδια εμφάνισαν παρόμοια απέκκριση εντερικού λίπους, αλλά χωρίς τις γαστρεντερικές παρενέργειες που παρατήρησαν οι ερευνητές σε μια τέταρτη ομάδα αρουραίων που έλαβαν ορλιστάτη.
Η Wu και η ομάδα της έχουν ξεκινήσει να συνεργάζονται με μια εταιρεία βιοτεχνολογίας για την παρασκευή σφαιριδίων φυτικής προέλευσης. “Όλα τα συστατικά είναι κατάλληλα για τρόφιμα και έχουν εγκριθεί από τον FDA, και η παραγωγή τους μπορεί εύκολα να κλιμακωθεί”, λέει ο Γιουνξιάνγκ Χε, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σιτσουάν και συν-συγγραφέας της παρουσίασης της Wu.
Έχουν επίσης ξεκινήσει μια κλινική δοκιμή σε ανθρώπους σε συνεργασία με το νοσοκομείο Δυτικής Κίνας του Πανεπιστημίου Σιτσουάν. “Αυτό αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προς την κλινική μετάφραση των μικροσφαιριδίων μας με βάση τις πολυφαινόλες, μετά τα θεμελιώδη αποτελέσματά μας”, λέει η Wu.
“Έχουμε επίσημα εγγράψει 26 συμμετέχοντες στη δοκιμή που ξεκίνησε η ερευνήτριά μας και αναμένουμε ότι τα προκαταρκτικά δεδομένα ενδέχεται να είναι διαθέσιμα εντός του επόμενου έτους”.
Τριπλασιάζει επίσης τον κίνδυνο να αρχίσουν κάποια στιγμή να καπνίζουν συμβατικά τσιγάρα.
Αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν πλήθος ασθενειών, διατρέχουν οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο, προειδοποιούν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Εξετάζοντας τα δεδομένα 56 προγενέστερων συνδυασμένων αναλύσεων (μεταναλύσεις) για το άτμισμα στις ηλικίες κάτω των 25 ετών, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αυξάνει τον κίνδυνο να παρουσιάσουν από άσθμα έως χαμηλή συγκέντρωση σπερματοζωαρίων.
Τριπλασιάζει επίσης τον κίνδυνο να αρχίσουν κάποια στιγμή να καπνίζουν συμβατικά τσιγάρα. Μάλιστα έχουν αυξημένες πιθανότητες να καπνίζουν πιο συχνά και πιο πολύ.
Οι έφηβοι και οι νεαροί ενήλικες που κυκλοφορούν με ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο στο χέρι, έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει χαρακτηρίσει «ανησυχητική» (alarming) την αύξηση των ανηλίκων που ατμίζουν σε όλο τον κόσμο.
Στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας του ΠΟΥ, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στις ηλικίες 15-16 ετών κυμαίνεται από 5,5% έως 41%. Ο ΠΟΥ ανησυχεί ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα «προωθούνται επιθετικά» στους νέους και έχει καλέσει τις χώρες ανά τον κόσμο να ενισχύσουν τις πολιτικές τους κατά του ατμίσματος.
Η νέα μελέτη
Στην παρούσα ανάλυση, οι επιστήμονες θέλησαν να εξετάσουν ειδικά στους νέους τους βραχυπρόθεσμούς και μακροπρόθεσμους κινδύνους που κρύβει το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Tobacco Control.
Όπως αναφέρουν, στις μελέτες που εξέτασαν είχαν συμμετάσχει συνολικώς εκατομμύρια νέοι από πολλές χώρες του κόσμου. Ο αριθμός των εθελοντών σε κάθε μία από αυτές (σε όσες είχε αναφερθεί) κυμαινόταν από 2.000 έως σχεδόν 780.000.
Τσιγάρο, κάνναβη και αλκοόλ
Τα στοιχεία έδειξαν επίμονη συσχέτιση ανάμεσα στο άτμισμα και την έναρξη του συμβατικού καπνίσματος. Το εύρημα αυτό «υποστηρίζει μία αιτιολογική συσχέτιση», σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Η παράμετρος αυτή εξετάστηκε σε 21 αναλύσεις. Οι περισσότερες έδειξαν ότι οι νέοι που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να αρχίσουν το κάπνισμα, έναντι όσων δεν ατμίζουν.
