” Φως και Λευκός Πηλός στη μνήμη του σπουδαίου πατέρα, ανθρώπου, ιατρού Νικολάου Αμερίδη” 

ήθελα να σας προσκαλέσω στη 2η μου έκθεση κεραμικής στην αίθουσα των Δίδυμων Οθωμανικών λουτρών στα Τρικαλα

που θα διεξαχθει στις 20 και 21 Οκτωβρίου 2023 στη μνήμη του πατέρα μου ιατρού Νικολάου Αμερίδη

και θα έχει τίτλο ” Φως και Λευκός Πηλός στη μνήμη του σπουδαίου πατέρα, ανθρώπου, ιατρού Νικολάου Αμερίδη”

τα έσοδα της οποίας θα δωριστούν όλα

1. Στη Φλόγα

2. Στο σύλλογο φίλων μουσικής Τρικάλων.

Επίσης θα πραγματοποιήσω στα εγκαίνια της έκθεσης ιατρική ομιλία με τίτλο ” Ο ρόλος της Τέχνης τηε κεραμικής στη μη φαρμακευτική αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer”.

με τιμή

Ιωάννα Αμερίδου

Ioanna Ameridou

Neurologist, MD, PhD

Sfakianaki 4, TK71201

Heraklion Crete

Greece

Tel: +302810284266

Στέλλα Κοκόρη: Θρομβοφιλία: η σημασία της στο γενικό πληθυσμό

Ο όρος Θρομβοφιλία (Thrombophilia) είναι ελληνικής προέλευσης, προέρχεται από τις λέξεις θρομβο (thrombo: blood clot) και φιλία (-philia: affinity) και υποδηλώνει την προδιάθεση του οργανισμού για ανάπτυξη κυρίως φλεβικής αλλά και αρτηριακής θρόμβωσης, ως συνέπεια αλληλεπίδρασης πολλαπλών κληρονομικών ή/και επίκτητων προδιαθεσικών παραγόντων.

Ο όρος ‘έλεγχος θρομβοφιλίας’ αναφέρεται κυρίως στον εργαστηριακό έλεγχο της κληρονομικής θρομβοφιλίας (ΚΘ) και περιλαμβάνει και τον έλεγχο πιθανής παρουσίας υποκείμενου αντιφωσφολιπιδικού συνδρόμου (ΑΦΣ), που αποτελεί κύριο επίκτητο παράγοντα κινδύνου για θρόμβωση και του οποίου η διάγνωση στην αρχή της διερεύνησης της Φλεβικής Θρομβοεμβολικής νόσου (ΦΘΝ) μπορεί να οδηγήσει σε τροποποίηση επιλογής θεραπευτικής προσέγγισης. Ο έλεγχος ασθενούς με φλεβική θρόμβωση περιλαμβάνει επιπλέον εξετάσεις προς την κατεύθυνση διερεύνησης πολλών υποκείμενων παθολογικών καταστάσεων που αποτελούν επίκτητους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη θρομβοεμβολικής νόσου.

Στα σαφώς καθορισμένα κληρονομικά-γενετικά αίτια θρομβοφιλίας, συμπεριλαμβάνονται α) οι ανεπάρκειες των φυσικών ανασταλτών της πήξης, λόγω υποκείμενης μετάλλαξης που οδηγεί σε απώλεια λειτουργίας γονιδίου, όπως η ανεπάρκεια αντιθρομβίνης (AT), η ανεπάρκεια πρωτεΐνης C και η ανεπάρκεια πρωτεΐνης S, και β) οι μεταλλάξεις που οδηγούν σε υπερέκφραση γονιδίου και αύξηση της δραστικότητας παραγόντων της πήξης, όπως οι µεταλλάξεις του γονιδίου του παράγοντα V (FV-Leiden-G1691A) και του γονιδίου της προθροµβίνης (αλλήλιο G20210A), σε ετερόζυγη, ομόζυγη ή συνδυαστική μορφή (διπλός ετεροζυγώτης). Όλες κληρονομούνται με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα.

