Οι χάρτες ανθρώπινων γονιδίων περιέχουν σημαντικά κενά, επειδή δημιουργήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τις αλληλουχίες DNA ατόμων με ευρωπαϊκή καταγωγή, όπως διαπιστώνει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Communications».

Οι ερευνητές ανακάλυψαν χιλιάδες απούσες μεταγραφές (τα μόρια RNA που μεταφέρουν τις οδηγίες ενός γονιδίου) σε άτομα από πληθυσμούς της Αφρικής, της Ασίας και της Αμερικής, που πιθανώς συμπεριλαμβάνουν και στοιχεία εντελώς νέων γονιδίων, τα οποία οι επιστήμονες δεν έχουν ανακαλύψει ακόμη.

Ορισμένες από αυτές τις μεταγραφές εμφανίζονται επίσης σε γονίδια που σχετίζονται με ασθένειες διαφορετικές ανάλογα με την καταγωγή, όπως ο λύκος, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και το άσθμα και χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την χοληστερόλη.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μέρος της αιτίας για την οποία ορισμένες ασθένειες εμφανίζονται πιο συχνά ή συμπεριφέρονται διαφορετικά σε συγκεκριμένους πληθυσμούς μπορεί να είναι επειδή τα γονίδιά τους παράγουν διαφορετικές μεταγραφές και ενδεχομένως διαφορετικές πρωτεΐνες μέσω ορισμένων διαδικασιών. Αυτές οι μοριακές παραλλαγές ήταν ουσιαστικά αόρατες στους υπάρχοντες χάρτες γονιδίων, αφήνοντας δυνητικά σημαντικές πληροφορίες για τον κίνδυνο ασθενειών εκτός.

Για να ανακαλύψουν τι λείπει από τους υπάρχοντες χάρτες γονιδίων, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στα μόρια RNA που δείχνουν πώς χρησιμοποιούνται τα γονίδια μέσα στα ανθρώπινα κύτταρα. Χρησιμοποίησαν την αλληλούχιση μακράς ανάγνωσης, μια τεχνολογία που μπορεί να διαβάσει ολόκληρα τα μόρια RNA από την αρχή ως το τέλος. Οι προηγούμενες μέθοδοι κατέγραφαν μόνο μικροσκοπικά θραύσματα, γεγονός που καθιστούσε την ανακατασκευή των μεταγραφών εξαιρετικά δύσκολη και οδηγούσε σε αμφίβολα αποτελέσματα.

Η ομάδα ανάλυσε κύτταρα αίματος από 43 άτομα σε οκτώ πληθυσμούς, τους Yoruba (Νιγηρία), Luhya (Κένυα), Mbuti (Κονγκό), Han (Κίνα), Telugu (Ινδία), Περουβιανούς από τη Λίμα, Ασκενάζι Εβραίους και Ευρωπαίους από τη Γιούτα. Αυτές οι ομάδες είναι επίσης μέρος του έργου «1000 Genomes Project», οπότε το DNA τους έχει ήδη χαρτογραφηθεί καλά, επιτρέποντας την άμεση σύγκριση των νέων δεδομένων RNA. Οι ερευνητές εντόπισαν χιλιάδες παραλλαγές πρωτεϊνών που δεν είχαν καταγραφεί ποτέ πριν.

Όταν η ερευνητική ομάδα ομαδοποίησε τα δεδομένα ανά καταγωγή, βρήκε ένα σαφές μοτίβο όπου τα δείγματα από μη ευρωπαϊκούς πληθυσμούς περιείχαν πολύ περισσότερες μεταγραφές που δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ προηγουμένως, σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δείγματα.

Προσθέτοντας τις χιλιάδες νέες μεταγραφές στους υπάρχοντες χάρτες γονιδίων, η ομάδα κατάφερε να εντοπίσει πολλές περισσότερες γενετικές επιδράσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των γονιδίων, ειδικά στα άτομα μη ευρωπαϊκής καταγωγής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βασικό αντικείμενο της συνάντησης ήταν οι ποινικές διώξεις κατά ψυχιάτρων και οι εφημερίες των ψυχιατρικών τμημάτων με τους δύο συνδικαλιστικούς να κάνουν λόγο για «πραγματικό εμπαιγμό» από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας

Η ανακοίνωση

Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης της ΕΙΝΑΠ και της ΟΕΝΓΕ, έχει ως εξής:

«Αντιπροσωπεία της ΕΙΝΑΠ και της ΟΕΝΓΕ πραγματοποίησε χθες, 02/12/2025, συνάντηση με τον Υφυπουργό για Θέματα Ψυχικής Υγείας κο Βαρτζόπουλο, λόγω της ποινικής στοχοποίησης συναδέλφων Ψυχιάτρων μετά από μηνυτήρια αναφορά εις βάρος τους από συνδικαλιστικό σωματείο αστυνομικών επειδή δεν υπήρχαν διαθέσιμες κλίνες.