Άλλες αναλύσεις έδειξαν πως το άτμισμα σχετίζεται και με την έναρξη χρήσης κάνναβης (ο κίνδυνος αυξάνεται τουλάχιστον 2,7 φορές). Οι νέοι που κάνουν ηλεκτρονικό τσιγάρο έχουν επίσης τουλάχιστον 4,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να πίνουν αλκοόλ. Διατρέχουν επίσης εξίσου αυξημένο κίνδυνο να κάνουν περιοδικά υπερκατανάλωση.
Σαν να μην ήταν αυτά αρκετά, οι συγκεκριμένες συσχετίσεις (με την κάνναβη και το αλκοόλ) είναι πολύ ισχυρότερες στους εφήβους, προειδοποιούν οι ερευνητές.
Τα προβλήματα υγείας
Η νέα μελέτη έδειξε επίσης ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο αυξάνει τις πιθανότητες των νέων να εκδηλώσουν άσθμα. Αυξάνει επίσης σημαντικά τον κίνδυνο παροξύνσεων της νόσου. Επιπλέον, συσχετίζεται με τραυματισμούς και με αρνητικές εκβάσεις στην ψυχική υγεία (π.χ. κατάθλιψη).
Τέλος, έφηβοι και νεαροί ενήλικες που καπνίζουν μπορεί να διατρέχουν και αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν:
Πνευμονία
Βρογχίτιδα
Χαμηλή συγκέντρωση σπερματοζωαρίων
Ιλίγγους
Πονοκεφάλους
Ημικρανία
Προβλήματα στοματικής υγείας
Ωστόσο αυτά τα τελευταία ευρήματα προέρχονται εν πολλοίς από μικρού μεγέθους μελέτες ή αναφορές περιστατικών, διευκρινίζουν οι ερευνητές. Επομένως πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή.
Σε κάθε περίπτωση «η νέα μελέτη αποκαλύπτει επίμονες συσχετίσεις ανάμεσα στο άτμισμα και το επακόλουθο κάπνισμα, τη χρήση κάνναβης, τη χρήση αλκοόλ, το άσθμα, τον βήχα, τους τραυματισμούς και την ψυχική υγεία», τονίζουν οι ερευνητές. «Τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν την εφαρμογή πολιτικών περιορισμού των πωλήσεων και της προώθησης του ηλεκτρονικού τσιγάρου στους νέους».
Με επιστολή τους οι εργαζόμενοι στον υγειονομικό τομέα στρέφονται κατά του υπουργού Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, για όσα λέει για τα εμβόλια.
Εκατοντάδες νυν και πρώην εργαζόμενοι σε υγειονομικές υπηρεσίες των ΗΠΑ κατηγορούν, με ανοιχτή επιστολή τους, τον υπουργό Υγείας της κυβέρνησης Τραμπ, τον Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, ότι τους θέτει σε κίνδυνο διαδίδοντας ψευδείς πληροφορίες σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των εμβολίων.
Η επιστολή αυτή δημοσιοποιείται περίπου δύο εβδομάδες μετά την επίθεση ενός ενόπλου στην έδρα των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), στην Ατλάντα.
Στις 8 Αυγούστου ένας άνδρας που πίστευε ότι ασθένησε επειδή του χορηγήθηκε εμβόλιο κατά της Covid-19, άνοιξε πυρ σε πολλά κτίρια των CDC, σκοτώνοντας έναν αστυνομικό που επιχείρησε να τον σταματήσει. Περισσότεροι από 500 κάλυκες βρέθηκαν στον χώρο.
Η επίθεση αυτή «δεν ήταν τυχαία», δηλώνουν οι εργαζόμενοι στην ανοιχτή επιστολή τους, επισημαίνοντας ότι έγινε «με φόντο την εντεινόμενη δυσπιστία απέναντι στους δημόσιους θεσμούς, η οποία τροφοδοτείται από μια πολιτικοποιημένη ρητορική και έχει μετατρέψει σε στόχο τους επαγγελματίες υγείας –που κάποτε θεωρούνται αξιόπιστοι ειδικοί. Ο υπουργός κατηγορείται ότι υποκινεί αυτό το φαινόμενο αφού κατ’ επανάληψη διέδωσε ψευδείς πληροφορίες για τα εμβόλια και άφησε υπόνοιες ότι οι υπηρεσίες, τις οποίες επιβλέπει ο ίδιος, είναι διεφθαρμένες.
Ο Κένεντι Τζούνιορ «είναι συνένοχος στη διάλυση των υποδομών της δημόσιας υγείας στις ΗΠΑ και θέτει σε κίνδυνο την υγεία του έθνους, διαδίδοντας επανειλημμένως λανθασμένες πληροφορίες», αναφέρουν οι εργαζόμενοι, καλώντας τον να σταματήσει αυτήν τη συμπεριφορά.
