Συντάκτης: grammateia

Νέα μελέτη έδειξε ότι το H. pylori αυξάνει τις πιθανότητες έναρξης της νόσου Alzheimer κατά περισσότερο από 10% στους ηλικιωμένους.

Ερευνητές στον Καναδά ανακάλυψαν ότι το βακτήριο Helicobacter pylori (H. pylori), αυξάνει τις πιθανότητες έναρξης της νόσου Alzheimer κατά περισσότερο από 10% στους ηλικιωμένους.

Το H. pylori προκαλεί βακτηριακές λοιμώξεις στους ανθρώπους οδηγώντας σε δυσπεψία, γαστρίτιδα και έλκη.

Ερευνητές του McGill University σημειώνουν ότι μπορεί ακόμα και να συμβάλει στην εμφάνιση καρκίνου στο στομάχι.

Η νέα έρευνα εξέτασε πιθανές σχέσεις μεταξύ του H. Pylori και της επίδρασής του στον εγκέφαλο.

Ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία υγείας 4 εκατομμυρίων ανθρώπων πάνω από 50 ετών στη Βρετανία, μεταξύ 1988 και 2019. Όσοι είχαν συμπτώματα λοίμωξης από H. pylori είχαν 11% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Alzheimer.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η ανακάλυψή τους θα οδηγήσει σε νέους τρόπους πρόληψης του Alzheimer.

Η νέα έρευνα έδειξε ότι το επόμενο βήμα ενδεχομένως μπορεί να αρχίζει στο έντερο-όχι στον εγκέφαλο.

Ο Dr. Paul Brassard, ελπίζει ότι τα ευρήματα θα δώσουν νέα κατανόηση του πιθανού ρόλου του H. pylori στην άνοια για να ενημερωθεί η ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης για τη μείωση των λοιμώξεων σε επίπεδο πληθυσμού.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association.

Πηγές:
Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η χρήση διοσμίνης μετά την επέμβαση μείωσε το οίδημα στα κάτω άκρα και τον πόνο κατά την κίνηση και δεν συνδεόταν με αυξημένη εμφάνιση βραχυπρόθεσμων επιπλοκών.

Σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ολική αρθροπλαστική γόνατος, αγωγή με διοσμίνη- συμπλήρωμα που προέρχεται από εσπεριδοειδή-μπορεί να μειώσει το οίδημα στο γόνατο και στο πόδι και ορισμένους δείκτες σχετικού πόνου, αναφέρει κλινική δοκιμή που δημοσιεύτηκε στο The Journal of Bone & Joint Surgery.

Η χρήση διοσμίνης μετά την επέμβαση μείωσε το οίδημα στα κάτω άκρα και τον πόνο κατά την κίνηση και δεν συνδεόταν με αυξημένη εμφάνιση βραχυπρόθεσμων επιπλοκών που αφορούν τα αποτελέσματα που μελετήθηκαν, αναφέρει η νέα έρευνα του Pengde Kang από το  Sichuan University  της Κίνας.

Το οίδημα είναι κοινό πρόβλημα σε ασθενείς που υποβάλλονται σε ολική αρθροπλαστική γόνατος και το οποίο συμβάλλει σε πόνο και δυσαρέσκεια των ασθενών.

Αν και η διοσμίνη δεν έχει εγκριθεί ως συνταγογραφούμενο φάρμακο στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη, η εμπειρία υποδεικνύει ότι είναι καλά ανεκτή, με χαμηλή τοξικότητα. Με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά, οι ερευνητές σχεδίασαν μια κλινική δοκιμή για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και ασφάλειάς της σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Η έρευνα περιέλαβε 330 ασθενείς που υποβλήθηκαν στην επέμβαση, σε 13 νοσοκομεία.

Οι ασθενείς χωρίστηκαν τυχαία σε 2 ομάδες. Μια έλαβε διοσμίνη για 14 ημέρες μετά την εγχείρηση-αρχίζοντας από την πρώτη ημέρα μετά από αυτήν- και μια αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Και οι δυο ομάδες λάμβαναν τα συνήθη φάρμακα για τον πόνο.

Το οίδημα σε συγκεκριμένα σημεία μετρήθηκε τις ημέρες 1, 2, 3, και 14 μετά την εγχείρηση και πραγματοποιήθηκε σύγκριση μεταξύ της ομάδας διοσμίνης και της ομάδας ελέγχου.

Αξιολογήθηκαν επίσης σκορ πόνου, η λειτουργικότητα του γονάτου, ποσοστά επιπλοκών και δείκτες φλεγμονής στο αίμα.

Tα αποτελέσματα έδειξαν μειωμένο οίδημα στο γόνατο, την κνήμη και τον μηρό έως 14 ημέρες μετά την επέμβαση σε ασθενείς που έλαβαν διοσμίνη.

Η μείωση του οιδήματος συνδεόταν με χαμηλότερα σκορ πόνου στην κίνηση του γονάτου. Αντίθετα, σκορ πόνου στη χαλάρωση δεν διέφεραν σημαντικά  στις 2 ομάδες. Επίσης ήταν παρόμοια τα επίπεδα βιοδεικτών φλεγμονής και ανάλαμψης της λειτουργίας του γονάτου.

Ποσοστά βραχυπρόθεσμων επιπλοκών ήταν επίσης παρόμοια στις 2 ομάδες- κάτι που στηρίζει την ασφάλεια της διοσμίνης.

Η έρευνα παρέχει προκαταρκτικές ενδείξεις ότι η διοσμίνη είναι ασφαλής και αποτελεσματική αγωγή για τη μείωση του οιδήματος και του πόνου με την κίνηση μετά από ολική αρθροπλαστική γόνατος. Όμως παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το πώς παρέχει η διοσμίνη αυτή την επίδραση.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Το προσδόκιμο υγιούς επιβίωσης στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα υστερεί στη χώρα μας, σε σύγκριση με το μέσο ευρωπαϊκό

Λιγότερα υγιή χρόνια ζουν οι Έλληνες μετά τα 65, σε σύγκριση με τους Ευρωπαίους, ενώ περίπου οι μισές γυναίκες στη συγκεκριμένη ηλικία ζουν με αναπηρία.

Τα παραπάνω προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από έκθεση με το “Προφίλ Υγείας 2023” της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χώρα μας.

Οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν πως ο καρκίνος του μαστού, του προστάτη και του πνεύμονα έχουν σημαντική επίπτωση στον ελληνικό πληθυσμό.

Τα ποσοστά επιβίωσης από τη νόσο είναι χαμηλότερα από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.

Οι κύριες μορφές καρκίνου για τους άνδρες εντοπίζονται στον προστάτη, στον πνεύμονα, στο παχύ έντερο και την ουροδόχο κύστη και στις γυναίκες στον μαστό, στο παχύ έντερο, στον πνεύμονα και στη μήτρα.

Προσδόκιμο υγιούς ζωής μετά την ηλικία των 65 σε Ελλάδα και Ευρώπη

Γήρανση πληθυσμού

Στην έκθεση αναφέρεται πως, ως αποτέλεσμα της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της μείωσης των γεννήσεων, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 στην Ελλάδα αυξήθηκε από 17% το 2000, σε 23% το 2022 και εκτιμάται πως θα ανέλθει στο 34% έως το 2050.

Οι γυναίκες ηλικίας 65 ετών έχουν προσδόκιμο επιβίωσης άλλα 21,4 έτη, σχεδόν τρία περισσότερα από τους συνομήλικους άνδρες.

Όπως φαίνεται στο πιο πάνω γράφημα, τα ποσοστά αυτά είναι χαμηλότερα από τα μέσα ευρωπαϊκά.

Περίπου το 50% των Ελληνίδων 65 ετών και άνω αναφέρουν περισσότερες από μία χρόνιες παθήσεις, σε σύγκριση με 30% των ανδρών της ίδιας ηλικιακής ομάδας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Στην έρευνα, άνθρωποι με νεφρολιθίαση φάνηκε να έχουν κοινές, ορισμένες αλλαγές στο μικροβίωμα των εντέρων τους, του ουροποιητικού συστήματος και του σάλιου, που δεν είχαν άνθρωποι χωρίς νεφρολιθίαση.

Νέα έρευνα έδειξε ότι το μικροβίωμα του σώματος θα μπορούσε να συμβάλλει στη νεφρολιθίαση.

Στην έρευνα, από τον Καναδά, άνθρωποι με νεφρολιθίαση φάνηκε να έχουν κοινές, ορισμένες αλλαγές στο μικροβίωμα των εντέρων τους, του ουροποιητικού συστήματος και του σάλιου, που δεν είχαν άνθρωποι χωρίς νεφρολιθίαση.

Ο Dr. Jeremy Burton, του Lawson Health Research Institute, ανακάλυψε πως όσοι είχαν νεφρολιθίαση είχαν μη υγιές μικροβίωμα (πιο πιθανό να αποβάλλει τοξίνες στα νεφρά) αλλά και ότι ήταν ανθεκτικοί στα αντιβιοτικά.

Οι ερευνητές εξέτασαν το μικροβιακό προφίλ του εντέρου, των ούρων και του σάλιου 83 ανθρώπων με νεφρολιθίαση και 30 υγιών.

Η Dr. Kait Al, δήλωσε ότι εξελιγμένα εργαλεία ανάλυσης επέτρεψαν στους ερευνητές να ανακαλύψουν ποια βακτήρια ήταν παρόντα στο έντερο και τις γενετικές δυνατότητές τους.

Έκαναν επίσης πιο απλή εξέταση δειγμάτων από τη στοματική κοιλότητα και το ουροποιητικό σύστημα.

