Το πρώτο εμβόλιο κατά της γρίπης που βασίζεται σε τεχνολογία mRNA είναι πλέον διαθέσιμο στις Ηνωμένες Πολιτείες για άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω. Το mFlusiva της Moderna διατίθεται σε περισσότερα από 13.000 σημεία, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στον εμβολιασμό κατά της εποχικής γρίπης, με τους ειδικούς να βλέπουν πλεονεκτήματα στην ταχύτερη προσαρμογή του εμβολίου στα στελέχη που κυκλοφορούν.
Τα παραδοσιακά εμβόλια γρίπης χρησιμοποιούν αδρανοποιημένους ή εξασθενημένους ιούς ή τμήματά τους, ώστε να εκπαιδεύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τον ιό.
Το mRNA εμβόλιο λειτουργεί διαφορετικά. Χρησιμοποιεί ένα μόριο αγγελιοφόρου RNA που περιέχει τις οδηγίες για την παραγωγή μιας πρωτεΐνης του ιού. Ο οργανισμός παράγει προσωρινά αυτή την πρωτεΐνη και το ανοσοποιητικό σύστημα μαθαίνει να την αναγνωρίζει, δημιουργώντας άμυνα απέναντι σε μελλοντική λοίμωξη.
Η τεχνολογία είναι παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε σε αρκετά εμβόλια κατά της COVID-19.
Γιατί η τεχνολογία mRNA μπορεί να έχει πλεονέκτημα στη γρίπη
Η γρίπη αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση επειδή ο ιός μεταλλάσσεται συνεχώς. Κάθε χρόνο, οι επιστήμονες πρέπει να προβλέπουν ποια στελέχη θα κυκλοφορήσουν περισσότερο τον επόμενο χειμώνα και να επιλέγουν αντίστοιχα τη σύνθεση του εμβολίου.
Με τις σημερινές τεχνολογίες, η επιλογή των στελεχών γίνεται συνήθως γύρω στον Φεβρουάριο, αρκετούς μήνες πριν από την έναρξη της περιόδου εμβολιασμού.
Τα εμβόλια στη συνέχεια παράγονται με καλλιέργεια του ιού σε κύτταρα. Το mRNA μπορεί να παραχθεί ταχύτερα. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή των στελεχών θα μπορούσε να γίνεται αργότερα, για παράδειγμα τον Μάιο, μειώνοντας το χρονικό διάστημα μεταξύ επιλογής του στελέχους και έναρξης της εποχής της γρίπης.
Θεωρητικά, αυτό μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες καλύτερης αντιστοίχισης του εμβολίου με τα στελέχη που τελικά επικρατούν.
Ποιοι μπορούν να το κάνουν
Το mFlusiva έχει εγκριθεί για άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω. Ωστόσο, η έγκριση διαφέρει ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα. Για τις ηλικίες 50 έως 64 ετών έχει δοθεί κανονική έγκριση.
Για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω έχει δοθεί επιταχυνόμενη έγκριση, με την προϋπόθεση ότι η Moderna θα πραγματοποιήσει πρόσθετη μελέτη μετά την κυκλοφορία του εμβολίου.
Το βασικό ζήτημα ήταν ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάστηκε η αρχική μελέτη. Η Moderna είχε συγκρίνει το νέο mRNA εμβόλιο με εμβόλιο γρίπης τυπικής δόσης.
Ωστόσο, για τους άνω των 65 ετών στις ΗΠΑ συνιστώνται κατά προτίμηση ενισχυμένα ή υψηλής δόσης εμβόλια.
Έτσι, οι ρυθμιστικές αρχές έκριναν ότι η σύγκριση με εμβόλιο τυπικής δόσης δεν αποτελούσε το ιδανικό σημείο αναφοράς για αυτή την ηλικιακή ομάδα.
Η εταιρεία παρουσίασε πάντως δεδομένα σύμφωνα με τα οποία το mRNA εμβόλιο προκαλεί ισχυρότερη παραγωγή αντισωμάτων σε σύγκριση με ενισχυμένο εμβόλιο.
Για να επιβεβαιωθεί ότι αυτή η αυξημένη ανοσολογική απόκριση μεταφράζεται σε καλύτερη πραγματική προστασία, ζητήθηκε πρόσθετη μελέτη.