Αφού ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο ανιψιός του δολοφονηθέντος προέδρου Τζον Φ. Κένεντι, πολλαπλασίασε τις σοκαριστικές δηλώσεις του εναντίον των εμβολίων, παραβλέποντας την άποψη των επιστημόνων. Πολλοί ειδικοί καταγγέλλουν αυτόν τον σκεπτικισμό απέναντι στα εμβόλια. Μια επίσημη αίτηση που ζητά από το Κογκρέσο να τον καθαιρέσει έχει συγκεντρώσει μέχρι στιγμής 12.600 υπογραφές.
Πολλοί από τους εργαζόμενους που στηρίζουν την ανοιχτή επιστολή επέλεξαν να μην κατονομαστούν, φοβούμενοι τις συνέπειες. Τον Ιούλιο, περίπου 140 εργαζόμενοι της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος που αντιτάχθηκαν ανοιχτά στη νέα πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ τέθηκαν σε υποχρεωτική αργία.
Καμία βελτίωση τα τελευταία 20 χρόνια στη συνταγογράφηση, παρά τις ενημερωτικές εκστρατείες.
Περισσότερες από τέσσερις στις δέκα ιατρικές συνταγές, που εκδίδουν οι γιατροί της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε όλο τον κόσμο, περιέχουν αντιβιοτικά. Ωστόσο σε πάνω από τις μισές περιπτώσεις, τα φάρμακα δεν είναι κατάλληλα για τον σκοπό για τον οποίο χορηγούνται, σύμφωνα με μία νέα, μεγάλη ανάλυση.
Στην ανάλυση εξετάσθηκαν συνδυαστικά τα δεδομένα από 174 προγενέστερες κλινικές μελέτες. Είχαν διεξαχθεί σε 51 χώρες, μεταξύ Ιανουαρίου 2000 και Σεπτεμβρίου 2023. Οι 69 από τις μελέτες είχαν εκπονηθεί σε υψηλού εισοδήματος χώρες. Οι υπόλοιπες σε μεσαίου και χαμηλού.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, το κατά μέσον όρο 42,1% των συνταγογραφήσεων που πραγματοποιούσαν οι γιατροί, συμπεριλάμβαναν αντιβιοτικά. Το ποσοστό αυτό ήταν υψηλότερο στις μεσαίου εισοδήματος χώρες (έφτανε το 54%).
Οι ιατρικές συνταγές για αντιβιοτικά ήταν ιδιαιτέρως πολλές από τους γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας σε:
Νότια Ασία (54%)
Μέση Ανατολή και Νότια Αφρική (46,7%)
Υποσαχάριο Αφρική (57,2%)
Οι ιατρικές συνταγές με αντιβιοτικά είναι επίσης περισσότερες στις αγροτικές περιοχές του πλανήτη (51,6%). Στις αστικές είναι λίγο λιγότερες (48%).
Αυτού του είδους η μικροβιακή αντοχή αυξάνεται ολοένα περισσότερο στον πλανήτη και κοστίζει ζωές. Πρόσφατες μελέτες, π.χ., έδειξαν ότι 1,27 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν ετησίωςλόγω βακτηρίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά.
Ωστόσο οι γιατροί δεν φαίνεται να αλλάζουν συνήθειες, παρά τις συνεχείς ενημερωτικές εκστρατείες για την ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών.
Πρόσφατη μελέτη στην Ευρώπη έδειξε ότι οι ιατρικές συνταγές με αντιβιοτικά από τους γιατρούς της Πρωτοβάθμιας Υγείας αντιπροσωπεύουν το 90% όλων των συνταγογραφούμενων αντιβιοτικών. Το 50% αυτών των συνταγών, όμως, πιθανότατα είναι αχρείαστες!
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το 57,6% των ιατρικών συνταγών με αντιβιοτικά, είναι ακατάλληλες!
Σαν να μην ήταν αυτό αρκετό, η νέα ανάλυση δεν εντόπισε κάποια ιδιαίτερη μείωση στη συνταγογράφησή τους την τελευταία 20ετία. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι «πρέπει να επαναξιολογηθούν οι ισχύουσες στρατηγικές διαχείρισης των αντιμικροβιακών (αντιβιοτικών) φαρμάκων», τονίζουν οι ερευνητές.
Τέλος, ζητούν περαιτέρω μελέτες οι οποίες θα εστιάσουν στην αναζήτηση τρόπων εφαρμογής των νέων πολιτικών για την πρόληψη της μικροβιακής αντοχής.
Η υψηλή αρτηριακή πίεση παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό επεισόδιο και ακόμη και γνωστική έκπτωση που μπορεί να προληφθεί. Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες του 2025 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας εστιάζουν στην έγκαιρη ανίχνευση, τις αλλαγές στον τρόπο ζωής και σε εξατομικευμένες θεραπείες. Τι συμβουλεύουν όσους έχουν υπέρταση;
Νέες κατευθυντήριες οδηγίες 2025 για την υψηλή αρτηριακή πίεση από την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία
Αν έχετε βρεθεί ποτέ να αναρωτιέστε τι σημαίνουν οι αριθμοί της αρτηριακής σας πίεσης ή ενδιαφέρεστε για τις πιο πρόσφατες ιατρικές συστάσεις, οι νέες οδηγίες του 2025 είναι εδώ για να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα. Δημοσιευμένες από την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (American Heart Association – AHA) και το Αμερικανικό Κολλέγιο Καρδιολογίας (American College of Cardiology – ACC) στις 14 Αυγούστου 2025, αυτές οι επικαιροποιημένες συστάσεις εστιάζουν στην πρόληψη, την ανίχνευση και τη διαχείριση της υψηλής αρτηριακής πίεσης στους ενήλικες.
Με σχεδόν το 39,6% των ενηλίκων στη χώρα μας να επηρεάζεται, το μήνυμα είναι σαφές – αν και η υπέρταση είναι συχνή, είναι επίσης ένας από τους πιο προλήψιμους κινδύνους για σοβαρά προβλήματα υγείας – και αυτές οι οδηγίες στοχεύουν να μας δώσουν τον έλεγχο μέσα από αλλαγές στον τρόπο ζωής και άλλων επιστημονικά τεκμηριωμένων στόχων και πρακτικών εργαλείων.
Διαχείριση υπέρτασης με φυσικές και φαρμακευτικές μεθόδους
Σύμφωνα με άρθρο του 2025 περί Ευρωπαϊκών κατευθυντηρίων οδηγιών με τίτλο «Advances in Hypertension Management: Insights from the Latest European Guidelines», η υψηλή αρτηριακή πίεση επηρεάζει περίπου το 30–45% των Ευρωπαίων και ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία. Η μελέτη εξηγεί ότι οι νέες ευρωπαϊκές οδηγίες παρέχουν στους γιατρούς πιο σαφείς οδηγίες για τη διάγνωση και τη θεραπεία της υπέρτασης, ώστε να προλαμβάνεται καλύτερα η καρδιοπάθεια και οι θάνατοι.
Άλλες φετινές έρευνες δείχνουν ότι τόσο οι φυσικές όσο και οι φαρμακευτικές προσεγγίσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση της υπέρτασης, λειτουργώντας συχνά καλύτερα σε συνδυασμό με έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Φυτικά σκευάσματα και ορισμένες τροφές δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα στη μείωση της πίεσης, ενώ οι οδηγίες εξακολουθούν να δίνουν έμφαση στη διατροφή, τη σωματική άσκηση και τη φαρμακευτική αγωγή, όταν απαιτείται.
Τσάι ιβίσκου και σκόρδο: Ισχυρά στοιχεία για μείωση της αρτηριακής πίεσης, παρόμοια με φάρμακα.
Τζίντζερ και κάρδαμο: Νεότερα βότανα που ενδέχεται να στηρίζουν την καρδιαγγειακή υγεία και να μειώνουν την πίεση.
Φλαβαν-3-όλες (μαύρη σοκολάτα, τσάι, μήλα, σταφύλια): Βελτιώνουν την πίεση και τη λειτουργία των αγγείων.
Συμπληρώματα διατροφής (κάλιο, μαγνήσιο, CoQ10, παντζάρι, ιχθυέλαιο): Μπορεί να βοηθήσουν, αλλά δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία.
Διατροφή DASH και τρόπος ζωής: Παραμένει η βάση – χαμηλή σε νάτριο, πλούσια σε κάλιο, ισορροπημένη διατροφή, έλεγχος βάρους, τακτική άσκηση.