Οι περισσότερες πέτρες στα νεφρά δημιουργούνται από το οξαλικό ασβέστιο.

Ορισμένα μικροβιώματα περιέχουν φυσιολογικά ένα βακτήριο, το Oxalobacter formigenes, που μπορεί να διασπάσει τα οξαλικά. Όμως, η νέα έρευνα υποδεικνύει άλλους παράγοντες που επηρεάζουν, στο μικροβίωμα.

Είναι κάτι πιο πολύπλοκο, δήλωσαν οι ερευνητές.

Tα μικρόβια δημιουργούν ένα είδος δικτύου που είναι σταθερό και ωφέλιμο σε υγιείς, αλλά σε αυτούς με νεφρολιθίαση είναι διασπασμένο. Δεν παράγουν τις ίδιες βιταμίνες και χρήσιμους μεταβολίτες, όχι μόνο στο έντερο αλλά και στο ουροποιητικό σύστημα και στη στοματική κοιλότητα.

Η υπερέκθεση σε αντιβιοτικά θα μπορούσε επίσης να παίζει ρόλο στον κίνδυνο νεφρολιθίασης.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Microbiome.

Πηγές:
Microbiome.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Σε αντίθεση με τα συμβατικά εμβόλια, τα λεγόμενα θεραπευτικά εμβόλια θεραπεύουν αντί να προλαμβάνουν μια ασθένεια.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna, Stephane Bancel, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι το πειραματικό εμβόλιο της εταιρείας του κατά του μελανώματος θα μπορούσε να είναι διαθέσιμο σε μόλις δύο χρόνια, κάτι που θα αποτελούσε ορόσημο κατά της πιο σοβαρής μορφής καρκίνου του δέρματος.

«Πιστεύουμε ότι σε ορισμένες χώρες το προϊόν θα μπορούσε να κυκλοφορήσει με ταχεία έγκριση έως το 2025», είπε σε συνέντευξή του.

Σε αντίθεση με τα συμβατικά εμβόλια, τα λεγόμενα θεραπευτικά εμβόλια θεραπεύουν αντί να προλαμβάνουν μια ασθένεια. Αλλά λειτουργούν επίσης εκπαιδεύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του σώματος ενάντια στον εισβολέα.

Τα θεραπευτικά εμβόλια σήμερα αντιπροσωπεύουν μια πραγματική ελπίδα στην ογκολογία, μια «ανοσοθεραπεία 2.0», σύμφωνα με τον Bancel.

Οι φιλοδοξίες της Moderna ενισχύθηκαν την Πέμπτη με τα τελευταία αποτελέσματα κλινικής δοκιμής να δείχνουν βελτίωση με την πάροδο του χρόνου στις πιθανότητες επιβίωσης χάρη στο εμβόλιο, το οποίο χρησιμοποιεί την ίδια τεχνολογία αγγελιαφόρου RNA που αποδείχθηκε πολύ αποτελεσματική έναντι σοβαρών μορφών COVID-19.

Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν 157 άτομα με προχωρημένο μελάνωμα, το εμβόλιο της Moderna σε συνδυασμό με το φάρμακο ανοσοθεραπείας της Merck, pembrolizumab, μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου κατά 49% σε διάστημα τριών ετών, σε σύγκριση με το pembrolizumab, μόνο.

Η Moderna είχε ήδη ανακοινώσει αποτελέσματα διετούς παρακολούθησης πέρυσι, τα οποία έδειξαν μείωση του κινδύνου κατά 44%.

“Η διαφορά στην επιβίωση αυξάνεται. Όσο περνάει ο χρόνος, τόσο περισσότερο βλέπεις αυτό το πλεονέκτημα”, είπε ο Bancel, σημειώνοντας ότι το ποσοστό των παρενεργειών δεν είχε αυξηθεί.

«Έχουμε έναν στους δύο ανθρώπους, σε σύγκριση με το καλύτερο προϊόν της αγοράς, που επιβιώνουν», είπε, «πράγμα που στην ογκολογία είναι τεράστιο.

Τα υπάρχοντα κλινικά στοιχεία θα μπορούσαν επομένως να αποτελέσουν τη βάση για την υπό όρους έγκριση του εμβολίου, προς το παρόν γνωστό ως mRNA-4157, δήλωσε ο Bancel.

Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, μια μεγαλύτερη μελέτη τρίτης φάσης στην οποία συμμετέχουν χίλια άτομα που διεξάγει η Moderna το 2024 θα μπορούσε να επιβεβαιώσει την προηγούμενη υπό όρους έγκριση.

