Τα λύματα των ευρωπαϊκών πόλεων αποτυπώνουν με ακρίβεια τις συνήθειες χρήσης ναρκωτικών. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση: χαμηλότερα επίπεδα σε ορισμένες ουσίες, αλλά σαφείς ενδείξεις ανόδου σε άλλες, αποκαλύπτουν μια μεταβαλλόμενη εικόνα δημόσιας υγείας.
Η πιο πρόσφατη έκθεση του ευρωπαϊκού δικτύου SCORE σε συνεργασία με τον EUDA ανέλυσε δείγματα λυμάτων από 115 πόλεις σε 25 χώρες, καλύπτοντας πληθυσμό περίπου 72 εκατομμυρίων πολιτών. Η μεθοδολογία βασίζεται στην ανίχνευση μεταβολιτών ναρκωτικών ουσιών, επιτρέποντας μια αντικειμενική αποτύπωση της κατανάλωσης.
Τα αποτελέσματα δείχνουν μια σαφή μετατόπιση: η MDMA καταγράφει πτώση, ενώ η κοκαΐνη και η κεταμίνη ενισχύονται δυναμικά.
Η εικόνα της Ελλάδας: χαμηλότερα επίπεδα, αλλά αυξητική τάση
Στην Ελλάδα, τα επίπεδα χρήσης παραμένουν γενικά χαμηλότερα σε σύγκριση με χώρες της δυτικής και βόρειας Ευρώπης. Ωστόσο, τα δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
Η κοκαΐνη εμφανίζει αυξητικές τάσεις κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ ενδείξεις υπάρχουν και για την είσοδο συνθετικών ουσιών, όπως η κεταμίνη, σε πιο νεανικά πληθυσμιακά στρώματα.
Παράλληλα, η χρήση κάνναβης παραμένει σταθερή, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή, ενώ οι αμφεταμίνες και η μεθαμφεταμίνη διατηρούν χαμηλή αλλά υπαρκτή παρουσία.
Η πτώση της MDMA και τι σημαίνει για τη νυχτερινή ζωή
Η μείωση της MDMA κατά 16% σε ευρωπαϊκό επίπεδο συνδέεται με αλλαγές στη νυχτερινή διασκέδαση και τις κοινωνικές συνήθειες μετά την πανδημία.
Στην Ελλάδα, όπου η χρήση της MDMA παραδοσιακά συνδέεται με τη διασκέδαση, η τάση φαίνεται να ακολουθεί την ευρωπαϊκή πορεία, αν και με μικρότερη ένταση.
Κοκαΐνη και κεταμίνη: οι νέες δυναμικές ουσίες
Η αύξηση της κοκαΐνης κατά 22% και της κεταμίνης κατά 41% αποτελεί το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης.
Στην Ελλάδα, η κοκαΐνη εμφανίζει διείσδυση σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα, ενώ η κεταμίνη, αν και λιγότερο διαδεδομένη, δείχνει να αποκτά παρουσία σε συγκεκριμένα αστικά περιβάλλοντα.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται τόσο με τη διαθεσιμότητα των ουσιών όσο και με τις αλλαγές στις κοινωνικές συνήθειες.
Σαββατοκύριακο: ο «καθρέφτης» της χρήσης
Ένα από τα πιο σταθερά ευρήματα της μελέτης αφορά τη χρονική κατανομή της χρήσης. Πάνω από το 75% των πόλεων εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα κοκαΐνης και MDMA τα Σαββατοκύριακα.
Η Ελλάδα ακολουθεί την ίδια τάση, γεγονός που επιβεβαιώνει τον ισχυρό δεσμό μεταξύ ψυχαγωγίας και χρήσης συγκεκριμένων ουσιών.
Δημόσια υγεία: γιατί τα δεδομένα των λυμάτων έχουν σημασία
Η ανάλυση λυμάτων αποτελεί ένα από τα πιο αξιόπιστα εργαλεία επιτήρησης της χρήσης ουσιών, καθώς παρακάμπτει την υποκαταγραφή και τα κοινωνικά φίλτρα.
Για την Ελλάδα, τα δεδομένα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν για:
την καλύτερη στόχευση προγραμμάτων πρόληψης,
την έγκαιρη ανίχνευση νέων ουσιών,
και τον σχεδιασμό πολιτικών δημόσιας υγείας.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τα χαμηλότερα επίπεδα, η χώρα ακολουθεί σταδιακά τις ευρωπαϊκές τάσεις.
Το κρίσιμο μήνυμα
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός κινδύνου. Αντίθετα, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι τάσεις που καταγράφονται στην Ευρώπη αρχίζουν να εμφανίζονται και εγχώρια.
Η έγκαιρη παρέμβαση και η αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων, όπως αυτά των λυμάτων, θα καθορίσουν την εξέλιξη του φαινομένου τα επόμενα χρόνια.
Πηγη: https://healthpharma.gr/