Οι μεταλλάξεις FV Leiden και FII G20210A αποτελούν τα συνηθέστερα αίτια ΚΘ (5-12% και 0,7-4% στους Ευρωπαίους αντίστοιχα), αντιπροσωπεύουν περίπου το 40-50% των περιπτώσεων ΚΘ στους Καυκασίους και θεωρούνται ήπιες θρομβοφιλικές διαταραχές. Οι ομοζυγωτίες και η διπλή ετεροζυγωτία για τις ανωτέρω μεταλλάξεις ή άλλοι συνδυασμοί κληρονομικών διαταραχών αποτελούν σοβαρές θρομβοφιλικές διαταραχές. Δεν επηρεάζεται η μοριακή ανίχνευσή τους από το θρομβωτικό επεισόδιο ή την αντιπηκτική αγωγή. Ένα ποσοστό περίπου 5-10 % των ετεροζυγωτών FVL (συχνότερη ήπια κληρονομική διαταραχή στους Καυκασίους) θα εμφανίσουν ΦΘΝ στη διάρκεια της ζωής τους. Η κλινική έκφραση του FV Leiden επομένως, επηρεάζεται από συνυπάρχουσες γενετικές και επίκτητες θρομβοφιλικές διαταραχές και περιστασιακούς/μόνιμους παράγοντες κινδύνου. Οι ανεπάρκειες των φυσικών ανασταλτών έχουν επίπτωση περίπου 1% στο γενικό πληθυσμό και 7% σε ασθενείς με φλεβική θρόμβωση και θεωρούνται σοβαρές θρομβοφιλικές διαταραχές. Γενικά, ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων με γνωστή γενετική διαταραχή παραμένουν στη ζωή τους ασυμπτωματικά. Αυτό υποδηλώνει ότι απαιτείται συνύπαρξη και άλλων παραγόντων για να εκδηλωθεί θρόμβωση.

Στους γενετικούς παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται επίσης, τα αυξημένα επίπεδα δραστικότητας FVIII (η μέτρησή του όμως δεν συνιστάται στον έλεγχο ρουτίνας), η δυσιδωνογοναιμία, η Non-O ομάδα αίματος (συνοδεύεται κατά 25% από υψηλότερα επίπεδα FVIII και vWF) και η υπερομοκυστεϊναιμία. Έχουν επίσης προσφάτως προσδιορισθεί και άλλοι επίτοποι σχετιζόμενοι με ανάπτυξη ΦΘΝ, όπως οι TSPAN15 και SLC44A2. Η ανίχνευση της ετερόζυγης ή ομόζυγης μετάλλαξης της methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) C677Τ που στο παρελθόν θεωρούνταν ως παράγοντας θρομβοφιλίας, δεν έχει επιβεβαιωθεί ως παράγοντας κινδύνου για την πρώτη ΦΘΝ ή για υποτροπή της και ο προσδιορισμός της δεν θεωρείται πλέον απαραίτητος. Μπορεί να αποτελεί αιτία υπερομοκυστεϊναιμίας και συνοδεύεται συνήθως από χαμηλά επίπεδα φυλλικού οξέος. Η αύξηση επιπέδων ομοκυστεΐνης φαίνεται σε μερικές μελέτες να αυξάνει τον κίνδυνο ΦΘΝ, οπότε τα επίπεδά της μπορεί να βελτιωθούν με χορήγηση φυλλικού οξέος και βιταμινών του συμπλέγματος Β.

Δεν συνιστάται να περιλαμβάνει ο έλεγχος θρομβοφιλίας «panel» ανάλυσης πολλαπλών μεταλλάξεων και πολυμορφισμών γονιδίων, που προτείνεται σε εγκύους και σε άτομα με ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό θρομβοφιλίας, τα αποτελέσματα των οποίων προκαλούν μόνο σύγχυση. Ορισμένες διαταραχές διαφόρων παραγόντων πήξης που μπορεί να είναι κληρονομικές, φαίνεται ότι αυξάνουν ελαφρά τον κίνδυνο για ΦΘΝ και δεν συνιστάται ανίχνευση στην καθημερινή πράξη. Στο πλαίσιο μελέτης συσχέτισης ολόκληρου γονιδιώματος -Genome Wide Association Studies (GWAS)- ανευρίσκονται νέα γονίδια σχετιζόμενα με θρόμβωση. Η αλληλούχιση των εξονίων όλων των γονιδίων του γονιδιώματος (Whole Exome Sequencing, WES) οδηγεί σε εντοπισμό παραλλαγών άγνωστης σημασίας (VUS: variants of unknown significance) που μπορεί επί του παρόντος να προκαλέσει σύγχυση και υπάρχει επείγουσα ανάγκη επανακαθορισμού των ενδείξεων και των διαστάσεων των εκτεταμένων γενετικών δοκιμών. Ιδιαίτερος γονιδιακός έλεγχος σε άτομα <40 ετών με μη προκλητή θρόμβωση, προτείνεται από σύμβουλο αιματολόγο επί ειδικών ενδείξεων και επί θετικού οικογενειακού ιστορικού θρομβώσεων.

