Δάγκειος πυρετός: Τα κουνούπια Aedes επεκτείνονται – Συναγερμός

Η εξάπλωση των κουνουπιών Aedes aegypti σε νέες περιοχές των ΗΠΑ επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο του δάγκειου πυρετού. Στη Φλόριντα καταγράφηκε ο πρώτος επιβεβαιωμένος θάνατος στο πλαίσιο μιας ευρύτερης τοπικής έξαρσης, με 134 κρούσματα στην κομητεία Hillsborough μέσα στο καλοκαίρι. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η νόσος, που μέχρι πρόσφατα συνδεόταν κυρίως με ταξίδια σε τροπικές χώρες, μεταδίδεται πλέον ολοένα συχνότερα τοπικά.

Ο δάγκειος πυρετός παύει σταδιακά να θεωρείται πρόβλημα αποκλειστικά των τροπικών περιοχών. Στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, το Υπουργείο Υγείας της Φλόριντα επιβεβαίωσε ότι ο θάνατος ηλικιωμένης γυναίκας στις 4 Σεπτεμβρίου οφειλόταν σε δάγκειο πυρετό, αποτελώντας τον πρώτο επιβεβαιωμένο θάνατο στο πλαίσιο μεγαλύτερης έξαρσης στην κομητεία Hillsborough.

Στην περιοχή είχαν καταγραφεί 134 κρούσματα μέσα στο καλοκαίρι, ενώ ήδη από τον Αύγουστο οι τοπικές υγειονομικές αρχές είχαν εκδώσει προειδοποίηση για νοσήματα που μεταδίδονται με κουνούπια, λόγω πολλαπλών περιστατικών τοπικής μετάδοσης.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει ότι η μετάδοση μπορεί να συμβεί χωρίς προηγούμενο ταξίδι σε χώρα όπου ο δάγκειος πυρετός είναι ενδημικός.

Πώς μεταδίδεται και ποια συμπτώματα προκαλεί

Ο δάγκειος πυρετός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο όπως η γρίπη ή η COVID-19.

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών Aedes aegypti, ενός είδους που είναι ήδη διαδεδομένο στη Φλόριντα και ευδοκιμεί ιδιαίτερα σε θερμά αστικά περιβάλλοντα.

Τα συγκεκριμένα κουνούπια μπορούν να αναπαραχθούν ακόμη και σε πολύ μικρές ποσότητες στάσιμου νερού και τσιμπούν κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ο κύκλος μετάδοσης είναι σχετικά απλός: ένα κουνούπι τσιμπά έναν μολυσμένο άνθρωπο και, λίγες ημέρες αργότερα, μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε άλλο άτομο.

Η νόσος είναι συχνά δύσκολο να αναγνωριστεί, επειδή περίπου 3 στους 4 ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα.

Στους συμπτωματικούς ασθενείς, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 4 έως 10 ημέρες μετά το τσίμπημα και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• αιφνίδιο υψηλό πυρετό,
• έντονο πονοκέφαλο,
• πόνο πίσω από τα μάτια,
• έντονους πόνους σε μύες, αρθρώσεις και οστά,
• ναυτία και έμετο,
• εξάνθημα.

Ο δάγκειος πυρετός αποκαλείται συχνά και «breakbone fever», λόγω των έντονων μυοσκελετικών πόνων που μπορεί να προκαλέσει.

Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι ότι τα συμπτώματα μπορεί εύκολα να συγχέονται με γρίπη ή COVID-19, ιδίως σε περιοχές όπου ο δάγκειος πυρετός παραμένει σχετικά ασυνήθιστος.

Πότε η νόσος γίνεται απειλητική για τη ζωή

Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν μέσα σε περίπου μία εβδομάδα.

Ωστόσο, περίπου 1 στους 20 μπορεί να εμφανίσει σοβαρό δάγκειο πυρετό.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η επιδείνωση συχνά συμβαίνει την ώρα που ο πυρετός αρχίζει να υποχωρεί, συνήθως μεταξύ της τρίτης και της έβδομης ημέρας.

Σε αυτή τη φάση μπορεί να αυξηθεί η διαπερατότητα των αιμοφόρων αγγείων, να εμφανιστεί πτώση της αρτηριακής πίεσης, αιμορραγία ή βλάβη οργάνων.

Προειδοποιητικά σημεία είναι:

• έντονος κοιλιακός πόνος,
• επαναλαμβανόμενοι έμετοι,
• αιμορραγία από μύτη ή ούλα,
• αίμα στον εμετό ή στα κόπρανα,
• έντονη υπνηλία ή ανησυχία.

Μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν βρέφη, έγκυες γυναίκες, άτομα άνω των 65 ετών και ασθενείς με νοσήματα όπως διαβήτης, παχυσαρκία ή χρόνια νεφρική νόσο.

Χωρίς θεραπεία, ο σοβαρός δάγκειος πυρετός μπορεί να έχει θνητότητα έως και 10%.

Με έγκαιρη νοσοκομειακή αντιμετώπιση, η θνητότητα μειώνεται σε λιγότερο από 1%, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των προειδοποιητικών συμπτωμάτων.

Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί ορότυποι του ιού του δάγκειου πυρετού. Η λοίμωξη με έναν από αυτούς προσφέρει μακροχρόνια προστασία κυρίως απέναντι στον ίδιο ορότυπο.

Αντίθετα, μια δεύτερη λοίμωξη με διαφορετικό ορότυπο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής νόσου.

Η παγκόσμια εξάπλωση και γιατί ανησυχούν οι ΗΠΑ

Ο δάγκειος πυρετός βρίσκεται σε έντονη άνοδο παγκοσμίως.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέγραψε περισσότερα από 14 εκατομμύρια περιστατικά το 2024, αριθμό ρεκόρ, σε περίπου 100 χώρες.

Πρόκειται για αύξηση περίπου 2.600% σε σχέση με το 2000, όταν είχαν καταγραφεί περισσότερα από 505.000 περιστατικά.

Η άνοδος αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων:

• η αύξηση της θερμοκρασίας,
• η ταχεία αστικοποίηση,
• τα διεθνή ταξίδια,
• η εξάπλωση των κουνουπιών σε νέες γεωγραφικές περιοχές.

Η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και η Λατινική Αμερική εξακολουθούν να φέρουν το μεγαλύτερο φορτίο της νόσου, όμως το γεωγραφικό αποτύπωμα επεκτείνεται σταδιακά βορειότερα.

Στις ΗΠΑ, τα περισσότερα περιστατικά εξακολουθούν να αφορούν ταξιδιώτες που επιστρέφουν από ενδημικές περιοχές.

Μόνο το 2023, το CDC κατέγραψε σχεδόν 1.900 περιστατικά που σχετίζονταν με ταξίδια.

Ωστόσο, σε θερμές πολιτείες υπάρχουν ήδη οι κατάλληλες συνθήκες για τοπική μετάδοση.

Η Φλόριντα εμφανίζει τον υψηλότερο κίνδυνο μεταξύ των 50 πολιτειών, ενώ μόνο στην κομητεία Miami-Dade είχαν καταγραφεί περισσότερες από 300 τοπικές λοιμώξεις μεταξύ 2010 και 2024.

Τοπικά περιστατικά έχουν επίσης εντοπιστεί σε Texas, California, Arizona και Hawaii.

Δεν υπάρχει ειδικό αντιιικό φάρμακο που να θεραπεύει τον δάγκειο πυρετό.

Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και περιλαμβάνει ξεκούραση, επαρκή ενυδάτωση και παρακεταμόλη για πυρετό και πόνο.

Αν υπάρχει υποψία δάγκειου πυρετού, πρέπει να αποφεύγονται η ασπιρίνη, η ιβουπροφαίνη και άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, επειδή μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας.

Σε σοβαρές περιπτώσεις απαιτείται νοσηλεία και προσεκτική χορήγηση ενδοφλέβιων υγρών.

Υπάρχει εμβόλιο κατά του δάγκειου πυρετού, αλλά δεν συστήνεται γενικά για τον μέσο ταξιδιώτη στις ΗΠΑ και χρησιμοποιείται μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Η πρόληψη εξακολουθεί επομένως να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών: χρήση εντομοαπωθητικού, μακριά ρούχα και απομάκρυνση στάσιμου νερού γύρω από σπίτια και αυλές.

Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: ο δάγκειος πυρετός παραμένει κυρίως τροπική νόσος, αλλά η γεωγραφία του αλλάζει.

Η εμφάνιση τοπικών κρουσμάτων και πλέον θανατηφόρου περιστατικού στη Φλόριντα δείχνει ότι οι υγειονομικές αρχές και οι πολίτες στις θερμότερες περιοχές των ΗΠΑ θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τη νόσο ως έναν ολοένα πιο πραγματικό εγχώριο κίνδυνο.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr