Τι ανακοίνωσε ο ΠΟΥ για την πνευμονία απροσδιόριστης αιτιολογίας στη Σιβηρία

Μετά τον «ντόρο» που έγινε στον διεθνή Τύπο για τον θάνατο ασθενή στη Σιβηρία από πνευμονία απροσδιόριστης αιτιολογίας – η οποία αναφέρθηκε ως «πνευμονική πανώλη»- ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

Στις 2 Οκτωβρίου 2026, ο ΠΟΥ πληροφορήθηκε για τον θάνατο ενός υπαλλήλου του Ινστιτούτου Έρευνας κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ (APRI) της Σιβηρίας και της Άπω Ανατολής, της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Σύμφωνα με τις αναφορές, ο εργαζόμενος πέθανε στις 2 Οκτωβρίου μετά από νοσηλεία για σοβαρή πνευμονία στις 29 Σεπτεμβρίου και η πνευμονική πανώλη θεωρήθηκε ως η αιτία θανάτου, μετά από επαγγελματική έκθεση σε εργαστηριακό περιβάλλον. Μετά από αιτήματα επαλήθευσης από τον ΠΟΥ, το Εθνικό Σημείο Επαφής για τους Διεθνείς Κανονισμούς Υγείας (2005) της Ρωσικής Ομοσπονδίας επιβεβαίωσε τον θάνατο και ενημέρωσε τον ΠΟΥ ότι δεν είχε καταγραφεί πρόσφατα κανένα κρούσμα πανώλης στην περιφέρεια Ιρκούτσκ. Επίσης, ο ΠΟΥ ενημερώθηκε πως είχαν εφαρμοστεί προληπτικά και ελεγκτικά μέτρα σύμφωνα με την εθνική υγειονομική νομοθεσία και ότι οι εργαστηριακές εξετάσεις των επαφών δεν ανίχνευσαν παθογόνα υψηλής απειλής. Οι αρχές ανέφεραν παράλληλα ότι δεν είχαν σημειωθεί περιστατικά βιοασφάλειας στο εργαστήριο, σε αντίθεση με τις αναφορές στα μέσα ενημέρωσης, και ότι δεν υπήρχε περαιτέρω κρούσμα σοβαρής πνευμονίας που να συνδέεται με αυτό το κρούσμα. Το Εθνικό Σημείο Επαφής για τους Διεθνείς Κανονισμούς Υγείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας ενημέρωσε τον ΠΟΥ ότι το κρούσμα και όλες οι επαφές είχαν εξεταστεί για μια σειρά μικροοργανισμών, συμπεριλαμβανομένων παθογόνων υψηλής απειλής. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων ήταν αρνητικά για τα παθογόνα υψηλού κινδύνου που εξετάστηκαν. Όλες οι επαφές είχαν τεθεί υπό ιατρική παρακολούθηση σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης ή στο σπίτι και όλες παρέμειναν ασυμπτωματικές καθ’ όλη τη διάρκεια. Ελήφθησαν μέτρα καραντίνας στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν ο ασθενής. Με βάση τις πληροφορίες που παρείχε το Σημείο Επαφής, ο ΠΟΥ δεν έχει εντοπίσει στοιχεία συνεχιζόμενης μετάδοσης που να σχετίζονται με αυτό το συμβάν. Μια βασική αβεβαιότητα παραμένει η απουσία επιβεβαιωμένης διάγνωσης στον αποβιώσαντα εργαζόμενο στο εργαστήριο. Ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και να αξιολογεί τυχόν πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία καθώς θα είναι διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες.

Μετά τον θάνατο του εργαζόμενου, στις 3 Οκτωβρίου, στις 5 Οκτωβρίου, στις 6 Οκτωβρίου και στις 7 Οκτωβρίου, ο ΠΟΥ επικοινώνησε με τις υγειονομικές αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας για να επαληθεύσει τις πληροφορίες που αναφέρθηκαν από τα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου ενός φερόμενου δεύτερου κρούσματος, και σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10 του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού (2005) (ΔΥΚ), ο ΠΟΥ ζήτησε επίσης περαιτέρω πληροφορίες για να αξιολογήσει τις πιθανές διεθνείς επιπτώσεις στη δημόσια υγεία σύμφωνα με το άρθρο 6 του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού (ΔΥΚ).

