Παγκόσμια Ημέρα AIDS 2020: «Παγκόσμια αλληλεγγύη, Κοινή ευθύνη»

Διάφορες οργανώσεις του ΟΗΕ συνεργάζονται στενά με παγκόσμιους και εθνικούς εταίρους για τον τερματισμό της επιδημίας του AIDS μέχρι το 2030, στο πλαίσιο των στόχων της αειφόρου ανάπτυξης.

Το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του AIDS με τίτλο «Παγκόσμια αλληλεγγύη, Κοινή ευθύνη», μας θυμίζει τον αντίκτυπο των πανδημιών στη ζωή μας και πώς πρέπει να ενωθούμε για να επιβιώσουμε.

«Η Παγκόσμια Ημέρα του AIDS 2020 δεν θα μοιάζει με καμία άλλη. Το COVID-19 απειλεί την πρόοδο που έχει σημειώσει ο κόσμος στην υγεία και την ανάπτυξη τα τελευταία 20 χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των κερδών που έχουμε σημειώσει κατά του HIV. Όπως όλες οι επιδημίες, διευρύνει τις ανισότητες που υπήρχαν ήδη. Ανισότητα των φύλων, φυλετικές ανισότητες, κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Γινόμαστε ένας πιο άνισος κόσμος.

Είμαι περήφανη που τον τελευταίο χρόνο το κίνημα για τον ιό HIV κινητοποιήθηκε για να υπερασπιστεί την πρόοδό μας, για να προστατεύσει τα άτομα που ζουν με τον ιό HIV και άλλες ευάλωτες ομάδες και για να ωθήσει τον κορονοϊό πίσω.», επισημαίνει μεταξύ άλλων η Εκτελεστική Διευθύντρια της UNAIDS και Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Winnie Byanyima.

Το AIDS είναι μία από τις φονικότερες επιδημίες στην παγκόσμια ιστορία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΠΟΥ, από το 1981 που παρατηρήθηκε κλινικά στις ΗΠΑ, περί τα 75 εκατ. άνθρωποι έχουν προσβληθεί από το ιό HIV και πάνω από 32 εκατ. άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους (2018). Το 2018, 37,9 εκατ. άνθρωποι είναι φορείς του ιού HIV.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας:

• 37,9 εκατομμύρια άτομα ζούσαν με τον ιό HIV ως τα τέλη του 2018
• Το 62% από αυτούς έλαβε αντιρετροΪκή θεραπεία και
• Το 53% των ατόμων αυτών έχει επιτύχει την καταστολή του ιού HIV χωρίς τον κίνδυνο μόλυνσης τρίτων.

Οι αριθμοί στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το σύστημα υποχρεωτικής δήλωσης, μέχρι και την 31η Οκτωβρίου του 2020, έχουν καταγραφεί στον ΕΟΔΥ 18.574 περιστατικά HIV λοίμωξης (82,61% άνδρες). Από το σύνολο των ατόμων αυτών, 4.414 έχουν εμφανίσει AIDS και 11.044 βρίσκονται υπό αντιρετροϊκή αγωγή. Ο συνολικός αριθμός των θανάτων ανέρχεται στους 3.078.

Τους πρώτους δέκα μήνες του 2020 διαγνώστηκαν και δηλώθηκαν στον ΕΟΔΥ 471 νέα περιστατικά HIV λοίμωξης (4,4 ανά 100.000 πληθυσμού), εκ των οποίων τα 367 (77,92%) αφορούσαν σε άνδρες (περιλαμβάνονται και 2 διεμφυλικά άτομα) και τα 104 (22,08%) σε γυναίκες. Οι νέες διαγνώσεις HIV ανά 100.000 πληθυσμού για το δεκάμηνο του 2020, βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με εκείνες που δηλώθηκαν τα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα των 10 προηγούμενων ετών.

Το 2020 τα περισσότερα περιστατικά που διαγνώσθηκαν και δηλώθηκαν στον ΕΟΔΥ αφορούσαν σε άτομα που μολύνθηκαν μέσω της απροφύλακτης σεξουαλικής επαφής, κυρίως μεταξύ ανδρών. Ειδικότερα, το πρώτο δεκάμηνο του συγκεκριμένου έτους το 42,04% (ν=198) των νέων HIV διαγνώσεων αφορούσε σε άνδρες που είχαν απροφύλακτες σεξουαλικές επαφές με άνδρες (MSM), ενώ το 19,75% (ν=93) μολύνθηκε μέσω απροφύλακτης ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής (HETERO). Η χρήση ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών (PWID) δηλώθηκε ως πιθανός τρόπος μόλυνσης για το 11,46% (ν=54) των νέων περιστατικών. Επίσης, κατά τους πρώτους 10 μήνες του 2020 δηλώθηκαν 2 περιστατικά κάθετης μετάδοσης του ιού, οι μητέρες των οποίων προέρχονται από την Υποσαχάριο Αφρική (το ένα παιδί γεννήθηκε στην Υποσαχάριο Αφρική το 2018 και διαγνώστηκε με HIV στη χώρα μας το 2020).

Συμπερασματικά, στην Ελλάδα, οι περισσότερες μεταδόσεις του ιού αποδίδονται στην απροφύλακτη σεξουαλική επαφή, κυρίως μεταξύ ανδρών. Η μείωση που παρατηρείται στις νέες διαγνώσεις HIV κατά το δεκάμηνο του 2020 θα πρέπει να ερμηνευτεί με προσοχή δεδομένων των συνθηκών της πανδημίας λόγω SARSCoV-2, η οποία ενδεχομένως να περιόρισε την πρόσβαση στον διαγνωστικό έλεγχο για HIV. Η εξαγωγή ασφαλέστερων συμπερασμάτων θα είναι εφικτή, αφού ολοκληρωθεί η αποστολή των δηλώσεων από τους υγειονομικούς φορείς της χώρας μέχρι το τέλος του έτους.