Πρώτη προτεραιότητα έχει η πρόληψη
Ο σταθερός πρωταγωνιστής: ο τρόπος ζωής. Σκεφτείτε καρδιοπροστατευτική διατροφή, λιγότερο αλάτι, άσκηση, διαχείριση στρες – γνωστά πράγματα. Αλλά οι νέες οδηγίες ενθαρρύνουν την έγκαιρη φαρμακευτική παρέμβαση, όταν είναι αναγκαία, ώστε να προληφθούν όχι μόνο τα καρδιακά επεισόδια και τα εγκεφαλικά, αλλά και προβλήματα στα νεφρά, ο διαβήτης τύπου 2, ακόμα και η γνωστική έκπτωση και η άνοια. Ο εγκέφαλός σας μπορεί επίσης να είναι μέρος των επιπλοκών.
Υπολογιστής κινδύνου PREVENT
Το PREVENT είναι ένας ολοκαίνουργιος υπολογιστής κινδύνους που έκανε ντεμπούτο το 2023 και τώρα εντάσσεται επίσημα στις οδηγίες. Εκτιμά τον 10ετή και 30ετή κίνδυνο καρδιολογικών προβλημάτων σταθμίζοντας ηλικία, αρτηριακή πίεση, χοληστερίνη και ακόμη και ταχυδρομικό κώδικα – ως αναγνώριση των κοινωνικών παραγόντων υγείας.
Εργαστηριακές εξετάσεις με μεγαλύτερη ακρίβεια
Νεφρά και ορμόνες μπαίνουν στο μικροσκόπιο: η αναλογία λευκωματίνης προς κρεατινίνη στα ούρα είναι πλέον καθιερωμένη εξέταση για όλους τους υπερτασικούς ασθενείς, δεν είναι προαιρετική. Επιπλέον, η αναλογία αλδοστερόνης προς ρενίνη, που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση ενός συγκεκριμένου τύπου υπέρτασης με ορμονική αιτία (πρωτοπαθής αλδοστερονισμός), τώρα εφαρμόζεται σε περισσότερους ανθρώπους, ειδικά αν συνυπάρχουν υπνική άνοια ή υπέρταση σταδίου 2.
Η εγκεφαλική υγεία έρχετε στο προσκήνιο
Αποδεικνύεται πως η αρτηριακή πίεση δεν είναι μόνο θέμα καρδιάς και νεφρών – είναι και θέμα εγκεφάλου. Ακόμη και μικρές αυξήσεις μπορούν να επηρεάσουν σταδιακά τη μνήμη και τις γνωστικές λειτουργίες. Γι’ αυτόν τον λόγο, οι οδηγίες πλέον θέτουν στόχο για συστολική πίεση (ο πάνω αριθμός) κάτω από 130 mm Hg – ιδιαίτερα για την προστασία του εγκεφάλου.
Εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή
Η εξατομικευμένη φαρμακευτική αγωγή είναι πράγματι κρίσιμη. Για πολλούς ενήλικες, ειδικά όσους αντιμετωπίζουν διαβήτη τύπου 2, παχυσαρκία ή νεφρική νόσο, ένα μόνο χάπι ίσως να μην είναι αρκετό. Οι νέες ενημερώσεις ενθαρρύνουν την έναρξη με κατηγορίες φαρμάκων όπως οι αναστολείς του ΜΕΑ, οι ανταγωνιστές των υποδοχέων της αγγειοτασίνης ΙΙ, οι αποκλειστές διαύλων ασβεστίου ή οι θειαζίδες.
Σε περιπτώσεις υπέρτασης σταδίου 2 (140/90 mm Hg και άνω), η χρήση συνδυαστικού χαπιού – δύο φάρμακα σε ένα – αποτελεί συχνά την προτιμώμενη λύση. Και για ορισμένα άτομα με παχυσαρκία, η προσθήκη νεότερων επιλογών όπως τα φάρμακα GLP-1 (ναι, αυτά που συχνά αναφέρονται στα πρωτοσέλιδα) μπορεί να είναι λογική.
Η εγκυμοσύνη πρέπει να είναι υπό στενή παρακολούθηση
Η υπέρταση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν είναι αστείο – περιλαμβάνει κινδύνους όπως προεκλαμψία ή ακόμη και πρόωρο τοκετό. Οι οδηγίες ενισχύονται: συνιστούν χορήγηση ασπιρίνης χαμηλής δόσης (81 mg/ημέρα) σε ορισμένες περιπτώσεις, αυστηρότερο έλεγχο της αρτηριακής πίεσης κατά την εγκυμοσύνη (όριο 140/90 mm Hg) και συνεχή παρακολούθηση μετά τον τοκετό – επειδή η υψηλή πίεση μπορεί να παραμείνει και μετά τον τοκετό.