• Ο Υφυπουργός αρνήθηκε να αποσύρει την εγκύκλιό του για την μεταφορά των ασθενών προς ακούσια εξέταση. Η άμεση απόσυρση της εγκυκλίου θα απάλλασσε τους συναδέλφους άμεσα από τις ποινικές περιπέτειες, καθώς είναι το βασικό επιχείρημα πάνω στο οποίο στηρίζεται η μηνυτήρια αναφορά.
• Ο Υφυπουργός αρνήθηκε ακόμα και την από κοινού συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη προκειμένου να γίνει έστω μια συμπληρωματική εγκύκλιος που θα ρυθμίζει καλύτερα το ζήτημα, ώστε να σταματήσουν οι προστριβές στα επείγοντα μεταξύ Ψυχιάτρων και αστυνομικών.
• Δε δόθηκε καμία δέσμευση και οδηγία για το πώς θα λειτουργούν οι εφημερίες των ψυχιατρικών τμημάτων και ειδικά στην περίπτωση έλλειψης διαθέσιμων κλινών, πέρα από το ότι η αστυνομία θα αποδεσμεύεται άμεσα και την ευθύνη θα την έχει η νοσηλευτική μονάδα χωρίς ωστόσο να ορίζει σε ποιον ακριβώς θα απευθύνονται οι συνάδελφοι Ψυχίατροι.
• Δεσμεύτηκε ότι για τις ψυχιατρικές κλινικές ενηλίκων στα γενικά νοσοκομεία θα υπάρξει μέριμνα να εφημερεύουν σε γενική εφημερία του νοσοκομείου.
• Η συνάντηση ήταν ένας πραγματικός εμπαιγμός καθώς το Υπουργείο Υγείας δεν ανέλαβε καμία ευθύνη για όλη αυτήν την κατάσταση, παρότι τα σωματεία και οι εργαζόμενοι είχαμε προειδοποιήσει από την πρώτη στιγμή για την έκρυθμη κατάσταση στα επείγοντα των ψυχιατρικών τμημάτων και είχαμε ζητήσει εξηγήσεις από το Υπουργείο Υγείας, η ηγεσία αρνιόταν όλο αυτό το διάστημα να συναντήσει τους εργαζόμενους φτάνοντας στις συλλήψεις των δύο Ψυχιάτρων το καλοκαίρι και τις προκαταρκτικές εξετάσεις απέναντι σε Ψυχιάτρους για παράβαση καθήκοντος που διενεργούνται.
• Αλλά ο ακόμα μεγαλύτερος εμπαιγμός ήταν η υποκριτική στάση του κλιμακίου του Υπουργείου στην συνάντηση όπου διατυμπάνιζαν ότι δήθεν τάχα η αποδέσμευση της αστυνομίας προστατεύει τα δικαιώματα των ασθενών, την ίδια ώρα που ανέφεραν ότι το πρόβλημα των διαθέσιμων κλινών θα λυνόταν με πιο πολλά ράντζα. Έτσι, λοιπόν, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας αντιλαμβάνεται τα ανθρώπινα δικαιώματα με όρους υποστελέχωσης, εξαθλίωσης, ασθενείς στοιβαγμένοι στους διαδρόμους σε κοινή θέα, χωρίς εργαστηριακούς ελέγχους όλο το 24ωρο.
• Τόσο η εγκύκλιος του Υφυπουργού Ψυχικής Υγείας όσο και η νέα διάταξη περί ψυχιατρικού ΕΚΑΒ, μεταχειρίζονται τη μεταφορά των ασθενών ως μία διεκπεραιωτική δουλειά χωρίς να λαμβάνονται πραγματικά υπόψιν οι ανάγκες ενός ατόμου που μπορεί να πάσχει από ψυχική διαταραχή. Το άτομο προς ακούσια εξέταση δεν είναι βαλίτσα που μεταφέρεται από το σπίτι του στο νοσοκομείο, αλλά η διεκπεραίωσή του μπορεί να απαιτεί χρόνο, με πολυπληθείς ομάδες διαφόρων ειδικοτήτων εργαζόμενων ψυχικής υγείας, ανάπτυξη εμπιστοσύνης μέσα σε ένα πλήρες αναπτυγμένο δίκτυο δωρεάν και δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, με όλο το αναγκαίο προσωπικό όλων των ειδικοτήτων, με έμφαση στην πρόληψη και στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα. Και σίγουρα αρμόδιος να κρίνει ότι βρίσκεται σε ασφαλείς συνθήκες δεν είναι ο εκάστοτε αστυνομικός που τον συνοδεύει, γιατί ακούστηκε κι αυτό!

Απαιτούμε:

• Να σταματήσουν άμεσα όλες οι διώξεις.
• Να εκδοθεί συμπληρωματική εγκύκλιος προς διευκρίνιση ότι την ευθύνη διαχείρισης του ασθενούς επί μη ύπαρξης κενής κλίνης έχει ακέραιη η υπηρεσία με τη συγκεκριμένη ιεραρχική δομή και όχι ο εφημερεύων Ψυχίατρος.

