Πάνος Καναβός: Κοινωνικές αξιολογικές κρίσεις επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων στο ΗΤΑ
Τι είναι το Πλαίσιο Αξίας που προτείνει το LSE
Για τα πλαίσια αξίας και τις προκλήσεις, τα νέα μοντέλα ΗΤΑ, τη διαδικασία λήψης
αποφάσεων ΗΤΑ, τις παραμέτρους οφέλους που επηρεάζουν τις αποφάσεις HTA
και για την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου αξίας για να αξιολογούνται τα
φάρμακα σε κοινή βάση, μίλησε ο Πάνος Καναβός Αναπλ. Καθηγητής Διεθνούς
Πολιτικής Υγείας, Αναπλ. Διευθυντής LSE Health, LSE στο HTA Conference
2022, που διοργάνωσε το Health Daily και η Boussias. O Π. Καναβός περιέγραψε
συνοπτικά το Πλαίσιο αξίας που έχει προτείνει η ομάδα του LSE στο πλαίσιο
του ευρωπαϊκού Προγράμματος Impact HTA. Κάποιες από τις προκλήσεις
εφαρμογής HTA στη διαχείριση, εισαγωγή και χρήση νέων τεχνολογιών
υγείας έχουν να κάνουν με: τη διασφάλιση δίκαιης πρόσβασης σε τεχνολογίες
υγείας υψηλού κόστους, την προώθηση μεθοδολογικών προσεγγίσεων για
τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στην κατανομή των πόρων, την εξέταση
της αποτελεσματικότητας σε μελέτες έναντι της σχετικής αποτελεσματικότητας
στην κλινική πράξη, την αυξημένη πίεση για διεξαγωγή αξιολόγησης νωρίς στη
διαδικασία κλινικής ανάπτυξης, προϊόντα με πολλαπλές ενδείξεις (FDA: >300
εγκεκριμένες ενδείξεις για 124 ογκολογικά φάρμακα, συνδυαστικές θεραπείες (η
κύρια οδός ανάπτυξης για μια νέα μοριακή οντότητα είναι η χρήση σε συνδυασμό
με τις υπάρχουσες θεραπείες από άλλο κατασκευαστή) και πώς να αξιολογηθεί
η αξία των επιμέρους μερών, στοχευμένες θεραπείες (π.χ. ογκολογία) και
εξατομικευμένη/ιατρική ακριβείας (π.χ. γονιδιακή θεραπεία), καθώς υπάρχει
στενό θεραπευτικό περιθώριο μεταξύ οφέλους και βλάβης και πολυπλοκότητα
στην αξιολόγηση, μετάβαση των αντικαρκινικών φαρμάκων σε χρόνιες
θεραπείες. Αναφέρθηκε στα 3 βασικά μοντέλα ΗΤΑ: 1) Συγκριτικής Κλινικής
Αποτελεσματικότητας (Γαλλία, Γερμανία) 2) Μοντέλο αποτελεσματικότητας σε
σχέση με το κόστος (εφαρμόζεται σε πολλές χώρες πχ Σουηδία, Ολλανδία)
και 3) το αξιακό μοντέλο (Value based pricing model) το οποίο περιλαμβάνει
παραμέτρους κόστους και κλινικής αποτελεσματικότητας (και αυτό ακολουθείται
από πολλές χώρες πχ Ηνωμ. Βασίλειο). Εισήγαγε τον όρο κοινωνικές αξιολογικές
κρίσεις επιχειρώντας να περιγράψει πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις και πως
περνάμε από το συγκριτικό μοντέλο ή το μοντέλο αποτελεσματικότητας προς το
αξιακό μοντέλο. Αυτές οι κοινωνικές αξιολογικές κρίσεις λαμβάνονται υπόψη,
αλλά υπάρχει έλλειψη κατάλληλων μετρήσεων με λίγες εξαιρέσεις όπου αυτές
ενσωματώνονται κάποιες φορές με τρόπο (πχ υπάρχουν στη νομολογία της
χώρας). Γενικά, όμως, οι Οργανισμοί ΗΤΑ ποικίλουν ως προς τον τρόπο με τον
οποίο ενσωματώνουν τις διαφορετικές διαστάσεις που μπορεί να έχει η αξία ενός
φαρμάκου. Ενώ φαίνεται ότι υπάρχει αρκετή συμφωνία στη χρήση των κλινικών
τελικών σημείων και σε παράγοντες που αφορούν την ασφάλεια των θεραπειών,
υπάρχει μια σχετική απόκλιση ως προς τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται
υπόψη κριτήρια όπως η επιβάρυνση της νόσου, η σοβαρότητα της νόσου, η
ανικανοποίητη κλινική ανάγκη, η καινοτομία ή γενικότητα τα κοινωνικο-οικονομικά
κριτήρια. Συμπερασματικά τα πλαίσια αξίας υπάρχουν, αλλά, με πολύ λίγες
εξαιρέσεις, αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες μεμονωμένων ενδιαφερομένων αντί να
συμβάλλουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων HTA.
Πηγη:HealthDaily