Σύγκλιση ειδικής επιτροπής

Στις 2 Οκτωβρίου, μια δημόσια δήλωση που εκδόθηκε από το παράρτημα Ιρκούτσκ της Rospotrebnadzor (RPN), μιας ομοσπονδιακής υπηρεσίας που εργάζεται για την εποπτεία και τον έλεγχο της ευημερίας και των δικαιωμάτων και της προστασίας των καταναλωτών στη Ρωσική Ομοσπονδία, ανέφερε ότι είχε συγκληθεί μια «ειδική επιτροπή υγειονομικών-επιδημιολογικών εμπειρογνωμόνων» για την ύποπτη περίπτωση παθογόνου υψηλής απειλής. Ελήφθησαν μέτρα υγειονομικού και επιδημικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης των επαφών που τέθηκαν υπό ιατρική παρακολούθηση. Οι αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας δήλωσαν τότε ότι όλες οι επαφές ήταν χωρίς συμπτώματα και με αρνητικά εργαστηριακά αποτελέσματα για παθογόνα υψηλής απειλής.

Στις 6 Οκτωβρίου, ο ΠΟΥ έλαβε απάντηση στο αίτημά του για επαλήθευση από το Εθνικό Κέντρο Πρόσβασης της Ρωσικής Ομοσπονδίας, στην οποία αναφερόταν ότι δεν έχει καταγραφεί πρόσφατα κρούσμα πανώλης στην περιφέρεια Ιρκούτσκ και επιβεβαιωνόταν ότι είχε διεξαχθεί επιδημιολογική έρευνα μετά τον εντοπισμό κρούσματος σοβαρής πνευμονίας σε υπάλληλο του Ιρκούτσκ APRI. Σύμφωνα με τις αρχές, το άτομο αρχικά παρουσίασε συμπτώματα συμβατά με οξεία ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού. Αφού τα αποτελέσματα των εξετάσεων ήταν αρνητικά για ορισμένα παθογόνα υψηλής απειλής, διαπιστώθηκε ότι ο ασθενής πέθανε από πνευμονία απροσδιόριστης αιτιολογίας.

Οι ρωσικές αρχές ενημέρωσαν τον ΠΟΥ για τα ακόλουθα: ότι είχαν εφαρμοστεί προληπτικά και ελεγκτικά μέτρα σύμφωνα με την εθνική υγειονομική νομοθεσία, πως εντοπίστηκε το ευρύτερο δυνατό φάσμα επαφών, τέθηκε υπό ιατρική παρακολούθηση και εξετάστηκε για παθογόνα υψηλής απειλής και πως έως τις 9 Οκτωβρίου, δεν είχαν ανιχνευθεί παθογόνα υψηλού κινδύνου στο ερευνητικό χαρτοφυλάκιο του εργαστηρίου σε καμία από τις επαφές και η ιατρική τους παρακολούθηση έχει διακοπεί. Οι αρχές ανέφεραν επίσης ότι δεν είχαν σημειωθεί περιστατικά βιοασφάλειας ή βιοπροστασίας στο εργαστήριο στο ινστιτούτο, όπως διαπιστώθηκε από δύο ανεξάρτητες έρευνες και δήλωσαν ότι οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης που υποδηλώνουν το αντίθετο ήταν ανακριβείς.

