Νέα διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cell διερεύνησε ένα απλό αλλά σημαντικό ερώτημα: «Έχει σημασία σε ποιο χέρι γίνεται η αναμνηστική δόση ενός εμβολίου;» Η απάντηση είναι θετική -και μάλιστα, η επιλογή του ίδιου χεριού με την αρχική δόση φαίνεται να προσφέρει πλεονεκτήματα στην πρώιμη ανοσολογική απόκριση, ιδιαίτερα κατά την κρίσιμη πρώτη εβδομάδα μετά την ενίσχυση.

Ο ρόλος των υποστηρικτικών (ανοσο)κυττάρων

Η απάντησή σας έχει σημασία

Τα ευρήματα της μελέτης, αν και βασισμένα στο εμβόλιο κατά του SARS-CoV-2, ενδέχεται να έχουν εφαρμογή και σε άλλους εμβολιασμούς που απαιτούν πολλαπλές δόσεις. Η ενίσχυση στο ίδιο σημείο μπορεί να ενδυναμώσει την άμυνα του οργανισμού τις πρώτες κρίσιμες ημέρες μετά τον εμβολιασμό. Αν και η διαφορά στην ανοσολογική απόκριση φαίνεται να μειώνεται μετά από περίπου 4-6 μήνες, το πρώιμο πλεονέκτημα ενδέχεται να είναι ζωτικής σημασίας για την ταχεία δημιουργία άμυνας, γεγονός που θα μπορούσε να αποβεί καθοριστικό κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας.

Ωστόσο, αξίζει να αναφερθεί ότι στους περιορισμούς της μελέτης συγκαταλέγεται ο μικρός αριθμός συμμετεχόντων (30 άτομα), ενώ η ομάδα εστίασε αποκλειστικά στο συγκεκριμένο εμβόλιο, το οποίο έχει τη δική του ιδιαιτερότητα όσον αφορά τη διάρκεια και τη συμπεριφορά της ανοσολογικής απόκρισης. Επιπλέον, τα περισσότερα δεδομένα αφορούν την πρώιμη φάση μετά την αναμνηστική δόση, ενώ οι διαφορές στην ανοσία μεταξύ των 2 πλευρών φαίνεται να εξισώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Παρόλα αυτά, την επόμενη φορά που θα σας ρωτήσουν «σε ποιο χέρι θέλετε την αναμνηστική δόση;», η απάντησή σας ίσως επηρεάσει την ταχύτητα και την ποιότητα της ανοσολογικής σας προστασίας. Μια απλή επιλογή, με ενδεχομένως σημαντικά οφέλη.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Συγκεκριμένα, ο κ. Άδωνις, Γεωργιάδης ενημερώνοντας την Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής σχετικά με την υπογραφή Σύμβασης για την «Ανάπτυξη και Λειτουργία, Μηχανισμού Συντονισμού, Πλοήγησης και Πολυκαναλικής Εξυπηρέτησης του Υπουργείου Υγείας», ανέφερε ότι η ανάπτυξη αυτού του πολυκαναλικού συστήματος εξυπηρέτησης «θα λύσει τα πάντα που αφορούν του πολίτες για τις υπηρεσίες Υγείας και θα επιφέρει μια τεράστια επανάσταση».

Στη λογική του 1535 της ΔΥΠΑ

Ο υπουργός ανέφερε ότι το σύστημα αυτό είναι βασισμένο στην λογική της λειτουργίας του κέντρου 1535 της ΔΥΠΑ. Η ανάπτυξη και λειτουργία του μηχανισμού συντονισμού πλοήγησης και πολυκαναλικής εξυπηρέτησης του Υπουργείου Υγείας είπε ότι «θα αντικαταστήσει όλες τις άλλες τηλεφωνικές γραμμές για υπηρεσίες Υγείας που σήμερα είναι ουκ έτσι αριθμός που θα πρέπει να καλέσει ο πολίτης για να εξυπηρετηθεί».

Με αυτό το νέο σύστημα είπε ο κ. Γεωργιάδης θα υπάρχει ο αριθμός 1566 για όλες τις υπηρεσίες και «σε λίγα χρόνια θα γίνει το συνώνυμο των Υπηρεσιών Υγείας». Θα είναι δωρεάν, σε αντίθεση με άλλες πενταψήφιες τηλεφωνικές γραμμές που λειτουργούν σήμερα και είναι επί πληρωμή για όλους. Ο πολίτης από οποιαδήποτε περιοχής της Ελλάδας, μέσω αυτής της γραμμής θα μπορεί να κλείσει ραντεβού σε νοσοκομείο ή σε ιατρό, για ηλεκτρονική συνταγοράφηση, για προσωπικό ιατρό, για να κάνει διαγνωστικές εξετάσεις, να πληροφορηθεί σε ποιο φαρμακείο πλησίον του έχει το φάρμακο που έχει ανάγκη και οτιδήποτε άλλο αφορά υπηρεσία Υγείας. Θα στελεχωθεί με εξειδικευμένο προσωπικό και με συστήματα ΑΙ ο πολίτης θα εξυπηρετείται και θα κατευθύνεται γρήγορα.

Αμφίδρομη υπηρεσία Υγείας

Παράλληλα, ο υπουργός ανέφερε ότι το «1566» θα λειτουργεί αμφίδρομη υπηρεσία Υγείας, καθώς θα καλεί και αυτό τον πολίτη για να τον ενημερώνει για τα προγράμματα προληπτικής Υγείας που μπορεί να κάνει, να του υπενθυμίζει τα ιατρικά του ραντεβού κλπ και με τον τρόπο με την πάροδο του χρόνου θα καταστεί ο συνοδοιπόρος του πολίτη». Στον σχεδιασμό εξέλιξης ανάπτυξης του πολυκαναλικού αυτού συστήματος, ανέφερε ο υπουργός είναι να προστεθούν ψηφιακοί βοηθοί τεχνητής νοημοσύνης -όπως αυτοί που θα μπουν στο «myhealth app» για να μπορεί ο πολίτης να λαμβάνει υπό την επίβλεψη ιατρού συμβουλές.

Ο υπουργός, ανέφερε ότι η δημιουργία του αυτού κέντρου εξυπηρέτησης, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, είναι έργο που επιλέχθηκε και εκτελείται από το ΤΑΙΠΕΔ και το χαρακτήρισε στρατηγικής σημασίας. Το αρχικό ύψος του διαγωνισμού ήταν ύψους 21 εκατ. ευρώ, το έργο κατοχυρώθηκε στα 20.040.415 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, έχει προαίρεση άλλα περίπου 7.000.000 ευρώ. Θα ολοκληρωθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026 οπότε θα έχει όλε στις υπηρεσίες του σε χρήση. Έγινε ο διαγωνισμός και το έχει αναλάβει μια μεγάλη κοινοπραξία με εταιρείες εγνωσμένου κύρους και εμπειρία.

«Δεν έχει σχέση με την ΗΔΙΚΑ»

Ο υπουργός ερωτηθείς από βουλευτές σχετικά με σύμβαση του έργου είπε ότι έχει ελεγχθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο και έχει συντάξει αναλυτική έκθεση που παρέχει όλες τις απαντήσεις. Διευκρίνισε ότι το 1566 δεν έχει σχέση με την ΗΔΙΚΑ. Είναι τηλεφωνική υπηρεσία που υποστηρίζεται και άλλα ψηφιακά μέσα, οπότε δεν αποκλείονται άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας ή που δεν είναι εξ οικειωμένοι με τα ηλεκτρονικά μέσα. Η δημιουργία του συστήματος, που είναι το μεγάλο κόστος γίνεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, για την συντήρηση και την συνέχιση της λειτουργίας του θα γίνουν νέοι διαγωνισμοί και θα υπάρξουν νέοι ανάδοχοι. Εξήγησε ότι κόστος, σήμερα έχουμε και για την λειτουργία των διάφορων τηλεφωνικών υπηρεσιών, τώρα αυτό που γίνεται είναι η συνένωσή τους. Σχετικά με το ότι στο πρόγραμμα της σύμβασης προβλέπεται και ένα ποσό για την δημοσιότητά του, ο υπουργός απάντησε ότι αυτό είναι υποχρεωτικά ρήτρα του Κανονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ που ορίζει υποχρεωτικά ένα ποσοστό περίπου 10% για δαπάνες ενημέρωσης, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν ότι αυτό γίνεται με χρήματα της ΕΕ. Εάν δεν προβλέπεται δαπάνη ενημέρωσης και δημοσιότητας δεν εγκρίνεται η δαπάνη.

Ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι και με αυτό το εργαλείο υλοποιείται η πολιτική προτεραιότητα «να σταματήσουν οι ουρές της ταλαιπωρίας των πολιτών», τονίζοντας πως «η ανάπτυξη όλων αυτών των ηλεκτρικών συστημάτων έχει ως αποτέλεσμα η χώρα να ανεβαίνει σε όλους τους δείκτες και η Ελλάδα να τίθεται στην πρωτοπορία της τεχνολογίας».

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Το Υπουργείο Υγείας με αφορμή την έναρξη της τουριστικής σεζόν αλλά και της χρήσης των κλιματιστικών με εγκύκλιο του υπενθυμίζει στους ιδιοκτήτες καταλυμάτων τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνουν για την αποτροπή κρουσμάτων της επικίνδυνης Νόσου των Λεγεωναρίων.

Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνεται “με αφορμή πρόσφατα περιστατικά σε τουρίστες που μπορεί να συνδέονται με τη διαμονή τους σε τουριστικές εγκαταστάσεις της χώρας μας, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, εξέδωσε εγκύκλιο […], με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων σε θέματα παρακολούθησης της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης, ειδικά όσον αφορά στην παράμετρο της legionella”.

Στις σχετικές οδηγίες αναφέρονται ρητά τα εξής:

Η legionella αποτελεί παράμετρο παρακολούθησης της ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης με παραμετρική τιμή που καθορίζεται και σχετίζεται με την εκτίμηση κινδύνου των εσωτερικών συστημάτων διανομής νερού ανθρώπινης κατανάλωσης.
• Στα τουριστικά καταλύματα η ελάχιστη συχνότητα δειγματοληψίας και αναλύσεων της legionella είναι μία ανά εξάμηνο (2 φορές ετησίως) και η ευθύνη για τη δειγματοληψία και ανάλυση είναι των υπευθύνων λειτουργίας των εγκαταστάσεων των κτιρίων.
• Για την περίπτωση του εσωτερικού δικτύου ύδρευσης των τουριστικών καταλυμάτων οι υπεύθυνοι λειτουργίας των εγκαταστάσεων θεωρούνται υπεύθυνοι φορείς ύδρευσης.
• Κάθε περίπτωση παράλειψης της τήρησης της παραμετρικής τιμής της legionella θα πρέπει να διερευνάται αμέσως ώστε να εντοπιστούν τα αίτια. Οι υπεύθυνοι λειτουργίας των τουριστικών εγκαταστάσεων διασφαλίζουν την εφαρμογή αποτελεσματικών και αναλογικών προς τον κίνδυνο μέτρων ελέγχου και διαχείρισης για την πρόληψη και την αντιμετώπιση τυχόν εκδηλώσεων της νόσου.

Σημειώνεται ότι: σύμφωνα με το άρθρο 14 της (β) σχετ. «Αν, παρά τα μέτρα που λαμβάνονται, ώστε το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης να είναι υγιεινό και καθαρό, […]αυτό εξακολουθεί να μην πληροί τις παραμετρικές τιμές, […] οι υπεύθυνοι φορείς ύδρευσης σε συνεργασία με την Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Υγιεινής της οικείας ΠΕ εξασφαλίζουν ότι αναλαμβάνονται, το ταχύτερο δυνατόν, οι απαιτούμενες επανορθωτικές ενέργειες για την αποκατάσταση της ποιότητάς του […]».

Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου α’ της παρ. 3 του άρθρου 14 της (β) σχετ. «Ανεξαρτήτως του αν έχει σημειωθεί ή όχι μη συμμόρφωση με τις παραμετρικές τιμές, η Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Υγιεινής της οικείας Π.Ε. σε συνεργασία με τους υπευθύνους φορείς ύδρευσης διασφαλίζουν ότι απαγορεύεται η υδροδότηση νερού ανθρώπινης κατανάλωσης το οποίο αποτελεί δυνητικό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή ότι περιορίζεται η χρήση του εν λόγω νερού ή ότι αναλαμβάνονται όλες οι άλλες επανορθωτικές ενέργειες που απαιτούνται για να προστατευτεί η ανθρώπινη υγεία».
• Σε περίπτωση μη τήρησης των διατάξεων επιβάλλονται ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.
• Σε περίπτωση που το νερό που παρέχεται στο εσωτερικό δίκτυο διανομής των τουριστικών εγκαταστάσεων δεν πληροί τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας περί ποιότητας του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης θα πρέπει άμεσα να ενημερώνονται οι αρμόδιες για την αδειοδότηση τους Αρχές, ήτοι το Υπουργείο Τουρισμού και οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού για τις δικές τους ενέργειες.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Διαστάσεις επιδημίας έχει λάβει η ηπατίτιδα Α στην Ευρωπαϊκή Ένωση . Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2025, καταγράφηκε σημαντική αύξηση των λοιμώξεων από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV) στην Αυστρία, την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.

Η ηπατίτιδα Α είναι μια οξεία ιογενής ηπατική νόσος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV) και μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού ή στενής επαφής με μολυσμένα άτομα. Πρόκειται για μια νόσο που μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό και προσβάλλει κυρίως άτομα που ζουν σε περιοχές με κακές συνθήκες υγιεινής ή ανεπαρκή πρόσβαση σε βασικά μέσα υγιεινής.

Οι παράγοντες κινδύνου για μόλυνση περιλαμβάνουν την έλλειψη πρόσβασης σε ασφαλές νερό, την στενή επαφή με μολυσμένα άτομα (συμπεριλαμβανομένων ορισμένων σεξουαλικών συμπεριφορών, όπως το πρωκτικό-στοματικό σεξ), τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών και τα ταξίδια σε περιοχές όπου κυκλοφορεί ο ιός.

Η πιθανότητα εμφάνισης συμπτωματικής ή σοβαρής ηπατίτιδας Α αυξάνεται με την ηλικία και είναι υψηλότερη σε άτομα με ανοσοκαταστολή ή χρόνια ηπατική νόσο.

Το προφίλ των κρουσμάτων

Η αύξηση των λοιμώξεων από HAV επηρεάζει κυρίως ενήλικες που είναι άστεγοι, άτομα που κάνουν χρήση ή ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών και άτομα που ζουν σε κακές συνθήκες υγιεινής και έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη.

Έχουν επίσης αναφερθεί κρούσματα μεταξύ μελών των κοινοτήτων Ρομά τόσο στην Τσεχία όσο και στη Σλοβακία.

«Αυτή η επιδημία μας υπενθυμίζει ότι η ηπατίτιδα Α μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια και θάνατο, ιδίως σε άτομα με περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και βασική υγιεινή. Πρέπει να ενισχύσουμε την ενημέρωση, να παρέχουμε πρόσβαση στον εμβολιασμό σε ομάδες που είναι πιο πιθανό να εκτεθούν και να διασφαλίσουμε βασικές συνθήκες υγιεινής, ιδίως ως απάντηση στην αύξηση των κρουσμάτων. Περισσότερο από μέτρα υγείας, πρόκειται για μέτρα ισότητας», δήλωσε ο Ole Heuer, επικεφαλής της μονάδας για τις ασθένειες που σχετίζονται με την υγεία στο ECDC.

Οι τέσσερις πληγείσες χώρες έχουν αναφέρει 2.097 κρούσματα ηπατίτιδας Α το 2025. Η Σλοβακία, η οποία αντιμετωπίζει συνεχιζόμενη επιδημία από τα τέλη του 2022, έχει αναφερθεί 880 κρούσματα μόνο το 2025.

Φέτος, η Αυστρία έχει καταγράψει 87 επιβεβαιωμένα κρούσματα, συμπεριλαμβανομένων τριών θανάτων, υπερβαίνοντας ήδη το σύνολο του 2024.

Στην Τσεχία, έχουν επιβεβαιωθεί 600 κρούσματα το 2025, συμπεριλαμβανομένων έξι θανάτων, με τα μικρά παιδιά να αποτελούν την ομάδα που πλήττεται περισσότερο.

Η Ουγγαρία έχει αναφερθεί 530 κρούσματα φέτος, κυρίως μεταξύ ενηλίκων. Η Γερμανία, αν και δεν θεωρείται πληγείσα χώρα, εντόπισε τρία κρούσματα με γονιδιακά προφίλ που ταιριάζουν με αυτά της Ουγγαρίας και της Αυστρίας.

Διασυνοριακή μετάδοση

Η γενετική αλληλούχιση υποδηλώνει συνεχιζόμενη μετάδοση από άτομο σε άτομο εντός συνδεδεμένων κοινωνικών δικτύων ή γεωγραφικών περιοχών, και όχι πολλαπλές ανεξάρτητες επιδημίες. Αυτά τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τη διασυνοριακή μετάδοση και υπογραμμίζουν την ανάγκη συντονισμένων μέτρων δημόσιας υγείας, καθώς και τη σημασία της συνεργασίας, της έγκαιρης ανίχνευσης και των στοχευμένων παρεμβάσεων.

Στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος κρούσματα, η πιθανότητα διαρκούς μετάδοσης και κυκλοφορίας του ιού είναι υψηλή μεταξύ των ατόμων που ζουν σε κακές συνθήκες υγιεινής, των ατόμων που κάνουν ενέσιμη χρήση ναρκωτικών και των αστέγων.

Δεδομένου ότι η σοβαρότητα της ηπατίτιδας Α αυξάνεται με την ηλικία, ο κίνδυνος για αυτές τις ομάδες θεωρείται υψηλός για τους ενήλικες ηλικίας 40 ετών και άνω. Για τα άτομα με υπάρχουσα ηπατική νόσο ή τους ηλικιωμένους, ο κίνδυνος μπορεί να είναι πολύ υψηλός.

Το ECDC συνιστά στις αρχές δημόσιας υγείας της ΕΕ/ΕΟΧ να αναλάβουν μια σειρά μέτρων, όπως επιδημιολογικές έρευνες, στοχευμένη πρόληψη και κοινοτικές δράσεις ενημέρωσης, προκειμένου να περιοριστεί η επιδημία και να προστατευθεί η δημόσια υγεία:

• Συνέχιση της έρευνας των οδών μετάδοσης της ηπατίτιδας Α και εντατικοποίηση της αλληλούχισης για την πλήρη κατανόηση της επιδημιολογικής εικόνας.

• Θα πρέπει επίσης να εξεταστεί η στοχευμένη εμβολιασμός των πληθυσμιακών ομάδων που είναι πιο πιθανό να εκτεθούν στον ιό. Η προφύλαξη μετά την έκθεση με το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Α πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για τα άτομα που έχουν έρθει σε στενή επαφή με διαγνωσμένα κρούσματα, σύμφωνα με τις εθνικές κατευθυντήριες γραμμές.

• Διασφάλιση της εύκολης πρόσβασης των ατόμων που είναι πιο πιθανό να εκτεθούν στον ιό σε βασικά είδη υγιεινής, όπως σαπούνι και νερό, σε χώρους που είναι προσβάσιμοι σε αυτά, όπως δημόσιες τουαλέτες, καταφύγια αστέγων, τράπεζες τροφίμων.
• Προσαρμογή των δραστηριοτήτων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε πληθυσμούς που είναι πιο πιθανό να εκτεθούν στον ιό, με βάση την κατανόηση των αναγκών, των στάσεων και των γνώσεών τους. Παροχή πληροφοριών σε πολλές γλώσσες, προσαρμοσμένες στα διαφορετικά επίπεδα αλφαβητισμού, και αντιμετώπιση φημών και παραπληροφόρησης που ενδέχεται να κυκλοφορούν.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

ΟΠαγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε σήμερα νέες οδηγίες προκειμένου να βοηθήσει τις χώρες-μέλη του να υιοθετήσουν και να επεκτείνουν τα πρωτόκολλα μαιευτικής φροντίδας – όπου οι μαίες χρησιμεύουν ως ο κύριος πάροχος φροντίδας για τις γυναίκες και τα μωρά καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της μεταγεννητικής περιόδου.

Ισχυρή επικοινωνία και συνεργασία

Η νέα καθοδήγηση του ΠΟΥ προωθεί την ισχυρή επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ γυναικών και μαιών και προσφέρει αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία τόσο των γυναικών όσο και των μωρών τους. Οι γυναίκες που έλαβαν φροντίδα από έμπιστες μαίες έχουν στατιστικά περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν υγιείς κολπικούς τοκετούς και αναφέρουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τις υπηρεσίες που λαμβάνουν.

«Η επέκταση και η επένδυση σε μαιευτικά πρωτόκολλα περίθαλψης είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές για τη βελτίωση της υγείας των μητέρων και των νεογνών σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε ο Dr Anshu Banerjee, Διευθυντής για την Υγεία των Μητέρων, των Νεογνών, των Παιδιών και των Εφήβων και τη Γήρανση στον ΠΟΥ. «Οι προσεγγίσεις αυτές βελτιώνουν τα αποτελέσματα, μεγιστοποιούν τους πόρους και μπορούν να προσαρμοστούν σε όλες τις χώρες. Το κρίσιμο είναι ότι ενισχύουν επίσης τις εμπειρίες των γυναικών και των οικογενειών από τη φροντίδα – χτίζοντας αξιόπιστες συνεργασίες για την υγεία σε αυτό το κρίσιμο στάδιο της ζωής», δηλώνει ο ίδιος

Αποδεδειγμένα αποδοτική λύση σε οικονομικό επίπεδο

Παρά την πρόοδο της επιστήμης, οι θάνατοι μητέρων και νεογνών παραμένουν απαράδεκτα υψηλοί, ιδίως σε περιβάλλοντα χαμηλού εισοδήματος και εύθραυστα. Πρόσφατη μοντελοποίηση υποδεικνύει ότι η καθολική πρόσβαση σε εξειδικευμένες μαίες θα μπορούσε να αποτρέψει πάνω από το 60% αυτών των θανάτων, που αντιστοιχεί σε 4,3 εκατομμύρια ζωές που θα μπορούσαν να σώζονται σε ετήσιο επίπεδο έως και το 2035.

Τα μοντέλα μαιευτικής φροντίδας δίνουν έμφαση στην τεκμηριωμένη επιλογή, καθώς και στην επικοινωνία και τις μη επεμβατικές τεχνικές -όπως η κινητικότητα κατά τη διάρκεια του τοκετού, η καθοδήγηση της αναπνοής, οι ποικίλες θέσεις τοκετού και η συναισθηματική υποστήριξη- που επιδιώκουν να ενδυναμώσουν τις γυναίκες και να μειώσουν την πιθανότητα επεμβατικών διαδικασιών.

Τα μαιευτικά πρωτόκολλα φροντίδας αποτελούν επίσης μια σημαντική απάντηση στην αυξανόμενη ανησυχία για την υπερ-ιατρικοποίηση του τοκετού. Ενώ οι ιατρικές παρεμβάσεις, όπως οι καισαρικές τομές, οι επαγωγές και η χρήση λαβίδων είναι απαραίτητες και σωτήριες για τη ζωή όταν ενδείκνυνται κλινικά, η υπερβολική χρήση τους δημιουργεί βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία. Σε ορισμένες χώρες, τα ποσοστά καισαρικής τομής ξεπερνούν πλέον το 50%, γεγονός που υποδηλώνει υψηλά ποσοστά ιατρικά περιττών επεμβάσεων.

«Οι εξειδικευμένες μαίες βοηθούν τις γυναίκες να εμπιστεύονται το σώμα τους, τις ικανότητές τους και τη φροντίδα τους», δήλωσε η Ulrika Rehnstrom Loi, εμπειρογνώμονας μαιευτικής στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τεχνική υπεύθυνη για την καθοδήγηση και προσθέτεις πως «αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επένδυση σε μοντέλα μαιευτικής φροντίδας είναι τόσο σημαντική – όχι μόνο βελτιώνει την υγεία, αλλά δημιουργεί ένα δυναμικό εμπειρογνωμόνων που είναι εξοπλισμένοι για να παρέχουν εξατομικευμένη, με σεβασμό φροντίδα, εξασφαλίζοντας ότι οι γυναίκες συμμετέχουν σταθερά στη λήψη αποφάσεων και έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειάζονται, καθώς και στη ζωτικής σημασίας συναισθηματική υποστήριξη».

