Συντάκτης: grammateia

Το μεγαλύτερο και πιο αντιπροσωπευτικό αποθετήριο γενετικών δεδομένων στις ΗΠΑ ανοίγει νέους δρόμους για την έρευνα σε καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο και Αλτσχάιμερ.

 

 Το All of Us Research Program των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH) πέτυχε ένα σημαντικό επιστημονικό ορόσημο, ξεπερνώντας το 1 εκατομμύριο πλήρεις αλληλουχίες ανθρώπινου γονιδιώματος. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και πιο ποικιλόμορφες βάσεις δεδομένων βιοϊατρικής έρευνας παγκοσμίως, η οποία αναμένεται να επιταχύνει την ανάπτυξη της ιατρικής ακριβείας και την κατανόηση πολύπλοκων ασθενειών.

Έμφαση στις υποεκπροσωπούμενες πληθυσμιακές ομάδες
Η αξία του προγράμματος δεν βασίζεται μόνο στον αριθμό των συμμετεχόντων, αλλά και στην αντιπροσωπευτικότητά τους. Περισσότεροι από 645.000 συμμετέχοντες, δηλαδή το 86% του συνόλου,  προέρχονται από ομάδες που ιστορικά υποεκπροσωπούνται στη βιοϊατρική έρευνα.

Σε αυτές περιλαμβάνονται ηλικιωμένοι, γυναίκες, άτομα με αναπηρίες, άνθρωποι όλων των φυλών και εθνοτήτων, καθώς και κάτοικοι αγροτικών και μητροπολιτικών περιοχών. Οι συμμετέχοντες προέρχονται από όλες τις 50 πολιτείες και τα εδάφη των ΗΠΑ, καλύπτοντας πάνω από το 98% των τριψήφιων ταχυδρομικών κωδικών της χώρας.
Είσοδος στην εποχή της πολυομικής

Η νέα έκδοση της βάσης δεδομένων σηματοδοτεί την είσοδο του προγράμματος στην εποχή της πολυομικής (multiomics).
Για πρώτη φορά περιλαμβάνονται:
δεδομένα πρωτεωμικής  από σχεδόν 10.000 συμμετέχοντες,
δεδομένα RNA sequencing (RNA-seq) από περίπου 9.000 άτομα,
<• αλληλουχίες ολόκληρου γονιδιώματος με τεχνολογία long-read sequencing από περισσότερους από 14.500 συμμετέχοντες.

Το NIH ανακοίνωσε ότι μέσα στο έτος θα προστεθούν ακόμη περισσότερα πολυομικά δεδομένα.
Περισσότερες από 1.400 επιστημονικές δημοσιεύσεις
Τα δεδομένα του All of Us έχουν ήδη αξιοποιηθεί σε περισσότερες από <1.400 δημοσιεύσεις με αξιολόγηση από ομότιμους κριτές, από σχεδόν 23.000 ερευνητές στις Ηνωμένες Πολιτείες και διεθνώς.
Μεταξύ των σημαντικότερων ερευνητικών αποτελεσμάτων συγκαταλέγονται:
• η ανάπτυξη της πρώτης κλινικής γενετικής εξέτασης που προβλέπει τον κληρονομικό κίνδυνο για οκτώ καρδιαγγειακές παθήσεις,
• η επικύρωση ενός χαμηλού κόστους μοντέλου πρόβλεψης κινδύνου για καρκίνο του προστάτη, το οποίο δοκιμάζεται σε κλινική μελέτη με 5.000 Αμερικανούς βετεράνους,
• η αναγνώριση ήδη εγκεκριμένων φαρμάκων και νέων γενετικών μεταβολών που ενδέχεται να συμβάλουν στην πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ.
Παράλληλα, το πρόγραμμα έχει πραγματοποιήσει τη μεγαλύτερη επιστροφή γενετικών αποτελεσμάτων στους συμμετέχοντες που έχει γίνει ποτέ, παρέχοντας περισσότερα από 733.000 εξατομικευμένα αποτελέσματα DNA<span;> σε περισσότερους από 277.000 πολίτες

Ελεύθερη πρόσβαση στους ερευνητές
Τα δεδομένα του προγράμματος διατίθενται δωρεάν σε εγγεγραμμένους ερευνητές μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του NIH, εξασφαλίζοντας ίσες δυνατότητες πρόσβασης τόσο σε μικρότερα πανεπιστήμια όσο και σε μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα.

«Βλέπω το All of Us ως έναν εθνικό θησαυρό. Πρόκειται για μια θεμελιώδη και προσβάσιμη ερευνητική πλατφόρμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από επιστήμονες κάθε βαθμίδας για την αντιμετώπιση των σημαντικότερων προκλήσεων στη δημόσια υγεία», δήλωσε ο δρ Bhattacharya.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Στα ζητήματα που εξετάζει το Υπουργείο όσον αφορά τις παροχές για τους
κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης, αναφέρθηκε ο υφυπουργός Υγείας
Μάριος Θεμιστοκλέους, μιλώντας σε τηλεοπτικό σταθμό . Όπως ανέφερε,
σήμερα ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει τέσσερις κύκλους εξωσωματικής, τα φάρμακα, μέρος
των εξετάσεων, καθώς και επίδομα εξωσωματικής. Το Υπουργείο εξετάζει την
αύξηση της κάλυψης των κύκλων εξωσωματικής, την ασφαλιστική αποζημίωση
της αντιμυλλέριου ορμόνης, της ορμόνης AMH, η οποία δείχνει το ωοθηκικό
απόθεμα σε γυναίκες ηλικίας 30 έως 35 ετών, ώστε να μπορούν να έχουν αυτή
την πληροφορία, καθώς και το ενδεχόμενο υποβοήθησης της κρυοσυντήρησης,
σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Τέλος δεν έχουν και αυτό το καλοκαίρι οι μετακινήσεις γιατρών και νοσηλευτών στα νησιά, ώστε να καλυφθούν τα τεράστια κενά.
Μπορεί η κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι σχεδόν όλα τα προβλήματα έχουν λυθεί εξαιτίας των …αμέτρητων προσλήψεων που έχουν γίνει, παρ΄ αυτά τα Κέντρα Υγείας εξακολουθούν να είναι απογυμνωμένα από προσωπικό στη νησιωτική χώρα.

Όπως κάθε φορά στους καλοκαιρινούς μήνες, έτσι και φέτος, λίγο πριν την κορύφωση του τουριστικού κύματος, γιατροί νοσηλευτές αλλά και άλλες ειδικότητες υγειονομικών, αναγκάζονται να μετακινηθούν υποχρεωτικά στα νησιά για να εξυπηρετήσουν τις δημόσιες μονάδες υγείας.

Πρόκειται για ένα πρόβλημα για το οποίο διαμαρτύρονται χρόνια οι συνδικαλιστικοί φορείς των υγειονομικών, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει σταματήσει το συγκεκριμένο σύστημα κάλυψη των κενών.

Είναι ενδεικτικό ότι οι εργαζόμενοι της 1ης και 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ) έθεσαν το θέμα των μετακινήσεων ιατρικού, υγειονομικού και διοικητικού προσωπικού στη Διοίκηση της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας επισημαίνοντας ότι «η πρακτική αυτή δεν επιλύει τα προβλήματα, αλλά αντιθέτως δημιουργεί μεγαλύτερα κενά και ελλείψεις στις δομές από τις οποίες αποχωρεί το προσωπικό».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι εκπρόσωποι των γιατρών της ΟΕΝΓΕ και της ΕΙΝΑΠ, οι οποίοι τονίζουν συχνά πυκνά ότι η κυβέρνηση επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να καλύψει περιστασιακά τα κενά, αφήνοντας όμως έκθετα τα νοσοκομεία από όπου προέρχονται οι εργαζόμενοι που υποχρεωτικά μεταβαίνουν στη νησιωτική χώρα.

