Μικροβιακή αντοχή: Μόνο 42 χώρες χρηματοδοτούν και εφαρμόζουν τα εθνικά σχέδιά τους

Οι χώρες ενισχύουν τον σχεδιασμό τους απέναντι στη μικροβιακή αντοχή, αλλά η χρηματοδότηση και η εφαρμογή παραμένουν ανεπαρκείς. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποιεί ότι ο κόσμος δεν κινείται με τον απαιτούμενο ρυθμό για τους στόχους του 2030, καθώς επιμένουν σημαντικά κενά στην πρόληψη λοιμώξεων, στη διάγνωση και στην επιτήρηση.

Η αύξηση των εθνικών σχεδίων δράσης κατά της μικροβιακής αντοχής δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη πρόοδο στην υλοποίησή τους. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι περισσότερες χώρες έχουν αναλάβει δεσμεύσεις, όμως λίγες τις μετατρέπουν σε χρηματοδοτούμενα προγράμματα.

Από τις 183 χώρες που συμμετείχαν στην ετήσια διεθνή έρευνα, οι 173 ανέφεραν ότι διαθέτουν εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της μικροβιακής αντοχής, έναντι 79 το 2017. Ωστόσο, μόνο 42 δήλωσαν ότι χρηματοδοτούν και εφαρμόζουν τα σχέδιά τους.

Η απόσταση αυτή ανάμεσα στον σχεδιασμό και στην πράξη αφήνει τον κόσμο εκτός πορείας για την επίτευξη βασικών στόχων του 2030. Οι χώρες συμφώνησαν στους στόχους στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2024, αναγνωρίζοντας ότι η εξάπλωση της αντοχής απειλεί να υπονομεύσει δεκαετίες ιατρικής προόδου.

Μικροβιακή αντοχή: Η πρόοδος στα σχέδια δεν αρκεί

Την ετήσια έρευνα διενεργούν από κοινού ο ΠΟΥ, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP), ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων (WOAH) και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).

Τα αποτελέσματα του 2026 αποτυπώνουν ευρύτερη αναγνώριση του προβλήματος, καθώς σχεδόν όλες οι συμμετέχουσες χώρες διαθέτουν πλέον εθνικό σχέδιο. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύουν την περιορισμένη δυνατότητα εφαρμογής των πολιτικών που περιγράφουν αυτά τα σχέδια.

Η αντοχή στα αντιβιοτικά εμφανίζεται όταν τα βακτήρια εξελίσσονται και παύουν να ανταποκρίνονται στα φάρμακα που χρησιμοποιούν οι γιατροί για την αντιμετώπισή τους. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η ακατάλληλη χρήση και η υπερκατανάλωση των αντιβιοτικών συχνά συμβάλλουν στην ανάπτυξη και στην εξάπλωσή της.

Η μικροβιακή αντοχή αποτελεί ευρύτερο πρόβλημα, καθώς αφορά και άλλους μικροοργανισμούς και αντιμικροβιακές θεραπείες. Η φετινή έρευνα εξετάζει, μεταξύ άλλων, την ικανότητα των χωρών να ελέγχουν την αντοχή τόσο σε βακτήρια όσο και σε μύκητες.

Τα νέα αντιβιοτικά δεν προλαβαίνουν την εξάπλωση της αντοχής

Ο Jean Pierre Nyemazi, ασκών χρέη διευθυντή του τμήματος Μικροβιακής Αντοχής του ΠΟΥ, προειδοποίησε ότι ιατρικές πράξεις που σήμερα θεωρούμε δεδομένες γίνονται πολύ πιο επικίνδυνες όταν τα αντιβιοτικά και τα υπόλοιπα αντιμικροβιακά χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Όπως επισήμανε, η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών δεν συμβαδίζει με την εξάπλωση της αντοχής.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν αφορά μόνο την εξασφάλιση νέων θεραπειών. Η πρόληψη των λοιμώξεων, η κατάλληλη χρήση των διαθέσιμων φαρμάκων και η ενίσχυση των διαγνωστικών υποδομών παραμένουν κρίσιμα πεδία παρέμβασης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΠΟΥ, μία στις έξι εργαστηριακά επιβεβαιωμένες βακτηριακές λοιμώξεις εμφανίζει αντοχή στα αντιβιοτικά. Ο οργανισμός προειδοποιεί επίσης ότι οι λοιμώξεις από ανθεκτικούς μικροοργανισμούς θα μπορούσαν να συμβάλουν σε περισσότερους από 39 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως τα επόμενα 25 χρόνια, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις.

