Η γονόρροια γίνεται ολοένα πιο δύσκολη στη θεραπεία, προειδοποιεί ο ΠΟΥ, με δεδομένα από 12 χώρες να δείχνουν σημαντική αύξηση στην αντοχή σε κεφτριαξόνη και κεφιξίμη. Η εξέλιξη αναγκάζει τις αρχές να ζητήσουν άμεση ενίσχυση των συστημάτων παρακολούθησης ΣΜΝ.
Η γονόρροια εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες απειλές δημόσιας υγείας, καθώς εμφανίζει ολοένα αυξανόμενη αντοχή στα διαθέσιμα αντιβιοτικά, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Τα δεδομένα προέρχονται από το πρόγραμμα Enhanced Gonococcal Antimicrobial Surveillance Programme (EGASP), το οποίο λειτουργεί από το 2015 και συλλέγει εργαστηριακά και κλινικά δεδομένα από επιλεγμένα σημεία παγκοσμίως.
Η δημοσίευση των ευρημάτων συμπίπτει με την Παγκόσμια Εβδομάδα Ενημέρωσης για την Αντιμικροβιακή Αντοχή, υπογραμμίζοντας τη σημασία της άμεσης λήψης μέτρων για τον περιορισμό των ανθεκτικών λοιμώξεων. Ο ΠΟΥ τονίζει ότι η ενίσχυση της επιτήρησης, η βελτίωση των διαγνωστικών δυνατοτήτων και η πρόσβαση σε νέες θεραπείες αποτελούν κρίσιμες προτεραιότητες.
Εθνικά προγράμματα για ΣΜΝ
Η Δρ Tereza Kasaeva, διευθύντρια του τμήματος HIV, Φυματίωσης, Ηπατίτιδας και Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων του ΠΟΥ, αναφέρει ότι η συλλογή συνολικών και αξιόπιστων δεδομένων αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση πολιτικών υγείας. Όπως υπογραμμίζει, όλες οι χώρες οφείλουν να ενσωματώσουν την επιτήρηση της γονόρροιας στα εθνικά τους προγράμματα ΣΜΝ και να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων.
Τα νεότερα στοιχεία εμφανίζουν εντυπωσιακή άνοδο στις ανθεκτικές μορφές της νόσου. Μεταξύ 2022 και 2024, η αντοχή στην κεφτριαξόνη —την κύρια θεραπεία πρώτης γραμμής— αυξήθηκε από 0,8% σε 5%, ενώ η αντοχή στην κεφιξίμη ανέβηκε από 1,7% σε 11%. Η αντοχή στην αζιθρομυκίνη παρέμεινε σταθερή στο 4%, όμως η αντοχή στη σιπροφλοξασίνη άγγιξε το 95%, επιβεβαιώνοντας ότι το συγκεκριμένο φάρμακο δεν αποτελεί πλέον αξιόπιστη θεραπευτική επιλογή. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ανθεκτικών στελεχών καταγράφηκε στην Καμπότζη και το Βιετνάμ.
Το 2024 συμμετείχαν στο πρόγραμμα 12 χώρες από πέντε περιφέρειες του ΠΟΥ, έναντι μόλις τεσσάρων χωρών δύο χρόνια νωρίτερα. Η Βραζιλία, η Καμπότζη, η Ινδία, η Ινδονησία, το Μαλάουι, οι Φιλιππίνες, το Κατάρ, η Νότια Αφρική, η Σουηδία, η Ταϊλάνδη, η Ουγκάντα και το Βιετνάμ ανέφεραν συνολικά 3.615 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα.
Τα περιστατικά
Περισσότερο από το 50% των συμπτωματικών περιστατικών σε άνδρες προέρχονται από την περιφέρεια του Δυτικού Ειρηνικού, με τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και την Καμπότζη να εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά. Σημαντικό αριθμό κρουσμάτων καταγράφουν επίσης χώρες της Αφρικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η διάμεση ηλικία των ασθενών είναι τα 27 έτη, με το 20% να αφορά άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες. Σχεδόν οι μισοί δήλωσαν ότι είχαν πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους τον προηγούμενο μήνα, ενώ ένα ποσοστό είχε πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών ή ταξίδι, παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης ή την πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών.
Το 2024 ο ΠΟΥ προώθησε σημαντικά τη γονιδιωματική επιτήρηση, με περίπου 3.000 δείγματα να ακολουθούν πλήρη αλληλούχιση από οκτώ χώρες. Παράλληλα, σε συνεργασία με ερευνητικά κέντρα, προχώρησαν μελέτες νέων θεραπειών όπως η ζολιφλοδακίνη και η γεποταδακίνη, ενώ αξιολογήθηκαν και στρατηγικές προφύλαξης τύπου DoxyPEP. Τα αποτελέσματα αυτά θεωρούνται καθοριστικά για τις μελλοντικές κατευθυντήριες οδηγίες.
Χρηματοδότηση
Παρά τη σημαντική πρόοδο, το πρόγραμμα EGASP αντιμετωπίζει εμπόδια όπως περιορισμένη χρηματοδότηση, ελλιπή δεδομένα από γυναίκες και δυσκολίες στην παρακολούθηση εξωγεννητικών δειγμάτων. Ο ΠΟΥ ζητά επείγουσα ενίσχυση των εθνικών συστημάτων ώστε να διατηρηθεί η παγκόσμια ικανότητα ανίχνευσης και αντιμετώπισης της αντιμικροβιακής αντοχής.
Η έκθεση καταλήγει ότι η γονόρροια εξελίσσεται ταχύτερα από τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, καθιστώντας την επιτήρηση και τις νέες θεραπείες βασικά εργαλεία για την προστασία της δημόσιας υγείας.
Πηγη: https://healthpharma.gr