Η Ομοσπονδία των Νοσοκομειακών γιατρών ανέφερε πρόσφατα (ΟΕΝΓΕ): «οι μετακινήσεις είναι συστατικό κομμάτι της πολιτικής της υποστελέχωσης και της υποχρηματοδότησης”.

Οι μετακινήσεις του προσωπικού γίνονται συνήθως για λίγους μήνες, έως τον Σεπτέμβριο – Οκτώβριο και μετά επιστρέφουν στα νοσοκομεία του κέντρου από όπου προήλθαν και τα οποία στο μεταξύ είχαν στερηθεί γιατρούς την καλοκαιρινή περίοδο.
Άγνωστο παραμένει πάντως γιατί το υπουργείο Υγείας μετακινεί γιατρούς από τα μεγάλα νοσοκομεία στη νησιωτική χώρα, όταν διατείνεται ότι έχει στήσει δίκτυο τηλεϊατρικής ιδιαίτερα στα μικρά νησιά για να μπορούν να εξυπηρετούνται οι μόνιμοι κάτοικοι και οι επισκέπτες.

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Μια νέα ερευνητική εργασία φωτίζει έναν πιθανό μηχανισμό που εξηγεί γιατί η σκλήρυνση κατά πλάκας εξελίσσεται γρήγορα και επιθετικά σε ορισμένους ασθενείς, ενώ σε άλλους ακολουθεί ηπιότερη πορεία. Στο επίκεντρο βρίσκονται ανοσοκύτταρα του εγκεφάλου που, αντί να περιορίζουν τη βλάβη, φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλουν στη διατήρηση της φλεγμονής και στην περαιτέρω καταστροφή του νευρικού ιστού.

Ερευνητές με επικεφαλής τον Daan van der Vliet, σε συνεργασία με ομάδες από το Netherlands Institute for Neuroscience, το Leiden University και το Utrecht University, ανέλυσαν εγκεφαλικό ιστό από ασθενείς με ταχέως εξελισσόμενη σκλήρυνση κατά πλάκας. Εκεί εντόπισαν μεγάλο αριθμό ασυνήθιστων ανοσοκυττάρων γεμάτων με σταγονίδια λίπους.

Τα κύτταρα αυτά ονομάζονται «αφρώδη μικρογλοία», επειδή η συσσώρευση λιπιδίων στο εσωτερικό τους τούς δίνει χαρακτηριστική αφρώδη όψη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η παρουσία τους συνδέθηκε συχνότερα με πιο σοβαρή πορεία της νόσου.

Όταν τα κύτταρα καθαρισμού υπερφορτώνονται

Η σκλήρυνση κατά πλάκας προκαλεί βλάβη στη μυελίνη, το λιπώδες προστατευτικό περίβλημα που καλύπτει τις νευρικές ίνες στον εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό. Όταν η μυελίνη καταστρέφεται, η επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων διαταράσσεται. Έτσι μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα, όπως δυσκολία στη βάδιση, διαταραχές όρασης, αδυναμία, κόπωση ή ακόμη και σοβαρή αναπηρία.

Η πορεία της νόσου διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κάποιοι ασθενείς ζουν για χρόνια με σχετικά ήπια συμπτώματα, ενώ άλλοι εμφανίζουν γρήγορη επιδείνωση και σοβαρή αναπηρία σε νεαρή ηλικία. Η κατανόηση αυτής της διαφοράς αποτελεί βασικό στόχο της έρευνας στη νευροανοσολογία.

Τα μικρογλοιακά κύτταρα λειτουργούν ως εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα του εγκεφάλου. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, καθαρίζουν κατεστραμμένο υλικό, απομακρύνουν υπολείμματα και υποστηρίζουν την αποκατάσταση του ιστού. Στη σκλήρυνση κατά πλάκας, όμως, καλούνται να απορροφήσουν μεγάλες ποσότητες κατεστραμμένης μυελίνης.

Η μυελίνη περιέχει πολλά λιπίδια. Όταν τα μικρογλοιακά κύτταρα απορροφούν υπερβολική ποσότητα από αυτά τα υλικά, φαίνεται ότι ξεπερνούν την ικανότητά τους να τα επεξεργαστούν. Έτσι υπερφορτώνονται, αλλάζουν λειτουργία και ενδέχεται να σταματούν να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην επιδιόρθωση.

Όπως εξηγεί ο Van der Vliet, τα κύτταρα αυτά πιθανότατα προσπαθούν αρχικά να κάνουν κάτι ωφέλιμο: να καθαρίσουν τη βλάβη. Όταν όμως υπερφορτώνονται, δεν μπορούν πλέον να στηρίξουν επαρκώς την αποκατάσταση. Αντίθετα, μπορεί να συμβάλλουν σε μια πιο επίμονη φλεγμονώδη αντίδραση.

Η φλεγμονή δεν είναι η μόνη εξήγηση

Η φλεγμονή θεωρείται εδώ και χρόνια βασικός μηχανισμός στην εξέλιξη της σκλήρυνσης κατά πλάκας. Τα νέα ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Δεν πρόκειται απλώς για υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού. Φαίνεται ότι ένας φυσιολογικά προστατευτικός μηχανισμός απορρύθμισης και καθαρισμού μπορεί, όταν αποτύχει, να ενισχύσει τη βλάβη.

Οι ερευνητές βρήκαν σημαντικές μοριακές διαφορές ανάμεσα σε βλάβες της σκλήρυνσης κατά πλάκας που περιείχαν αφρώδη μικρογλοία και σε βλάβες χωρίς αυτά τα κύτταρα. Οι περιοχές με αφρώδη μικρογλοία εμφάνιζαν εμπλουτισμό σε συγκεκριμένα λιπίδια που συνδέονται με μακροχρόνια φλεγμονώδη δραστηριότητα.

Αυτό το εύρημα ενισχύει την ιδέα ότι η αποτυχία του εγκεφάλου να διαχειριστεί σωστά τα προϊόντα της απομυελίνωσης μπορεί να παίζει κεντρικό ρόλο στη μετάβαση από τη βλάβη στην επιδείνωση.

Ανάλυση εγκεφαλικού ιστού με προηγμένες τεχνικές

Η μελέτη βασίστηκε σε εγκεφαλικό ιστό από 28 αποθανόντες ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, οι οποίοι είχαν δωρίσει τον εγκέφαλό τους στη Netherlands Brain Bank. Η δυνατότητα πρόσβασης σε καλά ταξινομημένο ανθρώπινο εγκεφαλικό ιστό επέτρεψε στους ερευνητές να εξετάσουν με λεπτομέρεια τι συμβαίνει μέσα στις ίδιες τις βλάβες της νόσου.

Η ομάδα χρησιμοποίησε πολλαπλές προηγμένες τεχνικές για να αναλύσει ταυτόχρονα τη γονιδιακή δραστηριότητα, τις πρωτεΐνες και τα λιπίδια μέσα στις βλάβες. Με αυτόν τον τρόπο δημιούργησε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των βιολογικών διεργασιών που εξελίσσονται στις πληγείσες περιοχές του εγκεφάλου.

Ο Van der Vliet υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Οι σύγχρονες μέθοδοι μπορούν να χαρτογραφήσουν τον εγκέφαλο με εντυπωσιακή λεπτομέρεια, όμως τα δεδομένα αποκτούν πραγματική αξία όταν συνδέονται με την παθολογία του εγκεφαλικού ιστού. Η μακρόχρονη και προσεκτική ταξινόμηση δειγμάτων από τη Netherlands Brain Bank επέτρεψε στην ομάδα να αναγνωρίσει τα παθολογικά μοτίβα.