Στο πέρας της συνάντησης δεσμεύτηκε για την εξίσωση του επιδόματος αγόνου στους Ψυχιάτρους σε σχέση με τους Παιδοψυχίατρους, καθώς επίσης και για την συμμετοχή των Ψυχιάτρων και Παιδοψυχίατρων των νοσοκομείων και των Κέντρων Ψυχικής Υγείας σε όλα τα διοικητικά και επιστημονικά όργανα του νοσοκομείου (επιστημονικό, διοικητικό συμβούλιο).

Συνεχίζουμε δυναμικά, κανένας συνάδελφος Ψυχίατρος δεν είναι μόνος του. Είμαστε όλοι μαζί».

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Περισσότεροι από τους μισούς ανθρώπους που ζουν με HIV στην Ευρώπη συνεχίζουν να διαγιγνώσκονται πολύ αργά, υπονομεύοντας τις προσπάθειες για την εξάλειψη του AIDS έως το 2030, σύμφωνα με νέα δεδομένα που δημοσίευσαν το ECDC και ο ΠΟΥ Ευρώπης.

Το 2024, η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ κατέγραψε 105.922 νέα κρούσματα HIV, καλύπτοντας 53 χώρες σε Ευρώπη και Κεντρική Ασία. Το 54% αυτών διαγνώστηκε σε προχωρημένο στάδιο (αριθμός CD4 κάτω από 350/mm³), γεγονός που μειώνει την αποτελεσματικότητα της αντιρετροϊκής θεραπείας και αυξάνει τους κινδύνους μετάδοσης και σοβαρών επιπλοκών.

Εντός της ΕΕ/ΕΟΧ, αναφέρθηκαν 24.164 νέες διαγνώσεις -5,3 ανά 100.000 πληθυσμού- και το 48% αυτών ήταν καθυστερημένες. Παρότι το σεξ μεταξύ ανδρών παραμένει η συχνότερη οδός μετάδοσης (48%), η ετεροφυλοφιλική μετάδοση αυξάνεται.

Οι μετανάστες επηρεάζονται δυσανάλογα, καθώς αποτελούν πάνω από το ήμισυ των νέων λοιμώξεων στην ΕΕ/ΕΟΧ. Οι ειδικοί τονίζουν την επείγουσα ανάγκη για καινοτόμες, πιο προσβάσιμες στρατηγικές εξέτασης για HIV, ώστε να αντιστραφούν οι σημερινές τάσεις.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ηδιαπίστωση αυτή προκύπτει από μελέτη του ινστιτούτου «Institute For Health Metrics and Evaluation» της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Child & Adolescent Health».

Η αδυναμία ανάπτυξης στους πρώτους μήνες της ζωής συχνά υποδηλώνει ότι τα νεογνά γεννιούνται πολύ μικρά ή πολύ νωρίς, ενώ σε μεγαλύτερη βρεφική ηλικία και πρώτη παιδική ηλικία μπορεί να αντικατοπτρίζει άλλους παράγοντες κακής ανάπτυξης, όπως ανεπαρκή διατροφή, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή άλλες αιτίες.

Οι εκτιμήσεις των ερευνητών δείχνουν ότι ο αριθμός των θανάτων που συνδέονται με την ανεπαρκή ανάπτυξη των παιδιών μειώθηκε από 2,75 εκατομμύρια το 2000 σε 880.000 το 2023. Ωστόσο, οι αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν σημαντικές και επικεντρώνονται στην υποσαχάρια Αφρική, όπου καταγράφηκαν 618.000 θάνατοι, και στη Νότια Ασία, με 165.000 θανάτους. Πρόκειται για τον τρίτο μεγαλύτερο παράγοντα κινδύνου για θνησιμότητα και νοσηρότητα στα παιδιά κάτω των πέντε ετών παγκοσμίως.

Χαμηλό βάρος, οξύς υποσιτισμός και ραχίτιδα

Το χαμηλό βάρος ευθύνεται για τη μεγαλύτερη επιβάρυνση με 12% όλων των θανάτων στα παιδιά κάτω των πέντε ετών. Ακολουθεί ο οξύς υποσιτισμός με 9% και η ραχίτιδα, δηλαδή η καθυστέρηση ανάπτυξης λόγω χρόνιου υποσιτισμού, με 8%. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι μεγαλύτερο ποσοστό παιδιών υπέφερε από αυτή την τελευταία αιτία απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως.

