Κορονοϊός: Mπορούμε να μετατρέψουμε την κρίση σε ευκαιρία;

O COVID-19 ανακάμπτει επί του παρόντος και έχει κατακλύσει τα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανόμενης και της Ελλάδας.

Για πρώτη φορά στην σύγχρονη ιστορία, βιώνουμε μιας τόσο μεγάλης κλίμακας υγειονομική κρίση, μια κρίση υγείας που έκλεισε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία, αποδεικνύοντας τον αδιάσπαστο δεσμό μεταξύ της υγειονομικής περίθαλψης και της οικονομίας.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, τα συστήματα υγείας δεν είχαν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσουν μια τέτοια απρόβλεπτη και μεγάλης κλίμακας πρόκληση για την υγεία που απαιτεί πόρους και επηρεάζει ολόκληρο τον πληθυσμό.

Η πανδημία έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που λειτουργούν τα συστήματα υγείας.

Η υγειονομική περίθαλψη είναι ένα πεδίο προκλήσεων. Ο COVID-19 έχει φέρει πολλές από αυτές τις προκλήσεις στην επιφάνεια με τρόπο που δεν μπορούμε να τις αγνοήσουμε.

Σήμερα ο πλανήτης αντιμετωπίζει μια υγειονομική κρίση που ανάλογη της δεν έχουμε δει στη σύγχρονη κοινωνία.

Τα αποτελέσματα του COVID-19 είναι ορατά σε όλο τον κόσμο. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει και ένα φαινομενικά υποτιμημένο πλήθος προβλημάτων που προκαλείται επίσης από την πανδημία και που αντιμετωπίζουν οι χρόνιοι ασθενείς.

Kατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, όπως αυτή που διανύουμε, οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης ενδέχεται να διαταραχθούν. Οι πόροι μπορεί να είναι περιορισμένοι και η εστίαση στον έλεγχο μιας πανδημίας, θα αλλάξει την εστίαση σε άλλους τομείς. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη συνήθη φροντίδα ασθενών με χρόνιες ασθένειες, μεταξύ άλλων.

Επί του παρόντος, οι περισσότεροι πόροι για την υγεία επικεντρώνονται στον COVID-19. Αυτό θα μπορούσε να διαταράξει την συνέχεια της περίθαλψης για ασθενείς με χρόνιες ασθένειες.

Η διαχείριση των χρόνιων ασθενών κατά τη διάρκεια της πανδημίας έχει αποδειχθεί άλλη μια πρόκληση.

Η διαχείριση των χρόνιων ασθενειών είναι ζωτικής σημασίας. Και είναι ακόμα πιο σημαντικό κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας, όταν αυτές οι ίδιες ασθένειες θέτουν τους ανθρώπους σε μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών σε περίπτωση μόλυνσης από τον COVID-19.

Οι φόβοι των πασχόντων

Οι φόβοι των χρόνιων ασθενών αυξάνονται λόγω της επικρατούσας κατάστασης.

Ασθενείς αποφεύγουν να επισκεφθούν τις δομές παροχής υγειονομικής περίθαλψης από φόβο μήπως εκτεθούν στον ιό. Χειρουργικές επεμβάσεις καθυστερούν, με τις λίστες χειρουργείου να μακραίνουν συνεχώς. Εμφανίζονται δυσκολίες στη συνέχιση των θεραπειών και των μεταγγίσεων. Εξωτερικά ιατρεία σε κάποιες περιπτώσεις υπολειτουργούν. Και στη μέση όλων αυτών ο χρόνιος ασθενής και κατ’ επέκταση εν δυνάμει ο κάθε πολίτης.

Η διατήρηση μιας ρουτίνας (επισκέψεις σε γιατρό, εξετάσεις, συνταγογράφηση κλπ) έχει επηρεαστεί από την κατάσταση που βιώνουμε. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην περίπλοκη παρακολούθηση αυτών των ασθενών, ιδίως εάν δεν υπάρχει συνέπεια.

Καθώς η πανδημία συνεχίζεται, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο φόβος δε θα πρέπει να εμποδίζει τους ανθρώπους να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια όταν την χρειάζονται. Στόχος μας θα πρέπει να είναι η απρόσκοπτη πρόσβαση των όλων των πολιτών σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης σύμφωνα με τις ανάγκες τους.

Η τακτική φροντίδα για χρόνιες ασθένειες είναι μια συνεχής πρόκληση. Είναι σημαντικό να συνεχίζεται η τακτική φροντίδα παρά την πανδημία, για να αποφευχθεί η αύξηση της νοσηρότητας που δεν σχετίζεται με τον COVID-19.

Το σύστημα υγείας

Προχωρώντας προς τα εμπρός, όπως έχει καταστεί απολύτως σαφές κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, χρειάζονται λύσεις που θα συμπληρώνουν το υπάρχον σύστημα υγείας και θα καλύπτουν τα κενά του.

Βραχυπρόθεσμα, το σύστημα υγείας θα αντιμετωπίσει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, την σωματική και ψυχική εξάντληση του εργατικού δυναμικού.

Η πανδημία, όμως, θα έχει και μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στο σύστημα υγείας, κάτι το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από την πολιτική ηγεσία το συντομότερο δυνατό.

Αυτή η πανδημία έδειξε ότι οι υποδομές των περισσότερων χωρών για παροχή υγειονομικής περίθαλψης δεν έχουν κατασκευαστεί για την κλίμακα μιας κρίσης δημόσιας υγείας.

Αυτή η πανδημία ανάγκασε τα συστήματα υγείας να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο παρέχουν υγειονομική περίθαλψη και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται πόρους.

Αυτή η πανδημία αποκάλυψε τα κενά και τις αδυναμίες του συστήματος υγείας, θέτοντας το σε δοκιμασία.

Πως μπορούν να διαμορφωθούν τα ήδη υπάρχοντα συστήματα υγείας με περιορισμένους πόρους για να βελτιώσουν την ικανότητα τους να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες κρίσεις υγείας μεγάλης κλίμακας;

Δεν υπάρχει εύκολη απάντηση σε αυτό.

Ο COVID-19 δεν έχει τελειώσει ακόμα, ούτε και οι προκλήσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που αντιμετωπίζουμε σήμερα.

Είναι καιρός για εκσυγχρονισμό του συστήματος υγείας και προσαρμογής του στην μεταβαλλόμενη σημερινή πραγματικότητα.

Ήρθε η ώρα να επεκταθεί η έννοια των παροχών υγειονομικής περίθαλψης και πέρα από το νοσοκομείο, με ουσιαστική αξιοποίηση όλων των δομών παροχής υγειονομικής περίθαλψης.

Οι δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) μπορούν να καλύψουν ένα μεγάλο μέρος των αναγκών του πληθυσμού και θα πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο και να αξιοποιηθούν στο έπακρο των δυνατοτήτων τους. Μια ισχυρή ΠΦΥ μπορεί να προσφέρει μια πρώτη γραμμή άμυνας, καθώς παρέχει βασικές υπηρεσίες υγείας στους πολίτες.

Η τρέχουσα κρίση αναπόφευκτα θα αναδιαμορφώσει τον κόσμο που γνωρίζουμε σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανόμενης και της υγείας.

Η τρέχουσα κρίση κατέδειξε την επείγουσα ανάγκη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την υγεία και τώρα αυτό είναι πιο επιτακτικό από ποτέ.

Για πρώτη φορά ίσως έγινε κατανοητή από το σύνολο του πληθυσμού η σημασία ύπαρξης ενός ισχυρού συστήματος υγείας.

Είναι η ώρα να στραφούμε στην ενίσχυση του συστήματος υγείας, στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών από αυτό και την καθολική και δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Η υγεία αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα και αυτό είναι πια ξεκάθαρο και δεν χωράει καμία έκπτωση.

Ας μετατρέψουμε αυτή την κρίση σε ευκαιρία και ας μην αφήσουμε την ευκαιρία να χαθεί.

Βασιλική-Ραφαέλα Βακουφτσή, Ασθενής με Νόσο Crohn, Γενική Γραμματέας Συλλόγου Ατόμων με Νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα Ελλάδας