Προς νέους βιοδείκτες για την πορεία της νόσου

Τα ευρήματα μπορεί να έχουν πρακτική σημασία για τη μελλοντική παρακολούθηση των ασθενών. Οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι ορισμένα λιπίδια που σχετίζονται με τα αφρώδη μικρογλοία μπορεί να ανιχνεύονται και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

Αν αυτό επιβεβαιωθεί σε επόμενες μελέτες, τα συγκεκριμένα μόρια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως βιοδείκτες. Έτσι οι γιατροί θα μπορούσαν να εντοπίζουν νωρίτερα ποιοι ασθενείς έχουν υψηλότερο κίνδυνο ταχείας επιδείνωσης και ποια θεραπευτική στρατηγική μπορεί να τους ταιριάζει καλύτερα.

Η εξέλιξη αυτή θα είχε ιδιαίτερη σημασία σε μια νόσο με τόσο διαφορετική πορεία από ασθενή σε ασθενή. Η εξατομίκευση της θεραπείας παραμένει κρίσιμο ζητούμενο στη σκλήρυνση κατά πλάκας, καθώς οι διαθέσιμες θεραπείες δεν έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα για όλους.

Θεραπείες που στοχεύουν τον μεταβολισμό των λιπών

Η ανακάλυψη ταιριάζει με μια ευρύτερη ερευνητική κατεύθυνση που εξετάζει τον ρόλο του μεταβολισμού των λιπών στη χρόνια ενεργότητα των βλαβών της σκλήρυνσης κατά πλάκας. Αν τα αφρώδη μικρογλοία συμβάλλουν πράγματι στην επιδείνωση της νόσου, τότε η ρύθμιση του τρόπου με τον οποίο τα κύτταρα αυτά επεξεργάζονται τα λιπίδια θα μπορούσε να αποτελέσει θεραπευτικό στόχο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, αρκετές πειραματικές προσεγγίσεις που στοχεύουν τον μεταβολισμό των λιπών και την επέκταση των χρόνιων βλαβών ήδη αξιολογούνται σε κλινικές μελέτες, σε συνεργασία και με τη Roche.

Η νέα μελέτη δεν προσφέρει άμεση θεραπεία. Προσφέρει, όμως, έναν πιο καθαρό μηχανιστικό χάρτη για το πώς η αποτυχία απομάκρυνσης και επεξεργασίας της κατεστραμμένης μυελίνης μπορεί να μετατρέψει ένα κύτταρο άμυνας σε παράγοντα επιδείνωσης.

Για τους ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας, τέτοιες ανακαλύψεις έχουν ιδιαίτερη αξία. Δείχνουν ότι η πορεία της νόσου δεν εξαρτάται μόνο από την ένταση της φλεγμονής, αλλά και από την ικανότητα του εγκεφάλου να καθαρίζει, να ανακυκλώνει και να επουλώνει τη βλάβη. Εκεί μπορεί να κρύβονται νέοι δρόμοι για πιο έγκαιρη πρόγνωση και πιο στοχευμένη θεραπεία.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Σε συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται το υπουργείο Υγείας, ώστε να παραταθεί το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για την παχυσαρκία έως τις 31 Αυγούστου.

Την ίδια στιγμή η αιφνίδια διακοπή του προγράμματος του υπουργείου Υγείας για τη δωρεάν αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενηλίκων έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στους δικαιούχους οι οποίοι υπολογίζονται σε πάνω από 43.000

Σήμερα ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης γνωστοποίησε πώς αν και όλα τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης ολοκληρώθηκαν στις 30 Ιουνίου, η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να συνεχιστεί το πρόγραμμα, που περιλαμβάνει εκτός των άλλων και δωρεάν φάρμακα για την απώλεια βάρους.

Να υπενθυμιστεί πως με βάση το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» για την παχυσαρκία, οι δικαιούχοι μπορούν να έχουν δωρεάν φαρμακευτική αγωγή για οκτώ μήνες αρκεί να έχουν υποβληθεί σε καρδιολογικό έλεγχο και να παρακολουθούνται από Διαιτολόγο ενώ θα πρέπει να ακολουθούν και πρόγραμμα άσκησης.

Όμως η διακοπή των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος Ιουνίου, οδηγεί στο να πληρώνουν τα φάρμακα από την τσέπη τους οι χιλιάδες ασθενείς που έχουν ενταχθεί στο «Προλαμβάνω». Γεγονός που θεωρείται αποτρεπτικό για τη συνέχιση της θεραπείας.

Με βάση τα όσα είχε δηλώσει η αναπληρώτρια υπουργός υγείας στο πρόγραμμα για την δωρεάν φαρμακευτική αγωγή είχαν ενταχθεί 43.000 συμπολίτες μας. Κάτι που σημαίνει όμως ότι με τη διακοπή της δωρεάν αγωγής, θα πρέπει για το επόμενο διάστημα οι ασθενείς να πληρώνουν όλο το κόστος από την τσέπη τους.

Να υπενθυμιστεί ότι η ηγεσία του υπουργείου υγείας είχε επισημάνει ότι το «προλαμβάνω» για την παχυσαρκία θα συνεχιστεί από Σεπτέμβριο με εθνικούς πόρους.

Ωστόσο η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής είναι πιθανό να προκαλέσει επιστροφή στην πρότερη κατάσταση για τους ασθενείς που έχουν μεγάλο βάρος, κάτι που επισημαίνουν εμφατικά οι ειδικοί επιστήμονες.
Σε αναμονή οι δικαιούχοι του προγράμματος για την παχυσαρκία
Υπό το πρίσμα αυτό φαίνεται ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να πάρει παράταση από το Ταμείο Ανάκαμψης για αυτό και όπως δήλωσε ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, έχει κατατεθεί σχετικό αίτημα και γίνονται διαπραγματεύσεις προκειμένου να υπάρξει εξαίρεση και να συνεχιστεί η ισχύς του προγράμματος για την παχυσαρκία έως το τέλος Αυγούστου. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης στο κρατικό ραδιόφωνο:

«Όλα τα προγράμματα του «Προλαμβάνω» ολοκληρώθηκαν στις 30 Ιουνίου. Ισχύει κάθετα και οριζόντια για όλα τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Τώρα βρισκόμαστε σε κάποια διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας, καθώς κάποια προγράμματα που θεωρούνται εξαιρετικής σημασίας μπορούν να πάρουν θεωρητικά παράταση μέχρι 31 Αυγούστου. Έχει κατατεθεί σχετικό αίτημα, δεν γνωρίζω αν θα γίνει δεκτό».

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Την αξιολόγηση των προγραμμάτων «Προλαμβάνω», τη συνέχιση της φροντίδας για τους 46.000 δικαιούχους του προγράμματος παχυσαρκίας ενηλίκων, την Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας και την ανάπτυξη της τηλεϊατρικής παρουσίασε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Στα επόμενα βήματα του Υπουργείου Υγείας για την πρόληψη, την παχυσαρκία ενηλίκων και παιδιών, την ψυχική υγεία των νέων, την τηλεϊατρική και τη στελέχωση των δημόσιων δομών υγείας αναφέρθηκε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Μιλώντας στην εκπομπή της ΕΡΤ “Press Talk” με τον Απόστολο Μαγγηριάδη, η κ. Αγαπηδάκη περιέγραψε ένα ευρύ πλαίσιο παρεμβάσεων, με κεντρικό άξονα τη μετάβαση από την αποσπασματική αντιμετώπιση της νόσου σε ένα πιο οργανωμένο μοντέλο πρόληψης, έγκαιρης παρέμβασης και συνέχειας της φροντίδας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου «Προλαμβάνω», στο πρόγραμμα παχυσαρκίας ενηλίκων, στην Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, στην επικαιροποίηση του πλαισίου λειτουργίας των σχολικών κυλικείων, αλλά και στην προστασία των παιδιών από την υπερβολική και επιβλαβή χρήση των social media.

Αξιολόγηση του «Προλαμβάνω» έως τον Σεπτέμβριο

Αναφερόμενη στα προγράμματα «Προλαμβάνω», η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας τόνισε ότι κάθε πρόγραμμα αξιολογείται χωριστά. Όπως ανέφερε, με την ολοκλήρωσή τους και έως τον Σεπτέμβριο θα υπάρχουν αναλυτικές εκθέσεις, επεξεργασμένες από την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας, ώστε να αποτυπωθούν πλήρως τα αποτελέσματά τους.