Η ανεπαρκής ανάπτυξη αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου και αναπηρίας από διάφορες ασθένειες και σχεδόν 800.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών πέθαναν λόγω λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού, διάρροιας, ελονοσίας και ιλαράς. Στην υποσαχάρια Αφρική, το 77% των θανάτων από διάρροια και το 65% των θανάτων από λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα το 2023 σχετίζονταν με την ανεπαρκή ανάπτυξη των παιδιών. Τα ποσοστά ήταν επίσης υψηλά στη Νότια Ασία, όπου οι εκτιμήσεις θανάτων από τις δύο αιτίες ήταν 79% και 53% αντίστοιχα.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι τα περισσότερα βρέφη με καθυστέρηση ανάπτυξης εμφανίζουν σημάδια μειωμένης ανάπτυξης μέσα στους πρώτους τρεις μήνες της ζωής, υπογραμμίζοντας τη σημασία των παρεμβάσεων πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ένας στους πέντε θανάτους παιδιών συνδέεται με ανεπαρκή ανάπτυξη

Σχεδόν ένα εκατομμύριο παιδιά σε όλο τον κόσμο δεν φτάνουν στα πέμπτα γενέθλιά τους κάθε χρόνο, λόγω προβλημάτων υγείας που συνδέονται με την ανεπαρκή ανάπτυξή τους. Αυτό διαπιστώνεται σε μελέτη του ινστιτούτου «Institute For Health Metrics and Evaluation» της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Child & Adolescent Health».

Η αδυναμία ανάπτυξης στους πρώτους μήνες της ζωής συχνά υποδηλώνει ότι τα νεογνά γεννιούνται πολύ μικρά ή πολύ νωρίς, ενώ σε μεγαλύτερη βρεφική ηλικία και πρώτη παιδική ηλικία μπορεί να αντικατοπτρίζει άλλους παράγοντες κακής ανάπτυξης, όπως ανεπαρκή διατροφή, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή άλλες αιτίες.

Οι εκτιμήσεις των ερευνητών δείχνουν ότι ο αριθμός των θανάτων που συνδέονται με την ανεπαρκή ανάπτυξη των παιδιών μειώθηκε από 2,75 εκατομμύρια το 2000 σε 880.000 το 2023. Ωστόσο, οι αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν σημαντικές και επικεντρώνονται στην υποσαχάρια Αφρική, όπου καταγράφηκαν 618.000 θάνατοι, και στη Νότια Ασία, με 165.000 θανάτους. Πρόκειται για τον τρίτο μεγαλύτερο παράγοντα κινδύνου για θνησιμότητα και νοσηρότητα στα παιδιά κάτω των πέντε ετών παγκοσμίως.

Το χαμηλό βάρος ευθύνεται για τη μεγαλύτερη επιβάρυνση με 12% όλων των θανάτων στα παιδιά κάτω των πέντε ετών. Ακολουθεί ο οξύς υποσιτισμός με 9% και η ραχίτιδα, δηλαδή η καθυστέρηση ανάπτυξης λόγω χρόνιου υποσιτισμού, με 8%. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι μεγαλύτερο ποσοστό παιδιών υπέφερε από αυτή την τελευταία αιτία απ’ ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως.

Η ανεπαρκής ανάπτυξη αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου και αναπηρίας από διάφορες ασθένειες και σχεδόν 800.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών πέθαναν λόγω λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού, διάρροιας, ελονοσίας και ιλαράς. Στην υποσαχάρια Αφρική, το 77% των θανάτων από διάρροια και το 65% των θανάτων από λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα το 2023 σχετίζονταν με την ανεπαρκή ανάπτυξη των παιδιών. Τα ποσοστά ήταν επίσης υψηλά στη Νότια Ασία, όπου οι εκτιμήσεις θανάτων από τις δύο αιτίες ήταν 79% και 53% αντίστοιχα.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι τα περισσότερα βρέφη με καθυστέρηση ανάπτυξης εμφανίζουν σημάδια μειωμένης ανάπτυξης μέσα στους πρώτους τρεις μήνες της ζωής, υπογραμμίζοντας τη σημασία των παρεμβάσεων πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Από το 2019 η Ελλάδα, παρακολουθώντας στενά τις διεθνείς εξελίξεις και αξιοποιώντας τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, διαμορφώνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική με στόχο να καταστεί ακόμη πιο ελκυστικός προορισμός διεξαγωγής κλινικών μελετών. Οι προσπάθειες αποσκοπούν στη ριζική αναβάθμιση του ερευνητικού οικοσυστήματος της χώρας, ώστε να προκύψουν απτά οφέλη για τους ασθενείς, την επιστήμη και την οικονομία.

Ο θεσμός του επενδυτικού clawback εισήχθη ως μηχανισμός επανεπένδυσης, ενεργοποιώντας τους χορηγούς και μετατρέποντας έναν δημοσιονομικό περιορισμό σε μοχλό καινοτομίας.

Το προηγούμενο έτος, η χώρα ολοκλήρωσε την πλήρη μετάβασή της στο νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, εξασφαλίζοντας την πλήρη εναρμόνιση με τον Κανονισμό (ΕΕ) 536/2014, ενώ ταυτόχρονα επιταχύνθηκαν σημαντικά οι επιδόσεις της. Ο αριθμός των νέων υποβολών αιτήσεων υπό τον νέο Κανονισμό έως τον Νοέμβριο του 2025 ανέρχεται σε 260, έναντι 217 για ολόκληρο το 2024, ξεπερνώντας δηλαδή τα περσινά επίπεδα πριν ολοκληρωθεί το τρέχον έτος. Η αύξηση αυτή δεν είναι συγκυριακή. Αντιθέτως, αντικατοπτρίζει την εμπιστοσύνη που αρχίζει να εμπεδώνεται σε ένα σύστημα που αλλάζει και η αλλαγή αυτή αποτιμάται θετικά.