Σύμφωνα με τις αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας, η κατάσταση συνεχίζει να παρακολουθείται. Μετά από επακόλουθα αιτήματα για πληροφορίες από τον ΠΟΥ στις 7 και 8 Οκτωβρίου, το Εθνικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Ρωσικής Ομοσπονδίας παρείχε περαιτέρω πληροφορίες. Σύμφωνα με την επίσημη έκθεσή τους, ο ασθενής και όλες οι ταυτοποιημένες επαφές εξετάστηκαν για ένα ευρύ φάσμα παθογόνων, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης, του SARS-CoV-2, άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων και βακτηριακών λοιμώξεων (συμπεριλαμβανομένης της πανώλης και του στρεπτόκοκκου). Όλα τα αποτελέσματα αναφέρθηκαν αρνητικά για παθογόνα υψηλής απειλής και μόνο δύο κρούσματα COVID-19, τρία κρούσματα ρινοϊού, ένα κρούσμα Haemophilus spp. και άλλες ευκαιριακές λοιμώξεις εντοπίστηκαν μεταξύ των επαφών. Οι αρχές ανέφεραν περαιτέρω ότι ο θάνατος δεν οφειλόταν σε λοίμωξη από πανώλη, είχε εμβολιαστεί κατά των παθογόνων υψηλής απειλής με τα οποία ο εργαζόμενος είχε εργαστεί επαγγελματικά. Η έκθεση ανέφερε επίσης ότι το άτομο δεν είχε ταξιδέψει εκτός της περιφέρειας Ιρκούτσκ κατά τις δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων.

Ασυμπτωματικές όλες οι επαφές του κρούσματος

Ο ΠΟΥ έχει προσφέρει υποστήριξη στις αρχές δημόσιας υγείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας στους τομείς των παθογόνων μικροοργανισμών υψηλής απειλής και της εργαστηριακής βιοασφάλειας και βιοπροστασίας.

Σε απάντηση σε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα δημόσιας υγείας που έχουν ληφθεί, οι αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας ανέφεραν ότι, δεδομένου του επαγγέλματος του ασθενούς, εφαρμόστηκαν προληπτικά μέτρα δημόσιας υγείας και ένα ευρύ φάσμα επαφών εντοπίστηκε και τέθηκε υπό ιατρική παρακολούθηση είτε σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης είτε κατ’ οίκον. Η ιατρική παρατήρηση, συμπεριλαμβανομένων των καθημερινών εργαστηριακών εξετάσεων, διεξήχθη για επτά ημέρες και έχει ολοκληρωθεί για όλες τις εντοπισμένες επαφές. Όλες οι επαφές παρέμειναν ασυμπτωματικές και βρέθηκαν αρνητικές για τα υπό διερεύνηση παθογόνα.

Οι αρχές της Ρωσικής Ομοσπονδίας ενημέρωσαν τον ΠΟΥ ότι, εκτός από το νοσοκομείο όπου εισήχθη το κρούσμα, καμία άλλη εγκατάσταση υγειονομικής περίθαλψης δεν τέθηκε σε καραντίνα ούτε υποβλήθηκε σε πρόσθετα μέτρα δημόσιας υγείας, σε αντίθεση με τα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης.

Απόκριση δημόσιας υγείας

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NFP) της Ρωσικής Ομοσπονδίας ανακοίνωσε δημόσια ότι η περιφερειακή υγειονομική και αντιεπιδημική επιτροπή συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση στις 2 Οκτωβρίου. Η RPN, η αρμόδια υπηρεσία, ενέκρινε ένα επιχειρησιακό σχέδιο δράσης υγειονομικών και αντιεπιδημικών μέτρων, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της ιχνηλάτησης επαφών και της ιατρικής παρακολούθησης, των εργαστηριακών εξετάσεων των ταυτοποιημένων επαφών, της ενισχυμένης επιδημιολογικής έρευνας και αξιολόγησης κινδύνου και της εφαρμογής προληπτικών μέτρων πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων. Πέντε οργανισμοί της Rospotrebnadzor, συμπεριλαμβανομένων τριών ερευνητικών ιδρυμάτων, συμμετείχαν στα μέτρα. Τα προληπτικά και αντιεπιδημικά μέτρα εφαρμόστηκαν σύμφωνα με τις επαγγελματικές δραστηριότητες του ασθενούς. Δεν εντοπίστηκαν προβλήματα υγείας που σχετίζονται με λοιμώδη νοσήματα. Διεξήχθησαν περισσότερες από 5500 εργαστηριακές εξετάσεις και καμία δεν ανίχνευσε παθογόνους μικροοργανισμούς υψηλής συνέπειας ή επικίνδυνους. Οι εξετάσεις πραγματοποιήθηκαν χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα καθιερωμένων εργαστηριακών μεθόδων, συμπεριλαμβανομένων βακτηριολογικών, βιολογικών, φασματομετρικών και μοριακών γενετικών τεχνικών. Δεν ανιχνεύθηκαν παθογόνα υψηλής απειλής μεταξύ των επαφών και όλες οι δραστηριότητες παρακολούθησης ολοκληρώθηκαν χωρίς να εντοπιστούν επιπλέον κρούσματα.