27% υψηλότερη αποτελεσματικότητα από τα συμβατικά εμβόλια
Στη μελέτη της Moderna, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι άνω των 50 ετών, το νέο mRNA εμβόλιο ήταν περίπου 27% πιο αποτελεσματικό κατά την περίοδο γρίπης 2024-2025 σε σύγκριση με εμβόλια τυπικής δόσης.
Το εύρημα θεωρείται σημαντικό, αν και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ιδιαίτερα για τους άνω των 65 ετών χρειάζονται δεδομένα πραγματικής αποτελεσματικότητας έναντι των ενισχυμένων εμβολίων που ήδη χρησιμοποιούνται.
Περισσότερες ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες
Το mRNA εμβόλιο εμφάνισε υψηλότερα ποσοστά ανεπιθύμητων αντιδράσεων σε σύγκριση με τα εμβόλια τυπικής δόσης. Οι πιο συχνές ήταν:
- πόνος στο σημείο της ένεσης,
- μυαλγίες και αρθραλγίες,
- ναυτία και έμετος,
- πυρετός,
- πονοκέφαλος,
- ρίγη.
Οι περισσότερες ήταν ήπιες έως μέτριες και υποχώρησαν μέσα σε λίγες ημέρες. Τα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα εμφανίστηκαν σε παρόμοια χαμηλά ποσοστά τόσο στην ομάδα του mRNA εμβολίου όσο και στις ομάδες των συμβατικών εμβολίων.
Ποιοι δεν πρέπει να το κάνουν
Το νέο εμβόλιο δεν συνιστάται σε άτομα με γνωστή αλλεργία σε κάποιο από τα συστατικά του.
Επίσης, δεν πρέπει να χορηγείται σε άτομα που έχουν εμφανίσει σύνδρομο Guillain-Barré μετά από προηγούμενο αντιγριπικό εμβολιασμό.
Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Σύμφωνα με στοιχεία από την περίοδο γρίπης 2024-2025 στις ΗΠΑ, το 76,9% των νοσηλειών για γρίπη αφορούσε άτομα άνω των 50 ετών, παρότι αυτή η ηλικιακή ομάδα αντιστοιχούσε σε μόλις 34,4% των συμπτωματικών λοιμώξεων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 70,6% των θανάτων από γρίπη καταγράφηκε σε άτομα άνω των 65 ετών, ενώ η ίδια ηλικιακή ομάδα αντιπροσώπευε μόλις 8,8% των συνολικών περιστατικών.
Ο πραγματικός στόχος του αντιγριπικού εμβολίου
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κανένα εμβόλιο γρίπης δεν αποτρέπει κάθε λοίμωξη. Ο βασικός στόχος είναι να μειωθεί η πιθανότητα σοβαρής νόσησης, νοσηλείας, εισαγωγής σε ΜΕΘ και θανάτου.
Ένας άνθρωπος μπορεί να νοσήσει ήπια ακόμη και μετά τον εμβολιασμό, αλλά να αποφύγει τις πιο επικίνδυνες επιπλοκές.
Πότε πρέπει να γίνεται ο εμβολιασμός
Οι γιατροί συνιστούν συνήθως ο αντιγριπικός εμβολιασμός να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.
Ωστόσο, ο εμβολιασμός εξακολουθεί να έχει αξία και αργότερα, όσο διαρκεί η εποχή της γρίπης.
Χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό για να αναπτυχθεί πλήρης ανοσολογική προστασία.
Η εποχική γρίπη αρχίζει συνήθως να αυξάνεται τον Οκτώβριο και κορυφώνεται μεταξύ Δεκεμβρίου και Φεβρουαρίου, αν και σε ορισμένες χρονιές η αυξημένη κυκλοφορία μπορεί να συνεχιστεί έως τον Μάρτιο.
Διαθέσιμο σε περισσότερα από 13.000 σημεία
Η Moderna αναφέρει ότι το mFlusiva είναι ήδη διαθέσιμο σε περισσότερα από 13.000 σημεία στις ΗΠΑ.
Μεγάλες αλυσίδες φαρμακείων, όπως Walgreens και CVS, έχουν αρχίσει να το διαθέτουν, αν και η διαθεσιμότητα διαφέρει ανά περιοχή.
Καθώς πολλά φαρμακεία είχαν ήδη παραγγείλει τα αντιγριπικά εμβόλια της σεζόν πριν από την τελική έγκριση του νέου προϊόντος, η διαθεσιμότητά του ενδέχεται να είναι περιορισμένη κατά την πρώτη χρονιά.
Πηγη: https://healthpharma.gr