Η κ. Αγαπηδάκη στάθηκε ειδικά στο πρόγραμμα για τον καρκίνο του μαστού, επισημαίνοντας ότι στη χώρα μας οι γυναίκες ηλικίας 55 έως 69 ετών εμφάνιζαν υψηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού. Το πρόγραμμα, το οποίο αφορά πλέον γυναίκες 45 έως 74 ετών, με βάση τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία, παρέχει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία και, εφόσον χρειαστεί, υπέρηχο και εξέταση από γιατρό.

Σύμφωνα με την ίδια, η παρέμβαση αυτή δίνει τη δυνατότητα να αντιμετωπιστεί καλύτερα η ομάδα των γυναικών 55 έως 69 ετών, η οποία συχνά καθυστερούσε να πάει στον γιατρό ή απέφευγε τη μαστογραφία. Όπως σημείωσε, η αποφυγή αυτή συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με στάσεις, αντιλήψεις και συνήθειες ζωής.

Παχυσαρκία ενηλίκων: Τι θα γίνει με τους 46.000 δικαιούχους

Η κ. Αγαπηδάκη αναφέρθηκε και στη συνέχιση του προγράμματος παχυσαρκίας ενηλίκων, καθώς και στο ζήτημα των ενέσιμων φαρμάκων. Όπως είπε, το Υπουργείο κάνει ό,τι χρειάζεται ώστε οι άνθρωποι που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα να λάβουν τη φροντίδα που πρέπει, ενώ σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται τις επόμενες ημέρες.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι το πρόγραμμα για την παχυσαρκία εντάσσεται στο πλαίσιο των καρδιαγγειακών παρεμβάσεων και δεν αποτελεί, όπως είπε, πρόγραμμα «για αδυνάτισμα». Στόχος είναι η μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού.

Σύμφωνα με την Αναπληρώτρια Υπουργό, με βάση την Κοινή Υπουργική Απόφαση, το σκέλος αυτό έληγε στις 30 Ιουνίου, καθώς ολοκληρωνόταν η σχετική χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το πρόγραμμα αφορά 46.000 δικαιούχους, οι οποίοι λαμβάνουν φάρμακα, ιατρική παρακολούθηση και διατροφική παρακολούθηση.

Η κ. Αγαπηδάκη ξεκαθάρισε ότι η συζήτηση αφορά τους υφιστάμενους 46.000 δικαιούχους, οι οποίοι πρέπει να λάβουν έως 8 δόσεις, και όχι το άνοιγμα μιας νέας διαδικασίας χωρίς χρονικό ορίζοντα.

Παιδική παχυσαρκία: Μείωση BMI σε 8 στα 10 παιδιά

Για την Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας ανέφερε ότι έχει υλοποιηθεί πολυεπίπεδη παρέμβαση, στην οποία περιλαμβάνεται δωρεάν διατροφική τηλεσυμβουλευτική για οικογένειες σε όλη τη χώρα.

Μέχρι σήμερα, πάνω από 2.000 οικογένειες έχουν ωφεληθεί από την υπηρεσία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο δείκτης μάζας σώματος μειώθηκε σε 8 στα 10 παιδιά που συμμετείχαν στο πρόγραμμα και ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα.

Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πρόληψης, με στόχο τη διαμόρφωση πιο υγιεινών συνηθειών από μικρή ηλικία. Η κ. Αγαπηδάκη συνέδεσε την παιδική παχυσαρκία με την ανάγκη το παιδί να μαθαίνει νωρίς να φροντίζει τον εαυτό του, ώστε αργότερα να είναι πιο εύκολο να εντάσσει την πρόληψη και τη φροντίδα στην καθημερινότητά του.

Νέο πλαίσιο για τα σχολικά κυλικεία

Η επικαιροποίηση του πλαισίου λειτουργίας των σχολικών κυλικείων ήταν ένα ακόμη σημείο της παρέμβασης της κ. Αγαπηδάκη. Όπως ανέφερε, το Υπουργείο έλαβε πολλά μηνύματα από γονείς που εξέφρασαν ικανοποίηση για την εξέλιξη.

Η ίδια σημείωσε ότι πολλές οικογένειες προσπαθούν να χτίσουν υγιεινές συνήθειες στο σπίτι, αλλά φοβούνται ότι αυτές μπορεί να ανατραπούν στο σχολικό περιβάλλον. Το νέο πλαίσιο για τα σχολικά κυλικεία, σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, λειτουργεί υποστηρικτικά προς την προσπάθεια των γονέων και ενισχύει το μήνυμα της πρόληψης από την παιδική ηλικία.

Όπως τόνισε, η φροντίδα του εαυτού μαθαίνεται από νωρίς. Αν δεν γίνει μέρος της καθημερινότητας σε μικρή ηλικία, μεγαλώνοντας είναι πιο δύσκολο ακόμη και να βρεθεί χρόνος για βασικές προληπτικές εξετάσεις.

Παιδιά, social media και ψυχική υγεία

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας στην ψυχική υγεία των παιδιών και στη χρήση των social media. Περιέγραψε μια καθημερινότητα που, όπως είπε, είναι συχνά δυσβάσταχτη, δύσκολη και εξοντωτική για τα παιδιά και τους νέους.

Η κ. Αγαπηδάκη αναφέρθηκε στο φαινόμενο του doomscrolling, δηλαδή της αλόγιστης κατανάλωσης κυρίως αρνητικού περιεχομένου μέσω κινητού. Σύμφωνα με έρευνα του Υπουργείου Υγείας, πάνω από 60% των παιδιών και των νέων περνούν περισσότερες από τρεις ώρες στο κινητό. Το περιεχόμενο που βλέπουν είναι συχνά αρνητικό, όπως σωματική βία, σεξουαλική βία, αρνητικά γεγονότα και δυσάρεστες ειδήσεις.

Η Αναπληρώτρια Υπουργός τόνισε ότι αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να θεωρείται κανονικότητα. Όπως είπε, ο εγκέφαλος των παιδιών διαφοροποιείται, καθώς υπερδιεγείρονται κέντρα που σχετίζονται με το συναίσθημα και αδρανοποιούνται κέντρα που συνδέονται με την κριτική σκέψη και τη ρύθμιση των συναισθημάτων.

Ευρωπαϊκή δράση για τις ψηφιακές πλατφόρμες

Η κ. Αγαπηδάκη σημείωσε ότι έχουν ήδη γίνει βήματα για τη στήριξη των γονέων, με δωρεάν διάθεση εργαλειοθήκης που βοηθά στον έλεγχο του περιεχομένου και του χρόνου που περνούν τα παιδιά στο κινητό.

Ανέφερε επίσης ότι έχουν υπάρξει ανακοινώσεις για την απαγόρευση πρόσβασης σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και ότι η χώρα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με την ίδια, δεν αρκεί τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λάβουν μέτρα για την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα ή για την απομάκρυνση των κινητών από το σχολείο. Οι ίδιες οι ψηφιακές πλατφόρμες πρέπει να λογοδοτούν. Γι’ αυτό, όπως είπε, ο Πρωθυπουργός φέρνει το ζήτημα στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, με στόχο συντονισμένη δράση σε επίπεδο Ευρώπης.

Τηλεϊατρική και Κινητές Ομάδες Υγείας

Στο πεδίο της πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας αναφέρθηκε στις δράσεις για μικρά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές. Όπως είπε, δεν είναι το ίδιο να ζει κανείς στους Αρκιούς και το ίδιο στο κέντρο της Αθήνας, καθώς οι δυνατότητες πρόσβασης στην περίθαλψη διαφέρουν σημαντικά.