Οδηγίες για τον τρόπο ζωής
Για το προσωπικό σας πλάνο δράσης σκεφτείτε να:
Αλάτι: Κρατήστε την πρόσληψη κάτω από 2.300 mg/ημέρα – ιδανικά πιο κοντά στα 1.500 mg. Συμβουλή: οι μεγαλύτεροι ένοχοι είναι τα συσκευασμένα και τα φαγητά εστιατορίων, όχι ο αλατιέρα.
Αλκοόλ: Αποφύγετέ το αν μπορείτε. Αν όχι, μέχρι δύο ποτά/ημέρα για άνδρες και ένα για γυναίκες.
Στρες: Όχι να το διώξετε – να το διαχειριστείτε. Άσκηση, διαλογισμός, αναπνοές, γιόγκα – βρείτε το δικό σας ηρεμιστικό.
Άσκηση: Τουλάχιστον 75–150 λεπτά την εβδομάδα καρδιαγγειακής άσκησης ή/και ενδυνάμωσης. Το έχετε.
Παρακολούθηση στο σπίτι: Μην βασίζεστε μόνο στις μετρήσεις του ιατρείου – παρακολουθήστε τις μετρήσεις σας και στο σπίτι. Σας βοηθά, και βοηθά και τον γιατρό σας να εξατομικεύσει τη θεραπεία.
«Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ο πιο συχνός και πιο τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιακή νόσο», δήλωσε σύμφωνα με το Times of India ο πρόεδρος της επιτροπής σύνταξης των οδηγιών, Daniel W. Jones, M.D., FAHA, κοσμήτορας και ομότιμος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μισισίπι στο Jackson, Mississippi, και μέλος της επιτροπής σύνταξης των οδηγιών του 2017 για την αρτηριακή πίεση.
«Αντιμετωπίζοντας τους ατομικούς κινδύνους νωρίτερα και προσφέροντας πιο εξατομικευμένες στρατηγικές σε όλη τη διάρκεια της ζωής, οι οδηγίες του 2025 στοχεύουν να βοηθήσουν τους κλινικούς γιατρούς να βοηθήσουν περισσότερους ανθρώπους να διαχειριστούν την αρτηριακή τους πίεση και να μειώσουν τις επιπτώσεις από καρδιοπάθεια, νεφρική νόσο, διαβήτη τύπου 2 και άνοια», δήλωσε σύμφωνα με το Eurekalert.
Η ανάρτηση του Υπουργού Υγείας για τη νέα πρωτοβουλία του Νοσοκομείου «Μεταξά» για τους ογκολογικούς ασθενείς.
Στο πλευρό των ανθρώπων που δίνουν τη σημαντικότερη μάχη της ζωής τους, το Εθνικό Σύστημα Υγείας καινοτομεί με πράξεις. Στο Νοσοκομείο «Μεταξά» ξεκίνησε μια ζεστή και ανθρώπινη πρωτοβουλία: σκύλοι θεραπείας προσφέρουν συντροφιά, ανακούφιση και χαμόγελο σε ογκολογικούς ασθενείς, σύμφωνα με σχετική ανάρτηση στην οποία προέβη ο Άδωνις Γεωργιάδης.
Η ανάρτηση Γεωργιάδη
«Στο ΕΣΥ αποδεικνύουμε κάθε μέρα ότι μπορούμε να καινοτομούμε. Στο Νοσοκομείο «Μεταξά» ξεκίνησε μια συγκινητική και σπουδαία δράση: «Παρέα με Ουρά». Σκύλοι θεραπείας βρίσκονται δίπλα σε ογκολογικούς ασθενείς, χαρίζοντας ανακούφιση, δύναμη και χαμόγελο στη διάρκεια της θεραπείας τους.
Ως Υπουργός Υγείας, έχω ιδιαίτερη ευαισθησία για τους ογκολογικούς ασθενείς και θέλω να στηρίξω προσωπικά τέτοιες καινοτόμες πρωτοβουλίες που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους.
Τα επόμενα βήματα είναι ξεκάθαρα:
Από το φθινόπωρο, συστηματικές εβδομαδιαίες επισκέψεις σκύλων θεραπείας στο Νοσοκομείο Μεταξά, με τη συνεργασία της διοίκησης, του Dog Therapy και του Win Cancer.
Σταδιακή επέκταση του προγράμματος και σε άλλα ογκολογικά νοσοκομεία της χώρας.
Και κάτι ακόμη πιο καινοτόμο: εξετάζουμε τη δυνατότητα οι ίδιοι οι ασθενείς να μπορούν να φέρνουν, υπό αυστηρούς κανόνες και πρωτόκολλα, τα δικά τους σκυλιά σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους του Μεταξά.
Το ΕΣΥ εξελίσσεται και αλλάζει προς το καλύτερο μέρα με τη μέρα. Και η δική μας δέσμευση είναι πάντα μία: να βάζουμε τον ασθενή στο κέντρο».
Πηγη: https://www.news4health.gr/
Νοσοκομείο Μεταξά: Όταν οι μουσούδες ανακουφίζουν από τη μοναξιά και το στρες της χημειοθεραπείας
Μπορεί η αγκαλιά σε ένα σκύλο να γλυκάνει το δύσκολο μονοπάτι της χημειοθεραπείας; Την απάντηση δίνουν οι ίδιοι οι ογκολογικοί ασθενείς στο αντικαρκινικό νοσοκομείο Μεταξά.
Οι εικόνες που αντικρίζουν γιατροί νοσηλευτές και συνοδοί είναι μοναδικές: Ασθενείς αγκαλιάζουν τους σκύλους με δάκρυα στα μάτια. Κάποιοι από αυτούς που ήταν σιωπηλοί αρχίζουν ξανά να μιλούν και να γελούν.
Η φιλοσοφία είναι απλή: Η παρουσία σκύλων στη Μονάδα και η επαφή με τους ασθενείς βελτιώνει τη διάθεση τους και τους χαλαρώνει.
Για πρώτη φορά δεν νιώθουν μόνοι στη χημειοθεραπεία. Αυτό τους ακούμε να λένε. Στόχος είναι ο ασθενής να έρχεται στο νοσοκομείο και να μη σκέφτεται τη χημειοθεραπεία, αλλά τον φίλο του που τον περιμένει εκεί να του κάνει χαρές. Μια πρωτοβουλία που συγκινεί, ενώνει και αλλάζει την εμπειρία νοσηλείας αφού ενισχύει την ψυχική αντοχή και τη διάθεση να συνεχιστεί η θεραπεία. Πρόκειται για μια πανελλαδική πρωτιά που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τη φροντίδα των ογκολογικών ασθενών, αναφέρει ο διοικητής του Μεταξά Σαράντος Ευσταθόπουλος.
Έως τον Ιούλιο 2025, περισσότεροι από 300 ασθενείς της Μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας του νοσοκομείο Μεταξά συμμετείχαν στη δράση, ενώ πάνω από 30 μέλη του προσωπικού (ιατροί, νοσηλευτές, ψυχολόγοι) επισήμαναν ότι η εμπειρία ενίσχυσε την ψυχολογική ανθεκτικότητα και τη μεταξύ τους συνοχή.
Οι επιδράσεις της παρέμβασης με σκύλους θεραπείας έχουν μελετηθεί διεθνώς και φαίνεται ότι βελτιώνει τη διάθεση με τέσσερις τρόπους:
Το άγχος και το στρες, ελαττώνεται μέσω πτώσης της κορτιζόλης.
Ελαττώνονται οι καρδιακοί παλμοί καθώς και η αρτηριακής πίεσης.
Το αίσθημα σύνδεσης και ηρεμίας, που επιτυγχάνεται οδηγεί στην αύξηση της ωκυτοκίνης, της «ορμόνης της αγάπης».
Μειώνεται η καταθλιπτική συμπτωματολογία
Αξίζει να σημειωθεί ότι η δράση εφαρμόζεται με πλήρη ιατρική και οργανωτική εποπτεία, σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, με παρουσία ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού καθώς και τήρηση αυστηρών πρωτοκόλλων υγιεινής.
Την ίδια στιγμή γίνεται χρήση μόνο πιστοποιημένων, εμβολιασμένων, καθαρών, υγιών σκύλων, ενώ αποκλείεται η επαφή με ανοσοκατεσταλμένους, ευάλωτους ασθενείς ακόμα και με ασθενείς που δεν επιθυμούν επαφή με σκύλους.
Η λειτουργία του καινοτόμου εθελοντικού προγράμματος «Παρέα με Ουρά», ξεκίνησε στις 14 Απριλίου 2025 στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Μεταξά σε συνεργασία με τους εξειδικευμένους οργανισμούς DOG THERAPY και WIN CANCER. Το πρόγραμμα, που εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε νοσοκομείο του ΕΣΥ, σηματοδότησε την έναρξη των πρώτων οργανωμένων επισκέψεων σκύλων θεραπείας στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας για την ανακούφιση και συναισθηματική στήριξη ασθενών, καθώς και η διαδικασία αξιολόγησης εθελοντών για τη δημιουργία πιστοποιημένου δικτύου «εθελοντών σκύλων συντροφιάς».
