O πρόεδρος της επιτροπής αξιολόγησης Κωνσταντίνος Νταλούκας, Παιδίατρος, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων απαντά σε θέματα που αφορούν τους γονείς, τα παιδιά και το βραβείο.
HD: Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι δείκτες της παιδικής υγείας στην Ελλάδα συγκριτικά με τις άλλες χώρες στην Ευρώπη;
ΑΠ: Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα έως το 2024, η Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στον τομέα της παιδικής υγείας, παρά τις προσπάθειες βελτίωσης. Οι κυριότερες ανησυχίες εντοπίζονται στην παιδική παχυσαρκία, την ψυχική υγεία των παιδιών και την έγκαιρη ανίχνευση αναπτυξιακών δυσκολιών. Η Παιδική Παχυσαρκία στην Ελλάδα διατηρεί τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, το 37,5% των παιδιών ηλικίας 2-14 ετών είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα, με το υψηλότερο ποσοστό (43%) να παρατηρείται στις ηλικίες 5-7 ετών. Αυτά τα στοιχεία καθιστούν την παιδική παχυσαρκία μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις δημόσιας υγείας στη χώρα. Η Ελλάδα επίσης παρουσιάζει χαμηλό ποσοστό γενικών ιατρών (7%) σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (26%), γεγονός που επηρεάζει την προσβασιμότητα και την ποιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας. Η πρώιμη ανίχνευση παιδιών με αναπτυξιακές δυσκολίες παραμένει πρόκληση λόγω περιορισμένων δυνατοτήτων των επαγγελματιών και ελλείψεων στο σχετικό πλαίσιο υπηρεσιών και πολιτικής. Υπάρχει ανάγκη για ενίσχυση της πρόληψης των ψυχικών διαταραχών μεταξύ παιδιών και εφήβων, καθώς και για την παροχή κατάλληλων υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
HD: Η θέσπιση του θεσμού του Προσωπικού Ιατρού στην Ελλάδα αποτελεί σημαντική τομή για την αναδιοργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ). Ωστόσο, η ενσωμάτωση του παιδιάτρου ως Προσωπικού Ιατρού για τα παιδιά είναι ζήτημα κρίσιμης σημασίας και προκαλεί θεμελιώδεις ανησυχίες, τόσο οργανωτικές όσο και λειτουργικές.
ΑΠ: Με βάση την ανάλυση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και των οικονομικών όρων, η συμμετοχή των ελευθεροεπαγγελματιών παιδιάτρων στον θεσμό του Προσωπικού Ιατρού για τα παιδιά αναμένεται να είναι εξαιρετικά περιορισμένη, εκτός εάν υπάρξει ουσιαστική αναθεώρηση των οικονομικών και λειτουργικών προϋποθέσεων. Η αμοιβή είναι Ασύμβατη με τα πραγματικά λειτουργικά κόστη ενός παιδιατρικού ιατρείου (μισθοδοσία, ενοίκιο, αναλώσιμα, μηχανοργάνωση, τηλεφωνική γραμματεία, καθαριότητα, φορολογία) και Αναντίστοιχη με το απαιτούμενο ιατρικό έργο, που περιλαμβάνει αναπτυξιολογική παρακολούθηση, εμβολιαστική φροντίδα, επισκέψεις νεογνών κατ’ οίκον, συμβουλευτική γονέων και διαχείριση οξέων και χρόνιων περιστατικών κλπ. Με αποτέλεσμα να έχουμε πιθανές συνέπειες όπως την Εξαιρετικά χαμηλή συμμετοχή παιδιάτρων καθώς η πλειοψηφία των ελευθεροεπαγγελματιών δεν θα ενταχθεί εάν η αμοιβή παραμείνει σε αυτό το επίπεδο και την Υποβάθμιση της ποιότητας φροντίδας. Όσοι ενταχθούν, κινδυνεύουν να εφαρμόσουν πρακτικές περιορισμένης χρονικής ή διαγνωστικής παρέμβασης, ώστε να διαχειριστούν οικονομικά την ανισορροπία. Με βάση αντίστοιχες αποτυχημένες εφαρμογές σε προηγούμενα μοντέλα ΠΦΥ (όπως ο θεσμός του Οικογενειακού Ιατρού του 2017), και χωρίς ουσιώδη οικονομικά ή οργανωτικά κίνητρα. Η αποδοχή του θεσμού από τους ιδιώτες παιδιάτρους θα κινηθεί εξαιρετικά χαμηλά.