Τόσο η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ όσο και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχουν θέσει τη θεραπεία σε μια οδό ταχείας αξιολόγησης.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Αν νέες έρευνες δείξουν ότι το χάπι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια σε ανθρώπους θα μπορούσε να αποτελέσει ελάχιστα επεμβατικό τρόπο αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

Μηχανικοί του MIT ανακάλυψαν νέο τρόπο πρόκλησης κορεσμού, με κάψουλα που καταπίνει κάποιος και δονείται στο στομάχι. Οι δονήσεις ενεργοποιούν τους ίδιους υποδοχείς που αισθάνονται πότε διαστέλλεται το στομάχι δημιουργώντας αίσθηση κορεσμού.

Αν νέες έρευνες δείξουν ότι το χάπι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια σε ανθρώπους θα μπορούσε να αποτελέσει ελάχιστα επεμβατικό τρόπο αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

Σε ζώα που έλαβαν το χάπι 20 λεπτά πριν την τροφή τους, οι ερευνητές διαπίστωσαν  διέγερση απελευθέρωσης ορμονών κορεσμού από το χάπι και μείωση της πρόσληψης τροφής κατά 40 %.

Η Shriya Srinivasan δήλωσε ότι για κάποιον που θέλει να χάσει βάρος ή να ελέγξει την όρεξή του το δονούμενο χάπι θα μπορούσε να λαμβάνεται πριν κάθε γεύμα.

Ερευνητές με επικεφαλής την Srinivasan, σε συνεργασία με το Traverso lab, σχεδίασαν κάψουλα στο μέγεθος πολυβιταμίνης που περιλαμβάνει δονούμενο μέρος.

Όταν το χάπι που τροφοδοτείται από μικρή μπαταρία φτάσει στο στομάχι, τα γαστρικά οξέα διαλύουν τη μεμβράνη από ζελατίνα που καλύπτει την κάψουλα ολοκληρώνοντας το ηλεκτρονικό κύκλωμα που ενεργοποιεί το δονούμενο μοτέρ.

Σε μελέτη σε ζώα, οι ερευνητές έδειξαν ότι όταν το χάπι αρχίσει να δονείται ενεργοποιεί μηχανοϋποδοχείς
που στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο μέσω διέγερσης του  πνευμονογαστρικού νεύρου.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τα επίπεδα ορμονών τις περιόδους που η συσκευή δονούνταν και ανακάλυψαν ότι αντικατόπτριζε το μοτίβο απελευθέρωσης ορμονών που ακολουθεί ένα γεύμα, ακόμα και όταν τα ζώα είχαν νηστέψει.

Οι ερευνητές στη συνέχεια δοκίμασαν την επίδραση της διέγερσης στην όρεξη των ζώων.

Διαπίστωσαν ότι όταν το χάπι ενεργοποιούνταν για 20 λεπτά πριν προσφερθεί τροφή στα ζώα, αυτά κατανάλωναν 40% λιγότερο σε σχέση με όταν δεν ήταν ενεργοποιημένο. Τα ζώα επίσης αύξησαν το βάρος τους πιο αργά τις περιόδους που τους δόθηκε το χάπι.

Η αλλαγή στη συμπεριφορά είναι βαθιά, δήλωσαν οι ερευνητές.

Η τρέχουσα εκδοχή αφορά δόνηση για 30 λεπτά μετά την άφιξη στο στομάχι, αλλά οι ερευνητές σχεδιάζουν να εξετάσουν τη δυνατότητα να το προσαρμόσουν ώστε να παραμένει περισσότερο στο στομάχι και να ενεργοποιείται και να κλείνει ασύρματα.

Σε ζώα, το χάπι πέρασε τον πεπτικό σωλήνα σε 4-5 ημέρες.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι τα ζώα δεν είχαν σημάδια απόφραξης, διάτρησης ή άλλη επίπτωση όταν το χάπι βρισκόταν στον πεπτικό σωλήνα.

Σύμφωνα με την Srinivasan, οι κάψουλες του  MIT θα μπορούσαν να παραχθούν με κόστος που θα τις έκανε διαθέσιμες σε ανθρώπους που δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πιο ακριβές θεραπείες.

Μελλοντικές κλινικές δοκιμές θα είναι σημαντικές ώστε να μάθουμε περισσότερα για την ασφάλεια της συσκευής και για τη διαπίστωση του καλύτερου χρόνου κατάποσής της πριν το γεύμα και το πόσο συχνά.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Science Advances.