«Οι πρώτες επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν από τους σκύλους θεραπείας Βαγγέλη και Όλυμπο, με έμπειρους χειριστές. Η αποδοχή ήταν καθολική και δεν αναφέρθηκε κανένα περιστατικό αποχής ή δυσαρέσκειας» όπως εξηγεί ο κ. Ευσταθόπουλος.
Την ίδια στιγμή, ξεκίνησε και η εκπαίδευση εθελοντών με τα δικά τους σκυλιά, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιστοποιημένο δίκτυο θεραπευτικών ζευγαριών (handler – σκύλος) που θα μπορούν να συνδράμουν εθελοντικά, προσφέροντας συντροφιά στους ασθενείς κατά τη διάρκεια της θεραπείας τους.
Η διαπίστευση είναι απαιτητική και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την αξιολόγηση της συμπεριφοράς του σκύλου και η ικανότητά του στην ηρεμία, αλλά και την εκπαίδευση των εθελοντών σε υγιεινή, ασφαλή επαφή και ψυχολογική στήριξη.
Έως σήμερα πέντε δημόσια νοσοκομεία εκδήλωσαν επίσημο ενδιαφέρον να εφαρμόσουν αντίστοιχα μοντέλα, αναγνωρίζοντας το Αντικαρκινικό «Μεταξά» ως σημείο αναφοράς για την ανθρώπινη ογκολογική φροντίδα.
Στα επόμενα βήματα η καθιέρωση τακτικών επισκέψεων στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας και η επέκταση του δικτύου διαπιστευμένων εθελοντών, καθώς και η δημοσιοποίηση επιστημονικών δεδομένων και αξιολογήσεων της δράσης.
«Στιγμές ανεμελιάς, σπάνιες αλλά πολύτιμες, μέσα σε ένα δύσκολο θεραπευτικό πλαίσιο που δίνουν κουράγιο και δύναμη στους ασθενείς αλλά καις το προσωπικό», επισημαίνει ο διοικητής του «Μεταξά».
Πηγη: https://www.news4health.gr/
Άδωνις Γεωργιάδης: Αυξάνονται τα σκυλιά θεραπείας στα ογκολογικά νοσοκομεία – Που επεκτείνεται το πρόγραμμα
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης προανήγγειλε σήμερα πώς το πρόγραμμα «Παρέα με Ουρά» όπου σκύλοι θεραπείας βρίσκονται δίπλα στους ογκολογικούς ασθενείς θα εφαρμοστεί εκτός από το νοσοκομείο Μεταξά και σε άλλα ογκολογικά θεραπευτήρια.
Να σημειωθεί το Νοσοκομείο Μεταξά είναι το πρώτο στην Ελλάδα που έχει ξεκινήσει τη δημιουργία δικτύου εθελοντών με σκυλάκια, σε συνεργασία με τους εξειδικευμένους οργανισμούς DOG THERAPY και WIN CANCER.
«Ήδη οι ασθενείς δέχονται επισκέψεις από τους σκύλους θεραπείας Βαγγέλη και Όλυμπο, με έμπειρους χειριστές δήλωσε ο διοικητής Σαράντος Ευσταθόπουλος.
Πάντως μέχρι στιγμής σήμερα πέντε δημόσια νοσοκομεία εκδήλωσαν επίσημο ενδιαφέρον να εφαρμόσουν αντίστοιχα μοντέλα. Σε ανάρτησή του στο Χ ο Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε πώς, από το φθινόπωρο, θα ξεκινήσουν συστηματικές εβδομαδιαίες επισκέψεις σκύλων θεραπείας στο Νοσοκομείο Μεταξά, με τη συνεργασία της διοίκησης, του Dog Therapy και του Win Cancer.
Επίσης θα ξεκινήσει η σταδιακή επέκταση του προγράμματος και σε άλλα ογκολογικά νοσοκομεία της χώρας ενώ εξετάζεται η δυνατότητα οι ίδιοι οι ασθενείς να μπορούν να φέρνουν, υπό αυστηρούς κανόνες και πρωτόκολλα, τα δικά τους σκυλιά σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους του Μεταξά.
