Παραλλαγή «Stratus»: Τι γνωρίζουμε για την XFG που κυκλοφορεί
Η αύξηση της δραστηριότητας της COVID-19 στην Αγγλία επαναφέρει στο προσκήνιο την παραλλαγή XFG και τους απογόνους της. Πονόλαιμος, βήχας και πυρετός συγκαταλέγονται στα συμπτώματα, ενώ οι υγειονομικές αρχές δίνουν έμφαση στην προστασία των ευάλωτων και στον εμβολιασμό όσων πληρούν τα κριτήρια ενόψει του χειμώνα.
Η παραλλαγή XFG του SARS-CoV-2, γνωστή στα μέσα ενημέρωσης ως «Stratus», συγκεντρώνει την προσοχή καθώς οι δείκτες της COVID-19 αυξάνονται στην Αγγλία. Ωστόσο, η αύξηση της κυκλοφορίας του ιού δεν συνεπάγεται από μόνη της μεγαλύτερη βαρύτητα της νόσου.
Στην έκθεση της 24ης Σεπτεμβρίου 2026, η βρετανική Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας, UKHSA, κατέγραψε άνοδο της δραστηριότητας της COVID-19, διατηρώντας την εκτίμηση ότι η κυκλοφορία της παρέμενε σε χαμηλά επίπεδα. Η θετικότητα των PCR σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα έφτασε το 7%, έναντι 5,9% την προηγούμενη εβδομάδα.
Πόσο έχουν αυξηθεί οι καταγραφές της COVID-19
Σύμφωνα με τα μηνιαία στοιχεία που παραθέτει ο Independent, οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις αυξήθηκαν από 1.374 τον Αύγουστο σε 4.589 τον Σεπτέμβριο, δηλαδή κατά περίπου 234%. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει αύξηση των νοσοκομειακών εισαγωγών από 950 σε 4.939, περίπου πενταπλάσιο αριθμό.
Οι αριθμοί αυτοί αφορούν καταγραφές και δεν αποτυπώνουν όλες τις λοιμώξεις στην κοινότητα. Πολλοί άνθρωποι με ήπια συμπτώματα δεν κάνουν τεστ, επομένως δεν περιλαμβάνονται στα επιβεβαιωμένα περιστατικά.
Παράλληλα, ο πίνακας της UKHSA εμφανίζει 1.364 καταγεγραμμένα περιστατικά στο επταήμερο έως τις 23 Σεπτεμβρίου, έναντι 1.061 στο προηγούμενο επταήμερο, αύξηση 28,6%.
Για τις νοσοκομειακές εισαγωγές, ο ίδιος πίνακας εμφανίζει 261 στο επταήμερο έως τις 31 Αυγούστου, αύξηση 15%. Πρόκειται για διαφορετική περίοδο αναφοράς, συνεπώς τα δύο εβδομαδιαία μεγέθη δεν περιγράφουν την ίδια χρονική στιγμή.
Ο Independent επισημαίνει επίσης ότι η νοσοκομειακή επιβάρυνση παραμένει πολύ χαμηλότερη από την κορύφωση του Ιανουαρίου 2021, όταν περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι βρίσκονταν ταυτόχρονα στο νοσοκομείο. Η σύγκριση χρειάζεται προσοχή: ο αριθμός των νοσηλευόμενων σε μία χρονική στιγμή διαφέρει από τις νέες εισαγωγές ενός μήνα.
Τι είναι η XFG και πότε εμφανίστηκε
Η XFG αποτελεί ανασυνδυασμένη παραλλαγή, η οποία προέκυψε από τις γενετικές γραμμές LF.7 και LP.8.1.2, απογόνους της Όμικρον.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταγράφει το παλαιότερο δείγμα της στις 27 Ιανουαρίου 2025 και την ενέταξε στις παραλλαγές υπό παρακολούθηση στις 25 Ιουνίου 2025. Επομένως, η εμφάνισή της προηγείται του τέλους του 2025 που αναφέρει το δημοσίευμα.
Στην αρχική αξιολόγησή του, τον Ιούνιο του 2025, ο ΠΟΥ εκτίμησε ως χαμηλό τον πρόσθετο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα τότε διαθέσιμα στοιχεία δεν έδειχναν ότι η XFG προκαλούσε βαρύτερη νόσο ή περισσότερους θανάτους σε σχέση με άλλες κυκλοφορούσες παραλλαγές.
Η UKHSA ανέφερε αντίστοιχα, σε ενημέρωση που επανεξέτασε τον Μάρτιο του 2026, ότι τα δεδομένα δεν υποδείκνυαν μεγαλύτερη σοβαρότητα για την XFG και την NB.1.8.1. Οι ονομασίες «Stratus» και «Nimbus» αποτελούν ονομασίες που χρησιμοποιούν τα μέσα ενημέρωσης.