Το Υπουργείο, σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, εξετάζει αρχικά μέσω τηλεϊατρικής όλους τους κατοίκους και στη συνέχεια μεταβαίνουν οι Κινητές Ομάδες Υγείας. Η υπηρεσία εντάσσεται πλέον σταθερά στο σύστημα υγείας, ώστε να καλύπτει τις ανάγκες απομακρυσμένων περιοχών.

Η τηλεϊατρική, όπως ανέφερε, είναι πλέον πλήρως εγκατεστημένη. Για πρώτη φορά η χώρα διαθέτει Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής, με περισσότερους από 300 σταθμούς τηλεϊατρικής, δηλαδή σταθμούς ασθενούς και γιατρού, καθώς και 35 σταθμούς μέσα από τους οποίους ένας γιατρός μπορεί να συμβουλευτεί συνάδελφό του για ένα περιστατικό που ενδέχεται να απαιτεί δεύτερη ιατρική γνώμη.

Κατ’ οίκον φροντίδα και κοινό κέντρο επιχειρήσεων

Η κ. Αγαπηδάκη αναφέρθηκε επίσης στα 3.000 συστήματα κατ’ οίκον ιατρικής φροντίδας που έχουν παραληφθεί. Με αυτά, ένας ασθενής μπορεί να πάρει εξιτήριο από το νοσοκομείο, να έχει σχετικό εξοπλισμό στο σπίτι του και να παρακολουθείται συνεχώς από τον γιατρό του.

Με αυτό τον τρόπο, μπορεί να ελέγχεται η αρτηριακή πίεση ή άλλα συμπτώματα, χωρίς ο ασθενής να ανησυχεί ή να ταλαιπωρείται άσκοπα, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του.

Παράλληλα, το πρόγραμμα κατ’ οίκον ιατρικής φροντίδας, οι Κινητές Ομάδες Υγείας και οι μεγάλες κινητές μονάδες, οι κινητές κλινικές που έχει δωρίσει το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, συνδέονται σε κοινό κέντρο επιχειρήσεων των νοσοκομείων.

Όπως είπε η Αναπληρώτρια Υπουργός, με αυτόν τον τρόπο δεν πηγαίνει απλώς ο γιατρός στο σπίτι του πολίτη. Ουσιαστικά μεταφέρεται το Κέντρο Υγείας εκεί όπου βρίσκεται ο πολίτης.

Φροντίδα σε καφενείο, ΚΑΠΗ ή στο σπίτι

Η κ. Αγαπηδάκη εξήγησε ότι οι Κινητές Ομάδες Υγείας μπορούν να στηθούν σε καφενείο, σε ΚΑΠΗ ή σε οποιονδήποτε άλλο κατάλληλο χώρο. Η υπηρεσία δεν είναι περιστασιακή, καθώς η ομάδα επιστρέφει κάθε μήνα, ώστε να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και σταθερή παρουσία.

Παράλληλα, υπάρχουν και τα περιστατικά κατ’ οίκον φροντίδας, που αφορούν και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Ένας ηλικιωμένος ή ένα άτομο με αναπηρία που ζει στην Αθήνα και δεν μπορεί να μετακινηθεί μπορεί να καλέσει το 1135. Στη συνέχεια μεταβαίνουν στο σπίτι γιατρός και νοσηλευτές, αξιολογούν την κατάστασή του και οργανώνουν τα επόμενα βήματα.

Αν χρειάζεται επίσκεψη ψυχιάτρου, αυτή προγραμματίζεται. Η κ. Αγαπηδάκη ανέφερε επίσης ότι έχουν διευκολυνθεί οι διαδικασίες των επιτροπών ΚΕΠΑ για ανθρώπους που δεν μπορούν να μετακινηθούν ή δεν διαθέτουν συγγενικό υποστηρικτικό περιβάλλον.

Η συνέχεια της φροντίδας ως βασικό ζητούμενο

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας υπογράμμισε ότι σήμερα πολλοί ηλικιωμένοι ζουν μόνοι τους. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, χρειάζεται διασύνδεση υπηρεσιών, συνέχεια στη φροντίδα και συντονισμός των παρεμβάσεων.

Δεν αρκεί, σύμφωνα με την ίδια, να γίνεται μία εξέταση και να λέγεται στον πολίτη ότι πρέπει να δει έναν ορθοπαιδικό ή έναν άλλο ειδικό. Το ζητούμενο είναι να οργανώνεται και η συνέχεια της φροντίδας του, ώστε ο πολίτης να μη μένει μόνος απέναντι στο σύστημα.

Γιατροί και νοσηλευτές στο ΕΣΥ

Αναφερόμενη στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που στελεχώνει τις δημόσιες δομές υγείας, η κ. Αγαπηδάκη τόνισε ότι η χώρα έχει αρχίσει να αντιστρέφει την αρνητική εικόνα που είχαν οι γιατροί για το ΕΣΥ.

Όπως είπε, τα νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας κινούνται σταδιακά προς ένα πιο οργανωμένο περιβάλλον. Παράλληλα, έχουν δοθεί οικονομικά κίνητρα, τα οποία, αν και δεν συγκρίνονται με χώρες όπως η Ελβετία, είναι σημαντικά καλύτερα με βάση τα ελληνικά δεδομένα σε σχέση με το παρελθόν.

Η Αναπληρώτρια Υπουργός σημείωσε ακόμη ότι η κυβέρνηση ανταποκρίθηκε στο αίτημα των γιατρών να μπορούν να ασκούν και ιδιωτικά το έργο τους.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

 

 

Μια νέα φασματοσκοπική μέθοδος υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες βλέπουν τις πρωτεΐνες και τα φάρμακα που τις στοχεύουν. Η τεχνική TRIP καταγράφει μικροσκοπικές δονήσεις μορίων, αποκαλύπτοντας αλληλεπιδράσεις που μέχρι σήμερα έμεναν σε μεγάλο βαθμό αόρατες.

Η ανακάλυψη ενός φαρμάκου δεν κρίνεται μόνο από το αν ένα μόριο φαίνεται υποσχόμενο σε έναν υπολογιστή ή σε ένα χημικό μοντέλο. Κρίνεται από το αν μπορεί να δράσει μέσα στο πραγματικό, ασταθές και πυκνό περιβάλλον των βιολογικών συστημάτων. Εκεί, οι πρωτεΐνες διπλώνονται, αλλάζουν σχήμα, ενώνονται, απομακρύνονται και αλληλεπιδρούν με φάρμακα μέσα από δυνάμεις τόσο λεπτές, ώστε για δεκαετίες οι επιστήμονες μπορούσαν κυρίως να τις υποθέτουν.

Τώρα, ερευνητές στο Texas A&M University παρουσιάζουν μια τεχνική που φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την εικόνα. Η μέθοδος ονομάζεται Thermostable Raman Interaction Profiling, ή TRIP, και χρησιμοποιεί λέιζερ για να καταγράψει τις δονήσεις μορίων σε πρωτεΐνες και φαρμακευτικά σύμπλοκα. Η καινοτομία της δεν βρίσκεται απλώς στο ότι «βλέπει» τις πρωτεΐνες. Βρίσκεται στο ότι επιχειρεί να μετρήσει άμεσα τις κβαντικής φύσης αλληλεπιδράσεις που βοηθούν τις πρωτεΐνες να αποκτούν δομή και τα φάρμακα να ασκούν δράση.

Αλληλεπιδράσεις

Η δημοσίευση στο Science Advances επικεντρώνεται σε ένα φαινόμενο που μπορεί να ακούγεται τεχνικό, αλλά έχει μεγάλη βιολογική σημασία: τις αρωματικές π-π αλληλεπιδράσεις, γνωστές και ως pi-pi stacking. Πρόκειται για λεπτές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε δακτυλιοειδή μόρια, τα οποία μπορούν να ευθυγραμμιστούν ή να στοιβαχθούν μεταξύ τους, επηρεάζοντας τη σταθερότητα των πρωτεϊνών, την αναγνώριση μορίων και την αποτελεσματικότητα φαρμάκων.

