Ροή

Μια εξαετία μετά την έναρξη της Covid 19 πανδημίας, η παγκόσμια κοινότητα είναι πιο προετοιμασμένη, αλλά οι περικοπές στη χρηματοδότηση της Υγείας και η στροφή των πόρων στην άμυνα και τους εξοπλισμούς καθιστούν την πολυεπίπεδη πρόοδο που συντελέστηκε, εύθραυστη.

Πριν από έξι χρόνια, ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, σήμανε τον υψηλότερο παγκόσμιο συναγερμό που ήταν διαθέσιμος βάσει του διεθνούς δικαίου εκείνη την εποχή, κηρύσσοντας το ξέσπασμα μιας νέας νόσου του κορονοϊού (αργότερα γνωστής ως COVID-19) ως Έκτακτη Ανάγκη Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ανησυχίας (PHEIC).

Η απάντηση είναι αμφίσημη: Και ναι και όχι. Από πολλές απόψεις, ο κόσμος είναι καλύτερα προετοιμασμένος επειδή έχουν ληφθεί ουσιαστικά, συγκεκριμένα μέτρα για την ενίσχυση της ετοιμότητας.

Τα 15 διδάγματα και οφέλη από την COVID-19

«Η πανδημία μας δίδαξε όλους πολλά μαθήματα – ειδικά ότι οι παγκόσμιες απειλές απαιτούν παγκόσμια αντίδραση», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, κατά την έναρξη της 158ης συνόδου του Εκτελεστικού Συμβουλίου και τόνισε πως η αλληλεγγύη είναι η καλύτερη ανοσία.

Εφαρμόζοντας τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την COVID-19, ο ΠΟΥ, τα κράτη μέλη και οι εταίροι έχουν επιφέρει σημαντικές προόδους στην ετοιμότητα, την πρόληψη και την αντιμετώπιση πανδημιών. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

– Οι τροποποιήσεις του Διεθνούς Κανονισμού Υγείας (ΔΚΥ) για την ενίσχυση των εθνικών ικανοτήτων που τέθηκαν σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2025

– Ο Κόμβος του ΠΟΥ για την Πληροφόρηση για Πανδημίες και Επιδημίες ξεκίνησε μια σημαντική ενημέρωση του συστήματος Επιδημικής Πληροφόρησης από Ανοιχτές Πηγές (EIOS) , αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη για να υποστηρίξει περισσότερες από 110 χώρες στον εντοπισμό και την ταχύτερη αντίδραση σε νέες απειλές.

– Οι δυνατότητες γονιδιωματικής αλληλούχισης παγκοσμίως έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια και, μέσω του Διεθνούς Δικτύου Επιτήρησης Παθογόνων, περισσότερες από 110 χώρες έχουν ενισχύσει τη γονιδιωματική επιτήρηση για την παρακολούθηση παθογόνων με δυναμικό επιδημίας και πανδημίας και την επιτάχυνση των δράσεων αντίδρασης.

– Οι παγκόσμιες προσπάθειες για την επέκταση της τοπικής, δίκαιης ανάπτυξης και παραγωγής εμβολίων, διαγνωστικών και θεραπειών έχουν επιταχυνθεί μέσω πρωτοβουλιών όπως ο κόμβος μεταφοράς τεχνολογίας mRNA στο Κέιπ Τάουν, το κέντρο εκπαίδευσής του στη Σεούλ και το Δίκτυο Προσωρινών Ιατρικών Αντιμέτρων.

– Η Ακαδημία του ΠΟΥ στη Γαλλία θα βοηθήσει στην ενίσχυση των ικανοτήτων των χωρών για την ετοιμότητα σε περίπτωση πανδημίας, μεταξύ άλλων μέσω εκπαιδεύσεων προσομοίωσης.

– Το Παγκόσμιο Σώμα Έκτακτης Ανάγκης για την Υγεία συστάθηκε από τον ΠΟΥ το 2023 ως απάντηση στα κενά και τις προκλήσεις που εντοπίστηκαν κατά την αντιμετώπιση της COVID- 19. Το Σώμα υποστηρίζει χώρες που αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας αξιολογώντας τις ικανότητες του εργατικού δυναμικού έκτακτης ανάγκης, αναπτύσσοντας γρήγορα υποστήριξη σε επείγουσες καταστάσεις και δημιουργώντας ένα δίκτυο ηγετών έκτακτης ανάγκης από πολλές χώρες για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και τον συντονισμό των αντιδράσεων· και

– Η Παγκόσμια Επισκόπηση Υγείας και Ετοιμότητας (UHPR) συνεχίζει να βοηθά τις χώρες να εντοπίζουν κενά και να ενισχύουν την λογοδοσία.

Άλλες εργασίες, που προηγήθηκαν της πανδημίας, συνεχίζουν να ενισχύουν την ετοιμότητα, την πρόληψη και την αντιμετώπιση πανδημιών:

– 121 χώρες διαθέτουν πλέον εθνικούς φορείς δημόσιας υγείας υπεύθυνους για τις προσπάθειες πρόληψης, ετοιμότητας, αντιμετώπισης και ανθεκτικότητας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας·

– 20 χώρες ολοκλήρωσαν τις Κοινές Εξωτερικές Αξιολογήσεις, 195 Συμβαλλόμενα Κράτη υπέβαλαν ετήσιες εκθέσεις ΔΥΚ, 22 χώρες ολοκλήρωσαν τα Εθνικά Σχέδια Δράσης για την Υγειονομική Ασφάλεια·

– Το Παγκόσμιο Σύστημα Επιτήρησης και Αντιμετώπισης της Γρίπης (GISRS) επεξεργάζεται περισσότερα από 12 εκατομμύρια δείγματα παγκοσμίως ετησίως για τον χαρακτηρισμό της γρίπης και για την ενημέρωση των εποχικών εμβολίων γρίπης, καθώς και για τη σύσταση ιών της γρίπης των πτηνών για παραγωγή μεταξύ πανδημιών

– Σύμφωνα με το Πλαίσιο Ετοιμότητας για Πανδημίες Γρίπης (PIP), ο ΠΟΥ υπέγραψε οκτώ νέες συμφωνίες το 2025, ανεβάζοντας το σύνολο σε 19 συμβάσεις με κατασκευαστές προϊόντων για πανδημίες. Αυτές οι συμφωνίες έχουν εξασφαλίσει πρόσβαση σε αντιιικά, διαγνωστικά, σύριγγες και περισσότερα από 900 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων για μελλοντικές πανδημίες γρίπης.

Αυτά είναι αξιοσημείωτα επιτεύγματα, που αντικατοπτρίζουν μια κοινή παγκόσμια δέσμευση για συνεργασία πέρα ​​από εθνικά σύνορα, σε όλους τους τομείς, ώστε να μην αντιμετωπίσουμε ποτέ ξανά μια πανδημία απροετοίμαστοι και να μην αφήσουμε κανέναν πίσω.

Τα παραδείγματα των ιών Έμπολα και Μάρμπουργκ

Τα κράτη μέλη του ΠΟΥ έχουν λάβει αποφάσεις που έχουν ενισχύσει την ικανότητα του κόσμου όχι μόνο να αντιδρά ταχύτερα και να μετριάζει τον αντίκτυπο μελλοντικών πανδημιών, αλλά και να τις αποτρέπει εξαρχής.

Οι πρόσφατες αντιδράσεις στις επιδημίες Έμπολα και Μάρμπουργκ δείχνουν ξεκάθαρα αυτή την πρόοδο σε εθνικό επίπεδο με την υποστήριξη του ΠΟΥ. Ο Έμπολα, μια ασθένεια για την οποία κάποτε δεν υπήρχαν εμβόλια, δεν υπήρχε ταχεία διάγνωση και υπήρχαν περιορισμένες επιλογές θεραπείας – που οδήγησε σε καταστροφική απώλεια ζωών στη Δυτική Αφρική πριν από 10 χρόνια – έχει έκτοτε μεταμορφωθεί.

Τα πιο πρόσφατα κρούσματα Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στο Μάρμπουργκ, στη Ρουάντα, την Τανζανία και την Αιθιοπία, περιορίστηκαν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, με περιορισμένη εξάπλωση και χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας. Οι αντιδράσεις σε αυτά τα κρούσματα καθοδηγήθηκαν από εθνικούς θεσμούς, με την υποστήριξη του ΠΟΥ.

Εύθραυστα οφέλη

Πρόσφατα έχουν προκληθεί σοβαρές αναταραχές στην παγκόσμια υγεία. Η χρηματοδότηση συνεχίζει να μετατοπίζεται από την υγεία προς την άμυνα και την εθνική ασφάλεια, θέτοντας σε κίνδυνο τα ίδια τα συστήματα που ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια της COVID-19 για την προστασία των χωρών από μελλοντικές πανδημίες, παρότι οι πανδημίες αποτελούν απειλές για την εθνική ασφάλεια.

Η επένδυση στην ετοιμότητα είναι μια επένδυση σε:

– ζωές που σώθηκαν
– οικονομίες που προστατεύονται
– οι κοινωνίες σταθεροποιήθηκαν.

Ο ΠΟΥ θυμίζει πως τα παθογόνα δεν σέβονται σύνορα. Καμία χώρα δεν μπορεί να αποτρέψει ή να διαχειριστεί μια πανδημία μόνη της. Η παγκόσμια ασφάλεια της υγείας απαιτεί συνεργασία μεταξύ τομέων, μεταξύ κυβερνήσεων και μεταξύ περιφερειών. Η ετοιμότητα απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση. Η ώρα για προετοιμασία είναι τώρα – πριν χτυπήσει η επόμενη πανδημία.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Ο καρκίνος των ωοθηκών παραμένει μία από τις πιο επιθετικές γυναικολογικές κακοήθειες, με τη διάγνωση συχνά να γίνεται σε προχωρημένα στάδια. Η επιστημονική κοινότητα στρέφεται πλέον σε στρατηγικές πρωτογενούς πρόληψης, με την προληπτική αμφοτερόπλευρη σαλπιγγεκτομή να αναδεικνύεται ως μια πολλά υποσχόμενη επιλογή.

