Σταμάτης Γρηγορίου: Πρόβλημα η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων για την ατοπική δερματίτιδα

Η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων για την ατοπική δερματίτιδα μειώνει την πρόσβαση των ασθενών στους νέους παράγοντες, τονίζει ο Σταμάτης Γρηγορίου, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αφροδισίων & Δερματικών Νόσων «Ανδρέας Συγγρός», μιλώντας στο Hellenic Medical Review. Και προσθέτει ότι χωρίς αυτά τα πρωτόκολλα, η διαδικασία είναι πολύ χρονοβόρα για τον γιατρό που την υποβάλει αλλά και για τον ασθενή που περιμένει την έγκριση.

Η ατοπική δερματίτιδα ορίζεται από τους ειδικούς ως φλεγμονώδης δερματοπάθεια, ενώ η ψωρίαση που επίσης προκαλεί φλεγμονές χαρακτηρίζεται και ως αυτοάνοσο νόσημα. Θα μπορούσατε να μας αναφέρετε τις διαφορές τους;

Η ατοπική δερματίτιδα και η ψωρίαση είναι φλεγμονώδεις δερματοπάθειες. Δεν χαρακτηρίζονται από αυτοαντισώματα έναντι αντιγόνων όπως η κνίδωση που είναι πράγματι, μια αυτοάνοση δερματοπάθεια.

Η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται πάντοτε από κνησμό, ενώ στην ψωρίαση μερικοί αλλά όχι όλοι οι ασθενείς παραπονούνται για κνησμό. Η ατοπική δερματίτιδα έχει ερυθηματώδεις φυσαλίδες και βλατίδες, ενώ η ψωρίαση μεγαλύτερες πλάκες με παχύ ασημόχρωμο λέπι.

Ποια είναι τα επιδημιολογικά στοιχεία για τις δύο νόσους στην Ελλάδα;

Υπολογίζουμε και για τις δύο δερματοπάθειες επιπολασμό 2% στο γενικό πληθυσμό στους ενήλικες.

Στα παιδιά ο επιπολασμός είναι ακόμη μεγαλύτερος για την ατοπική δερματίτιδα, ενώ στην ψωρίαση είναι αρκετά μικρότερος.

Η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται ως πολυπαραγοντική νόσος. Μπορείτε να αναλύσετε το γενετικό, ανοσολογικό κ.ά. υπόβαθρο της νόσου; Ποιος ο ρόλος των κυτταροκινών;

Πράγματι είναι πολυπαραγοντική νόσος. Στην παθογένεια εμπλέκονται κληρονομικοί παράγοντες που αφορούν δυσλειτουργία των πρωτεινών και των λιπιδίων της επιδερμίδας όπως η φιλαγγρίνη και τα κεραμίδια που κάνουν το δέρμα πιο ξηρό.

Γιαυτό και χρειάζεται συνεχή ενυδάτωση με ειδικά σχεδιασμένα προιόντα. Επιπλέον, ανοσολογικοί παράγοντες που οδηγούν χωρίς αιτία, σε μια κατεύθυνση φλεγμονής παρόμοια με αυτή που κάνουμε, όταν προσβληθούμε από παράσιτα, χωρίς όμως να υπάρχει παράσιτο στον οργανισμό με παραγωγή των αντίστοιχων κυτταροκινών.

Οι κυτταροκίνες αυτές είναι κυρίως οι ιντερλευκίνες 4, 31 και 13. Με τους καινοτόμους νέους παράγοντες μπορούμε να στοχεύσουμε αυτές ακριβώς τις ιντερλευκίνες και να μειώσουμε τον κνησμό και την φλεγμονή.

Ποιες επιπλέον δυσκολίες δημιουργεί στους Έλληνες ασθενείς η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων για το νόσημα;

Η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων μειώνει την πρόσβαση των ασθενών στους νέους παράγοντες.

Χωρίς αυτά, χρειάζεται μια αίτηση προς μια επιτροπή έγκρισης που είναι σχετικά χρονοβόρα για τον γιατρό που την υποβάλει αλλά και για τον ασθενή που περιμένει την έγκριση.

Το αποτέλεσμα είναι ο γιατρός να μπορεί να εξυπηρετήσει λιγότερους ασθενείς στον διαθέσιμο εργασιακό χρόνο και ο ασθενής να πρέπει να περιμένει κάθε 4-8 μήνες την νέα έγκριση του παράγοντα.

Σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου για την ατοπική δερματίτιδα αναφερθήκατε σε καινοτόμα φάρμακα τα οποία ωστόσο είναι κατάλληλα για συγκεκριμένους ασθενείς.

Στην Ελλάδα, είναι διαθέσιμοι αυτήτην στιγμή 4 καινοτόμοι παράγοντες τα dupilumab, upadacitinib, abrocitinib, baricitinib για τη θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας. Αλλάζουν ριζικά τη ζωή του ασθενούς γιατί προσφέρουν εξαιρετικό έλεγχο του κνησμού και την δυνατότητα να μειωθούν οι εξάρσεις της νόσου, να είναι δηλαδή η ατοπική δερματίτιδα υπό έλεγχο.

Ποια είναι τα κριτήρια στα οποία βασίζονται οι γιατροί για να κρίνουν εάν κάποιος ασθενής πρέπει να λάβει τα καινοτόμα φάρμακα;

Το κριτήριο για τον γιατρό πάντοτε είναι ο ασθενής που έχει απέναντι του. Οι παραγοντες αυτοί συνιστώνται για τους ασθενείς εκείνους με μέτρια ή σοβαρή ατοπική δερματίτιδα αλλά και εκείνους που επηρεάζεται σημαντικά η ποιότητα της καθημερινής τους ζωής.

Υπάρχει αντίστοιχη καινοτομία για την ψωρίαση και την ψωριασική αρθρίτιδα;

Παρά το ότι έχουν περάσει είκοσι χρόνια από τη χρήση των πρώτων βιολογικών παραγόντων, έχουμε συνεχώς κυκλοφορία νέων παραγόντων για την ψωρίαση και την ψωριασική αρθρίτιδα που επιτρέπουν στον ασθενή να είναι τελείως απαλλαγμένος από τη νόσο.

Κατά τη γνώμη σας οι Έλληνες ασθενείς με δερματικά νοσήματα έχουν την ίδια πρόσβαση στην καινοτομία με τους υπόλοιπους ευρωπαίους πολίτες;

Όσον αφορά την ψωρίαση ναι. Στην ατοπική δερματίτιδα η πρόσβαση είναι δυσκολότερη, γίνονται όμως ενέργειες βελτίωσης της πρόσβασης στην καινοτομία.

Υπάρχουν Κέντρα Αναφοράς στην Ελλάδα για τα προαναφερθέντα δερματικά νοσήματα και εάν ναι ποια είναι αυτά;

Οι δερματολογικές κλινικές στα νοσοκομεία Ανδρέας Συγγρός και Αττικόν καθώς και το αντίστοιχο τμήμα στο Νοσοκομείο Υγεία στην Αθήνα, το νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών νόσων και το Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη και οι πανεπιστημιακές δερματολογικές κλινικές στις υπόλοιπες πόλεις της Ελλάδας έχουν μεγάλη εμπειρία στη χρήση των καινοτόμων παραγόντων.

Υπάρχουν κλινικές έρευνες που «τρέχουν» αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα για δερματολογικά νοσήματα;

Πολλές. Κυρίως στην ατοπική δερματίτιδα, τη χρόνια αυθόρμητη κνίδωση, την ψωρίαση, τα πομφολυγώδη νοσήματα, την διαπυητική ιδρωταδενίτιδα και τη δερματική ογκολογία.

Σε ποιόν τομέα της δερματολογίας θεωρείται ότι υπάρχουν αυτή τη στιγμή οι σημαντικότερες ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες και τι εξελίξεις περιμένουμε για αυτές τα επόμενα χρόνια;

Θεωρώ ότι θα έχουμε καλύτερες από τις υπάρχουσες θεραπευτικές λύσεις, στη χρόνια αυθόρμητη κνίδωση, τα πομφολυγώδη νοσήματα και την εστιακή υπεριδρωσία τα επόμενα χρόνια.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/