Εκτίμηση κινδύνου του ΠΟΥ

Η ταχεία αξιολόγηση κινδύνου του ΠΟΥ είναι μια συστηματική και συνεχής διαδικασία που χαρακτηρίζει τον κίνδυνο που ενέχει ένα συμβάν δημόσιας υγείας και ενημερώνει για τα μέτρα για τη μείωση των επιπτώσεών του και την πρόληψη της διεθνούς εξάπλωσης.

Μια βασική αβεβαιότητα για αυτό το συμβάν είναι η απουσία επιβεβαιωμένης διάγνωσης στον αποβιώσαντα εργαζόμενο στο εργαστήριο. Σύμφωνα με πληροφορίες που παρείχαν οι εθνικές αρχές, οι εξετάσεις δεν εντόπισαν πανώλη ή άλλα παθογόνα υψηλής απειλής που εξετάστηκαν και ο θάνατος έχει ταξινομηθεί ως πνευμονία απροσδιόριστης αιτιολογίας. Ωστόσο, ο ΠΟΥ δεν έχει λάβει πληροφορίες που να προσδιορίζουν τον αιτιολογικό παράγοντα που ευθύνεται για τη θανατηφόρα ασθένεια. Δεδομένης της απουσίας επιβεβαιωμένης διάγνωσης, ο ΠΟΥ δεν είναι σε θέση να αξιολογήσει ανεξάρτητα εάν η διάρκεια της αναφερόμενης περιόδου παρακολούθησης για τις επαφές ήταν επαρκής για να αποκλειστούν όλες οι εύλογες αιτίες της θανατηφόρας ασθένειας.

Το επαγγελματικό περιβάλλον της υπόθεσης παραμένει ένα σημαντικό ζήτημα. Ο αποβιώσας εργαζόταν σε ίδρυμα που χειρίζεται παθογόνα υψηλής επικινδυνότητας και αναφέρθηκε ότι εφαρμόστηκαν προληπτικά μέτρα δημόσιας υγείας λόγω των επαγγελματικών δραστηριοτήτων του ατόμου. Ενώ οι πληροφορίες που παρείχαν οι αρχές δεν υποδεικνύουν μόλυνση με δοκιμασμένα παθογόνα υψηλής απειλής ούτε εντοπίζουν πρόσθετα συνδεδεμένα κρούσματα, η πηγή της θανατηφόρας ασθένειας παραμένει απροσδιόριστη. Επομένως, η έκθεση που σχετίζεται με το εργαστήριο δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως σε αυτό το στάδιο.

Με βάση τις πληροφορίες που παρείχε το NFP, ο ΠΟΥ δεν έχει εντοπίσει στοιχεία συνεχιζόμενης μετάδοσης που να σχετίζονται με αυτό το συμβάν. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη στην αξιολόγηση παραμένει περιορισμένη λόγω της απουσίας επιβεβαιωμένης αιτιολογικής διάγνωσης και της εναπομένουσας αβεβαιότητας σχετικά με την πηγή και τον τρόπο έκθεσης. Απαιτούνται πρόσθετες κλινικές, επιδημιολογικές και εργαστηριακές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της επιβεβαίωσης της διάγνωσης στον αποβιώσαντα εργαστηριακό εργαζόμενο, για τη βελτίωση της εμπιστοσύνης στην αξιολόγηση. Ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και να αξιολογεί τυχόν πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία καθώς θα καταστούν διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες.

