Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) προειδοποίησε ότι τα κρούσματα ρεκόρ από επιδημίες του ιού του Δυτικού Νείλου (WNV) και της νόσου του ιού chikungunya σηματοδοτούν μια «νέα κανονικότητα» στην Ευρώπη, η οποία απαιτεί μια ισχυρή και συντονισμένη αντίδραση για την προστασία της δημόσιας υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Ευρώπη βιώνει μακρύτερες και εντονότερες περιόδους μετάδοσης ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, συμπεριλαμβανομένης της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου και της νόσου του ιού chikungunya. Η μεταβολή αυτή οφείλεται σε κλιματολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η αύξηση των θερμοκρασιών, η επιμήκυνση του καλοκαιριού, οι ηπιότεροι χειμώνες και οι μεταβολές στα πρότυπα βροχοπτώσεων — συνθήκες που συνδυάζονται και δημιουργούν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη των κουνουπιών και τη μετάδοση ιών.
«Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου η μακρύτερη, ευρύτερη και εντονότερη εξάπλωση ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια καθίσταται η νέα κανονικότητα. Το ECDC συνεργάζεται στενά με όλα τα κράτη μέλη για να παρέχει προσαρμοσμένη υποστήριξη και έγκαιρες οδηγίες για τη δημόσια υγεία, με στόχο την ενίσχυση της αντίδρασης της Ευρώπης», δήλωσε η Δρ Pamela Rendi-Wagner, διευθύντρια του ECDC.
Πρωτοφανές κρούσμα chikungunya στην Αλσατία της Γαλλίας
Το κουνούπι που μπορεί να μεταδώσει τον ιό chikungunya (Aedes albopictus) έχει πλέον εγκατασταθεί σε 16 ευρωπαϊκές χώρες και 369 περιοχές, από μόλις 114 περιοχές πριν από μια δεκαετία. Σε συνδυασμό με την αύξηση των διεθνών ταξιδιών, αυτή η εξάπλωση αυξάνει την πιθανότητα τοπικών κρουσμάτων. Η Ευρώπη έχει καταγράψει 27 κρούσματα chikungunya μέχρι στιγμής το 2025, ένα νέο ρεκόρ για την ήπειρο. Για πρώτη φορά, έχει αναφερθεί κρούσμα του ιού chikungunya τοπικά στην περιοχή της Αλσατίας στη Γαλλία — ένα πρωτοφανές φαινόμενο σε αυτό το γεωγραφικό πλάτος, που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη επέκταση του κινδύνου μετάδοσης προς τα βόρεια.
Η κατανομή των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη συνεχίζει να μεταβάλλεται και κατά την τελευταία δεκαετία, η λοίμωξη έχει ανιχνευθεί σε νέες περιοχές κάθε χρόνο. Φέτος, για πρώτη φορά, έχουν αναφερθεί κρούσματα στις ιταλικές επαρχίες Latina και Frosinone, καθώς και στην κομητεία Sălaj της Ρουμανίας. Η Ευρώπη έχει καταγράψει τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου τα τελευταία τρία χρόνια. Το ECDC αναμένει ότι οι λοιμώξεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται, φτάνοντας πιθανώς σε εποχική αιχμή τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο.
Νέες κατεθυντήριες γραμμές για πρόληψη και έλεγχο των νόσων
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές του ECDC περιγράφουν πρακτικά μέτρα επιτήρησης, πρόληψης και ελέγχου για τη νόσο του ιού chikungunya, τον δάγκειο πυρετό και τη νόσο του ιού Zika, με εξατομικευμένες συστάσεις για τις ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με περιορισμένη εμπειρία ή που δεν έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν την απειλή αυτών των ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια. Οι κατευθυντήριες γραμμές, που έχουν σχεδιαστεί για τις αρχές δημόσιας υγείας, παρέχουν ένα έτοιμο προς χρήση πρακτικό εργαλείο για την αξιολόγηση των επιπέδων κινδύνου και την εφαρμογή μέτρων ετοιμότητας και ελέγχου προσαρμοσμένων στην ειδική κατάστασή Είναι επίσης διαθέσιμη καθοδήγηση του ECDC για τον ιό του Δυτικού Νείλου.