Πηγές:
Science Advances.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Βελτιώνεται, στο σύνολο των δεικτών, η παραγωγή και η διεθνής απήχηση των ελληνικών επιστημονικών δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ΕΚΤ), την περίοδο 2007-2021, οι επιστημονικές δημοσιεύσεις των ελληνικών φορέων διακρίνονται για τον αριθμό, την ποιότητα και την πρωτοτυπία τους, λαμβάνοντας συνεχώς περισσότερες αναφορές σε διεθνές επίπεδο. Μάλιστα, το 2021 καταγράφονται 20.034 επιστημονικές δημοσιεύσεις ελληνικών φορέων στα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, επιτυγχάνοντας την υψηλότερη κατ’ έτος επίδοση που έχει παρατηρηθεί διαχρονικά για όλη την περίοδο 2007-2021, αλλά και τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση. Επίσης, την τελευταία πενταετία 2017-2021, οι δημοσιεύσεις των ελληνικών φορέων έλαβαν 843.597 αναφορές, ενισχύοντας τη σταθερά ανοδική τάση των προηγούμενων ετών. Μάλιστα, ο δείκτης απήχησης των δημοσιεύσεων των ελληνικών φορέων (μέσος όρος αναφορών ανά δημοσίευση) αυξάνεται συνεχώς σε όλη τη διάρκεια της περιόδου 2007-2021 και μάλιστα συνεχίζει να αυξάνει το προβάδισμά του συγκρινόμενος με τον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Ομοίως, πάνω από τον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ και του ΟΟΣΑ διατηρείται το ποσοστό των δημοσιεύσεων των ελληνικών φορέων που λαμβάνουν αναφορές.

Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από τα στατιστικά στοιχεία και τους δείκτες που αναλυτικά παρατίθενται στη νέα έκδοση του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), με τίτλο “Επιστημονικές Δημοσιεύσεις Ελληνικών Φορέων 2007-2021: Βιβλιομετρική ανάλυση δημοσιεύσεων σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά – Web of Science” (http://report10.metrics.ekt.gr), με διαδραστική πλοήγηση σε έναν εκτενή αριθμό στοιχείων, δεικτών και γραφημάτων.

Σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση του ΕΚΤ, η σχετική έκδοση εντάσσεται στο πλαίσιο  της εθνικής στατιστικής που καταγράφει και αναλύει τις επιδόσεις των δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά των επιστημόνων που εργάζονται σε ελληνικούς φορείς.

Όπως επισημαίνει η διευθύντρια του ΕΚΤ και αρμόδια Στατιστική Εκπρόσωπος, Δρ Εύη Σαχίνη : “Στο ΕΚΤ από το 2010, οπότε και εκδώσαμε την πρώτη σχετική μελέτη, καταγράφουμε με συστηματικό τρόπο και αναλύουμε τις επιδόσεις των επιμέρους φορέων του Ελληνικού Συστήματος Έρευνας & Ανάπτυξης, παραθέτουμε στοιχεία συγκριτικά με τις χώρες της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, παρακολουθούμε την εξέλιξη της μεθοδολογίας και τους νέους δείκτες που προκύπτουν μέσω της συμμετοχής μας στους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, και παράγουμε την επίσημη εθνική στατιστική που αφορά τη διεθνή συγγραφική δραστηριότητα των επιστημόνων στους ελληνικούς φορείς, τα Πανεπιστήμια, τα Ερευνητικά Κέντρα και τους άλλους δημόσιους φορείς, τα Δημόσια και Ιδιωτικά Νοσοκομεία και τις Επιχειρήσεις. Αναδεικνύουμε τον δυναμισμό και τις επιδόσεις των επιστημόνων και των οργανισμών στους οποίους εργάζονται, καταγράφουμε τα διεθνή και εθνικά δίκτυα επιστημονικής συνεργασίας, τα επιστημονικά πεδία αριστείας στα οποία η Ελλάδα διακρίνεται διεθνώς και τη συμμετοχή της χώρας μας στην Ανοικτή Επιστήμη. Ταυτόχρονα διαθέτουμε τα επίσημα στοιχεία στις αρμόδιες θεσμικές αρχές προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν, ως ένα επιπλέον στοιχείο, για την αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας που πραγματοποιείται στη χώρα μας”.

Αυξάνονται οι τιμές των δεικτών παραγωγής και απήχησης των επιστημονικών δημοσιεύσεων των ελληνικών φορέων

Αναλυτικότερα, το 2021 καταγράφονται 20.034 επιστημονικές δημοσιεύσεις ελληνικών φορέων στα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Τα δύο τελευταία έτη 2019 και 2020, της περιόδου 2007-2021, καταγράφονται υψηλά ποσοστά αύξησης: 9,9% (από το 2019 στο 2020) και 12,9% (από το 2020 στο 2021), με την τελευταία αύξηση να προέρχεται κυρίως από το επιστημονικό πεδίο των «Φυσικών Επιστημών» και ειδικότερα από τα πεδία «Βιολογικές Επιστήμες» και «Γεωπεριβαλλοντικές Επιστήμες».

Ως προς την απήχηση, την πρωτοτυπία, την ποιότητα και την αναγνωρισιμότητα, οι δημοσιεύσεις ελληνικών φορέων εξακολουθούν να τοποθετούνται δυναμικά στο διεθνές περιβάλλον.