Πρακτικά εργαλεία για την εφαρμογή

Η νέα καθοδήγηση του ΠΟΥ παρέχει πρακτικά εργαλεία και παραδείγματα από την πραγματική ζωή για να βοηθήσει τις χώρες να δομήσουν τη μετάβαση προς μαιευτικά μοντέλα περίθαλψης. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, ζητά ισχυρή πολιτική δέσμευση, στρατηγικό σχεδιασμό και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για την υλοποίηση – με ειδικές γραμμές του προϋπολογισμού. Τονίζει επίσης τη σημασία της υψηλής ποιότητας ρύθμισης και εκπαίδευσης της μαιευτικής σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, υποστηρίζοντας την αυτόνομη, τεκμηριωμένη πρακτική.

Η επιτυχής εφαρμογή απαιτεί ισχυρή συνεργασία, σημειώνει η καθοδήγηση. Οι μαίες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται ανεξάρτητα, αλλά και να ενσωματώνονται σε ευρύτερες ομάδες υγειονομικής περίθαλψης μαζί με τους γιατρούς και τους νοσηλευτές. Σε περίπτωση επιπλοκών, οι μαίες θα πρέπει να είναι σε θέση να συνεργάζονται με αυτούς τους άλλους επαγγελματίες, ώστε να εξασφαλίζουν ποιοτική διεπιστημονική φροντίδα για κάθε γυναίκα και μωρό.

Μια παγκόσμια απαίτηση

Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκατομμύρια γυναίκες εξακολουθούν να γεννούν χωρίς εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας στο πλευρό τους και το ένα τρίτο δεν λαμβάνει ούτε τέσσερις από τους οκτώ συνιστώμενους από τον ΠΟΥ ελέγχους εγκυμοσύνης. Η πρόοδος στη μείωση της μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό στάσιμη από το 2016.

«Τα μοντέλα μαιευτικής φροντίδας δεν είναι απλώς έξυπνες λύσεις – είναι μια αναγκαιότητα», δήλωσε η Anna Ugglas, διευθύνουσα σύμβουλος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Μαιών, η οποία υποστήριξε την ανάπτυξη της καθοδήγησης. «Σε έναν κόσμο όπου ο τοκετός γίνεται όλο και περισσότερο ιατρικοποιημένος, προσφέρουν μια ανθρωποκεντρική, τεκμηριωμένη προσέγγιση που σέβεται τη φυσιολογική διαδικασία του τοκετού, αποκαθιστά την αξιοπρέπεια και την αυτονομία στη φροντίδα της μητρότητας και συμβάλλει στη διασφάλιση της ασφάλειας για τις γυναίκες και τα νεογέννητα παντού».

Ο οδηγός του ΠΟΥ περιγράφει διάφορα προσαρμόσιμα μοντέλα μαιευτικής φροντίδας, όπως:

• Συνέχεια της φροντίδας, όπου οι γυναίκες υποστηρίζονται από μια γνωστή μαία ή μια μικρή ομάδα μαιών καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της μεταγεννητικής περιόδου.
• Κέντρα τοκετού υπό την καθοδήγηση μαίας, ειδικές εγκαταστάσεις όπου μαίες παρέχουν ενδομήτρια φροντίδα σε γυναίκες με χαμηλό κίνδυνο επιπλοκών. Μερικές φορές προσφέρουν και άλλες υπηρεσίες, όπως προγεννητική και μεταγεννητική φροντίδα ή οικογενειακό προγραμματισμό.
• Κοινοτικές προσεγγίσεις όπου οι μαίες παρέχουν υπηρεσίες απευθείας στις κοινότητες – για παράδειγμα, μέσω κινητών μονάδων ή τοπικών κέντρων υγείας.
• Ιδιωτική πρακτική, όπου οι ιδιωτικές μαίες λειτουργούν ανεξάρτητα ή μέσω οργανώσεων. Για να είναι αποτελεσματικές, οι υπηρεσίες αυτές πρέπει να ρυθμίζονται και να ενσωματώνονται στα εθνικά συστήματα υγείας.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Μετά την τραγωδία στον ποταμό Άραχθο και τον χαμό των δύο έφηβων αγοριών, η γενναία απόφαση των γονιών τους να δωρίσουν τα όργανα τους, έδωσε ζωή σε 8 ανθρώπους που έλαβαν συνολικά 13 μοσχεύματα στην Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γερμανία.

Ο καθηγητής Γεώργιος Παπαθεοδωρίδης πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ), καθηγητής Ιατρικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Διευθυντής της Πανεπιστημιακής Γαστρεντερολογικής Κλινικής και της Μονάδας Μεταμόσχευσης Ήπατος στο ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ, μιλά για τις σπάνιες μεταμοσχεύσεις που έγιναν για πρώτη ή για δεύτερη φορά στην πατρίδα μας, κατά την αξιοποίηση αυτών των μοσχευμάτων.

Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΟΜ πάγκρεας ανήλικου ασθενή δεν είχε μεταμοσχευτεί προηγουμένως σε ενήλικα γιατί δεν είχε τύχει τέτοιο περιστατικό. Το πάγκρεας έλαβε 40χρονος διαβητικός ασθενής, που το δικό του πάγκρεας δεν λειτουργούσε και καθώς ο σακχαρώδης διαβήτης προκαλεί βλάβη και στα νεφρά (διαβητική νεφροπάθεια) στον ίδιο ασθενή μεταμοσχεύτηκε κι ένα νεφρό από τα δύο αδικοχαμένα αγόρια. Πρόβλημα ανατομικό (δηλαδή μεγέθους του οργάνου) δεν υπήρξε γιατί τα αδικοχαμένα αγόρια ήταν έφηβοι όχι μικρά παιδιά και ο σωματότυπος των εφήβων είναι παρόμοιος με αυτόν των ενηλίκων.

2η μεταμόσχευση ήπατος σε ογκολογικό ασθενή

Για την μόλις 2 η στην Ελλάδα μεταμόσχευση ήπατος σε καρκινοπαθή ασθενή, ο πρόεδρος του ΕΟΜ επισημαίνει πως είναι ελάχιστα αυτά είναι περιστατικά διεθνώς, γιατί υπάρχει μία σειρά αυστηρών κριτηρίων, προκειμένου να κριθεί ο λήπτης κατάλληλος για να δεχτεί το μόσχευμα.

Είναι επίσης σημαντικό, ο ογκολογικός ασθενής που πρόκειται να δεχτεί το μόσχευμα να βρίσκεται σε μία σχετικά νεαρή ηλικία, όχι προχωρημένη, ώστε να λειτουργήσει το μόσχευμα και να υπάρξει καλή έκβαση.

Μεγάλη πρόοδος καταγράφηκε τα τελευταία χρόνια στις μεταμοσχεύσεις

Στην Ελλάδα η πρόοδος που έχει καταγραφεί στις μεταμοσχεύσεις τα τελευταία 2-3 χρόνια είναι εντυπωσιακή, με τον πρόεδρο του ΕΟΜ να επισημαίνει ότι οι πολίτες ήταν και από παλαιότερα έτη δεκτικοί στην ιδέα της δωρεάς οργάνων. Εκεί που υστερούσαμε ως χώρα ήταν στην διαλειτουργικότητα του συστήματος ώστε να αξιοποιηθούν τα μοσχεύματα που μπορούσαν να ληφθούν από εγκεφαλικά νεκρούς ασθενείς.

Έχει καταγραφεί μεγάλη πρόοδος στον τομέα αυτό, πλέον γίνεται πολύ καλύτερος συντονισμός και παρουσιάζουμε μια αισθητά βελτιωμένη εικόνα σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, με πρεσβευτές της δωρεάς οργάνων τους συμπολίτες μας που την ώρα του ανείπωτου πόνου αποφασίζουν να δώσουν τα όργανα του εγκεφαλικά νεκρού συγγενή τους.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) αποτελεί την πρώτη αιτία αναπνευστικών λοιμώξεων στα παιδιά διεθνώς, που μάλιστα δεν έχει συγκεκριμένη περίοδο έξαρσης όπως η γρίπη.

Κάθε χρόνο ο ιός RSV προκαλεί 100.000 θανάτους διεθνώς και περισσότερες από 3,6 εκατ. νοσηλείες σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Περίπου το 50% των θανάτων αφορούν βρέφη ηλικίας κάτω των 6 ετών, που είναι και τα πιο ευάλωτα.

Όπως συμβαίνει σε όλα τα λοιμώδη νοσήματα η συντριπτική πλειονότητα των θανάτων (τουλάχιστον το 97%) καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε υποστηρικτική ιατρική φροντίδα, όπως είναι η υποστήριξη των λιλιπούτειων ασθενών με οξυγόνο. Για την προστασία των βρεφών ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει δύο φαρμακευτικά σκευάσματα ανοσοποίησης.

Δύο «όπλα»

Το πρώτο αφορά το εμβόλιο RSV που χορηγείται στην έγκυο κατά την διάρκεια του 3ου τριμήνου κύησης για την προστασία του βρέφους που η ίδια εγκυμονεί.

«Ο ιός RSV είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και μπορεί να προσβάλλει ανθρώπους όλων των ηλικιών, αλλά είναι περισσότερο επικίνδυνος για τα βρέφη και κυρίως για τα βρέφη που γεννιούνται πρόωρα, καθώς τότε είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε όλες τις σοβαρές παθήσεις» εξηγεί η Dr. Kate O’Brien, Διευθύντρια Ανοσοποίησης, Εμβολίων και Βιολογικών Προϊόντων στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Συμπτώματα & επιπλοκές

Ο εμβολιασμός έναντι του RSV της εγκύου και η χορήγηση μονοκλωνικού αντισώματος ειδικά στα πρόωρα βρέφη μπορεί να αλλάξει την εικόνα της σοβαρής RSV λοίμωξης, μειώνοντας δραστικά τις νοσηλείες και τους θανάτους.

Ο ιός RSV συνήθως προκαλεί ήπια συμπτώματα παρόμοια με του κοινού κρυολογήματος, που περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και ρινική καταρροή.

Ωστόσο, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές μεταξύ των οποίων η πνευμονία και η βρογχιολίτιδα σε βρέφη, νήπια, ενήλικες, ηλικιωμένους και ανθρώπους με υποκείμενα νοσήματα.

Στην Ελλάδα

Για τη μείωση του φορτίου που προκαλεί ο RSV στο Σύστημα Υγείας και την κοινωνία, ο ΠΟΥ συστήνει την αξιοποίηση των δύο «όπλων» ανοσοποίησης, που περιλαμβάνουν το μητρικό εμβόλιο (RSVpreF, Abrysvo) ή το μονοκλωνικό αντίσωμα νιρσεβιμάμπη (nirsevimab), ανάλογα με την διαθεσιμότητα σε κάθε κράτος.

Στην Ελλάδα δεν κυκλοφορεί το μονοκλωνικό αντίσωμα νιρσεβιμάμπη, οπότε καθίσταται επιβεβλημένος ο εμβολιασμός της εγκύου στο 3ο τρίμηνο κάθε εγκυμοσύνης, με τον εμβολιασμό της μητέρας με το να αποτελεί το μοναδικό διαθέσιμο μέσο μέχρι στιγμής για την προστασία του νεογνού. Όπως αναφέρει στην πατρίδα μας το Υπουργείο Υγείας σε ανακοίνωσή του:

«Πρόσφατα, εγκρίθηκαν δύο νέα προϊόντα εμβολιασμού για την πρόληψη της RSV νόσου σε όλα βρέφη μέχρι την ηλικία των 6 μηνών, το RSV εμβόλιο για την έγκυο (RSVpreF, Abrysvo) και το μονοκλωνικό αντίσωμα μακράς δράσης nirsevimab (Beyfortus) για τα βρέφη, σε μία δόση. Το μόνο εμβόλιο έναντι του RSV που έχει λάβει έγκριση μέχρι σήμερα για χορήγηση στην κύηση, είναι το ανασυνδυασμένο εμβόλιο Abrysvo.

To Abrysvo είναι διδύναμο εμβόλιο και περιλαμβάνει δυο ανασυνδυασμένα πρωτεϊνικά αντιγόνα έναντι των υποτύπων Α και Β του ιού, στην προ σύντηξης μορφή (preF), ενώ δεν περιέχει ανοσοενισχυτικό. Έχει λάβει αδειοδότηση το 2023 από τον FDA των ΗΠΑ για τον εμβολιασμό των εγκύων μεταξύ 32ης και 36ης εβδομάδας κύησης και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων μεταξύ 24ης και 36ης εβδομάδας κύησης, με σκοπό την πρόληψη της νόσου του κατώτερου αναπνευστικού και της σοβαρής νόσου από τον RSV στα βρέφη μέχρι την ηλικία των 6 μηνών. Το εμβόλιο RSVpreF (Abrysvo) έχει εγκριθεί μέχρι σήμερα σε περισσότερες από 50 χώρες/περιοχές παγκοσμίως, ενώ έχει περιληφθεί ως σύσταση με αποζημίωση στα εμβολιαστικά προγράμματα σε ΗΠΑ, Οντάριο Καναδά, Αργεντινή, Κόστα Ρίκα, Ντουμπάι, Αυστραλία, Ουρουγουάη, Ην. Βασίλειο, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Γαλλία, Αυστρία, Ελβετία και διαμερίσματα της Ιταλίας. Σε ορισμένες χώρες, η σύσταση εμβολιασμού ισχύει για όλη τη διάρκεια του έτους και σε ηλικία κύησης μεταξύ 24-36 είτε 28-36 εβδομάδων, ενώ στις περισσότερες είναι εποχική, μεταξύ 28-36 εβδομάδων».

Σε διεθνές επίπεδο, η χρήση των εμβολίων και του μονοκλωνικού αντισώματος έλαβε το πράσινο φως από τον Σεπτέμβρη του 2024 από την ανώτατη υγειονομική αρχή, την Στρατηγική Συμβουλευτική Ομάδα Ειδικών για την Ανοσοποίηση (Strategic Advisory Group of Experts on Immunization -SAGE) του ΠΟΥ, ενώ το εμβόλιο RSV για τις εγκύους έλαβε τον Μάρτη του 2025 προέγκριση από τον ΠΟΥ προκειμένου να καταστεί διαθέσιμο σε όλες τις φαρμακευτικές αγορές.

Παρωχημένες αντιλήψεις για τον εμβολιασμό στην εγκυμοσύνη

Ο εμβολιασμός της εγκύου κατά την κύηση με εμβόλια όπως κατά του RSV, κατά της covid 19, κατά της γρίπης και κατά του κοκκύτη συστήνεται από τους ειδικούς για την προστασία είτε της γυναίκας είτε του βρέφους, αλλά «σκοντάφτει» σε παρωχημένες αντιλήψεις του παρελθόντος που δεν καλόβλεπαν την χορήγηση εμβολίων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Με τις αναθεωρημένες ιατρικές οδηγίες του ΠΟΥ, το εμβόλιο για την έγκυο πρέπει να χορηγείται από την 28η εβδομάδα και μετά κατά τη διάρκεια του 3ου τριμήνου, καθώς έτσι καταγράφεται ικανοποιητική μεταφορά αντισωμάτων στο έμβρυο, μέσω του πλακούντα.

Το μονοκλωνικό αντίσωμα νιρσεβιμάμπη χορηγείται σε μια δόση (άπαξ) στο νεογνό από την γέννηση του μέχρι την ηλικία των 5 μηνών και προσφέρει προστασία έναντι όλης της χρονιάς και της διευρυμένης «σεζόν» των αναπνευστικών λοιμώξεων. Ο ΠΟΥ συστήνει το μονοκλωνικό αντίσωμα να χορηγείται στο βρέφος, πριν το βρέφος και η μητέρα του λάβουν εξιτήριο από το μαιευτήριο ή κατά την πρώτη επίσκεψη στον παιδίατρο. Έχει καταγραφεί ότι η λοίμωξη RSV είναι βαρύτερη στα βρέφη ηλικίας κάτω των 6 μηνών, ωστόσο υπάρχουν πλεονεκτήματα και για την χορήγηση του μονοκλωνικού αντισώματος σε βρέφη ηλικίας έως και 1 έτους, άρα η χορήγηση του είναι εγκεκριμένη για τους πρώτους 12 μήνες ζωής

Πηγη: https://www.insider.gr/

Τις πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες εκδίδει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) για την εγκυμοσύνη σε γυναίκες που νοσούν με δρεπανοκυτταρική νόσο. Τα νοσήματα αυτά απασχολούν ιδιαίτερα την Ελλάδα καθώς έχουμε σημαντικό αριθμό φορέων και ασθενών με θαλασσαιμία και δρεπανοκυτταρική αναιμία. Η δρεπανοκυτταρική αναιμία είναι μια κληρονομική αιμοσφαιρινοπάθεια που επηρεάζει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, με συνέπεια το στρογγυλό και εύκαμπτο σχήμα των ερυθρών αιμοσφαιρίων να μετατρέπεται σε ένα δύσκαμπτο «δρεπάνι».

Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι περίπου 50.000 άτομα είναι φορείς της νόσου, ενώ υπάρχουν περίπου 1000 ασθενείς στον εγχώριο πληθυσμό. Για να γεννηθεί ένα μωρό με δρεπανοκυτταρική αναιμία, πρέπει και οι δύο γονείς να φέρουν ένα δρεπανοκυτταρικό χαρακτηριστικό. Σύμφωνα με τη Eurostat, εκτιμάται ότι περίπου 103.000 άτομα νοσούν με δρεπανοκυτταρική αναιμία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για λόγους σύγκρισης, να αναφέρουμε ότι στην Ελλάδα ζουν επίσης περίπου 3000 ασθενείς με μεσογειακή αναιμία.

Κίνδυνοι για τη μητέρα και το νεογνό

Όταν μια γυναίκα με δρεπανοκυτταρική αναιμία μένει έγκυος, υπάρχουν αυξημένοι κίνδυνοι τόσο για την ίδια όσο και για το έμβρυο και το νεογνό που θα φέρει στον κόσμο. Τα αλλοιωμένα ερυθρά αιμοσφαίρια εμποδίζουν την ομαλή ροή του αίματος και την ομαλή αιμάτωση των οργάνων και μπορούν να προκαλέσουν οξεία αναιμία, έντονο πόνο, λοιμώξεις, εγκεφαλικό επεισόδιο, σηψαιμία και πολυοργανική ανεπάρκεια-δηλαδή πολύ σοβαρές καταστάσεις που οδηγούν στο θάνατο. Τα συμπτώματα της δρεπανοκυτταρικής νόσου επιδεινώνονται στην εγκυμοσύνη όπου ο οργανισμός της εγκύου έχει αυξημένες ανάγκες και σε οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.

Οι γυναίκες με δρεπανοκυτταρική νόσο αντιμετωπίζουν 4πλάσιο έως και 11πλάσιο κίνδυνο θανάτου κατά την κύηση ή τον τοκετό και έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν προεκλαμψία, να αποβάλλουν ή να γεννήσουν ένα πρόωρο μωρό. «Οι ασθενείς με αυτές τις κληρονομικές αιματολογικές διαταραχές έχουν δικαίωμα να βιώσουν μια απόλυτα ασφαλή εγκυμοσύνη και έναν ασφαλή τοκετό-κάτι που επιτυγχάνεται μέσα από την σωστή ιατρική παρακολούθηση», επισημαίνει ο Dr. Pascale Allotey, διευθυντής Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας στον ΠΟΥ και στο ειδικό πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανθρώπινη Αναπαραγωγή.

Παραμελημένη νόσος

Οι νέες οδηγίες που εκδίδει ο ΠΟΥ για τους επαγγελματίες υγείας έχουν σαν στόχο να βελτιώσουν την υγεία των εγκύων με δρεπανοκυτταρική νόσο και να διασφαλίσουν πως θα γεννήσουν υγιή μωρά, καθώς η νόσος που αριθμεί παγκοσμίως δεκάδες εκατομμύρια φορείς παραμένει παραμελημένη και υποτιμημένη. Παγκοσμίως ζουν 7.7 εκατ. άνθρωποι με δρεπανοκυτταρική νόσο και ο πληθυσμός αυτός αυξήθηκε κατά 40% από το 2000, καθώς πλέον χάρη στην πρόοδο της ιατρικής οι ασθενείς ζουν περισσότερο και αποκτούν παιδιά. Η δρεπανοκυτταρική νόσος γνωστή με το ακρωνύμιο SCD εκτιμάται ότι προκαλεί διεθνώς περισσότερους από 375.000 θανάτους ετησίως.

Η ασθένεια είναι πιο διαδεδομένη σε περιοχές που πλήττονται και από την ελονοσία όπως η υποσαχάρια Αφρική στην οποία διεθνώς καταγράφονται 8 στα 10 περιστατικά. Επίσης ασθενείς υπάρχουν στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, την Καραϊβική και τη Νότιο Ασία.

Φολικό οξύ και σίδηρος σε συμπληρώματα

Μέχρι τώρα οι οδηγίες κλινικής πράξης για την διαχείριση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας στηρίζονταν σε πρωτόκολλα των εύπορων κρατών που δεν είναι εύκολα εφαρμόσιμα στις πιο φτωχές χώρες, εκεί όπου ωστόσο καταγράφονται τα περισσότερα περιστατικά και οι περισσότεροι θάνατοι.

Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες του ΠΟΥ συστήνονται τα εξής μέτρα: Χορήγηση συμπληρωμάτων φολικού οξέος και σιδήρου, χορήγηση αναλγητικών για τον πόνο, πρόληψη λοιμώξεων και θρομβώσεων, μεταγγίσεις αίματος και αυστηρή παρακολούθηση της πορείας της εγκυμοσύνης από τον θεράποντα ιατρό και το νοσηλευτικό προσωπικό (μαία, νοσοκόμα).

Ελλείψεις αίματος

Κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα επιπλέον πρόβλημα γιατί φεύγουν για διακοπές οι εθελοντές αιμοδότες με συνέπεια να καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις αίματος-κάτι που ισχύει ιδιαίτερα στην πατρίδα μας.

Πρόσφατα αναδύθηκε άλλο ένα πρόβλημα με την επικείμενη αποζημίωση των αιμοδοτών που θα δίνουν πλάσμα (αίματος). Αν ισχύσει αυτό το μοντέλο τότε θα μειωθούν οι αιμοδότες που θα δίνουν αίμα, γιατί θα προτιμούν να δίνουν έναντι αμοιβής πλάσμα.

Ο στιγματισμός των ασθενών

Ένα ακόμα πρόβλημα αφορά στο στίγμα των ανθρώπων που ζουν με αιματολογικά κληρονομικά νοσήματα και στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινίσουμε πως δεν αναφερόμαστε στο «στίγμα» της μεσογειακής αναιμίας-δηλαδή να είσαι φορέας της νόσου, αλλά στον στιγματισμό και την περιθωριοποίηση των νοσούντων. «Είναι πολύ σημαντικό οι γυναίκες με δρεπανοκυτταρική αναιμία να συζητούν από την αρχή της εγκυμοσύνης την ασθένειά τους με το υγειονομικό προσωπικό και να ενημερώνονται για τα όσα πρέπει να κάνουν» επισημαίνει η Dr Doris Chou, που συνέταξε τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ.

Οι γυναίκες που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν και πάσχουν από τέτοιου είδους κληρονομικές διαταραχές πρέπει να παρακολουθούνται από αιματολόγο και το βρέφος από παιδίατρο-αιματολόγο για να αποφευχθούν οι επιπλοκές. Ένα ζήτημα που δυσχεραίνει την καλή κλινική έκβαση αυτών των κυήσεων στα φτωχότερα κράτη αφορά στο γεγονός ότι οι έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες αποκλείονται διαχρονικά από κάθε κλινική μελέτη, με συνέπεια να απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση για τις ανάγκες των ασθενών με δρεπανοκυτταρική νόσο στην κύηση και την γαλουχία.

Θα ακολουθήσουν οδηγίες για εγκυμοσύνη με άλλες υποκείμενες παθήσεις

Αυτές οι οδηγίες του ΠΟΥ είναι οι πρώτες που αφορούν σε ομάδα ασθενειών κατά την κύηση, τον τοκετό και τη γαλουχία. Θα ακολουθήσουν κι άλλες οδηγίες για έγκυες με σακχαρώδη διαβήτη, καρδιαγγειακές παθήσεις, χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, ψυχικές διαταραχές και χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών.