Η κλινική εκτίμηση υποκείμενης θρομβοφιλικής διάθεσης διενεργείται σε όλους τους ασθενείς με θρομβωτικό επεισόδιο. Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στο ατομικό και οικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης του ασθενούς, στην ηλικία του, στην εθνικότητά του, στα υποκείμενα νοσήματα από τα οποία πάσχει ή στα φάρμακα τα οποία λαμβάνει.
Ο εργαστηριακός έλεγχος ΚΘ θα πρέπει να ακολουθεί εξατομικευμένη εκτίμηση επιλεγμένων ασθενών. Τα αίτια επίκτητης θρομβοφιλίας είναι συχνότερα από αυτά της κληρονομικής και θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση ασθενών με θρομβοεμβολική νόσο. Αξιολογούνται ως μόνιμοι ή παροδικοί παράγοντες κινδύνου, μείζονες ή ελάσσονες και διερευνώνται με στοχευμένο εργαστηριακό και παρακλινικό έλεγχο. Κύριος επίκτητος παράγοντας ανάπτυξης προδιάθεσης για θρόμβωση αποτελούν τα νεοπλασματικά νοσήματα.

Η επίπτωση νεοπλασίας σε ασθενείς µε ΦΘΝ κυµαίνεται από 3-18%, ενώ ο κίνδυνος εµφάνισης ΦΘΝ σε ασθενείς µε νεοπλασία είναι 5-10 φορές αυξηµένος. Η θρόμβωση µπορεί να αποτελεί την πρώτη εκδήλωση υποκείµενου καρκίνου και μπορεί να προηγείται της διάγνωσής του για µεγάλο χρονικό διάστηµα. Στον πίνακα 1 αναφέρονται επίκτητοι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη θρόμβωσης.

Σε ένα μεγάλο ποσοστό 30-50% των ασθενών με θρόμβωση δεν ανευρίσκεται σαφές αίτιο πρόκλησης θρομβωτικού επεισοδίου και η θρόμβωση χαρακτηρίζεται ως μη προκλητή (unprovoked).

Ο έλεγχος ανεπάρκειας φυσικών ανασταλτών βασίζεται γενικά στη μέτρηση των συγκεντρώσεών τους στο πλάσμα, παρά σε μοριακές αναλύσεις και δεν θα πρέπει να εκτελείται στην οξεία φάση της θρόμβωσης (τα επίπεδα ΑΤ, PC και PS μπορεί παροδικά να μειωθούν και του FVIII να αυξηθούν), καθώς υπάρχει αβεβαιότητα ως προς την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων, που οδηγεί σε επαναλαμβανόμενες δοκιμές και αυξημένο κόστος εξετάσεων, ενώ δεν υπάρχουν και στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το αποτέλεσμα της μέτρησής τους επηρεάζει τη διαχείριση του οξέος επεισοδίου. Ο έλεγχός τους μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά από συμπλήρωση τριών μηνών αντιπηκτικής αγωγής και μετά την διακοπή ή τροποποίηση της αντιπηκτικής αγωγής. Έλεγχος των επιπέδων των φυσικών αντιπηκτικών συνιστάται επειγόντως σε νεογνά και παιδιά με νεκρωτική πορφύρα και σε νέκρωση δέρματος μετά από χορήγηση κουμαρινικών. Οι επίκτητες αιτίες των ανεπαρκειών τους (Πίνακας 2) θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη πριν από τον έλεγχο και κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, επειδή εάν υφίστανται, μπορεί να δυσκολεύουν την αξιόπιστη διάγνωση μιας υποκείμενης κληρονομικής ανεπάρκειας.

Σε αυτό που συμφωνούν διάφορες Αιματολογικές εταιρείες και επίσημοι οργανισμοί, παρά την έλλειψη ομόφωνων σαφών συστάσεων, είναι ότι ο έλεγχος ΚΘ θα πρέπει να διενεργείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις και σε εκείνους τους ασθενείς στους οποίους από το αποτέλεσμα του ελέγχου που θα προκύψει, θα επηρεαστεί η θεραπευτική απόφαση, ή στα άτομα που θα ωφεληθούν από στοχευμένη θρομβοπροφύλαξη.

Πρόσφατα (4/2022) θεσπίστηκαν από την Βρετανική Αιματολογική Εταιρεία, οδηγίες σχετικές με τη διενέργεια ελέγχου θρομβοφιλίας (BSH Clinical guidelines). Αυτές οι οδηγίες εστιάζονται μόνο σε παράγοντες που προσδιορίζονται από εργαστηριακές δοκιμασίες και δεν περιλαμβάνουν οδηγίες που αφορούν γνωστούς επίκτητους παράγοντες θρομβοφιλίας όπως ο καρκίνος, οι φλεγμονώδεις καταστάσεις και η παχυσαρκία που σχετίζονται με την ανάπτυξη θρόμβωσης μέσω πολλαπλών μηχανισμών.