Ο αριθμός των αναφορών στις δημοσιεύσεις των ελληνικών φορέων, ο οποίος αποτελεί και τη βάση για τον υπολογισμό των βιβλιομετρικών δεικτών, συνεχίζει να διατηρεί την αυξητική τάση όλων των προηγούμενων ετών, και την πενταετία 2017-2021 φθάνει τις 843.597 αναφορές. Σημειώνεται ότι αυτός ο αριθμός συνιστά ένα νέο ιστορικά υψηλό επίπεδο.

Την πενταετία 2017-2021, οι δημοσιεύσεις από ελληνικούς φορείς λαμβάνουν κατά μέσο όρο 10,20 αναφορές ανά δημοσίευση, ξεπερνώντας τον μέσο όρο αναφορών στην ΕΕ (8,44) και στον ΟΟΣΑ (8,22). Ο σχετικός δείκτης απήχησης των δημοσιεύσεων από ελληνικούς φορείς διαμορφώνεται σε 1,21 σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών μελών της ΕΕ, και σε 1,24 σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών μελών του ΟΟΣΑ.

Επίσης, το ποσοστό των δημοσιεύσεων των ελληνικών φορέων που λαμβάνουν αναφορές – ένας επιπλέον δείκτης που αποτυπώνει την πρωτοτυπία και την ποιότητα του ερευνητικού έργου και την αναγνωρισιμότητα των επιστημόνων συγγραφέων – διαμορφώνεται για την περίοδο 2007-2021 στο 75,8%, ποσοστό μεγαλύτερο από το ποσοστό της ΕΕ (73,7%) και του ΟΟΣΑ (73,5%).

Ως προς τους βιβλιομετρικούς δείκτες που καταγράφουν την ύπαρξη υψηλής απήχησης για τις δημοσιεύσεις, την πενταετία 2017-2021, τόσο ο αριθμός όσο και η κατανομή των δημοσιεύσεων των ελληνικών φορέων με υψηλή απήχηση, καταγράφουν σημαντική επίδοση. Ειδικότερα, 1.661 δημοσιεύσεις ελληνικών φορέων κατατάχθηκαν παγκοσμίως στο 1% των δημοσιεύσεων με υψηλή απήχηση, 6.400 δημοσιεύσεις στο 5%, 11.589 στο 10%, 24.975 δημοσιεύσεις στο 25% και 44.667 δημοσιεύσεις στο 50%.

Σημαντική είναι επίσης η ηγετική συμμετοχή των Ελλήνων επιστημόνων στις δημοσιεύσεις με υψηλή απήχηση. Σε ποσοστό 27,2% των δημοσιεύσεων με ελληνική συμμετοχή που ανήκουν στο top 1%, ο πρώτος συγγραφέας προέρχεται από ελληνικό φορέα. Στο top 5% το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 37,3%, και στο top 10% σε 42,4%.

Σε ποια επιστημονικά πεδία επικεντρώνεται η ελληνική επιστημονική παραγωγή

Για το 2021, οι περισσότερες δημοσιεύσεις ελληνικών φορέων ανήκουν στο επιστημονικό πεδίο «Φυσικές Επιστήμες» (Natural Sciences) (44,2%), ενώ δεύτερο κατά σειρά είναι το επιστημονικό πεδίο «Ιατρική και Επιστήμες Υγείας (Medical and Health Sciences), το οποίο καταλαμβάνει ποσοστό 38,2%. Το επιστημονικό πεδίο «Μηχανική και Τεχνολογία» (Engineering and Technology) κατέχει την τρίτη θέση με 23,3%, και ακολουθούν τα επιστημονικά πεδία «Κοινωνικές Επιστήμες» (Social Sciences) με μερίδιο 11,7%, οι «Γεωργικές και Κτηνιατρικές Επιστήμες» (Agricultural and Veterinary Sciences) με 3,1%, και «Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Τέχνες» (Humanities and the Arts) με 2,9%.

Την πενταετία 2017-2021, οι σχετικοί δείκτες απήχησης των δημοσιεύσεων ελληνικών φορέων ξεπερνούν τον παγκόσμιο μέσο όρο 1, σχεδόν σε όλα τα επιστημονικά πεδία. Η υψηλότερη απήχηση (σχετικός δείκτης απήχησης: 1,51) καταγράφεται στο πεδίο «Ιατρική και Επιστήμες Υγείας» και ακολουθούν τα πεδία «Φυσικές Επιστήμες» (1,23), «Γεωργικές και Κτηνιατρικές Επιστήμες» (1,22), «Μηχανική και Τεχνολογία» (1,10), και οι “Ανθρωπιστικές Επιστήμες” (1,06). Στο επιστημονικό πεδίο «Ανθρωπιστικές Επιστήμες και Τέχνες» ο σχετικός δείκτης απήχησης είναι ελάχιστα μικρότερος από τον παγκόσμιο μέσο όρο  (0,99).