Τα ενθαρρυντικά αυτά αποτελέσματα δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Αντιθέτως, αντιλαμβανόμενοι την ευκαιρία που ανοίγεται μπροστά μας, οι προσπάθειες έχουν εντατικοποιηθεί, με στόχο τη μέγιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό:

• Ενεργοποιήθηκε ο θεσμός των Αυτοτελών Τμημάτων Κλινικών Μελετών (ΑΤΚΜ) στα νοσοκομεία του ΕΣΥ. Τα Τμήματα αυτά συστήνονται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σχετικές με τη δυναμικότητα των νοσοκομείων και τον όγκο των διαχειριζόμενων κλινικών μελετών, αποκτώντας για πρώτη φορά διακριτή αρμοδιότητα στο πεδίο των κλινικών μελετών και εξειδικευμένο προσωπικό. Σκοπός της σύστασής τους είναι η ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας των νοσοκομείων να φιλοξενούν και να διαχειρίζονται κλινικές μελέτες με αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και ταχύτητα, λειτουργώντας ως το βασικό σημείο αναφοράς για όλους τους εμπλεκόμενους.
  Το πρώτο ΑΤΚΜ δημιουργήθηκε στο «Αττικόν», στη 2η Υγειονομική Περιφέρεια. Την τρέχουσα περίοδο ο θεσμός αναπτύσσεται ολοένα και πιο δυναμικά. Ήδη έχουν εκκινήσει οι διαδικασίες για τη σύσταση Τμημάτων σε αρκετά νοσοκομεία ανά την επικράτεια, μεταξύ των οποίων στο Γ.Ν.Θ. «Παπανικολάου» και το Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας, στο ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης και το ΑΧΕΠΑ της 4ης, στο ΠΓΝ Ιωαννίνων, στο ΠΓΝ Πατρών «Παναγία η Βοήθεια» και το Γ.Ν. Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας» της 6ης, καθώς και στο ΠΑΓΝΗ της 7ης ΥΠΕ. Το δίκτυο αυτό θα προσφέρει ένα σταθερό και λειτουργικό πλαίσιο, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ικανότητα της χώρας στη διαχείριση κλινικών μελετών.
• Είναι έτοιμη και σύντομα θα τεθεί σε εφαρμογή η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία θα αντικαταστήσει την υπ’ αριθμό Δ3α οικ. 36809/2019 (Β’ 2015), εισάγοντας μια σειρά ουσιαστικών βελτιώσεων. Κεντρική καινοτομία της νέας ΚΥΑ αποτελεί η δυνατότητα παράλληλης υποβολής του φακέλου αίτησης για αξιολόγηση από την Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας ή/και για έγκριση από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), ταυτόχρονα προς το κέντρο διεξαγωγής και τον φορέα οικονομικής διαχείρισης. Με τον τρόπο αυτόν αναμένεται σημαντική μείωση των καθυστερήσεων, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη θα μπορούν, έως την ολοκλήρωση της αξιολόγησης ή της έγκρισης, να διενεργούν τους απαραίτητους ελέγχους, να ζητούν διευκρινίσεις και να οριστικοποιούν τη σύμβαση. Παράλληλα, η απόφαση θεσπίζει αυστηρότερα χρονικά όρια για την ολοκλήρωση των σταδίων της διαδικασίας, ενισχύοντας ουσιαστικά την ταχύτητα και την αποδοτικότητα. Επιπλέον, εισάγονται διαφορετικά πρότυπα συμβάσεων ανάλογα με την κατηγορία της κλινικής μελέτης, τα οποία ενσωματώνονται ως αναπόσπαστο μέρος της απόφασης, με στόχο την απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας και τη διευκόλυνση της εφαρμογής στην πράξη.
• Το Εθνικό Μητρώο Βιοϊατρικής Έρευνας (ΕΜηΒΕ), χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία το 2026, συνιστώντας τομή υψίστης σημασίας για την κλινική έρευνα. Η ψηφιακή αυτή υποδομή στρατηγικού χαρακτήρα θα παρέχει πλήρη απεικόνιση του κύκλου ζωής κάθε μελέτης, από την υποβολή έως την ολοκλήρωση, προσφέροντας σε όλους τους εμπλεκόμενους όπως στους χορηγούς, τον ΕΟΦ, τα κέντρα διεξαγωγής, το Υπουργείο Υγείας και τους ασθενείς πρόσβαση σε έγκυρα και επικαιροποιημένα δεδομένα.