Πηγη: https://www.insider.gr/

ΠΟΥ: Οι πρώτες κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της φροντίδας των εγκύων με δρεπανοκυτταρική νόσο

ΟΠαγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε σήμερα τις πρώτες παγκόσμιες κατευθυντήριες γραμμές για τη διαχείριση της δρεπανοκυτταρικής νόσου ( κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αντιμετωπίζοντας ένα κρίσιμο και αυξανόμενο πρόβλημα υγείας που μπορεί να έχει απειλητικές για τη ζωή συνέπειες τόσο για τις γυναίκες όσο και για τα μωρά.

Η Δρεπανοκυτταρική νόσος είναι μια ομάδα κληρονομικών διαταραχών του αίματος που χαρακτηρίζονται από ανώμαλα σχήματα ερυθρών αιμοσφαιρίων που μοιάζουν με δρεπάνια. Αυτά τα κύτταρα μπορούν να εμποδίσουν τη ροή του αίματος, προκαλώντας σοβαρή αναιμία, επεισόδια έντονου πόνου, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, καθώς και ιατρικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως εγκεφαλικά επεισόδια, σήψη ή ανεπάρκεια

Οι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με τη νόσο εντείνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, λόγω των αυξημένων απαιτήσεων του οργανισμού σε οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Οι γυναίκες που νοσούν αντιμετωπίζουν 4 έως 11 φορές υψηλότερο κίνδυνο μητρικής θνησιμότητας σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν πάσχουν από την ασθένεια. Είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν μαιευτικές επιπλοκές, όπως προεκλαμψία, ενώ τα μωρά τους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θνησιμότητας, πρόωρου τοκετού ή γέννησης ελλιποβαρών μωρών.

«Με ποιοτική υγειονομική περίθαλψη, οι γυναίκες με κληρονομικές αιματολογικές διαταραχές όπως η δρεπανοκυτταρική αναιμία μπορούν να έχουν ασφαλείς και υγιείς εγκυμοσύνες και τοκετούς», δήλωσε η Δρ Pascale Allotey, Διευθύντρια για τη Σεξουαλική και Αναπαραγωγική Υγεία και Έρευνα στον ΠΟΥ και στο Ειδικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανθρώπινη Αναπαραγωγή (HRP).

«Αυτή η νέα κατευθυντήρια γραμμή στοχεύει στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της εγκυμοσύνης για τις γυναίκες που νοσούν. Με την αύξηση της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, απαιτούνται επειγόντως περισσότερες επενδύσεις για την επέκταση της πρόσβασης σε θεραπείες βασισμένες σε επιστημονικά στοιχεία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς και στη διάγνωση και την ενημέρωση σχετικά με αυτή την παραμελημένη ασθένεια».

Υπάρχουν περίπου 7,7 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν με δρεπανοκυτταρική αναιμία σε όλο τον κόσμο – ένας αριθμός που έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 40% από το 2000. Η δρεπανοκυτταρική αναιμία εκτιμάται ότι προκαλεί πάνω από 375 000 θανάτους κάθε χρόνο.

Η νόσος είναι πιο διαδεδομένη σε περιοχές όπου ενδημεί η ελονοσία, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική, όπου καταγράφονται περίπου 8 στις 10 περιπτώσεις, καθώς και σε περιοχές της Μέσης Ανατολής, της Καραϊβικής και της Νότιας Ασίας. Με τις μετακινήσεις του πληθυσμού και τη βελτίωση του προσδόκιμου ζωής, το γονίδιο της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας εξαπλώνεται επίσης σε παγκόσμιο επίπεδο, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότεροι πάροχοι μητρικής φροντίδας πρέπει να γνωρίζουν πώς να διαχειρίζονται τη νόσο.

Προσαρμογή σε χώρες με χαμηλό εισόδημα

Μέχρι τώρα, οι κλινικές οδηγίες για τη διαχείρισή της κατά την εγκυμοσύνη βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό σε πρωτόκολλα από χώρες με υψηλό εισόδημα. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΥ στοχεύουν να παρέχουν τεκμηριωμένες συστάσεις που είναι επίσης σχετικές για περιβάλλοντα με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα, όπου συμβαίνουν οι περισσότερες περιπτώσεις και θάνατοι από τη νόσο. Κατά συνέπεια, οι κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν πάνω από 20 συστάσεις που καλύπτουν:

• Συμπλήρωμα φυλλικού οξέος και σιδήρου, συμπεριλαμβανομένων προσαρμογών για περιοχές όπου ενδημεί η ελονοσία.
• Διαχείριση κρίσεων δρεπανοκυτταρικής αναιμίας και ανακούφιση του πόνου.
• Πρόληψη λοιμώξεων και θρόμβων αίματος
• Χρήση προφυλακτικών μεταγγίσεων αίματος
• Πρόσθετη παρακολούθηση της υγείας της γυναίκας και του μωρού καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Είναι σημαντικό ότι οι κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν την ανάγκη για σεβαστή, εξατομικευμένη φροντίδα, προσαρμοσμένη στις μοναδικές ανάγκες, το ιατρικό ιστορικό και τις προτιμήσεις των γυναικών. Επίσης, αναφέρονται στη σημασία της καταπολέμησης του στίγματος και των διακρίσεων στο πλαίσιο των υπηρεσιών υγείας, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν μείζον πρόβλημα για τα άτομα με τη νόσο σε πολλές χώρες του κόσμου.

«Είναι απαραίτητο οι γυναίκες με δρεπανοκυτταρική αναιμία να μπορούν να συζητήσουν τις επιλογές φροντίδας τους νωρίς στην εγκυμοσύνη — ή ιδανικά πριν — με ενημερωμένους επαγγελματίες υγείας», δήλωσε η Δρ Doris Chou, ιατρός και κύρια συγγραφέας της κατευθυντήριας οδηγίας. «Αυτό βοηθά στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σχετικά με τις θεραπευτικές επιλογές που πρέπει να συνεχιστούν ή να υιοθετηθούν, καθώς και στη συμφωνία για τον τρόπο αντιμετώπισης πιθανών επιπλοκών, ώστε να βελτιστοποιηθούν τα αποτελέσματα για τη γυναίκα, την εγκυμοσύνη της και το μωρό της».

Δεδομένης της πολύπλοκης φύσης αυτών των διαταραχών, εάν μια έγκυος γυναίκα πάσχει από δρεπανοκυτταρική νόσο, η κατευθυντήρια γραμμή επισημαίνει τη σημασία της συμμετοχής εξειδικευμένου και καταρτισμένου προσωπικού στην ομάδα φροντίδας της. Αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν ειδικούς όπως αιματολόγους, καθώς και μαίες, παιδίατρους και μαιευτήρες-γυναικολόγους που παρέχουν υπηρεσίες για την αναπαραγωγική υγεία και την υγεία των νεογνών.

Πρόκειται για μια παραμελημένη πάθηση που παραμένει σημαντικά υποχρηματοδοτημένη και ανεπαρκώς ερευνημένη, παρά την αυξανόμενη επικράτησή της σε όλο τον κόσμο. Ενώ οι θεραπευτικές επιλογές βελτιώνονται για τον γενικό πληθυσμό, η κατευθυντήρια γραμμή υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για περισσότερη έρευνα σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των θεραπειών για έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες – πληθυσμούς που ιστορικά έχουν αποκλειστεί από τις κλινικές δοκιμές.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

20250202985 ΦΕΚ

..

Η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ημικρανία και τις Κεφαλαλγίες (European Migraine and Headache Alliance, EMHA), μαζί με τις οργανώσεις – μέλη της, κορυφαίους επαγγελματίες υγείας και φορείς χάραξης πολιτικής, συγκεντρώθηκαν την Τρίτη 11 Ιουνίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να υποστηρίξουν την ενσωμάτωση της ημικρανίας στη νέα στρατηγική για τη νευρολογική υγεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας 2025 της Επιτροπής Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (European Parliament’s Health Committee, SANT), αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προόδου, καθώς διαχωρίζει τις νευρολογικές παθήσεις από την ψυχική υγεία στον σχεδιασμό υγείας, σε επίπεδο ΕΕ. Η EMHA καλεί, πλέον, τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να διασφαλίσουν ότι η ημικρανία δεν θα παραμείνει εκτός της ευρύτερης στρατηγικής για τη νευρολογική υγεία.