Με εγχώριους και διεθνείς φορείς συνεργάζονται οι Έλληνες επιστήμονες

Στη διάρκεια της δεκαπενταετίας 2007-2021, συνεχίζεται η αύξηση στο ποσοστό των επιστημονικών δημοσιεύσεων που πραγματοποιούνται σε συνεργασία, είτε με άλλους ελληνικούς,  είτε με διεθνείς φορείς. Πιο συγκεκριμένα, μετά το 2008, καταγράφεται συστηματική αύξηση στις συνεργασίες με τη διεθνή ερευνητική κοινότητα. Ενδεικτικά το ποσοστό των δημοσιεύσεων με διεθνή συνεργασία έχει ανέλθει από 37,0% το 2008, στο 55,7% το 2021. Ταυτόχρονα, το ποσοστό των επιστημονικών δημοσιεύσεων που πραγματοποιούνται χωρίς συνεργασίες, δηλαδή από έναν μόνο ελληνικό φορέα, μειώνεται διαρκώς και διαμορφώνεται στο 21,5% για το 2021.

Οι συνεργασίες έχουν θετικό αντίκτυπο στον δείκτη απήχησης των επιστημονικών δημοσιεύσεων. Οι μεγαλύτερες τιμές του δείκτη απήχησης σε όλα τα επιστημονικά πεδία, αφορούν δημοσιεύσεις που έχουν προκύψει μέσω διεθνών συνεργασιών, ακολουθούν όσες είναι αποτέλεσμα ελληνικής συνεργασίας, και τελευταίες είναι οι δημοσιεύσεις που παρήχθησαν αποκλειστικά από έναν φορέα χωρίς συνεργασία.

Ποιοι είναι οι φορείς που παράγουν τις περισσότερες επιστημονικές δημοσιεύσεις

Για την ανάδειξη των κυριότερων κατηγοριών φορέων οι οποίοι συμβάλλουν στην παραγωγή των ελληνικών δημοσιεύσεων, το ΕΚΤ εφαρμόζει τα κριτήρια ταξινόμησης του Εγχειριδίου Frascati, που χρησιμοποιείται διεθνώς για την παραγωγή των επίσημων στατιστικών Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α), σε συνδυασμό με τον τομέα στον οποίο ανήκουν οι ελληνικοί φορείς (ανώτατη εκπαίδευση, έρευνα και υγεία), και το χαρακτήρα τους ως δημόσιου ή ιδιωτικού συμφέροντος. Συγκεκριμένα, τα στατιστικά στοιχεία παρουσιάζονται με ανάλυση σε εννέα επιμέρους κατηγορίες φορέων: «Πανεπιστήμια», «Ερευνητικά Κέντρα ΓΓΕΚ», «Ιδιωτικοί Φορείς Υγείας», «Λοιποί Δημόσιοι Ερευνητικοί Φορείς», «Λοιποί Δημόσιοι Φορείς», «Δημόσια Νοσοκομεία», «Λοιποί Εκπαιδευτικοί Φορείς», «Επιχειρήσεις» και «Ιδιωτικά Mη Κερδοσκοπικά Ιδρύματα».

Οι σημαντικότερες κατηγορίες ελληνικών φορέων, ως προς τον αριθμό δημοσιεύσεων, είναι τα Πανεπιστήμια, τα Ερευνητικά Κέντρα που εποπτεύονται από τη γενική γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας και τα Δημόσια Νοσοκομεία.

Την πενταετία 2017-2021 η συμμετοχή των Πανεπιστημίων στο σύνολο των επιστημονικών δημοσιεύσεων από ελληνικούς φορείς είναι 85,6% (70.681 δημοσιεύσεις), των Ερευνητικών Κέντρων της γενικής γραμματείας Ερευνας Καινοτομίας 15,0% (12.351 δημοσιεύσεις), και των Δημόσιων Νοσοκομείων 12,7% (10.505 δημοσιεύσεις), ενώ οι υπόλοιπες κατηγορίες φορέων έχουν μερίδια κάτω από 5%.

Αναφορικά με την απήχηση των δημοσιεύσεων, την πενταετία 2017-2021, οι σχετικοί δείκτες απήχησης των δημοσιεύσεων σχεδόν όλων των επιμέρους κατηγοριών φορέων ξεπερνούν τον παγκόσμιο μέσο όρο 1. Ο υψηλότερος σχετικός δείκτης απήχησης αφορά δημοσιεύσεις των Ερευνητικών Κέντρων της γενικής γραμματείας Ερευνας Καινοτομίας (1,49) και ακολουθούν, με μικρό σχετικά αριθμό δημοσιεύσεων, οι δημοσιεύσεις των Ιδιωτικών μη Κερδοσκοπικών Ιδρυμάτων (1,47) και των Ιδιωτικών Φορέων Υγείας (1,44). Ο μεγάλος αριθμός δημοσιεύσεων των Πανεπιστημίων ξεπερνά και αυτός τον παγκόσμιο μέσο όρο (1,30) και έπονται τα Δημόσια Νοσοκομεία (1,27), οι Λοιποί Δημόσιοι Ερευνητικοί Φορείς (1,17), οι Επιχειρήσεις (1,09) και οι Λοιποί Εκπαιδευτικοί Φορείς (1,06).

Οι βιβλιομετρικές επιδόσεις των ελληνικών Περιφερειών

Στην έκδοση συμπεριλαμβάνονται αναλυτικά στοιχεία και δείκτες για τους βιβλιομετρικές δείκτες ανά περιφέρεια. Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία για τον αριθμό των δημοσιεύσεων των φορέων κάθε περιφέρειας για την πενταετία 2017-2021, οι φορείς της Αττικής έχουν 43.055 δημοσιεύσεις και μερίδιο 52,1% στο σύνολο των δημοσιεύσεων των ελληνικών φορέων, οι φορείς της Κεντρικής Μακεδονίας έχουν 18.290 δημοσιεύσεις και μερίδιο 22,1%, της Κρήτης 9.884 δημοσιεύσεις και μερίδιο 12,0%, της Δυτικής Ελλάδας 8.200 δημοσιεύσεις και μερίδιο 9,9%, της Ηπείρου 5.685 δημοσιεύσεις και μερίδιο 6,9% και της Θεσσαλίας 5.676 δημοσιεύσεις και μερίδιο 6,9%. Οι φορείς των υπόλοιπων περιφερειών έχουν μερίδια κάτω από 5%.

Την πενταετία 2017-2021, οι σχετικοί δείκτες απήχησης των δημοσιεύσεων των φορέων σε όλες σχεδόν τις περιφέρειες ξεπερνούν τον παγκόσμιο μέσο όρο 1. Ο υψηλότερος σχετικός δείκτης απήχησης αφορά δημοσιεύσεις των φορέων της Ηπείρου (1,52) ενώ ακολουθούν οι δημοσιεύσεις των φορέων της Θεσσαλίας (1,49), της Κρήτης (1,43) και της Αττικής (1,42).

Πηγη: https://healthmag.gr/

Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας από την αρχή αλλά με βάση τα δεδομένα που καταγράφονται στον Υγειονομικό Χάρτη

Ο νέος υγειονομικός χάρτης αλλά και η νέα πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας είναι τα δύο βασικά ζητήματα που θα πρέπει να προωθήσει τους πρώτους μήνες της νέας χρονιάς ο υπουργός υγείας Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

Ήδη η κεντρική κυβέρνηση και το μέγαρο Μαξίμου έχουν δώσει λεπτομερείς οδηγίες στην ηγεσία του υπουργείου Υγείας προκειμένου να οριστικοποιηθούν άμεσα οι αλλαγές με τον νέο Υγειονομικό Χάρτη, αλλά και να ξεκινήσει να λειτουργεί μία νέα πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας με την ενεργοποίηση των κέντρων υγείας που σήμερα υπολειτουργούν λόγω ελλείψεων.

Παρότι τα προβλήματα είναι πολλά τα απαραίτητα κονδύλια δεν διατίθενται, ενώ η έλλειψη προσωπικού «σαρώνει» όλο το ΕΣΥ, ο υπουργός υγείας θα επιχειρήσει να δημιουργήσει ένα νέο σύμπλεγμα μονάδων στην Πρωτοβάθμια ώστε να βελτιωθεί άμεσα η εικόνα στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας.

Όπως αναφέρουν έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr ο υπουργός υγείας αναμένεται να αναλάβει και την ανασυγκρότηση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και ιδιαιτέρως των κέντρων υγείας τα οποία θα ανακαινιστούν με χρήματα από το ταμείο ανάκαμψης.

Αν και η συγκεκριμένη αρμοδιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας ανήκει στην αναπληρώτρια υπουργό υγείας, οι ίδιες πηγές του HealthReport.gr αναφέρουν ότι από το Μέγαρο Μαξίμου διαμήνυσαν στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη να αναλάβει όλη την ανασύσταση του συστήματος τόσο των νοσοκομείων όσο και των κέντρων υγείας.

Θα έχει δηλαδή τη γενική επίβλεψη αλλά και τον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης του συστήματος. Μάλιστα όπως διαβεβαιώνουν υψηλόβαθμες πηγές του HealthReport.gr, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης το τελευταίο διάστημα έχει δημιουργήσει μία κλειστή ομάδα εμπειρογνωμόνων (με εμπειρία και γνώση για το ΕΣΥ) οι οποίοι τον συμβουλεύουν για τις αλλαγές που προτίθεται να κάνει.

Ο Υγειονομικός Χάρτης πάντως είναι σχεδόν έτοιμος και ο σχεδιασμός για τις Μονάδες της Πρωτοβάθμιας θα γίνουν επί της νέας αποτύπωσης του συστήματος.

Πηγη: https://www.healthreport.gr