Συμβουλές του ΠΟΥ

Καθώς η αιτιολογία της θανατηφόρας ασθένειας παραμένει απροσδιόριστη, θα πρέπει να συνεχιστεί η περαιτέρω διερεύνηση των διαθέσιμων κλινικών δειγμάτων και των επιδημιολογικών πληροφοριών, ανάλογα με την περίπτωση. Πρόσθετες εργαστηριακές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιβεβαιωτικών εξετάσεων από εργαστήρια αναφοράς, όπου χρειάζεται, μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό του αιτιολογικού παράγοντα και στη βελτίωση της αξιολόγησης του κινδύνου για τη δημόσια υγεία.

Ανάλογα με την εποχικότητα και την τοπική επιδημιολογία, τα Συμβαλλόμενα Κράτη μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενίσχυσης ή ενίσχυσης της επιτήρησης σε επίπεδο κοινότητας, σε επίπεδο συμβάντος ή σε επίπεδο φρουράς για αναπνευστικές λοιμώξεις και ενίσχυσης των ικανοτήτων ελέγχου για αναπνευστικά παθογόνα. Οι αρχές δημόσιας υγείας μπορούν επίσης να ενθαρρύνουν την εφαρμογή των συνιστώμενων εμβολιασμών κατά της εποχικής γρίπης, της COVID-19, των πνευμονιοκοκκικών νοσημάτων και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων που μπορούν να προληφθούν με εμβόλιο, κατά περίπτωση.

Δεδομένου ότι το αναφερόμενο συμβάν αφορούσε έναν εργαζόμενο σε εργαστήριο και ότι οι αρχικές αναφορές των μέσων ενημέρωσης υποδήλωναν πιθανή επαγγελματική έκθεση ή περιστατικό που σχετίζεται με το εργαστήριο, ο ΠΟΥ υπενθυμίζει τη σημασία της διατήρησης ισχυρών πρακτικών βιοασφάλειας, βιοπροστασίας και πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων σε εργαστήρια που χειρίζονται δυνητικά επικίνδυνους βιολογικούς παράγοντες. Η παρούσα σύσταση έχει προληπτικό χαρακτήρα και δεν υπονοεί ότι έχει επιβεβαιωθεί μια λοίμωξη ή περιστατικό που σχετίζεται με το εργαστήριο σε αυτό το συμβάν.

Σε περίπτωση επαγγελματικής έκθεσης σε βιολογικούς κινδύνους μεταξύ του προσωπικού που εργάζεται σε εργαστηριακό περιβάλλον, ανεξάρτητα από τον συγκεκριμένο ρόλο ή τη φύση του κλινικού αποτελέσματος, ο ΠΟΥ συνιστά την αυστηρή τήρηση των κατάλληλων μέτρων βιοασφάλειας, βιοπροστασίας και πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων σύμφωνα με τα καθιερωμένα πρωτόκολλα. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου επαγγελματικής έκθεσης και ακούσιας απελευθέρωσης μολυσματικών παραγόντων και θα πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια ως μέρος της συνήθους εργαστηριακής πρακτικής, χωρίς να υπονοείται ότι μια συγκεκριμένη λοίμωξη ή κλινική κατάσταση αποκτήθηκε απαραίτητα ως αποτέλεσμα επαγγελματικής έκθεσης στο εργαστηριακό περιβάλλον.

Με βάση τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες αυτήν τη στιγμή, ο ΠΟΥ δεν συνιστά περιορισμούς στα ταξίδια ή το εμπόριο που σχετίζονται με αυτό το συμβάν, θεωρώντας τον κίνδυνο χαμηλό σε διεθνές επίπεδο. Ο ΠΟΥ θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και να ενημερώνει τις συστάσεις του καθώς θα είναι διαθέσιμες πρόσθετες πληροφορίες.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/