«Καθώς εξελίσσεται το τοπίο των ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, όλο και περισσότεροι άνθρωποι στην Ευρώπη θα διατρέχουν κίνδυνο στο μέλλον. Αυτό καθιστά την πρόληψη πιο σημαντική από ποτέ, τόσο μέσω συντονισμένων δράσεων δημόσιας υγείας όσο και μέτρων ατομικής προστασίας», δήλωσε η Δρ Céline Gossner, επικεφαλής του τμήματος τροφίμων, νερού, ασθενειών που μεταδίδονται από φορείς και ζωονοσογόνων ασθενειών του ECDC. «Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ενισχυθούν και να επεκταθούν αποτελεσματικές και φιλικές προς το περιβάλλον παρεμβάσεις για την καταπολέμηση των κουνουπιών», πρόσθεσε.
Το ECDC ενθαρρύνει τα άτομα που ζουν στις πληγείσες περιοχές και τους επισκέπτες, ιδίως τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, να προστατεύονται από τα τσιμπήματα κουνουπιών, χρησιμοποιώντας εντομοαπωθητικά, φορώντας μακρυά μανίκια και παντελόνια, ιδίως την αυγή και το σούρουπο, χρησιμοποιώντας σίτες στα παράθυρα, κουνουπιέρες και κλιματισμό/ανεμιστήρες.
Οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας πρέπει να είναι ενήμεροι για την κυκλοφορία αυτών των ιών και να διασφαλίζουν την έγκαιρη διάγνωση. Έχουν αναπτυχθεί νέα εμβόλια για τη νόσο του ιού chikungunya, αλλά δεν υπάρχει εμβόλιο για ανθρώπινη χρήση κατά της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Πηγη: https://www.news4health.gr/
ECDC: «Νέα κανονικότητα» φέρνουν τα μολυσμένα κουνούπια στην Ευρώπη
Καταγράφονται «πρωτοφανείς αριθμοί» κρουσμάτων από τον ιό του Δυτικού Νείλου και τον ιό chikungunya.
Σε μία «νέα κανονικότητα» εισέρχεται η Ευρώπη, καθώς εξαπλώνονται ολοένα περισσότερο κουνούπια που μεταδίδουν επικίνδυνους ιούς, όπως αυτός του Δυτικού Νείλου και του πυρετού chikungunya, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Ασθενειών (ECDC).
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Κουνουπιών, τονίζει ότι οι κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες έχουν πια δημιουργήσει το ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξη των κουνουπιών. Η συνέπεια είναι να καταγράφονται πλέον «πρωτοφανείς αριθμοί» κρουσμάτων από τις λοιμώξεις αυτές.
Έως και τις 13 Αυγούστου 2025, οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν ήδη αναφέρει 335 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Οι 19 από τους ασθενείς είχαν χάσει τη ζωή τους. Οι χώρες με κρούσματα είναι οι εξής:
- Ιταλία (είχε τα περισσότερα, με 274 νέες λοιμώξεις)
- Ελλάδα (35 κρούσματα)
- Σερβία (9)
- Γαλλία (7)
- Ρουμανία (6)
- Ουγγαρία (2 κρούσματα)
- Βουλγαρία και Ισπανία (από 1)
Ωστόσο το 2024 και έως τις 31 Ιουλίου είχαν αναφερθεί μόλις 69 εγχώρια κρούσματα της λοίμωξης.
Αντίστοιχα, εφέτος έχουν ήδη αναφερθεί 118 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό chikungunya. Τα 111 έχουν αναφερθεί στη Γαλλία και τα επτά στην Ιταλία. Στην ηπειρωτική Ευρώπη δεν έχουν χαθεί άνθρωποι. Σε όλο τον κόσμο, όμως, οι νεκροί ανέρχονται σε 90 και τα κρούσματα έχουν ξεπεράσει τις 240.000.
Ολέθρια η κλιματική αλλαγή
Πώς φτάσαμε όμως στο σημείο να μας απειλούν πλέον τόσο πολύ τα κουνούπια; Η αιτία είναι η κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με το ECDC, που έχει οδηγήσει σε:
- Αυξανόμενη περιβαλλοντική θερμοκρασία
- Παρατεταμένα καλοκαίρια
- Ηπιότερους χειμώνες
- Αλλαγές στις βροχοπτώσεις
Όλες αυτές οι συνθήκες μαζί, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για να αναπαραχθούν τα κουνούπια και να μεταδώσουν ευρέως τους ιούς που φέρουν.
«Η Ευρώπη εισέρχεται πλέον σε μία νέα φάση, κατά την οποία η πιο παρατεταμένη, πιο εκτεταμένη και πιο έντονη διασπορά των ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια μετατρέπεται στη νέα κανονικότητα», δήλωσε η Dr. Pamela Rendi-Wagner, διευθύντρια του ECDC.
Σε 16 χώρες το κουνούπι του chikungunya
Το κουνούπι Aedes albopictus (ασιατικό κουνούπι τίγρης) που μεταδίδει τον ιό chikungunya έχει πλέον εδραιωθεί σε 16 ευρωπαϊκές χώρες. Καλύπτει 369 περιοχές εντός αυτών των χωρών, όταν πριν από μία 10ετία κάλυπτε λιγότερες από το ένα τρίτο (114 περιοχές).
Υπάρχουν επίσης πολλαπλά εισαγόμενα κρούσματα (π.χ. από υπερπόντιες κτήσεις της Γαλλίας). Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραμέτρων καθιστά πιθανότερες μεγάλες, τοπικές συρροές κρουσμάτων.
Όντως, εντός του 2025 τα κουνούπια έχουν ήδη προκαλέσει 27 συρροές κρουσμάτων του πυρετού chikungunya. Είναι ένας πρωτοφανής αριθμός για την ευρωπαϊκή ήπειρο, τονίζει το ECDC.
Επιπλέον, αναφέρθηκε το πρώτο εγχώριο κρούσμα στην Αλσατία της Γαλλίας. Η εμφάνισή του σε αυτό το γεωγραφικό πλάτος αποδεικνύει ότι τα επικίνδυνα κουνούπια συνεχίζουν την επέλασή τους προς τον βορρά της Ευρώπης.
Αλλάζει η κατανομή του Δυτικού Νείλου
Αλλαγές παρατηρούνται και στην κατανομή των κρουσμάτων από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Ολοένα περισσότερες περιοχές και χώρες αναφέρουν κρούσματα για πρώτη φορά, ενώ τα εφετινά κρούσματα είναι τα περισσότερα της τελευταίας 3ετίας.
Μάλιστα το ECDC περιμένει να αυξηθούν ακόμα περισσότερο τις προσεχείς εβδομάδες, καθώς η εποχή της μετάδοσης κορυφώνεται στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το ECDC κάνει έκκληση να λάβουμε εντατικά ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια. Και ζητά από τα κράτη-μέλη του να εντείνουν τις προσπάθειες επιτήρησης και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/
Παγκόσμια Ημέρα Κουνουπιών – Ρεκόρ λοιμώξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Ευρώπη σημειώνει νέα ρεκόρ για τις ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων ζητεί από τις χώρες – μέλη να προσαρμοστούν στη “νέα κανονικότητα”.
Σε σημερινή έκθεση του ECDC γίνεται λόγος για πρωτοφανή κρούσματα της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου (WNV) και της νόσου chikungunya, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ισχυρή και συντονισμένη αντίδραση για την προστασία της δημόσιας υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Όπως επισημαίνεται, η Ευρώπη βιώνει μεγαλύτερες και πιο έντονες περιόδους μετάδοσης ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, συμπεριλαμβανομένης της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου (WNV) και της νόσου από τον ιό chikungunya. Αυτή η μεταβολή οφείλεται σε κλιματικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η άνοδος της θερμοκρασίας, οι μεγαλύτερες καλοκαιρινές εποχές, οι ηπιότεροι χειμώνες και οι αλλαγές στα πρότυπα βροχοπτώσεων – συνθήκες που σε συνδυασμό δημιουργούν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη και τη μετάδοση ιών των κουνουπιών.
Η Pamela Rendi-Wagner, διευθύντρια του ECDC, δήλωσε:
“Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα φάση – όπου η μακρύτερη, πιο διαδεδομένη και πιο έντονη μετάδοση ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια γίνεται η νέα κανονικότητα. Το ECDC συνεργάζεται στενά με τις πληγείσες χώρες και όλα τα κράτη μέλη για να παρέχει εξατομικευμένη υποστήριξη, έγκαιρη επιτήρηση, ενημερωμένες οδηγίες για τη δημόσια υγεία και πρακτικά εργαλεία για την ενίσχυση της αντίδρασης της Ευρώπης”.