Νέα κέντρα, απλούστερες διαδικασίες και σύγχρονες μορφές διεξαγωγής

Αναφορικά με τα αμέσως επόμενα βήματα, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες εξελίξεις, τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και τα ζητήματα που έχουν αναδειχθεί κατά την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου, βρισκόμαστε στο στάδιο τροποποίησης και της Κοινής Υπουργικής Απόφασης Γ5α/59676/2016 (Β’ 4131). Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις αποσκοπούν στη διαμόρφωση ενός πιο λειτουργικού, ευέλικτου και σύγχρονου περιβάλλοντος για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών, καλύπτοντας πτυχές που μέχρι σήμερα δεν ρυθμίζονταν επαρκώς.

Στο πλαίσιο των υπό εξέταση αλλαγών περιλαμβάνεται η διεύρυνση των κέντρων διεξαγωγής κλινικών μελετών, ώστε να μπορούν να ενταχθούν οι Μονάδες Ημερήσιας Νοσηλείας για συγκεκριμένες κατηγορίες μελετών, καθώς και οι Οδοντιατρικές Σχολές για την ομαλή διεξαγωγή οδοντιατρικών κλινικών μελετών.

Παράλληλα, εξετάζεται η απλοποίηση των γλωσσικών απαιτήσεων μέρους των απαραίτητων δικαιολογητικών, διευκολύνοντας τη διαδικασία υποβολής μέσω της δυνατότητας κατάθεσης του πλήρους πρωτοκόλλου στην αγγλική γλώσσα.

Επιπλέον, αξιολογείται η θεσμοθέτηση της δυνατότητας κατ’ οίκον διεξαγωγής επιμέρους τμημάτων της κλινικής δοκιμής, με σαφώς καθορισμένους όρους και προϋποθέσεις που θα διασφαλίζουν την ασφάλεια και την προστασία των συμμετεχόντων.

Αντίστοιχα, τελεί υπό μελέτη ο εκσυγχρονισμός της διαδικασίας ενημέρωσης και συναίνεσης των συμμετεχόντων, μέσω της δυνατότητας αξιοποίησης ψηφιακών μέσων, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της διαφάνειας.

Παράλληλα, στα δημόσια νοσοκομεία υλοποιούνται ήδη σημαντικές οριζόντιες μεταρρυθμίσεις που αναβαθμίζουν συνολικά το σύστημα υγείας και λειτουργούν συμπληρωματικά για τη δημιουργία ενός πιο ώριμου, αξιόπιστου και ανταγωνιστικού πλαισίου βιοϊατρικής έρευνας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η αναβάθμιση των υποδομών και του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και η στοχευμένη ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού στα δημόσια νοσοκομεία. Επιπλέον, η σύνδεση της επίδοσης των νοσοκομείων -στα οποία λειτουργούν ΑΤΚΜ- στον τομέα των κλινικών μελετών με την αξιολόγηση των Διοικήσεών τους θα ενισχύσει τη λογοδοσία και την αποτελεσματικότητα.

Υπεραξία για ασθενείς, επιστήμη και οικονομία

Η ενίσχυση των κλινικών μελετών στην Ελλάδα δημιουργεί έναν κύκλο θετικών πολλαπλασιαστικών επιδράσεων, με τον ασθενή να βρίσκεται στο επίκεντρο. Μέσω της ενίσχυσης του τομέα των κλινικών μελετών, οι ασθενείς αποκτούν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, οι οποίες μπορούν να επιβραδύνουν την πρόοδο της ασθένειας ή να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα της καθημερινότητάς τους.

Επιπλέον, η ανάπτυξη των κλινικών μελετών αφήνει σημαντικό επιστημονικό και οικονομικό αποτύπωμα. Οι επενδύσεις υψηλής έντασης γνώσης δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, προωθούν την τεχνολογική και επιστημονική εξειδίκευση και προσελκύουν διεθνείς συνεργασίες, τοποθετώντας παράλληλα την ελληνική επιστημονική κοινότητα στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων. Ταυτόχρονα, η στρατηγική επανεπένδυση των εσόδων από τις κλινικές μελέτες μετατρέπει την έρευνα σε μοχλό ανανέωσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ενισχύοντας τις υποδομές, τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό και τη λειτουργική βιωσιμότητα των δομών, προς όφελος του ίδιου του ασθενούς.

Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε ένα παράθυρο ευκαιρίας με πολλαπλή υπεραξία. Οι θεσμικές και κανονιστικές παρεμβάσεις, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών και η ευθυγράμμιση με τα διεθνή πρότυπα δείχνουν ότι η χώρα δεν αρκείται στην παρακολούθηση των εξελίξεων, αλλά διεκδικεί ενεργό ρόλο. Στη νέα αυτή πραγματικότητα, το μέτρο επιτυχίας δεν είναι απλώς ο αριθμός των μελετών, αλλά η πραγματική αξία που αυτές επιστρέφουν στον ασθενή όταν ολοκληρωθούν με επιτυχία.

Λίλιαν Βιλδιρίδη, Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Υγείας

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

..

Μια ανησυχητική τάση καταγράφει νέα ανάλυση της UNICEF, σύμφωνα με την οποία τα παιδιά σε όλο τον κόσμο καταναλώνουν ολοένα και περισσότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (UPFs) – μια διατροφική στροφή με σοβαρές συνέπειες για την υγεία, την ανάπτυξη και την ψυχική τους ευεξία.

Η έκθεση, που βασίζεται σε πρόσφατες μελέτες δημοσιευμένες στο The Lancet, αναδεικνύει τόσο τους κινδύνους όσο και τον τρόπο με τον οποίο η βιομηχανία διαμορφώνει το διατροφικό περιβάλλον των παιδιών.

Η εικόνα επιδεινώνεται στην εφηβεία: το 60% των εφήβων δηλώνει ότι κατανάλωσε τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο προϊόν την προηγούμενη μέρα, ενώ σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες πάνω από το 50% των ημερήσιων θερμίδων προέρχεται πλέον από UPFs.

Η UNICEF προειδοποιεί ότι τα προϊόντα αυτά, σχεδιασμένα ώστε να είναι ιδιαίτερα εύγευστα και εύκολα στην κατανάλωση, λειτουργούν εις βάρος της υγείας των παιδιών.

• Η υπερβολική ζάχαρη επιβαρύνει τον μεταβολισμό και αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη.
• Το πολύ αλάτι συνδέεται με υπέρταση και προβλήματα στα νεφρά.
• Οι ραφιναρισμένοι υδατάνθρακες προκαλούν έντονες αυξομειώσεις στο σάκχαρο, αυξάνοντας την όρεξη.
• Ορισμένα πρόσθετα όπως οι γαλακτωματοποιητές φαίνεται να επηρεάζουν αρνητικά το μικροβίωμα, ενισχύοντας τη φλεγμονή.

Το αποτέλεσμα είναι διττό: τα UPFs προωθούν την παχυσαρκία, ενώ παράλληλα συμβάλλουν στον υποσιτισμό, καθώς υποκαθιστούν πιο θρεπτικά τρόφιμα. Έρευνες συνδέουν την αυξημένη κατανάλωσή τους με καθυστέρηση ανάπτυξης, προβλήματα συμπεριφοράς, κατάθλιψη και μειωμένη σχολική επίδοση.

Από το 2000 το ποσοστό υπέρβαρων παιδιών έχει διπλασιαστεί, και από το 2025 τα παχύσαρκα παιδιά παγκοσμίως ξεπέρασαν αριθμητικά τα υποβαρή. Το οικονομικό κόστος είναι τεράστιο: σε χώρες όπως η Κίνα και το Μεξικό, η μακροπρόθεσμη επιβάρυνση από την παιδική παχυσαρκία αντιστοιχεί έως και στο 3% του ΑΕΠ.

Η UNICEF τονίζει ότι οι γονείς συχνά δεν έχουν ρεαλιστικές επιλογές. Η παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων επενδύει επιθετικά στη διαφήμιση προϊόντων υψηλής επεξεργασίας, ακόμη και σε περιοχές κρίσεων.

Σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις και παιδικοί σταθμοί γεμίζουν με χορηγίες UPFs, ενώ –όπως έδειξε η σειρά του Lancet– η βιομηχανία χρησιμοποιεί λόμπι, επιθετική νομική τακτική και πολιτικές πιέσεις για να αποτρέψει ρυθμίσεις.

Τα μέτρα που προτείνει η UNICEF

Ως απάντηση, η οργάνωση ζητά ένα ολοκληρωμένο πακέτο πολιτικών: • απαγόρευση διαφήμισης UPFs σε παιδιά,

• ευδιάκριτες προειδοποιητικές ενδείξεις στις συσκευασίες,
• απομάκρυνση των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων και των χορηγιών τους από τα σχολεία,
• φόρους στα ζαχαρούχα ποτά,
• επιδοτήσεις για φρούτα, λαχανικά και όσπρια,
• αυστηρότερες προδιαγραφές στη σύσταση των προϊόντων.

Η UNICEF προειδοποιεί ότι χωρίς άμεση δράση, οι συνέπειες για τις μελλοντικές γενιές –και τα συστήματα υγείας– θα είναι τεράστιες. Οι κυβερνήσεις καλούνται να περιορίσουν την επιρροή της βιομηχανίας και να διασφαλίσουν ότι τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που ευνοεί, αντί να υπονομεύει, την υγεία τους.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ερευνητές της Ιατρικής Πανεπιστημίου του Ίνσμπρουκ στην Αυστρία, σε συνεργασία με συναδέλφους τους στη Βόννη, ανέπτυξαν ένα νέο θεραπευτικό σχήμα για ορισμένες χρόνιες μορφές καρκίνου του αίματος.
Σε μια μελέτη, ανέστειλαν το λεγόμενο NLRP3-inflammasome σε πειράματα με ζώα και πέτυχαν έτσι μια σαφή βελτίωση στην πορεία της νόσου.