Στη γλώσσα της φαρμακευτικής έρευνας, αυτό σημαίνει κάτι πολύ πρακτικό: αν ένα φάρμακο δεν «κάθεται» σωστά στον πρωτεϊνικό του στόχο, μπορεί να αποτύχει. Αν όμως οι επιστήμονες μπορούν να μετρήσουν με ακρίβεια τις δυνάμεις που το κρατούν εκεί, τότε μπορούν να σχεδιάσουν καλύτερα μόρια, να ξεχωρίσουν νωρίτερα τους ισχυρότερους υποψήφιους αναστολείς και να μειώσουν τον χρόνο που χάνεται σε λιγότερο αποτελεσματικές επιλογές.

Τι είναι οι π-π αλληλεπιδράσεις και γιατί έχουν σημασία

Στο εσωτερικό των κυττάρων, οι πρωτεΐνες δεν είναι ακίνητες κατασκευές. Είναι δυναμικά μόρια που μετακινούνται, διπλώνονται και αλλάζουν μορφή ανάλογα με το περιβάλλον τους. Η λειτουργία τους εξαρτάται από πολλές δυνάμεις: δεσμούς υδρογόνου, ηλεκτροστατικές αλληλεπιδράσεις, υδρόφοβες περιοχές, μεταβολές φορτίου και λεπτές αρωματικές αλληλεπιδράσεις.

Οι π-π αλληλεπιδράσεις αφορούν αρωματικούς δακτυλίους, όπως εκείνους που υπάρχουν σε αμινοξέα και σε πολλά φαρμακευτικά μόρια. Όταν αυτοί οι δακτύλιοι πλησιάζουν και ευθυγραμμίζονται, δημιουργούν ασθενείς αλλά κρίσιμες δυνάμεις. Δεν σχηματίζεται ένας κλασικός χημικός δεσμός με τον τρόπο που τον φαντάζεται κανείς σε ένα σχολικό βιβλίο. Παρ’ όλα αυτά, το αποτέλεσμα μπορεί να καθορίσει αν μια πρωτεΐνη σταθεροποιείται, αν δύο πρωτεϊνικά τμήματα ενώνονται ή αν ένα φάρμακο παραμένει αρκετά ισχυρά δεσμευμένο στον στόχο του.

Ο καθηγητής Philip Hemmer περιγράφει αυτές τις αλληλεπιδράσεις ως ένα είδος βιολογικού Velcro. Η εικόνα είναι απλή αλλά εύστοχη: δεν πρόκειται για έναν ισχυρό, άκαμπτο δεσμό, αλλά για πολλές μικρές δυνάμεις που, όταν λειτουργούν συντονισμένα, μπορούν να κρατήσουν μια μοριακή δομή στη θέση της.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι π-π αλληλεπιδράσεις ενδιαφέρουν τόσο έντονα τη φαρμακευτική έρευνα. Πολλά φάρμακα περιέχουν αρωματικούς δακτυλίους. Πολλοί πρωτεϊνικοί στόχοι έχουν περιοχές όπου τέτοιοι δακτύλιοι συμμετέχουν στη δομή ή στη λειτουργία τους. Αν μια τεχνική μπορεί να δείξει με άμεσο τρόπο πόσο ισχυρές είναι αυτές οι αλληλεπιδράσεις, τότε προσφέρει ένα νέο επίπεδο πληροφορίας στον σχεδιασμό φαρμάκων.

Το πρόβλημα των παλαιότερων μεθόδων

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες χρησιμοποιούσαν ισχυρά εργαλεία για να μελετήσουν τις πρωτεΐνες: κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ, φασματομετρία μάζας, υπολογιστική μοντελοποίηση, κρυοηλεκτρονική μικροσκοπία και άλλες μεθόδους. Αυτές οι τεχνικές έχουν αλλάξει ριζικά τη βιοϊατρική έρευνα. Έχουν αποκαλύψει δομές, θέσεις δέσμευσης, διαμορφώσεις και μηχανισμούς.

Όμως, σε μεγάλο βαθμό, οι λεπτές π-π αλληλεπιδράσεις προσεγγίζονταν έμμεσα. Οι ερευνητές μπορούσαν να δουν ότι δύο αρωματικοί δακτύλιοι βρίσκονται κοντά ή ότι μια πρωτεΐνη παίρνει συγκεκριμένη δομή. Μπορούσαν να υποθέσουν ότι μια αλληλεπίδραση συμβάλλει στη σταθερότητα ή στη δράση ενός φαρμάκου. Δεν μπορούσαν όμως εύκολα να μετρήσουν άμεσα, σε συνθήκες κοντά στο φυσιολογικό περιβάλλον, την ίδια τη δύναμη αυτής της αλληλεπίδρασης.

Η TRIP επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό. Δεν αντικαθιστά τις υπάρχουσες μεθόδους. Τις συμπληρώνει. Αν οι δομικές τεχνικές δείχνουν πού βρίσκονται τα μόρια, η TRIP προσπαθεί να δείξει πώς αλλάζουν οι εσωτερικές τους δυνάμεις όταν πλησιάζουν, στοιβάζονται ή δεσμεύονται σε φαρμακευτικά μόρια.

Πώς λειτουργεί η TRIP

Η TRIP βασίζεται στη φασματοσκοπία Raman, μια τεχνική που χρησιμοποιεί φως για να καταγράψει τις δονήσεις χημικών δεσμών. Όταν ένα λέιζερ πέφτει σε ένα δείγμα, τα μόρια αντιδρούν με τρόπο που παράγει ένα φασματικό αποτύπωμα. Κάθε χημικός δεσμός έχει χαρακτηριστικές δονήσεις. Αυτές οι δονήσεις μπορούν να λειτουργήσουν σαν μοριακή υπογραφή.

Στη νέα εργασία, οι ερευνητές εστίασαν σε μια συγκεκριμένη φασματική ένδειξη: τη δόνηση «αναπνοής» του βενζολικού δακτυλίου της φαινυλαλανίνης. Η φαινυλαλανίνη είναι ένα αρωματικό αμινοξύ που εμφανίζεται σε πρωτεΐνες και μπορεί να συμμετέχει σε π-π αλληλεπιδράσεις. Όταν οι αρωματικοί δακτύλιοι μετακινούνται πιο κοντά ή αλλάζουν τρόπο στοίβαξης, η δόνηση αυτή μετατοπίζεται.

Η ερευνητική ομάδα έδειξε ότι αυτές οι μικρές μεταβολές μπορούν να λειτουργήσουν ως άμεσος δείκτης της ισχύος του pi-pi stacking. Με άλλα λόγια, η TRIP μετατρέπει μια πολύ λεπτή αλλαγή στις μοριακές δονήσεις σε σήμα που μπορεί να μετρηθεί, να συγκριθεί και να συσχετιστεί με τη βιολογική δράση ενός φαρμάκου.

Η εικόνα που χρησιμοποιεί η επικεφαλής ερευνήτρια Narangerel Altangerel είναι χαρακτηριστική: σαν να ακούει κανείς τη μουσική ενός μορίου και να αντιλαμβάνεται πώς αλλάζουν οι εσωτερικές του δυνάμεις σε πραγματικό χρόνο. Η μεταφορά δεν είναι υπερβολική. Οι δονήσεις είναι πράγματι συχνότητες. Και η αλλαγή τους μπορεί να αποκαλύψει τι συμβαίνει σε επίπεδο που δεν φαίνεται με γυμνό μάτι, ούτε αποτυπώνεται πάντα καθαρά σε στατική δομική εικόνα.

