Δεν τεκμηριώνεται σαφώς ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος μειώνει τη θνησιμότητα
Βασικά στοιχεία για τον καρκίνο του προστάτη από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι η μέση ηλικία διάγνωσης του καρκίνου του προστάτη είναι τα 67 έτη. Η νόσος είναι δυνητικά ιάσιμη όταν ανιχνεύεται σε εντοπισμένο στάδιο, ενώ παρουσιάζει συχνά καλή ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή ακόμη και σε περιπτώσεις εκτεταμένης νόσου. Ο ρυθμός εξέλιξης του όγκου ποικίλλει, κυμαινόμενος από βραδεία έως ταχεία ανάπτυξη. Επιπλέον, ένα ποσοστό ασθενών επιβιώνει για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, ακόμη και μετά την εμφάνιση μεταστατικής νόσου, ιδίως με εντόπιση στα οστά. Κατά την περίοδο 2014-2020, το πενταετές ποσοστό σχετικής επιβίωσης για άνδρες στις Ηνωμένες Πολιτείες με τοπική ή περιφερειακή νόσο υπερέβαινε το 99%, ενώ για απομακρυσμένη (μεταστατική) νόσο ανερχόταν σε 37%. Η επιλογή θεραπευτικής στρατηγικής εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ηλικία του ασθενούς και την παρουσία συνοδών νοσημάτων, ενώ οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της κάθε θεραπείας οφείλουν να συνεκτιμώνται. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παναγιώτα Ζαχαράκη και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι πολλοί ασθενείς -ειδικά εκείνοι με εντοπισμένους όγκους- μπορεί να αποβιώσουν από άλλες ασθένειες χωρίς να εκδηλώσουν ποτέ συμπτωματολογία ή λειτουργική έκπτωση εξαιτίας του νεοπλάσματος, ακόμη και εάν δεν υποβληθούν σε κάποια θεραπεία. Εν μέρει, αυτά τα ευνοϊκά αποτελέσματα αποδίδονται στον εκτεταμένο προσυμπτωματικό έλεγχο μέσω της μέτρησης του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA), που επιτρέπει την ανίχνευση ασυμπτωματικών όγκων χαμηλής επιθετικότητας. Η επιπολασμός των κλινικά βραδέως εξελισσόμενων όγκων σε άνδρες ηλικίας άνω των 60 ετών εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 30% και 70%, σύμφωνα με δεδομένα από σειρές ατόμων που κατέληξαν από μη σχετιζόμενες αιτίες. Επειδή οι διαγνωστικές μέθοδοι έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, οποιαδήποτε ανάλυση της επιβίωσης μετά τη θεραπεία του καρκίνου του προστάτη και η σύγκριση των διαφόρων στρατηγικών θεραπείας περιπλέκεται από στοιχεία αυξανόμενης διάγνωσης μη θανατηφόρων όγκων. Για παράδειγμα, μια πληθυσμιακή μελέτη στη Σουηδία έδειξε ότι, από το 1960 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1980, πριν από τη χρήση του PSA ως εργαλείου προσυμπτωματικού ελέγχου, τα ποσοστά μακροχρόνιας σχετικής επιβίωσης μετά τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη βελτιώθηκαν σημαντικά καθώς εισήχθησαν πιο ευαίσθητες μέθοδοι διάγνωσης. Η χρήση του PSA στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της διάγνωσης μη επιθετικών νεοπλασμάτων. Παγκοσμίως υπάρχουν διαφορετικές επιστημονικές αντιλήψεις σχετικά με την αξία του προσυμπτωματικού ελέγχου, την πλέον κατάλληλη σταδιοποίηση και την ιδανική θεραπεία για κάθε στάδιο της νόσου. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη είναι αμφιλεγόμενος. Τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες έχουν καταδείξει αντικρουόμενα αποτελέσματα, ενώ συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις δεν τεκμηριώνουν σαφώς ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος μειώνει τη θνησιμότητα από καρκίνο του προστάτη, ούτε ότι τα εν δυνάμει οφέλη υπερτερούν των πιθανών επιπλοκών.
Πηγη:HealthDaily