Σχετικά με τη νέα κατανόηση της προέλευσης του καρκίνου των ωοθηκών, τα σύγχρονα παθολογοανατομικά και μοριακά δεδομένα έχουν ανατρέψει την παραδοσιακή αντίληψη για την προέλευση των υψηλής κακοήθειας ορώδων καρκινωμάτων. Μεγάλο μέρος αυτών των όγκων φαίνεται να έχει αφετηρία από το επιθήλιο των σαλπίγγων και όχι από τις ίδιες τις ωοθήκες. Η ανακάλυψη αυτή έχει οδηγήσει στη λογική ότι η αφαίρεση των σαλπίγγων μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον κίνδυνο μελλοντικής ανάπτυξης σαλπιγγο-ωοθηκικού καρκίνου.

Τα ευρήματα της συστηματικής ανασκόπησης στο JAMA

Το άρθρο που δημοσιεύτηκε στο JAMA παρουσιάζει τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Γυναικολογικής Ογκολογίας (ESGO), βασισμένες σε ανασκόπηση μελετών από το 2000 έως το 2025. Η ανάλυση περιλαμβάνει δεδομένα για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου, την ασφάλεια της επέμβασης και τις επιπτώσεις στη λειτουργία των ωοθηκών.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα, Δρ. Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι η προληπτική αμφοτερόπλευρη σαλπιγγεκτομή συνδέεται με σημαντική μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου. Μελέτες δείχνουν ότι ο σχετικός κίνδυνος μειώνεται κατά 42% έως 80%, με τα αποτελέσματα να είναι συνεπή παρά την απουσία τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών.

Επίδραση στη λειτουργία των ωοθηκών

Κεντρικό ζήτημα αποτελεί η πιθανή επίδραση της επέμβασης στο ωοθηκικό απόθεμα και στη μακροπρόθεσμη ενδοκρινική λειτουργία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι βραχυπρόθεσμα δεν παρατηρείται μείωση σε δείκτες όπως η AMH, η FSH και η οιστραδιόλη. Ωστόσο, τα δεδομένα για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις παραμένουν ασαφή. Ορισμένες μελέτες αναφέρουν αυξημένα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα, ενώ άλλες δεν καταγράφουν διαφορές στην ηλικία εμμηνόπαυσης ή στην ανάγκη ορμονικής θεραπείας.

Ασφάλεια και χειρουργική εφικτότητα

Η προληπτική σαλπιγγεκτομή θεωρείται τεχνικά ασφαλής όταν πραγματοποιείται παράλληλα με άλλες γυναικολογικές επεμβάσεις, όπως  είναι η υστερεκτομή ή καισαρική τομή. Η προσθήκη της δεν αυξάνει σημαντικά τον χειρουργικό χρόνο ούτε τα ποσοστά επιπλοκών. Σε περιπτώσεις κολπικής υστερεκτομής ή εκτεταμένων συμφύσεων, η τεχνική δυσκολία μπορεί να είναι μεγαλύτερη, γεγονός που απαιτεί προσεκτική επιλογή ασθενών.

Η ανάγκη εξατομικευμένης συμβουλευτικής

Το άρθρο υπογραμμίζει ότι η προληπτική αμφοτερόπλευρη σαλπιγγεκτομή μπορεί να εξεταστεί και σε επιλεγμένες μη γυναικολογικές επεμβάσεις της κοιλίας ή της πυέλου, αν και τα δεδομένα είναι περιορισμένα. Σε κάθε περίπτωση, η προεγχειρητική συμβουλευτική πρέπει να είναι εξατομικευμένη, με σαφή ενημέρωση για τον προληπτικό χαρακτήρα της επέμβασης, τη μόνιμη απώλεια γονιμότητας και τα σημεία αβεβαιότητας.

Η προληπτική αμφοτερόπλευρη σαλπιγγεκτομή αναδεικνύεται ως μια πολλά υποσχόμενη στρατηγική πρωτογενούς πρόληψης του σαλπιγγο-ωοθηκικού καρκίνου, με σημαντικό δυνητικό όφελος για τη δημόσια υγεία. Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για την πλήρη κατανόηση των ενδοκρινικών και ποιοτικών επιπτώσεων της επέμβασης.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Πληροφόρηση σχετικά με τη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις
Το ενημερωτικό πρόγραμμα Organmeetings επιστρέφει την Τετάρτη 18 Μαρτίου, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση, συνεχίζοντας τις προσπάθειες ανάδειξης και πληροφόρησης σχετικά με τη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις. Πρόκειται για το ενημερωτικό διαδικτυακό πρόγραμμα που φωτίζει όλες τις πτυχές της δωρεάς οργάνων και των μεταμοσχεύσεων, εξηγώντας τι είναι αλήθεια και τι μύθος, πώς λειτουργεί το σύστημα στην Ελλάδα σήμερα και ποιος είναι ο ρόλος του καθενός μας σε αυτήν την αλυσίδα ζωής. Τα Organmeetings διοργανώνονται από το Ίδρυμα Ωνάση, υπό την επιστημονική αιγίδα του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων και του Ωνάσειου Νοσοκομείου, και απευθύνονται σε επιχειρήσεις, οργανισμούς, συλλόγους, φορείς και επαγγελματίες που επιθυμούν να προσφέρουν στους ανθρώπους τους έγκυρη γνώση και ουσιαστική ενημέρωση γύρω από ένα θέμα βαθιά ανθρώπινο και κοινωνικά κρίσιμο. Τα σεμινάρια παρουσιάζονται από εξειδικευμένα στελέχη του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων, με στόχο όχι απλώς την παράθεση πληροφοριών, αλλά την κατανόηση, τον διάλογο και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης. Οι συμμετέχοντες φορείς και οι συμμετέχουσες εταιρείες λαμβάνουν 2ετή πιστοποίηση από τον ΕΟΜ.