Γιατί επέλεξαν την κύρια πρωτεάση του SARS-CoV-2

Για να δοκιμάσουν την τεχνική, οι ερευνητές επέλεξαν έναν πολύ γνωστό και κλινικά σημαντικό στόχο: την κύρια πρωτεάση Mpro του SARS-CoV-2, του ιού που προκάλεσε την πανδημία COVID-19. Η Mpro είναι απαραίτητη για τον πολλαπλασιασμό του ιού, καθώς συμμετέχει στην επεξεργασία των ιικών πολυπρωτεϊνών. Γι’ αυτό έχει βρεθεί στο επίκεντρο της ανάπτυξης αντιιικών φαρμάκων.

Η Mpro είναι επίσης κατάλληλο μοντέλο για τη μελέτη π-π αλληλεπιδράσεων, επειδή λειτουργεί ως διμερές. Αυτό σημαίνει ότι δύο αντίγραφα της πρωτεΐνης πρέπει να ενωθούν για να αποκτήσει καταλυτική δραστηριότητα. Η ένωση αυτή σταθεροποιείται από αρωματικές αλληλεπιδράσεις σε κρίσιμες περιοχές της πρωτεΐνης.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση, η πρωτεΐνη σχηματίζει ενεργό διμερές που σταθεροποιείται από μια συντηρημένη αρωματική τριάδα, στην οποία συμμετέχουν η φαινυλαλανίνη-140, η ιστιδίνη-163 και η ιστιδίνη-172. Αυτό έδωσε στους επιστήμονες ένα ιδανικό σύστημα για να ελέγξουν αν η TRIP μπορεί να καταγράψει τις αλλαγές που συμβαίνουν όταν η πρωτεΐνη ενεργοποιείται, σταθεροποιείται ή αλληλεπιδρά με αναστολείς.

Το αποτέλεσμα ήταν ενθαρρυντικό. Καθώς η Mpro μετακινούνταν ανάμεσα σε ενεργές και ανενεργές καταστάσεις, η TRIP κατέγραψε αντίστοιχες μεταβολές στο φασματικό της αποτύπωμα. Οι αλλαγές δεν φάνηκαν τυχαίες. Ακολούθησαν συστηματικό μοτίβο, γεγονός που ενίσχυσε την εκτίμηση ότι η τεχνική δεν μετρά απλώς θόρυβο, αλλά πραγματικές αλλαγές στις μοριακές αλληλεπιδράσεις.

Από το φάσμα στη φαρμακευτική δράση

Το πιο ενδιαφέρον μέρος της μελέτης δεν ήταν μόνο η ανίχνευση των π-π αλληλεπιδράσεων. Ήταν η σύνδεσή τους με την αποτελεσματικότητα φαρμακευτικών αναστολέων. Οι ερευνητές εξέθεσαν την Mpro σε διάφορες αντιιικές ουσίες και παρακολούθησαν με την TRIP πώς άλλαζε το φασματικό σήμα.

Το μοτίβο που προέκυψε είχε σαφή φαρμακολογική σημασία. Οι ισχυρότεροι αναστολείς, όπως το MPI8 και το nirmatrelvir, προκάλεσαν τις πιο έντονες μεταβολές στη φασματική υπογραφή της φαινυλαλανίνης. Αντίθετα, μόρια όπως το halicin και το VB-B-145 εμφάνισαν ασθενέστερη εμπλοκή. Οι αλλαγές στο φασματικό σήμα συσχετίστηκαν με την αποτελεσματικότητα διμερισμού, με δημοσιευμένες τιμές IC50 και με αντιιική δράση σε κύτταρα A549-ACE2.

Αυτό είναι το σημείο που καθιστά την τεχνική ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τη φαρμακευτική βιομηχανία. Αν ένα φασματικό σήμα μπορεί να προβλέψει πόσο καλά ένας αναστολέας δεσμεύεται ή δρα, τότε η TRIP θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εργαλείο πρώιμης επιλογής υποψηφίων φαρμάκων. Θα μπορούσε να βοηθήσει τους ερευνητές να ξεχωρίσουν γρηγορότερα ποια μόρια αξίζει να προχωρήσουν σε πιο σύνθετες δοκιμές.

Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη αξία επειδή η ανακάλυψη φαρμάκων είναι ακριβή, αργή και γεμάτη αποτυχίες. Πολλά μόρια φαίνονται καλά στα πρώτα στάδια, αλλά χάνουν την αξία τους όταν εξεταστούν σε πιο βιολογικά ρεαλιστικές συνθήκες. Μια μέθοδος που προσφέρει άμεση, μη επεμβατική, label-free μέτρηση σε πρωτεϊνικά περιβάλλοντα θα μπορούσε να μειώσει μέρος αυτής της αβεβαιότητας.

Η συμβολή των κβαντικών υπολογισμών

Η ομάδα δεν στηρίχθηκε μόνο στα πειραματικά δεδομένα. Χρησιμοποίησε και υπολογισμούς density functional theory, γνωστούς ως DFT. Πρόκειται για κβαντομηχανική μέθοδο που επιτρέπει τη μελέτη ηλεκτρονικής δομής και δονητικών μοτίβων σε μοριακά συστήματα.

Οι υπολογισμοί βοήθησαν τους ερευνητές να συνδέσουν τα φασματικά σήματα της TRIP με αναδιατάξεις ηλεκτρονικής πυκνότητας και με ειδικά μοτίβα δονητικής σύζευξης που εμφανίζονται όταν αρωματικά κατάλοιπα στοιβάζονται. Η σύμπτωση ανάμεσα στις μετρήσεις και στους υπολογισμούς ενίσχυσε την αξιοπιστία της τεχνικής.

Αυτός ο συνδυασμός πειράματος και υπολογισμού αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά στοιχεία της προσέγγισης. Η φασματοσκοπία δίνει το σήμα. Η κβαντική μοντελοποίηση εξηγεί γιατί προκύπτει αυτό το σήμα. Μαζί, μπορούν να μετατρέψουν μια παρατήρηση σε μηχανιστική κατανόηση.

Από την COVID-19 στον καρκίνο και το Αλτσχάιμερ

Η επιλογή του SARS-CoV-2 δεν σημαίνει ότι η TRIP περιορίζεται στις λοιμώξεις. Αντίθετα, οι ερευνητές την παρουσιάζουν ως γενικεύσιμο εργαλείο για τη μελέτη πρωτεϊνικών διεπαφών που βασίζονται σε αρωματικές αλληλεπιδράσεις. Αυτό ανοίγει θεωρητικά εφαρμογές σε πολλές θεραπευτικές περιοχές.

Στον καρκίνο, για παράδειγμα, πολλές παθολογικές διεργασίες εξαρτώνται από πρωτεϊνικά δίκτυα που επιτρέπουν στα κύτταρα να πολλαπλασιάζονται, να επιβιώνουν ή να μεταναστεύουν. Αν η TRIP μπορεί να δείξει πώς ένα φάρμακο διαταράσσει κρίσιμες πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις, θα μπορούσε να βοηθήσει στην αξιολόγηση νέων αντικαρκινικών μορίων.

Στη νόσο Αλτσχάιμερ και σε άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους, η σταθερότητα και η λανθασμένη αναδίπλωση πρωτεϊνών παίζουν καθοριστικό ρόλο. Μια τεχνική που ανιχνεύει πρώιμες αλλαγές στις δυνάμεις που κρατούν τις πρωτεΐνες σε συγκεκριμένη κατάσταση θα μπορούσε, μελλοντικά, να προσφέρει νέα εργαλεία κατανόησης ή προσυμπτωματικής αξιολόγησης υποψήφιων ενώσεων.

Στις λοιμώξεις, η λογική είναι πιο άμεση. Οι ιοί εξαρτώνται από πρωτεΐνες που επιτρέπουν την είσοδο, την αναπαραγωγή και τη συναρμολόγησή τους. Αν οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθούν πώς φάρμακα αποδυναμώνουν αυτές τις πρωτεΐνες, τότε μπορούν να επιλέγουν καλύτερα αντιιικά υποψήφια πριν από τα ακριβότερα στάδια ανάπτυξης.