Για να υπάρξει ενδιαφέρον από τους παιδιάτρους θα απαιτηθούν διορθωτικές παρεμβάσεις (αναπροσαρμογή αμοιβής, υιοθέτηση μεικτών μοντέλων πληρωμής ανά επίσκεψη + capitation, ελαφρύνσεις για πάγια έξοδα κλπ).
HD: Οι οικογένειες πλέον είναι πιο εκπαιδευμένες και ζητούν πολύ ποιοτικά προϊόντα φροντίδας από την αγορά. Ως γιατρός θεωρείται ότι καλύπτεται αυτή η ανάγκη;
ΑΠ: Ο παιδίατρος μπορεί και πρέπει να είναι ο βασικός σύμβουλος της οικογένειας σε θέματα φροντίδας, πρόληψης και προϊόντων. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει ένα σύστημα που αναγνωρίζει την πολυεπίπεδη αξία του ρόλου του και τον υποστηρίζει, οικονομικά, οργανωτικά και επιστημονικά. Διαφορετικά, η αγορά θα συνεχίσει να καταλαμβάνει τον ρόλο αυτό με μη τεκμηριωμένες ή υπεραπλουστευμένες προσεγγίσεις, και η σχέση εμπιστοσύνης με τον παιδίατρο θα διαβρωθεί. Η δυνατότητα του παιδιάτρου να καλύψει αυτές τις αυξημένες απαιτήσεις εξαρτάται από τρεις καθοριστικούς παράγοντες.
1. Χρόνος και αναγνώριση του ρόλου του παιδιάτρου. Ο ποιοτικός παιδιατρικός χρόνος περιλαμβάνει:Εκπαίδευση γονέων (π.χ. επιλογή προϊόντων για βρεφική φροντίδα, διατροφή, σκευάσματα), Καθοδήγηση σε εξατομικευμένα θέματα (π.χ. αλλεργίες, δερματολογικές ευαισθησίες, αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες),
Αξιολόγηση και έγκριση προϊόντων που σχετίζονται με τη φροντίδα και υγεία του παιδιού.
2. Επιμόρφωση και πρόσβαση σε τεκμηρίωση.
Ο παιδίατρος οφείλει να γνωρίζει:Τις ιδιότητες και τους περιορισμούς προϊόντων που διαφημίζονται ως «φυσικά», «οικολογικά», «βιολογικά», «υποαλλεργικά» κ.λπ.Τ ις κατευθυντήριες οδηγίες για χρήση καλλυντικών, συμπληρωμάτων ή υγειονομικού υλικού (π.χ. πάνες, μαντηλάκια, ενυδατικά, φίλτρα UV).
3. Ανεξαρτησία από εμπορικές επιρροές. Οι γονείς δείχνουν αυξημένη δυσπιστία όταν αντιλαμβάνονται σύσταση προϊόντων χωρίς διαφάνεια για το πώς αυτά επιλέγονται (π.χ. προώθηση με βάση marketing και όχι την επιστημονική τεκμηρίωση). Ο παιδίατρος πρέπει να διαφυλάξει:
Την επιστημονική ανεξαρτησία, την διαφάνεια στην πρόταση προϊόντων και κυρίως, την εμπιστοσύνη του γονέα ως πρωταρχικό θεραπευτικό εργαλείο
HD: Οι γονείς είναι αναμφισβήτητο ότι συμβουλεύονται τους παιδιάτρους. Με βάση ποιους άξονες τους κατευθύνετε ώστε να εξασφαλίσουν τα καλύτερα και ασφαλέστερα στα παιδιά τους;
ΑΠ: Αναμφίβολα, ο παιδίατρος αποτελεί τον θεσμικό και επιστημονικό σύμβουλο της οικογένειας, ιδίως σε ό,τι αφορά τη φροντίδα, την πρόληψη και την υιοθέτηση ασφαλών και ποιοτικών πρακτικών για την ανατροφή του παιδιού. Σε αυτό το πλαίσιο, η καθοδήγηση των γονέων από τον παιδίατρο στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες, οι οποίοι συνδυάζουν την τεκμηριωμένη ιατρική, τη δημόσια υγεία και την καθημερινή πρακτική της παιδιατρικής φροντίδας. Η πρώτη ευθύνη του παιδιάτρου είναι να βασίζει τις συστάσεις του:
• Στις οδηγίες οργανισμών όπως: AAP (AmericanAcademyofPediat–rics), CDC, WHO, ESPGHAN, EAACI, EAP,