Το Aedes albopictus, το κουνούπι που μπορεί να μεταδώσει τον ιό chikungunya, έχει πλέον εγκατασταθεί σε 16 ευρωπαϊκές χώρες και 369 περιοχές, από μόλις 114 περιοχές πριν από μια δεκαετία. Σε συνδυασμό με τα αυξανόμενα επίπεδα διεθνών ταξιδιών, αυτή η εξάπλωση καθιστά πιο πιθανές τις τοπικές επιδημίες. Η Ευρώπη έχει καταγράψει 27 επιδημίες chikungunya μέχρι στιγμής το 2025, ένα νέο ρεκόρ για την ήπειρο. Για πρώτη φορά, ένα τοπικά μεταδιδόμενο κρούσμα από τον ιό chikungunya έχει αναφερθεί στην περιοχή της Αλσατίας της Γαλλίας – ένα εξαιρετικό περιστατικό σε αυτό το γεωγραφικό πλάτος, που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη επέκταση του κινδύνου μετάδοσης προς βορρά.
Η κατανομή των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη συνεχίζει να μεταβάλλεται, με νέες περιοχές να αναφέρουν κρούσματα. Την τελευταία δεκαετία, η λοίμωξη έχει εντοπιστεί σε νέες περιοχές κάθε χρόνο. Φέτος, έχουν αναφερθεί κρούσματα στις ιταλικές επαρχίες Latina και Frosinone, καθώς και στην κομητεία Sălaj στη Ρουμανία για πρώτη φορά. Η Ευρώπη έχει καταγράψει τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου εδώ και τρία χρόνια. Το ECDC αναμένει ότι τα κρούσματα θα συνεχίσουν να αυξάνονται, με πιθανή εποχική κορύφωση τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο.
Οι νέες οδηγίες του ECDC σκιαγραφούν πρακτικά μέτρα επιτήρησης, πρόληψης και ελέγχου για τη νόσο του ιού chikungunya, τον δάγκειο πυρετό και τη νόσο του ιού Zika, με εξατομικευμένες συστάσεις για τις ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με περιορισμένη εμπειρία ή εκείνων που δεν έχουν αντιμετωπίσει προηγουμένως την απειλή αυτών των ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια.
Σχεδιασμένες για τις αρχές δημόσιας υγείας, οι οδηγίες παρέχουν ένα έτοιμο προς χρήση πρακτικό σύνολο εργαλείων για την αξιολόγηση των επιπέδων κινδύνου και την εφαρμογή μέτρων ετοιμότητας και ελέγχου κατάλληλων για την εκάστοτε συγκεκριμένη κατάσταση. Διατίθεται επίσης μια οδηγία του ECDC για τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Η δρ Céline Gossner, επικεφαλής του τμήματος τροφιμογενών, υδάτινων, διαβιβαζόμενων και ζωονόσων στο ECDC, δήλωσε:
“Το τοπίο των ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια εξελίσσεται και περισσότεροι άνθρωποι στην Ευρώπη θα διατρέχουν κίνδυνο στο μέλλον. Αυτό καθιστά την πρόληψη πιο σημαντική από ποτέ, τόσο μέσω συντονισμένης δράσης δημόσιας υγείας όσο και μέσω μέτρων ατομικής προστασίας. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ενισχυθούν και να κλιμακωθούν αποτελεσματικές, φιλικές προς το περιβάλλον παρεμβάσεις ελέγχου των κουνουπιών”.
Το ECDC ενθαρρύνει τα άτομα που ζουν σε πληγείσες περιοχές και τους επισκέπτες, ιδίως τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, να προστατεύονται από τα τσιμπήματα κουνουπιών, χρησιμοποιώντας κουνουπιέρα, φορώντας μακριά μανίκια και παντελόνια, ειδικά την αυγή και το σούρουπο, χρησιμοποιώντας σήτες παραθύρων, κουνουπιέρες και κλιματιστικά/ανεμιστήρες.
Οι επαγγελματίες Υγείας θα πρέπει να γνωρίζουν την κυκλοφορία αυτών των ιών και να διασφαλίζουν την έγκαιρη διάγνωση. Έχουν αναπτυχθεί νέα εμβόλια για τη νόσο από τον ιό chikungunya, αλλά δεν υπάρχει εμβόλιο για ανθρώπινη χρήση κατά της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου
Πηγη: https://www.iatronet.gr/