Πηγη:HealthDaily

Με βάση το μοριακό προφίλ του όγκου
Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη κακοήθεια του γυναικολογικού συστήματος στις ανεπτυγμένες χώρες. Εμφανίζεται κυρίως σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και συχνά διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο, με συμπτώματα όπως η μη φυσιολογική κολπική αιμορραγία. Παρά τη γενικά καλή πρόγνωση, ένα ποσοστό ασθενών ανήκει στην ομάδα ενδιάμεσου ή υψηλού-ενδιάμεσου κινδύνου υποτροπής, όπου οι αποφάσεις για τη επικουρική θεραπεία είναι πιο σύνθετες. Τα τελευταία χρόνια, η μοριακή ταξινόμηση του καρκίνου του ενδομητρίου έχει αναδειχθεί ως κρίσιμο εργαλείο για την ακριβέστερη εκτίμηση του κινδύνου και την εξατομίκευση της θεραπείας.

Η πρόσφατη μελέτη φάσης ΙΙΙ (PORTEC-4a), που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό The Lancet Oncology (Lancet Oncol. 2026 Jan;27(1):23-35. doi: 10.1016/S1470-2045(25)00612-6.), έδειξε ότι η επικουρική θεραπεία βασισμένη στο μοριακό προφίλ του όγκου είναι ασφαλής και αποτελεσματική σε ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου υψηλού-ενδιάμεσου κινδύνου, επιτρέποντας σε σχεδόν τις μισές γυναίκες να αποφύγουν την ακτινοθεραπεία χωρίς να επιβαρύνεται η ογκολογική έκβαση της νόσου.

Η μελέτη PORTEC-4a σχεδιάστηκε για να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα της σύγχρονης ογκολογίας για το εάν μπορούν τα μοριακά χαρακτηριστικά του όγκου να καθορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την ανάγκη για επικουρική θεραπεία σε σύγκριση με τα παραδοσιακά κλινικοπαθολογικά κριτήρια. Στη μελέτη συμμετείχαν 564 γυναίκες από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες τυχαιοποιήθηκαν σε αναλογία 2:1 είτε σε ομάδα θεραπείας βάσει μοριακού προφίλ είτε σε ομάδα που έλαβε την καθιερωμένη θεραπεία. Το κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης ήταν η πενταετής επίπτωση κολπικής υποτροπής ως πρώτο συμβάν. Με μέση παρακολούθηση σχεδόν πέντε ετών, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μοριακά καθοδηγούμενη στρατηγική δεν ήταν κατώτερη της τυπικής θεραπείας. Παρότι το ποσοστό κολπικής υποτροπής ήταν αριθμητικά υψηλότερο στην ομάδα μοριακού προφίλ (4,5% έναντι 1,6%), η διαφορά παρέμεινε εντός των προκαθορισμένων ορίων ισοδυναμίας, επιβεβαιώνοντας τη μη κατωτερότητα της νέας προσέγγισης. Συνολικά, η μελέτη PORTEC-4a προσφέρει ισχυρές ενδείξεις ότι η ενσωμάτωση του μοριακού προφίλ στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων μπορεί να αλλάξει την κλινική πρακτική.

Πηγη:HealthDaily

Τι δείχνουν τα επιδημιολογικά δεδομένα, σύμφωνα με την ΕΟΕ
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της επιστημονικά τεκμηριωμένης ενημέρωσης για τους καρκίνους που αφορούν το ουροποιητικό και το ανδρικό γεννητικό σύστημα. Η ΕΟΕ υπογραμμίζει τη σημασία της τακτικής ουρολογικής παρακολούθησης και της έγκαιρης προσφυγής στον ειδικό ουρολόγο, ιδίως σε πληθυσμούς αυξημένου κινδύνου. Οι ουρολογικοί καρκίνοι αποτελούν σημαντικό μέρος της συνολικής ογκολογικής νοσηρότητας στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα. Ο καρκίνος του προστάτη συγκαταλέγεται στους συχνότερους καρκίνους στους άνδρες, ενώ ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης και ο καρκίνος του νεφρού εμφανίζουν επίσης αξιοσημείωτη επίπτωση, με ουσιαστικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία. Τέλος, ο καρκίνος του πέους και του όρχεως, παρότι σπανιότεροι σε απόλυτους αριθμούς, απαιτούν ιδιαίτερη εγρήγορση, καθώς η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή ενημέρωση μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την πορεία της νόσου και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Όσον αφορά την Ευρώπη, η European Association of Urology(EAU) επισημαίνει ότι οι ουρολογικοί καρκίνοι συγκαταλέγονται μεταξύ των συχνότερων κακοηθειών στους άνδρες. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ογκολογικές προκλήσεις σε διεθνές επίπεδο. Σε παγκόσμια κλίμακα, συγκαταλέγεται στις δέκα συχνότερες μορφές καρκίνου, καταλαμβάνοντας την 9η θέση ως προς τη συχνότητα. Στην Ευρώπη, είναι η 5η συνηθέστερη καρκινική διάγνωση και η 9η κύρια αιτία θνησιμότητας από καρκίνο.