• Στα πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα προϊόντων (π.χ. αντηλιακά, καλλυντικά, διατροφικά σκευάσματα),
• Στις κατευθύνσεις δημόσιας υγείας, π.χ. για εμβολιασμούς, μικροβιακή αντοχή, ανασφάλεια προϊόντων. Ο παιδίατρος αξιολογεί: την Ηλικία (νεογνό, βρέφος, νήπιο, παιδί, έφηβος), τοιστορικό αλλεργιών, δερματίτιδας, δυσανεξιών ή αναπτυξιακών ιδιαιτεροτήτων τις Οικογενειακές συνθήκες (οικονομικές δυνατότητες, εκπαίδευση, περιβαλλοντική έκθεση). Έτσι αποφεύγεται η γενικευμένη προσέγγιση του εμπορίου και διασφαλίζεται η ασφαλής και στοχευμένη χρήση προϊόντων ή πρακτικών φροντίδας. Οι γονείς εκπαιδεύονται από τον παιδίατρο για να αξιολογούν: τις Διαπιστεύσεις προϊόντων (π.χ. έγκριση ΕΟΦ, CEmarking) την Ετικέτα INCI (InternationalNomenclatureofCosmeticIngre–dients) και αναγνώριση πιθανών ερεθιστικών/αλλεργιογόνων ουσιών την Αποφυγή παραπλανητικών χαρακτηρισμών όπως «βιολογικό», «υποαλλεργικό», «natural» χωρίς τεκμηρίωση. Ο παιδίατρος διδάσκει κριτική στάση απέναντι στο marketing, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στη γνώμη του. Η καθοδήγηση δεν περιορίζεται σε προϊόντα, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης:Διατροφή -ποιοτικές επιλογές, αποφυγή υπερεπεξεργασμένων τροφών, την Καθημερινή υγιεινή την Ψυχοσυναισθηματική υποστήριξη τους Εμβολιασμούς- η σημαντικότερη παρέμβαση για μακροπρόθεσμη προστασία. Οι γονείς αισθάνονται ότι ο παιδίατρος:Δεν έχει εμπορική εμπλοκή ή προώθηση προϊόντων, Ακούει τις αγωνίες και τις προτιμήσεις τους. Σέβεται τις πολιτισμικές ή προσωπικές πεποιθήσεις τους
HD: Σε αυτήν την αγορά οι περισσότεροι αναφέρονται στην καινοτομία πως θα ορίζατε την έννοια της καινοτομίας και πως αυτή περνά στους καταναλωτές ώστε να αποκτήσουν οι εταιρείες μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα και μεγαλύτερα μερίδια.
ΑΠ: Η καινοτομία στον χώρο της παιδικής υγείας δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά μέσο για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής παιδιών και οικογενειών. Οι εταιρείες που καταφέρνουν να συνδυάσουν πραγματική τεχνολογική βελτίωση, επιστημονική τεκμηρίωση και καλή επικοινωνία, είναι εκείνες που: Κερδίζουν την εμπιστοσύνη των επαγγελματιών υγείας, Καθιερώνονται στη συνείδηση των γονιών ως αξιόπιστες, Επιτυγχάνουν βιώσιμη αύξηση του μεριδίου τους στην αγορά. Η καινοτομία ορίζεται ως:«Η δημιουργία και εφαρμογή μιας νέας ή σημαντικά βελτιωμένης λύσης (προϊόν, υπηρεσία, διαδικασία ή μοντέλο φροντίδας), που απαντά σε μία πραγματική ανάγκη υγείας ή καθημερινότητας, με αποδεδειγμένο όφελος για τον χρήστη». Στο πλαίσιο αυτό, μια καινοτόμος πρόταση: Απαντά σε πραγματικό πρόβλημα, Αποδεικνύει τεκμηριωμένα την υπεροχή της (μελέτες, κλινικά δεδομένα, κανονιστική συμμόρφωση),
Γίνεται εύκολα προσβάσιμη και κατανοητή στους γονείς, ώστε να προτιμηθεί αυθόρμητα. Για να λειτουργήσει η καινοτομία ως μοχλός ανάπτυξης, πρέπει να πληρούνται ορισμένες στρατηγικές προϋποθέσεις: • Η καινοτομία πρέπει να «εξηγείται» απλά στους γονείς, ώστε να αναγνωρίζεται η διαφορά από τα υπάρχοντα προϊόντα.