Τι σημαίνει ότι η XFG αντιστοιχεί σε πάνω από τα μισά δείγματα
Η εκτίμηση για την παρουσία μιας παραλλαγής προκύπτει από γενετική ανάλυση επιλεγμένων θετικών δειγμάτων. Δεν αφορά αυτομάτως όλα τα θετικά τεστ ούτε το σύνολο των λοιμώξεων.
Για δείγματα που συλλέχθηκαν στην Αγγλία μεταξύ 17 και 30 Αυγούστου 2026, η UKHSA κατέγραψε την XFG.23.1.3 στο 46,2%, την XFG.14.8 στο 12,8% και την XFG στο 5,1% των δειγμάτων που ανέλυσε γενετικά.
Οι τρεις αυτές κατηγορίες αντιστοιχούν συνολικά σε περίπου 64,1%. Ωστόσο, η υπηρεσία προειδοποιεί ότι ο μικρός αριθμός γενετικών αναλύσεων περιορίζει την ακρίβεια των εκτιμήσεων και απαιτεί προσεκτική ερμηνεία.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή
Το δημοσίευμα αναφέρει πονόλαιμο, βήχα, πυρετό και βραχνάδα, συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα προηγούμενων παραλλαγών και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων.
Σύμφωνα με το NHS, η COVID-19 μπορεί επίσης να προκαλέσει κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλο, ρινική συμφόρηση ή καταρροή, αλλαγή στην όσφρηση ή στη γεύση, δύσπνοια και γαστρεντερικά ενοχλήματα.
Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν προσδιορίζουν ποια παραλλαγή προκαλεί τη λοίμωξη. Ειδικά η βραχνάδα δεν αποτελεί διαγνωστικό γνώρισμα της XFG.
Το NHS συστήνει ιατρική αξιολόγηση όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή δεν βελτιώνονται. Σοβαρή δύσπνοια, αιφνίδιος πόνος στο στήθος ή κατάρρευση απαιτούν άμεση επείγουσα βοήθεια.
Πότε χρειάζεται τεστ και τι ισχύει μετά από θετικό αποτέλεσμα
Οι οδηγίες του NHS για την Αγγλία αναφέρουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζεται να κάνουν rapid test μόνο επειδή εμφανίζουν συμπτώματα. Εξαίρεση αποτελούν, μεταξύ άλλων, όσοι πληρούν τα κριτήρια για ειδική θεραπεία κατά της COVID-19: αυτοί χρειάζεται να εξεταστούν μόλις εμφανίσουν συμπτώματα και να επικοινωνήσουν έγκαιρα με τον γιατρό τους.
Για όσους έχουν θετικό τεστ, το NHS συστήνει παραμονή στο σπίτι και αποφυγή επαφών για πέντε ημέρες μετά την ημέρα της εξέτασης στους ενηλίκους και για τρεις ημέρες στους κάτω των 18 ετών.
Επιπλέον, συστήνει αποφυγή επαφής με ανθρώπους που κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή λοίμωξη, όπως οι ανοσοκατεσταλμένοι, για δέκα ημέρες μετά την ημέρα του τεστ.
Οι συγκεκριμένοι χρόνοι αφορούν τις βρετανικές οδηγίες μετά από θετικό αποτέλεσμα. Δεν αποτελούν ενιαίο κανόνα για κάθε άνθρωπο που υποψιάζεται ότι έχει COVID-19 ούτε μεταφέρονται αυτομάτως στην Ελλάδα.
Ο εμβολιασμός παραμένει στο επίκεντρο της προστασίας
Η αύξηση της δραστηριότητας του ιού συμπίπτει με τις εκκλήσεις των βρετανικών υγειονομικών αρχών προς τους δικαιούχους να εμβολιαστούν για τη γρίπη και την COVID-19 ενόψει του χειμώνα.
Για τη φθινοπωρινή εκστρατεία COVID-19 του 2026, η βρετανική καθοδήγηση περιλαμβάνει επικαιροποιημένα εμβόλια που στοχεύουν την XFG. Το πρόγραμμα επικεντρώνεται σε ανθρώπους με μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου, όπως οι ηλικιωμένοι, οι ένοικοι μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων και οι ανοσοκατεσταλμένοι.
Η επιλογή του εμβολίου και τα κριτήρια επιλεξιμότητας εξαρτώνται από το εθνικό πρόγραμμα κάθε χώρας.
Πηγη: https://healthpharma.gr