Μακροπρόθεσμα, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπευτικές επιλογές για μυελοπολλαπλασιαστικές νεοπλασίες (MPN), εξήγησε ο επικεφαλής της μελέτης Dominik Wolf.

“Χρειαζόμαστε επειγόντως νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις”, τόνισε ο Wolf, διευθυντής της Πανεπιστημιακής Κλινικής Εσωτερικής Ιατρικής V της Ιατρικής Πανεπιστημίου, σε σχετική ανακοίνωση.

Μια μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων προσφέρει μεν την ευκαιρία για θεραπεία, αλλά για πολλούς ασθενείς συνδέεται με υπερβολικά μεγάλους κινδύνους λόγω της προχωρημένης ηλικίας ή των συνοδών παθήσεων. Ως εκ τούτου, αναζήτησαν άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τη φλεγμονώδη διαδικασία και βρήκαν το NLRP3 ως πιθανό σημείο επίθεσης, ανέφερε ο ογκολόγος.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό “Nature Communications”.

Οι μυελοπολλαπλασιαστικές νεοπλασίες, μια ομάδα ασθενειών του αίματος ή του μυελού των οστών, χαρακτηρίζονται από υπερπαραγωγή αιμοσφαιρίων, εμφανίζονται συνήθως σε ηλικία άνω των 60 ετών και μπορούν να παραμείνουν υπό έλεγχο για χρόνια, προτού οδηγήσουν σε απειλητική για τη ζωή ουλώδη μεταβολή του μυελού των οστών (μυελοΐνωση) και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε οξεία λευχαιμία.

Οι φλεγμονώδεις διεργασίες προκαλούνται, μεταξύ άλλων, από τη μεταλλαγή JAK2V617F, η οποία επηρεάζει τόσο τα κακοήθη όσο και τα συνοδευτικά και ακόμη υγιή αιμοσφαίρια.

Το NLRP3-inflammasome λειτουργεί ως αισθητήρας για σήματα κινδύνου στο σώμα και ελέγχει τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις, οι οποίες έχουν ήδη μελετηθεί σε ασθένειες όπως η αθηροσκλήρωση, η ουρική αρθρίτιδα ή ο διαβήτης τύπου 2. Σε συνεργασία με την German Study Group of MPN (GSG-MPN), ερευνητές των πανεπιστημιακών κλινικών του Ίνσμπρουκ και της Βόννης αξιολόγησαν ένα μεγάλο αριθμό δειγμάτων ασθενών και χαρτογράφησαν τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις.

Κατά τη διαδικασία αυτή, η ενεργοποίηση του NLRP3 αποδείχθηκε τόσο σε δείγματα ασθενών όσο και σε ένα ζωικό μοντέλο MPN.

Μέσω της γενετικής απενεργοποίησης του NLRP3 σε ποντίκια knock-out και της χρήσης ενός νέου, ειδικού αναστολέα NLRP3 (IFM-2384) σε ζωικό μοντέλο, οι επιστήμονες πέτυχαν την υποχώρηση της ουλής του μυελού των οστών και τη μείωση της συνήθως έντονης μεγέθυνσης της σπλήνας. Ταυτόχρονα, βελτιώθηκε η αιματολογική εικόνα των ζώων.

Σε μια εις βάθος ανάλυση, διαπιστώθηκε ότι η υπερπαραγωγή αιμοπεταλίων μειώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού του NLRP3.

“Το inflammasome NLRP3 διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως αισθητήρας κινδύνου”, εξήγησε ο συν-συγγραφέας Lino Teichmann. Σε περιπτώσεις οξέος στρες, όπως λοιμώξεις, ενεργοποιείται ένας μηχανισμός διάσωσης που παράγει γρήγορα μεγάλες ποσότητες αιμοπεταλίων. Ο Wolf συνόψισε ότι το NLRP3 φαίνεται να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο σύνθετο φλεγμονώδες φαινόμενο της MPN.

Η ομάδα εργασίας του Ίνσμπρουκ έλαβε πριν από λίγες ημέρες ένα έργο HOPE στο πλαίσιο του EP PerMed.

Σε συνεργασία με συναδέλφους από άλλα κέντρα στην Αυστρία και τη Γερμανία, θα προωθηθεί περαιτέρω η χαρτογράφηση υψηλής ανάλυσης των μυελοπολλαπλασιαστικών νεοπλασιών και των μηχανισμών φλεγμονής που εξαρτώνται από το NLRP3.

Μακροπρόθεσμα, θα εξεταστεί σε ποιο βαθμό μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναστολείς NLRP3 σε κλινικές μελέτες. Με την αναγνώριση του inflammasome NLRP3 ως κεντρικού δομικού στοιχείου της φλεγμονώδους αντίδρασης, υπάρχει επίσης ένας πιθανός νέος στόχος για μελλοντικά φάρμακα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/