Η εκτίμηση αφορά τη μελλοντική εξέλιξη του προβλήματος υπό συγκεκριμένες συνθήκες και δεν αποτελεί καταγραφή ήδη συντελεσμένων θανάτων.

Πρόληψη λοιμώξεων: Μεγάλη απόσταση από τον στόχο του 90%

Η έρευνα αναδεικνύει σημαντικό κενό στην πρόληψη και στον έλεγχο των λοιμώξεων, έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους μείωσης της ανάγκης για αντιβιοτικά.

Συνολικά, 128 χώρες διαθέτουν πλέον εθνικά προγράμματα και κατευθυντήριες οδηγίες πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων, έναντι 90 το 2018.

Ωστόσο, μόνο 69 χώρες, δηλαδή το 38% των συμμετεχουσών, έχουν προχωρήσει στην εφαρμογή αυτών των προγραμμάτων σε πανεθνική κλίμακα. Το ποσοστό απέχει σημαντικά από τον στόχο του 90% έως το 2030.

Η διαφορά δείχνει ότι η έκδοση οδηγιών και η κατάρτιση προγραμμάτων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους την εφαρμογή τους στο σύνολο μιας χώρας. Για τον ΠΟΥ, η κάλυψη αυτού του κενού αποτελεί ουσιαστικό μέρος της προσπάθειας περιορισμού της μικροβιακής αντοχής.

Μόνο 66 χώρες ελέγχουν την αντοχή σε βακτήρια και μύκητες

Αδυναμίες καταγράφονται και στη διαγνωστική ικανότητα. Από τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, οι 131 ανέφεραν ότι διαθέτουν εθνικό εργαστήριο αναφοράς με δυνατότητα ελέγχου της αντοχής στα αντιβιοτικά για συνήθη βακτήρια.

Μόνο 66 χώρες, όμως, μπορούν να πραγματοποιούν ελέγχους αντοχής τόσο για βακτήρια όσο και για μύκητες.

Η δέσμευση που ανέλαβαν οι χώρες το 2024 προβλέπει ότι έως το 2030 το 80% θα πρέπει να διαθέτει αυτές τις δυνατότητες. Συνεπώς, η ενίσχυση των εργαστηρίων αποτελεί ακόμη ένα πεδίο στο οποίο απαιτείται ταχύτερη πρόοδος.

Ο ΠΟΥ παρουσίασε επίσης δύο εργαλεία καθοδήγησης για την ενίσχυση της διαγνωστικής ικανότητας. Το πρώτο περιγράφει τις απαραίτητες εξετάσεις, ενώ το δεύτερο αναλύει τις εργαστηριακές διαδικασίες.

Η επιτήρηση επεκτείνεται, αλλά τα δεδομένα παραμένουν ασύνδετα

Σημαντική βελτίωση καταγράφει η έκθεση στην ανάπτυξη συστημάτων επιτήρησης.

Πλέον, 113 χώρες παρακολουθούν τη χρήση αντιβιοτικών, έναντι 65 το 2017. Παράλληλα, 109 χώρες καταγράφουν την αντοχή, έναντι μόλις 39 το ίδιο έτος.

Ωστόσο, μόνο 21 χώρες δήλωσαν ότι συνδυάζουν τα δύο σύνολα δεδομένων.

Ο ΠΟΥ θεωρεί τη σύνδεσή τους κρίσιμη για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η χρήση αντιβιοτικών επηρεάζει την ανάπτυξη της αντοχής. Η κοινή αξιοποίηση των στοιχείων μπορεί επίσης να καθοδηγήσει τις εθνικές στρατηγικές περιορισμού του προβλήματος.

Η φετινή εικόνα καταγράφει περισσότερα σχέδια, περισσότερα συστήματα παρακολούθησης και ευρύτερη εργαστηριακή κάλυψη. Το βασικό έλλειμμα παραμένει η μετατροπή αυτής της προόδου σε χρηματοδοτούμενες και συντονισμένες παρεμβάσεις, με εφαρμογή σε εθνική κλίμακα.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *