Σημαντική εξέλιξη στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση
του καρκίνου
Η σύγχρονη Ογκολογία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, κατά την οποία η επιλογή της
θεραπείας δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το όργανο στο οποίο εμφανίζεται
ο καρκίνος, αλλά ολοένα περισσότερο από τα ιδιαίτερα μοριακά και βιολογικά
χαρακτηριστικά του όγκου. Η προσέγγιση αυτή, γνωστή ως θεραπεία ανεξάρτητη
από τον ιστό προέλευσης (tumour-agnostic therapy), αποτελεί σημαντική εξέλιξη
στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου, διευρύνοντας τις θεραπευτικές
δυνατότητες για ασθενείς με διαφορετικές μορφές κακοήθειας.
Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής
Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος-Ογκολόγος) και Θάνος
Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας) αναφέρουν
ότι σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε
τον Οκτώβριο του 2026 στο περιοδικό eClinicalMedicine, του The Lancet, η
ανοσοθεραπεία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας θεραπευτικής
φιλοσοφίας. Η βασική αρχή είναι ότι καρκίνοι που αναπτύσσονται σε διαφορετικά
όργανα μπορεί να παρουσιάζουν κοινά βιολογικά χαρακτηριστικά, τα οποία τους
καθιστούν ευάλωτους στην ίδια θεραπευτική παρέμβαση.
Μοριακά χαρακτηριστικά, ανεξάρτητα από την ανατομική
εντόπιση του καρκίνου
Σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε το 2017, όταν ο Αμερικανικός Οργανισμός
Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε για πρώτη φορά την ανοσοθεραπεία
με pembrolizumab σε ασθενείς με συγκεκριμένα μοριακά χαρακτηριστικά,
ανεξάρτητα από την ανατομική εντόπιση του καρκίνου. Πρόκειται για όγκους
με υψηλή μικροδορυφορική αστάθεια (MSI-H / dMMR). Οι συγκεκριμένες
διαταραχές οδηγούν στη συσσώρευση γενετικών αλλοιώσεων, οι οποίες
μπορούν να καταστήσουν τα καρκινικά κύτταρα περισσότερο αναγνωρίσιμα
από το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Στη μελέτη KEYNOTE-158, το pembrolizumab πέτυχε αντικειμενική ανταπόκριση
στο 33,8% των ασθενών με MSI-H/dMMR καρκίνους, με ορισμένες ανταποκρίσεις
να διατηρούνται για πολλά χρόνια. Αντίστοιχα, στη μελέτη GARNET, η
ανοσοθεραπεία με dostarlimab παρουσίασε ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης
44% σε ασθενείς με προχωρημένους συμπαγείς όγκους που εμφάνιζαν την ίδια
μοριακή διαταραχή. Ωστόσο, η παρουσία ενός κοινού βιοδείκτη δεν συνεπάγεται
απαραίτητα την ίδια ανταπόκριση στην ανοσοθεραπεία. Το υψηλό φορτίο
μεταλλάξεων του όγκου (Tumour Mutational Burden, TMB), για παράδειγμα, έχει
συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα ανταπόκρισης, αλλά η προγνωστική του αξία
διαφέρει σημαντικά μεταξύ των τύπων καρκίνου.
Εφαρμογή στους σπάνιους καρκίνους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή αυτής της προσέγγισης στους
σπάνιους καρκίνους. Στη μελέτη DART, ο συνδυασμός nivolumab και ipilimumab
παρουσίασε συνολικό ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης 13%, με σημαντική
δραστικότητα σε επιλεγμένες κατηγορίες σπάνιων όγκων. Αντίστοιχα, η μελέτη
MoST-CIRCUIT κατέγραψε ποσοστά ανταπόκρισης 54% σε συγκεκριμένους
γυναικολογικούς καρκίνους με διαυγοκυτταρικό ιστολογικό τύπο και 63% σε μη
ορθοκολικούς MSI-H/dMMR καρκίνους.
Πηγη:HealthDaily
