Το φύλο ως παράγοντας προστασίας
Η διαταραχή συμπεριφοράς στον ύπνο REM (εκδραμάτιση ονείρων) χαρακτηρίζεται από απώλεια της φυσιολογικής μυϊκής ατονίας στη φάση των ονείρων, οδηγώντας σε φωνές, απότομες κινήσεις και βίαιη σωματική δραστηριότητα που αντικατοπτρίζουν το περιεχόμενο του ονείρου. Παρότι η εικόνα αυτή μπορεί να φαίνεται απλώς παράξενη ή διασκεδαστική, στην πραγματικότητα αποτελεί το πιο ισχυρό προειδοποιητικό σημάδι συνουκλεϊνοπαθειών. Πάνω από το 70% όσων εμφανίζουν εκδραμάτιση ονείρων τελικά αναπτύσσουν νόσο Πάρκινσον, άνοια με σωμάτια Lewy ή πολλαπλή συστηματική ατροφία.
Η διαταραχή εμφανίζεται κυρίως σε άνδρες, με αναλογία που σε ορισμένες μελέτες φτάνει το 8 προς 1 σε σχέση με τις γυναίκες, με αποτέλεσμα η γυναικεία συμμετοχή σε ερευνητικά δείγματα να είναι περιορισμένη. Αυτό το εντυπωσιακό εύρημα ενίσχυσε το ενδιαφέρον για πιθανούς προστατευτικούς μηχανισμούς του γυναικείου φύλου απέναντι στη νευροεκφύλιση.
Για να διερευνηθεί εάν το φύλο επηρεάζει ήδη από τα πρώτα στάδια τον εγκέφαλο, οργανώθηκε μια μεγάλη διεθνής μελέτη, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό Nature Communications, με 888 συμμετέχοντες – 408 ασθενείς με επιβεβαιωμένη εκδραμάτιση ονείρων μέσω πολυυπνογραφίας και 480 υγιείς συνομήλικους μάρτυρες, προερχόμενους από εννέα κέντρα σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και Αυστραλία. Όλοι υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου υψηλής ανάλυσης, ενώ τα δεδομένα αναλύθηκαν με τεχνικές που επιτρέπουν λεπτομερή χαρτογράφηση της δομικής ατροφίας.
Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος), συνοψίζουν τα σημαντικότερα σημεία της μελέτης. Παρά το ότι άνδρες και γυναίκες ασθενείς είχαν παρόμοια ηλικία, γνωστικά χαρακτηριστικά και συμπτωματολογία, οι άνδρες εμφάνιζαν σημαντικά μεγαλύτερη απώλεια εγκεφαλικού φλοιού. Η ατροφία στον ανδρικό πληθυσμό ήταν περισσότερο εκτεταμένη και με μεγαλύτερη βαρύτητα σε σχέση με τις γυναίκες, ενώ στις υγιείς ομάδες δεν παρατηρήθηκαν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων. Στο αριστερό ημισφαίριο, οι άνδρες εμφάνισαν σημαντική ατροφία στο 38% του εγκεφαλικού φλοιού. Στις γυναίκες το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 11%. Στο δεξί ημισφαίριο, τα ποσοστά ήταν 60% έναντι 17%.
Όταν εφαρμόστηκε αυστηρή διόρθωση σφαλμάτων, αναδείχθηκε κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό: σχεδόν καμία περιοχή στις γυναίκες δεν παρέμενε ατροφική (μόλις 1%), ενώ στους άνδρες διατηρούσε τον χαρακτηρισμό της πάνω από τις μισές εξεταζόμενες περιοχές (53%). Οι περισσότερο επηρεασμένες ζώνες περιλάμβαναν περιοχές του αισθητικοκινητικού συστήματος και του ινιακού λοβού, όπως γίνετε και στις εκφυλιστικές φάσεις των νόσων Πάρκινσον και Lewy. Το εύρημα αυτό υποστηρίζει την άποψη ότι η εκδραμάτιση ονείρων αποτελεί πραγματικά πρόδρομη μορφή αυτών των εξελίξεων και όχι απλή διαταραχή ύπνου.
Πηγη:HealthDaily