Τι μπορεί να αλλάξει στο drug discovery

Η φαρμακευτική ανάπτυξη κινείται σήμερα ανάμεσα σε δύο μεγάλες πιέσεις: την ανάγκη για πιο γρήγορη ανακάλυψη και την ανάγκη για μεγαλύτερη ακρίβεια. Η τεχνητή νοημοσύνη, η υπολογιστική χημεία και οι πλατφόρμες υψηλής απόδοσης έχουν ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αναζητούνται υποψήφια μόρια. Όμως, όσο εξελιγμένα και αν είναι τα μοντέλα, χρειάζεται πάντα πειραματική επιβεβαίωση.

Η TRIP προσφέρει μια πιθανή γέφυρα ανάμεσα στον υπολογιστικό σχεδιασμό και στη βιολογική πραγματικότητα. Μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ελέγχου που δείχνει αν οι δυνάμεις που προβλέπει το μοντέλο εμφανίζονται πράγματι στο πρωτεϊνικό περιβάλλον. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στην ιεράρχηση μορίων, πριν οι ερευνητές επενδύσουν χρόνο και πόρους σε κυτταρικές, προκλινικές ή κλινικές δοκιμές.

Το σημαντικότερο είναι ότι η μέθοδος δεν απαιτεί σήμανση του δείγματος. Η label-free φύση της μειώνει τον κίνδυνο να αλλοιωθεί το υπό μελέτη σύστημα από επιπλέον χημικές τροποποιήσεις. Αυτό έχει σημασία όταν η ερώτηση αφορά λεπτές μοριακές δυνάμεις που μπορεί να επηρεαστούν ακόμη και από μικρές παρεμβάσεις.

Γιατί χρειάζεται προσοχή

Παρά τον ενθουσιασμό, η τεχνική δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως έτοιμη λύση για την άμεση παραγωγή νέων θεραπειών. Η μελέτη δείχνει ισχυρή απόδειξη αρχής και ενδιαφέρουσα εφαρμογή σε έναν σημαντικό πρωτεϊνικό στόχο. Δεν δείχνει ακόμη ότι η TRIP μπορεί να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες μεθόδους αξιολόγησης φαρμάκων ή ότι μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια την κλινική αποτελεσματικότητα σε ανθρώπους.

Η διαδρομή από μια φασματική μέτρηση έως ένα εγκεκριμένο φάρμακο παραμένει μεγάλη. Περιλαμβάνει χημική βελτιστοποίηση, τοξικολογία, φαρμακοκινητική, φαρμακοδυναμική, προκλινικά μοντέλα, κλινικές δοκιμές και αυστηρή ρυθμιστική αξιολόγηση. Η TRIP μπορεί να επιταχύνει ορισμένα στάδια. Δεν μπορεί να καταργήσει την ανάγκη για πλήρη ανάπτυξη και έλεγχο.

Χρειάζεται επίσης να φανεί πόσο γενικεύσιμη είναι η τεχνική σε διαφορετικές κατηγορίες πρωτεϊνών, σε πολύπλοκα βιολογικά δείγματα και σε φαρμακευτικά μόρια με διαφορετικές ιδιότητες. Το γεγονός ότι η ερευνητική ομάδα έχει καταθέσει αίτηση για αμερικανικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δείχνει προοπτική τεχνολογικής αξιοποίησης, αλλά η μετάβαση από τεχνική σε ευρέως αποδεκτό πρωτόκολλο απαιτεί επαναλήψιμα αποτελέσματα από περισσότερα εργαστήρια.

Η μεγάλη εικόνα: φάρμακα σχεδιασμένα γύρω από τις δυνάμεις της νόσου

Η πιο ενδιαφέρουσα υπόσχεση της TRIP είναι ότι μεταφέρει τη φαρμακευτική έρευνα πιο κοντά στις ίδιες τις δυνάμεις που κινούν τη βιολογία. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι μια πρωτεΐνη έχει συγκεκριμένο σχήμα. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε ότι ένα φάρμακο δεσμεύεται κάπου. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιες δυνάμεις κρατούν αυτή τη δέσμευση, πώς αλλάζουν όταν το μόριο τροποποιείται και πώς αυτές οι αλλαγές μεταφράζονται σε βιολογική δράση.

Αν η TRIP επιβεβαιωθεί σε περισσότερα συστήματα, θα μπορούσε να ενισχύσει τη μετάβαση προς φάρμακα σχεδιασμένα με μεγαλύτερη μηχανιστική ακρίβεια. Αυτό δεν σημαίνει «κβαντική ιατρική» με ασαφή ή υπερβολικό τρόπο. Σημαίνει φαρμακευτικό σχεδιασμό που χρησιμοποιεί πραγματικές μετρήσεις κβαντικής φύσης αλληλεπιδράσεων, ώστε να κατανοεί καλύτερα γιατί ένα μόριο λειτουργεί.

Η ιατρική ακριβείας συνήθως συνδέεται με γενετικά προφίλ, βιοδείκτες και εξατομικευμένες θεραπείες. Η νέα εργασία προσθέτει μια διαφορετική διάσταση: ακρίβεια στο επίπεδο των δυνάμεων που οργανώνουν τις πρωτεΐνες. Αν αυτή η διάσταση συνδυαστεί με υπολογιστικό σχεδιασμό, τεχνητή νοημοσύνη και βιολογική επικύρωση, μπορεί να δώσει ισχυρότερα εργαλεία στην ανάπτυξη φαρμάκων.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Προκήρυξη των 40 θέσεων ιατρικού προσωπικού της 5^ης ΥΠΕ

5Η ΥΠΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΠΦΥ 9ΙΞ0469Η2Γ-Κ4Κ

 

Με εκτίμηση

Για την 5^η ΥΠΕ

Βαλάρη Χαρά

2413500861

Μεγάλη ιδιωτική κλινική στη Βαντόμ (Vendôme), Γαλλία, η οποία έχει ιδρυθεί από Έλληνες ιατρούς, αναζητά Γαστρεντερολόγους και Ουρολόγους για να αναλάβουν και να αναπτύξουν τις αντίστοιχες ιατρικές υπηρεσίες της κλινικής. Πρόκειται για μια εξαιρετική επαγγελματική ευκαιρία σε ένα πλήρως οργανωμένο και σύγχρονο περιβάλλον, όπου οι ιατροί μπορούν να αναπτύξουν την ιδιωτική τους δραστηριότητα με άμεσες προοπτικές επιτυχίας. Η κλινική προσφέρει: * Πλήρως εξοπλισμένα και έτοιμα προς λειτουργία ιατρεία. * Σύγχρονες χειρουργικές αίθουσες και προηγμένο ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό. * Έμπειρο νοσηλευτικό και διοικητικό προσωπικό που υποστηρίζει την καθημερινή λειτουργία του ιατρείου. * Δυνατότητα πραγματοποίησης χειρουργικών επεμβάσεων εντός της κλινικής. * Μεγάλη και άμεσα διαθέσιμη βάση ασθενών, καθώς στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει σημαντική έλλειψη Γαστρεντερολόγων και Ουρολόγων, δημιουργώντας εξαιρετικές προοπτικές για την ανάπτυξη μιας επιτυχημένης επαγγελματικής δραστηριότητας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επιλέξουν: * Πλήρη απασχόληση, ή * Μερική απασχόληση, με δυνατότητα εργασίας περίπου 15 ημέρες τον μήνα, ανάλογα με τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους. Εάν επιθυμείτε να ασκήσετε την ειδικότητά σας σε ένα άριστα οργανωμένο περιβάλλον, με υψηλό επίπεδο υποστήριξης και σημαντικές επαγγελματικές προοπτικές, θα χαρούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας. Για περισσότερες πληροφορίες ή εκδήλωση ενδιαφέροντος: Email: [email protected] Τηλέφωνο: +306970686762

 

Elissavet Tsaousidou
Chargée de Recherche Sénior en Recrutement Europe
+30 69 70 68 67 62
41 avenue de Villiers 75017 PARIS