Η ημικρανία, μια σύνθετη βιο-νευρολογική διαταραχή, επηρεάζει έως και το 15% των ενηλίκων στην Ευρώπη και αποτελεί την κύρια αιτία αναπηρίας μεταξύ των νέων γυναικών, σύμφωνα με τη μελέτη Global Burden of Disease 2019. Έχει σημαντικό κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο, που κυμαίνεται από 35 δισεκατομμύρια ευρώ στην Τσεχία έως 557 δισεκατομμύρια ευρώ στη Γερμανία, όπως καταγράφεται στη μελέτη WifOR του 2025. Παρά την υψηλή της συχνότητα και τον μεγάλο της αντίκτυπο στην κοινωνία, η ημικρανία εξακολουθεί να παραμένει υποδιαγνωσμένη, υποθεραπευμένη και υποχρηματοδοτούμενη στα περισσότερα συστήματα υγείας.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ευρωβουλευτές, φορείς χάραξης πολιτικής της ΕΕ, νευρολόγοι, καθώς και εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και διεθνών ενώσεων ασθενών. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, που βασίζονται στην πρόσφατα δημοσιευμένη Λευκή Βίβλο της EMHA. Το έγγραφο αυτό, το οποίο εγκρίθηκε από 37 οργανώσεις ασθενών, παρουσιάζει εξειδικευμένες απόψεις από ειδικούς από περισσότερες από 20 χώρες και ζητά έγκαιρη διάγνωση, ευρύτερη πρόσβαση στην καινοτομία και επίσημη αναγνώριση της ημικρανίας ως νευρολογικής νόσου για τη διασφάλιση χρηματοδότησης και πόρων.

«Ως η ίδια πάσχουσα από ημικρανία, είχα την τιμή να συμμετάσχω στη σημαντική αυτή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Η παρουσία μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήταν ένα ηχηρό μήνυμα ότι οι ασθενείς δεν είναι πλέον αόρατοι», δήλωσε η Λία Μπάρμπα, εκπρόσωπος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος. «Μέσα από τον διάλογο με εκπροσώπους συλλόγων και επιστημονικών φορέων απ’ όλο τον κόσμο, διαπιστώσαμε τη βαθιά ομοιομορφία των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, καθώς και την ανάγκη κοινών πολιτικών λύσεων. Η συλλογική προσπάθεια για την ένταξη της ημικρανίας στην Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία της ΕΕ ενισχύει και τις δικές μας εθνικές διεκδικήσεις».

Ανάλογες εμπειρίες και κοινά αιτήματα κατέθεσαν εκπρόσωποι από την Ασία και τις ΗΠΑ, με τον Eric Liu (Ταϊβάν) και τον Kihan Park (Κορέα) να τονίζουν την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση και ισότιμη πρόσβαση. Η Brandi Underwood, Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου της Alliance for Headache Disorders Advocacy, υπογράμμισε ότι η υπεράσπιση των ασθενών πρέπει να υπερβαίνει τα σύνορα, καθώς τα εμπόδια και τα βάρη της νόσου είναι παγκόσμια.
Προτεραιότητες πολιτικής και έκκληση για δράση

Οι συμμετέχοντες κάλεσαν για ισχυρότερη πολιτική βούληση ώστε να τερματιστεί η μακροχρόνια παραμέληση της ημικρανίας στα θέματα υγείας της ΕΕ.

Από ελληνικής πλευράς, το “παρών” έδωσε ο ευρωβουλευτής Γιώργος Αυτιάς, από την ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, εκλεγμένος με τη Νέα Δημοκρατία, ο οποίος σημείωσε: «Θεωρώ ότι η ημικρανία αποτελεί μια από τις πιο υποτιμημένες νευρολογικές παθήσεις της εποχής μας. Η συμμετοχή μου στη συνάντηση της EMHA είχε ιδιαίτερη σημασία, τόσο λόγω της θεσμικής μου ιδιότητας, αλλά ακόμα περισσότερο λόγω της προσωπικής μου εμπειρίας, καθώς υπάρχουν στιγμές που ‘χάνω το κεφάλι μου’. Η ένταξη της ημικρανίας στη Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία της ΕΕ είναι ένα κρίσιμο πρώτο βήμα. Ως χώρα, έχουμε την υποχρέωση να δούμε την ημικρανία όχι ως μια απλή κεφαλαλγία, αλλά ως μια νόσο με τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα που βρίσκεται παντού γύρω μας. Πρέπει να επενδύσουμε ως κράτος στην έγκαιρη διάγνωση, στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και στην καθολική πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες. Η ΕΕ άνοιξε τον δρόμο και ελπίζω η Ελλάδα να ακολουθήσει».

Οι ομιλητές της συνάντησης τόνισαν επίσης την ανάγκη ενσωμάτωσης της ημικρανίας στον πανευρωπαϊκό σχεδιασμό του υγειονομικού δυναμικού της ΕΕ, περιλαμβανομένης της τυποποιημένης εκπαίδευσης για γενικούς ιατρούς, νευρολόγους και επαγγελματίες ιατρικής της εργασίας. Το οικονομικό όφελος από την έγκαιρη δράση αποτέλεσε, επίσης, βασικό θέμα. Όπως αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο, η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση σε στοχευμένες θεραπείες μπορούν να μειώσουν σημαντικά το προσωπικό και κοινωνικό βάρος της ημικρανίας, ιδιαίτερα στις γυναίκες σε παραγωγική εργασιακή ηλικία, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα. Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια δεδομένα του WifOR (2025), το κοινωνικοοικονομικό βάρος της ημικρανίας είναι μεγαλύτερο για τις γυναίκες από ό,τι για τους άνδρες και στις έξι χώρες της ΕΕ που περιλαμβάνονται στη μελέτη.

Η EMHA ζήτησε πολιτικές υγείας στοχευμένες ανάλογα με το φύλο και συγκεκριμένα στο γυναικείο φύλο, οι οποίες να αναγνωρίζουν τον αντίκτυπο της ημικρανίας, πέρα από τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, και να ευθυγραμμίζονται με τις στρατηγικές της ΕΕ για την ανθεκτικότητα, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα του ανθρώπινου δυναμικού.

Η εκδήλωση αποτέλεσε, επίσης, πλατφόρμα ενίσχυσης των εθνικών εκστρατειών υπεράσπισης, δείχνοντας πώς οι πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να στηρίξουν και να ενισχυθούν από εθνικές μεταρρυθμίσεις. Οι ενώσεις ασθενών και οι κλινικοί ιατροί τόνισαν την ανάγκη για συστημικές αλλαγές προσαρμοσμένες στις τοπικές πραγματικότητες.

Ο εξειδικευμένος στις ημικρανίες νευρολόγος και Επιστημονικός Σύμβουλος του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος Δρ. Μιχάλης Βικελής επισήμανε: «Οι ασθενείς με ημικρανία στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα εμπόδια στην πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα. Οι σύγχρονες προφυλακτικές θεραπείες, ακόμη και όταν κρίνεται ιατρικά αναγκαίο να χορηγηθούν, απαιτούν την έγκριση μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ) — μιας διαδικασίας χρονοβόρας και αποτρεπτικής που οδηγεί στον αποκλεισμό πολλών ασθενών από τις νεότερες, ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες θεραπείες. Η μη αποζημίωση των καινοτόμων φαρμάκων για το σύνολο των ημικρανικών που τις έχουν ανάγκη, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι ασθενείς πολύ συχνά υποθεραπεύονται με τις γνωστές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η δράση σε επίπεδο ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση αξιοπρέπειας, αναγνώρισης και δίκαιης φροντίδας για όλους τους ασθενείς με ημικρανία – τόσο στην Ελλάδα όσο και σε όλη την Ευρώπη».

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μία κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Δέσμευση: η ημικρανία δεν πρέπει πλέον να παραμένει στο περιθώριο. Η EMHA και οι εταίροι της κάλεσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή SANT να διασφαλίσουν ότι η τελική Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία θα περιλαμβάνει την ημικρανία ως προτεραιότητα και θα υποστηρίξει τη μακροχρόνια καθυστέρηση στην πρόοδο της φροντίδας για την ημικρανία σε όλη την Ευρώπη.

Πηγη: https://www.healthreport.gr