Πηγη:HealthDaily

Μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη σε 12 εκατομμύρια νέους από τον Καναδά
Οι νεότερες γενιές διαγιγνώσκονται συχνότερα και σε μικρότερη ηλικία με ψυχωτικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια, σε σύγκριση με άτομα που γεννήθηκαν σε προηγούμενες δεκαετίες, σύμφωνα με μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση CMAJ (Canadian Medical Association Journal). Αντίστοιχες τάσεις έχουν καταγραφεί και σε πρόσφατες μελέτες από τη Δανία και την Αυστραλία, οι οποίες διαπίστωσαν αύξηση των διαγνώσεων σχιζοφρένειας σε νεότερες ηλικιακές ομάδες. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη και ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ειδικά για παιδιά, εφήβους και νέους ενήλικες. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερα από 12 εκατομμύρια άτομα που γεννήθηκαν στο Οντάριο του Καναδά μεταξύ 1960 και 2009. Από το σύνολο αυτό, 152.587 άτομα διαγνώστηκαν με κάποια μορφή ψυχωτικής διαταραχής. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η ετήσια συχνότητα εμφάνισης ψυχωτικών διαταραχών αυξήθηκε κατά 60% στα άτομα ηλικίας 14 έως 20 ετών, ενώ παρέμεινε σταθερή ή παρουσίασε μείωση στις ηλικίες 21 έως 50 ετών. Η αύξηση των νέων περιστατικών έγινε εμφανής κυρίως σε άτομα που γεννήθηκαν από τη δεκαετία του 1980 και μετά. Ενδεικτικά, όσοι γεννήθηκαν την περίοδο 2000-2004 εμφάνισαν 70% υψηλότερο ποσοστό νέων διαγνώσεων σε σύγκριση με όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1975-1979. Ο συνολικός αριθμός ατόμων που διαγνώστηκαν με ψυχωτική διαταραχή μέχρι την ηλικία των 30 ετών αυξήθηκε κατά 37,5% για τη γενιά 1990-1994, σε σύγκριση με εκείνη των γεννημένων το 1975-1979. Ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά καταγράφηκαν σε άτομα με μη συναισθηματικού τύπου ψυχωτικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αύξηση των περιστατικών πιθανότατα οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η μεγαλύτερη ηλικία των γονέων, το κοινωνικοοικονομικό στρες, οι αρνητικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία, καθώς και η αυξημένη χρήση ουσιών, όπως κάνναβη, διεγερτικά, παραισθησιογόνα και συνθετικά ναρκωτικά, ιδιαίτερα τις τελευταίες δύο δεκαετίες

Πηγη:HealthDaily

Έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαπραγματεύσεις με τις εταιρείες μέσω ΕΟΠΥΥ για την αποζημίωση των βιοδεικτών
«Το τελευταίο πράγμα το οποίο τώρα σχεδιάζουμε και είναι σε φάση υλοποίησης, είναι ότι σε συνεργασία με το ΕΚΠΑ στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων του Υπουργείου Υγείας για την περίοδο ’26-’30, δεσμεύουμε ένα μεγάλο ποσό για να μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε ως Υπουργείο Υγείας το εθνικό σχέδιο δράσης για τον καρκίνο το οποίο αποτελεί μεγάλη ευθύνη για εμάς να γίνει πραγματικότητα», δήλωσε ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης στην ομιλία του στο πλαίσιο του 10ου Ετήσιου Συνεδρίου της ΕΛΛΟΚ: «Ο άνθρωπος στο επίκεντρο – Χτίζοντας Γέφυρες Φροντίδας».

«Θέλω να στοχοθετήσω την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου επικεφαλής της ομάδας εργασίας για αυτό το εθνικό σχέδιο δράσης, γιατί έχετε την εμπιστοσύνη των ογκολογικών ασθενών. Δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιον καλύτερο που να μπορεί να συνενώσει την διυπουργική ανάγκη να σχεδιάσουμε ένα εθνικό σχέδιο το οποίο τελικά θα μας πει πού βρισκόμαστε σήμερα, πού θέλουμε να πάμε και ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε για να φτάσουμε στο στόχο μας», πρόσθεσε στη συνέχεια ο κ. Γεωργιάδης προσθέτοντας ότι με αυτή τη συνεργασία, σε λίγους μήνες να θα έχει δημιουργηθεί ένα πλαίσιο το οποίο και οι διάδοχοί του στο Υπουργείο Υγείας και οι επόμενες Κυβερνήσεις θα μπορούν να ακολουθήσουν ως ένα οδηγό για το πώς θα γίνει η ζωή των ανθρώπων καλύτερη.

Αναφορικά με το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών, ανέφερε ότι στο νομοσχέδιο το οποίο βγαίνει σε δημόσια διαβούλευση περίπου σε 10 μέρες, προστέθηκε άρθρο που εξελίσσει το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών σε app για το κινητό τηλέφωνο. Με αυτό τον τρόπο, θα μπορούν οι ογκολογικοί ασθενείς και οι γιατροί τους να το χρησιμοποιούν πλέον και σε μορφή όχι απλώς διαδικτυακού ιστότοπου και ηλεκτρονικού φακέλου αλλά και σε application στο κινητό τους τηλέφωνο.

Για την αποζημίωση των βιοδεικτών, δήλωσε ότι έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαπραγματεύσεις με τις εταιρείες μέσω ΕΟΠΥΥ για την αποζημίωσή τους. ο Υπουργός Υγείας ανέφερε ακόμα, ότι το κέντρο ανοσοθεραπείας στο νοσοκομείο Παπανικολάου θα παραδοθεί μέχρι το Πάσχα, το ακτινοθεραπευτικό κέντρο του νοσοκομείου Σωτηρία θα παραδοθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου και θα είναι το μεγαλύτερο ακτινοθεραπευτικό κέντρο στην Ελλάδα, ενώ η πρώτη ογκολογική κλινική της κεντρικής Ελλάδος στη Λαμία θα εγκαινιαστεί και αυτή περίπου μετά το Πάσχα.

Τέλος, ο κ. Γεωργιάδης μίλησε για την ανάγκη διαμόρφωσης πλαισίου, για την παραγωγή καινοτόμων θεραπειών στις δημόσιες δομές, διότι όπως σημείωσε μόνο μέσω αυτού του τρόπου θα μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το κόστος αυτών των θεραπειών. Όπως ανέφερε η αύξηση της δαπάνης των νοσοκομειακών φαρμάκων μεταξύ 2023-2024 ήταν μηδενική αλλά μεταξύ 2024-2025 ήταν περίπου 10% μόνο στα ογκολογικά φάρμακα. «Αυτό σημαίνει ότι έχουμε πολύ μεγάλη, προϊόντος του χρόνου, ανάγκη τέτοιου τύπου θεραπειών, που προφανώς θα στρέψουν σε πολύ μεγάλη πρόκληση τους προϋπολογισμούς του Εθνικού Συστήματος, αν αυτή η τάση συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια. Άρα για να μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε θα πρέπει να μπορούμε να προχωρήσουμε και εμείς, στην δική μας παραγωγή τέτοιου τύπου θεραπειών και το δημόσιο θα πρέπει να πρωταγωνιστήσει σε αυτό με πολύ μεγάλη ταχύτητα» δήλωσε.

Πηγη:HealthDaily

Η βιοφαρμακευτική καινοτομία και η εξατομικευμένη ιατρική αλλάζουν τα δεδομένα στην ογκολογία. Ωστόσο, η ισότιμη πρόσβαση των ασθενών παραμένει κρίσιμο ζητούμενο.

Η ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στις σύγχρονες θεραπείες βρέθηκε στο επίκεντρο συνέντευξης Τύπου που διοργάνωσε η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν οι επιστημονικές εξελίξεις που μεταμορφώνουν την πρόγνωση της νόσου, αλλά και οι προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας.

Η ανάγκη εθνικού σχεδιασμού για βιώσιμη ογκολογική φροντίδα

Τη συζήτηση συντόνισε ο αντιπρόεδρος της ΕΟΠΕ, Αριστοτέλης Μπάμιας, ο οποίος υπογράμμισε ότι η βιώσιμη αντιμετώπιση του καρκίνου απαιτεί συνεκτικό εθνικό σχεδιασμό. Όπως ανέφερε, η ογκολογική φροντίδα οφείλει να βασίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες: πρόληψη στον γενικό πληθυσμό, έγκαιρη διάγνωση, ισότιμη πρόσβαση στην καινοτομία και συστηματική υποστήριξη των επιζώντων.

Παράλληλα, τόνισε ότι η σύγχρονη ογκολογία δεν περιορίζεται μόνο στη βελτίωση της θεραπείας, αλλά επεκτείνεται στην οργάνωση ενός αποτελεσματικότερου συστήματος υγείας με τον ασθενή στο επίκεντρο.

Οι επιστημονικές εξελίξεις αλλάζουν την πρόγνωση του καρκίνου

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η πρόγνωση των περισσότερων μορφών καρκίνου έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία 30 χρόνια. Η πρόοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην ανάπτυξη οργανωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, αλλά και στις σημαντικές εξελίξεις στη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Η συμβολή της μοριακής βιολογίας, της εξατομικευμένης ιατρικής, των στοχευμένων θεραπειών και της ανοσοθεραπείας έχει ήδη μετατρέψει πολλές μορφές μεταστατικού καρκίνου σε χρόνιες παθήσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί ακόμη και σε πλήρη ίαση.

Το Εθνικό Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και η νέα εποχή στην πρόληψη

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο παρουσιάστηκε από τον εκπρόσωπο του ΕΟΔΥ, Δημήτριος Χατζηγεωργίου. Το πρόγραμμα, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης.

Η δράση καλύπτει τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου, προσφέροντας δωρεάν και καθολική πρόσβαση στον πληθυσμό. Επιπλέον, αξιοποιεί ψηφιακές διαδικασίες, άυλα παραπεμπτικά και ενεργητική πρόσκληση των πολιτών, εισάγοντας σύγχρονες πρακτικές screening όπως HPV-DNA testing και self-tests.

Οι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου και η σημασία του τρόπου ζωής

Ο Παθολόγος – Ογκολόγος Μιχάλης Νικολάου επισήμανε ότι έως και το 40% των περιστατικών καρκίνου μπορεί να προληφθεί μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής. Η αποφυγή καπνίσματος, η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η τακτική άσκηση, ο περιορισμός αλκοόλ και η μείωση έκθεσης σε περιβαλλοντικούς ρύπους αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες πρόληψης.

Παράλληλα, η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τα ποσοστά θεραπευσιμότητας, μετατρέποντας μεγάλο ποσοστό περιστατικών σε ιάσιμα.

Η συμβολή της καινοτομίας και της φαρμακευτικής έρευνας

Η Γενική Διευθύντρια της Bristol Myers Squibb Ελλάδας και Γενική Γραμματέας του Pharma Innovation Forum, Ελισάβετ Προδρόμου, ανέδειξε τη σημασία της βιοφαρμακευτικής καινοτομίας και των επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη νέων θεραπειών. Όπως σημείωσε, οι νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις βελτιώνουν ουσιαστικά την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών, ενώ απαιτούν στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η ολιστική φροντίδα και οι ανάγκες των επιζώντων

Ο Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας Μιχαήλ Λιόντος ανέφερε ότι η σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου απαιτεί συνδυασμό πρόληψης, θεραπείας, παρηγορικής φροντίδας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Η αυξημένη επιβίωση δημιουργεί νέες ανάγκες μακροχρόνιας παρακολούθησης και διατήρησης της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Από την πλευρά της κοινότητας των ασθενών, η αντιπρόεδρος της Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου, Παρασκευή Μιχαλοπούλου, υπογράμμισε τη σημασία της ενεργού συμμετοχής των ασθενών στη λήψη αποφάσεων και της ισότιμης πρόσβασης στις καινοτόμες θεραπείες.

Η αξία της πρόληψης παραμένει καθοριστική

Ο Διευθυντής Ογκολογικού Τμήματος στο 417 ΝΙΜΤΣ, Νικόλαος Τσουκαλάς, τόνισε ότι παρά τις εντυπωσιακές επιστημονικές εξελίξεις, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν ανεκτίμητες. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των δεδομένων υγείας, της μοριακής βιολογίας και της βιοπληροφορικής στην εξατομίκευση της φροντίδας.

Το μήνυμα της ΕΟΠΕ συνοψίζεται σε τρεις λέξεις: γνώση, πρόληψη και ποιότητα ζωής, με στόχο όχι μόνο την αύξηση της επιβίωσης, αλλά και τη βελτίωση της καθημερινότητας των ασθενών.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Bristol Myers Squibb.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Το ενδεχόμενο ένταξης των υγειονομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα άφησε ανοιχτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τα Ιωάννινα, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση εξετάζει το ζήτημα στο πλαίσιο ευρύτερων παρεμβάσεων για την ενίσχυση του ΕΣΥ, της πρόληψης και της απασχόλησης.

Το ενδεχόμενο ένταξης των υγειονομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα άφησε ανοιχτό ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια του προσυνεδρίου της Νέα Δημοκρατία στα Ιωάννινα, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση εξετάζει το ζήτημα, καλώντας τους εργαζόμενους στον χώρο της υγείας να επιδείξουν εμπιστοσύνη. Παράλληλα, ανέδειξε τις παρεμβάσεις που υλοποιούνται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, τη σημασία της πρόληψης και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας.

Προσυνέδριο με κοινωνική ατζέντα και μήνυμα για τους υγειονομικούς

Το προσυνέδριο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 16ου Τακτικού Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο έχει προγραμματιστεί για τον Μάιο του 2026 στην Αθήνα. Οι εργασίες ξεκίνησαν με ενός λεπτού σιγή για τα θύματα του ναυαγίου στη Χίο, ενώ στο επίκεντρο βρέθηκε το θέμα «Κοινωνικό κράτος για όλους – Νέες προοπτικές και ευκαιρίες».

Κατά τη διάρκεια συζήτησης με πολίτες, μεταξύ των οποίων επαγγελματίας υγείας, ωφελούμενοι κοινωνικών προγραμμάτων και μαθητής Λυκείου, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην αναβάθμιση του ΕΣΥ και στην ανάγκη στήριξης των εργαζομένων στον χώρο της υγείας, οι οποίοι, όπως σημείωσε, διαδραμάτισαν κρίσιμο ρόλο κατά την περίοδο της πανδημίας.

Σε ερώτηση για την ένταξη των υγειονομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά, αρκέστηκε να δηλώσει ότι η κυβέρνηση γνωρίζει το ζήτημα και το εξετάζει, αποφεύγοντας να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Προγράμματα πρόνοιας και κοινωνικής στήριξης

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός», το οποίο αφορά άτομα με βαριά αναπηρία. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, το πρόγραμμα συμβάλλει όχι μόνο στην ενίσχυση της αυτονομίας των ωφελούμενων αλλά και στη στήριξη των οικογενειών τους, επιτρέποντας την επανένταξη στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι πρόκειται για πρωτοβουλία που εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την αναπηρία, η οποία αντιμετωπίζεται πλέον οριζόντια σε επίπεδο κυβερνητικής πολιτικής.