• Η αξιολόγηση και υιοθέτηση από παιδίατρους, φαρμακοποιούς και νοσηλευτές λειτουργεί ως επιταχυντής εμπιστοσύνης.
• Εάν ο παιδίατρος επικροτεί μια καινοτομία (π.χ. νέα σύνθεση γάλακτος με HMO), αυτή κερδίζει ταχύτατα μερίδιο στην αγορά.
• Καινοτομία χωρίς συμμόρφωση σε regulatoryframeworks (ISO, CE, FDA, ΕΟΦ) δεν γίνεται αποδεκτή στον παιδιατρικό χώρο.
• Η προβολή τέτοιων στοιχείων προσφέρει τεκμήρια αξιοπιστίας.
• Η καινοτομία έχει μεγαλύτερη διείσδυση όταν λύνει πρακτικό πρόβλημα: Π.χ. συσκευασία αντλίας με μία κίνηση για ενυδατική κρέμα
• Οι σύγχρονες οικογένειες ενημερώνονται από ψηφιακά μέσα, κοινότητες γονέων, reviews, socialmedia.
• Η καινοτομία πρέπει να υποστηρίζεται από: – Εκπαιδευτικό περιεχόμενο (π.χ. videos, Q&A με ειδικούς) – Διαφάνεια συστατικών και τρόπου παραγωγής – Testimonials από άλλους γονείς
HD: Από τη θέση του Προέδρου στα φετινά Mother, Baby&Child Awards ποια είναι η άποψή σας για το θεσμό;
ΑΠ: Η συμμετοχή μου στη φετινή διοργάνωση των Mother, Baby&ChildAwards αποτέλεσε τιμητική ευθύνη αλλά και μια ευκαιρία να επισημάνουμε κάτι ουσιαστικό: Ο θεσμός αυτός έχει εξελιχθεί σε έναν σημαντικό δείκτη ευαισθητοποίησης της αγοράς απέναντι στις πραγματικές ανάγκες της οικογένειας και του παιδιού. Τα βραβεία αυτά δεν λειτουργούν απλώς ως διαφημιστικός θεσμός· αναδεικνύουν τις επιχειρήσεις και τα προϊόντα που: Ενσωματώνουν την επιστημονική τεκμηρίωση στις πρακτικές τους, Ανταποκρίνονται σε σύγχρονες απαιτήσεις ποιότητας, ασφάλειας και βιωσιμότητας, Δημιουργούν αξία για το παιδί και την οικογένεια, χωρίς υπερβολικές υποσχέσεις ή επιθετικό μάρκετινγκ. Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη των βραβείων είναι ότι: Ενώνουν τη φωνή των επαγγελματιών υγείας, των καταναλωτών και της βιομηχανίας. Ο παιδίατρος έχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των επιλογών των γονιών. Μέσα από τέτοιες δράσεις, μπορούμε να αναδείξουμε τι σημαίνει υπεύθυνη καινοτομία, να ξεχωρίσουμε τα προϊόντα που προσφέρουν πραγματική αξία και να ενισχύσουμε τις επιχειρήσεις που επενδύουν στη διαφάνεια και την επιστημονική εγκυρότητα. Σήμερα οι οικογένειες αναζητούν: Επαληθεύσιμες λύσεις, Ασφαλή προϊόντα με αξιόπιστη προέλευση, Καθημερινές απαντήσεις σε πραγματικές ανάγκες. Οι εταιρείες που βραβεύονται στα Moth–er, Baby&ChildAwards καλούνται να στηρίξουν με πράξεις την εμπιστοσύνη που τους δείχνει το κοινό. Κι ο θεσμός αυτός τους ενθαρρύνει να παραμείνουν συνεπείς και να εξελίσσονται. Θεωρώ ότι τα Mother, Baby&ChildAwards προσφέρουν έναν ουσιαστικό μηχανισμό ανάδειξης και ενίσχυσης της ποιότητας στην ελληνική αγορά παιδικών προϊόντων και υπηρεσιών. Αν συνδυαστούν με συστηματική αξιολόγηση, επιστημονική υποστήριξη και διαφάνεια, μπορούν να συμβάλουν ακόμη περισσότερο στη δημιουργία ενός πλαισίου επιλογών υψηλής φροντίδας για κάθε παιδί στην Ελλάδα.
Πηγη:HealthDaily