Αγορά εργασίας και απασχόληση

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι από το 2019 έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 560.000 νέες θέσεις εργασίας, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της ανεργίας.

Τόνισε ότι ο βασικός στόχος της κυβερνητικής πολιτικής δεν είναι μόνο η οικονομική στήριξη των ανέργων, αλλά η ένταξή τους στην αγορά εργασίας μέσω προγραμμάτων απασχόλησης και κατάρτισης της ΔΥΠΑ. Παράλληλα, σημείωσε ότι η αύξηση των μισθών και του διαθέσιμου εισοδήματος αποτελεί βασικό εργαλείο αντιμετώπισης της ακρίβειας.

Παρεμβάσεις στο ΕΣΥ και έμφαση στα ΤΕΠ

Ο Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το ΕΣΥ έχει εισέλθει σε περίοδο μετασχηματισμού, με παρεμβάσεις που αφορούν υποδομές, στελέχωση και ψηφιακές υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στη δημιουργία νέων Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, στην πρόσληψη τραυματιοφορέων και στην εφαρμογή ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης ασθενών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα αυτά έχουν ήδη συμβάλει στη μείωση των χρόνων αναμονής και στη βελτίωση της οργάνωσης των υπηρεσιών υγείας.

Πρόληψη και πρόγραμμα «Προλαμβάνω»

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόγραμμα δωρεάν προληπτικών εξετάσεων «Προλαμβάνω», μέσω του οποίου, όπως σημείωσε ο Πρωθυπουργός, περισσότεροι από 170.000 πολίτες εντόπισαν προβλήματα υγείας σε πρώιμο στάδιο.

Ο ίδιος κάλεσε τους πολίτες να αξιοποιούν τις δυνατότητες πρόληψης, επισημαίνοντας ότι η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπως ο καρκίνος του μαστού.

Πρόκληση η προσέλκυση νοσηλευτών

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε ως σημαντικότερο πρόβλημα του ΕΣΥ την προσέλκυση νοσηλευτών, σημειώνοντας ότι απαιτούνται κίνητρα για την ενίσχυση του επαγγέλματος.

Για την ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά των νοσηλευτών ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε: «Το γνωρίζουμε. Να μας έχετε εμπιστοσύνη. Αυτό θα σας πω για το ζήτημα αυτό.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητα των επαγγελματιών υγείας, χωρίς όμως να μπορεί να υποκαταστήσει τον ρόλο των νοσηλευτών.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ανοίγει μέσα στο μήνα η ηλεκτρονική πλατφόρμα για να προσληφθεί το επικουρικό προσωπικού στα νοσοκομεία.

Όπως ανέφερε σε συνέντευξή του ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους στην ΕΡΤ3 προγραμματίζεται η πρόσληψη συνολικά 8.000 εργαζομένων, εκ των οποίων 5.000 θα καλύψουν μόνιμες θέσεις, ενώ 3.000 θα αφορούν επικουρικό προσωπικό, με στόχο την ενίσχυση των δημόσιων δομών υγείας.

Ο κ. Θεμιστοκλέους διευκρίνισε ότι οι προκηρύξεις για την πρόσληψη ιατρικού προσωπικού αναμένεται να δημοσιευτούν στα τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου.

Παράλληλα, η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων για το επικουρικό προσωπικό προγραμματίζεται να ανοίξει μέσα στον Φεβρουάριο και θα παραμείνει διαθέσιμη για διάστημα δύο έως τριών εβδομάδων.

Χαρακτηριστικά δήλωσε πώς προγραμματίζονται 5.000 μόνιμες θέσεις και 3.000 επικουρικού προσωπικού και διευκρίνισε ότι «οι προκηρύξεις για γιατρούς αναμένονται τέλος Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου, ενώ η πλατφόρμα για το επικουρικό θα ανοίξει εντός του Φεβρουαρίου και θα παραμείνει ανοιχτή δύο με τρεις εβδομάδες».

Τι είπε για την αξιολόγηση του ΕΣΥ από τους πολίτες

Ο Υφυπουργός ανέφερε ότι πλέον το δείγμα ξεπερνάει τις 30.000 νοσηλευθέντες πολίτες και η συνολική βαθμολογία είναι 4,2 στα 5. Πρόσθεσε χαρακτηριστικά «το 75% των ασθενών χαρακτήρισαν την εμπειρία της νοσηλείας καλή ή πολύ καλή».

Ερωτηθείς για τις αναμονές είπε ότι «πριν από έναν χρόνο ο μέσος χρόνος αναμονής ξεπερνούσε τις 9 ώρες, ενώ πλέον, με παρεμβάσεις που έχουμε κάνει σε προσωπικό, με το ψηφιακό σύστημα και τις υποδομές, έχουμε καταφέρει να μειώσουμε τον χρόνο αναμονής στις 4,5 ώρες».

Τόνισε τέλος ότι «τα βαριά περιστατικά δεν περιμένουν καθόλου. Να το ξεκαθαρίσουμε αυτό» ενώ διευκρίνισε πως η αναμονή αφορά κυρίως περιστατικά που απαιτούν πολλαπλές ιατρικές αξιολογήσεις και εξετάσεις.

Πηγη: https://www.healthreport.gr