Αναφορικά με το ΑΦΣ, αυτό κλινικά χαρακτηρίζεται, είτε από ένα ή περισσότερα επεισόδια κλινικά έκδηλης αρτηριακής ή φλεβικής θρόμβωσης ή θρόμβωσης μικρών αγγείων σε οποιοδήποτε ιστό ή όργανο, είτε από νοσηρότητα κύησης. Από τα εργαστηριακά κριτήρια χαρακτηρίζεται από την παρουσία αντιφωσφολιπιδικών αντισωμάτων (ΑΦΑ) στα οποία περιλαμβάνονται το αντιπηκτικό του λύκου (LA), τα αντισώματα έναντι καρδιολιπίνης (aCL), και τα αντισώματα έναντι της β2-γλυκοπρωτεΐνης (anti-β2GPΙ). Tα αντισώματα είναι ΙgG ή IgM ισοτύπου, ή και τα δύο (στον ορό ή το πλάσμα), παρόντα σε τίτλους > από την 99η εκατοστιαία θέση της καμπύλης των φυσιολογικών τιμών, σύμφωνα με διεθνώς πιστοποιημένες μεθόδους μέτρησης-ELISA. Η διάγνωση του ΑΦΣ τίθεται όταν υπάρχει τουλάχιστον ένα από τα προαναφερθέντα κλινικά κριτήρια και ένα εργαστηριακό κριτήριο. Απαιτείται ανίχνευση των ΑΦΑ σε δύο ή περισσότερες μετρήσεις που απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον 12 εβδομάδες σύμφωνα με διεθνώς πιστοποιημένες μεθόδους μέτρησης. Ο έλεγχος για aCL και anti-b2GPI δεν επηρεάζεται από το θρομβωτικό επεισόδιο ή την αντιπηκτική αγωγή, ενώ o προσδιορισμός του LA επηρεάζεται από την αντιπηκτική αγωγή.

Συστάσεις:

  • Συνιστάται έλεγχος για ΑΦΑ είτε μετά από μη προκλητό θρομβωτικό επεισόδιο (φλεβικό ή αρτηριακό), είτε σε ασθενείς με ΦΘΝ που προκλήθηκε από ελάσσονα παράγοντα κινδύνου, επειδή η παρουσία τους μπορεί να αλλάξει τη διαχείριση και την επιλογή της αντιπηκτικής αγωγής. Επίσης συνιστάται σε ασθενείς με θρόμβωση σε ασυνήθη θέση (σπλαγχνικές και εγκεφαλικές φλέβες και αγγεία αμφιβληστροειδούς) και σε ασθενείς με οξέα πολλαπλά θρομβωτικά επεισόδια και ενδείξεις καταστροφικού ΑΦΣ (CAPS) με συνοδό κεραυνοβόλα πολυοργανική ανεπάρκεια. Καθώς το ΑΦΣ είναι επίκτητη θρομβοφιλία, ο έλεγχος δεν συνιστάται στα μέλη οικογένειας ασθενών με θρόμβωση.
  • Προτείνεται έλεγχος για υποκείμενη παροξυντική νυκτερινή αιμοσφαιρινουρία (PNH) σε ασθενείς με θρόμβωση σε ασυνήθεις θέσεις, ιδιαίτερα όταν παρουσιάζουν συνοδό κυτταροπενία ή στοιχεία αιμόλυσης (δηλ. αύξηση γαλακτικής αφυδρογονάσης, χολερυθρίνης και αριθμού δικτυοερυθροκυττάρων). Ιδιαίτερη είναι η συσχέτιση της ΡΝΗ με τη θρόμβωση σπλαγχνικών αγγείων και κυρίως συνδρόμου Budd-Chiari.
  • Συνιστάται ο γονιδιακός έλεγχος για υποκείμενο μυελοϋπερπλαστικό νόσημα (Myeloproliferative neoplasm: MPN) συμπεριλαμβανομένων του JAK2 V617F, του εξονίου JAK2 12, των μεταλλάξεων CALR και MPL σε ασθενείς με θρόμβωση σε ασυνήθεις θέσεις και ευρήματα από τη γενική αίματος που να θέτουν την υποψία υποκείμενου ΜPN.
  • Προτείνεται ο έλεγχος για μετάλλαξη JAK2 σε ασθενείς με θρόμβωση σπλαγχνικών αγγείων ή θρόμβωση εγκεφαλικών φλεβωδών κόλπων, δεδομένου ότι η μετάλλαξη μπορεί να αποκαλύψει ένα εν δυνάμει υποκείμενο MPN ακόμη και εάν δεν πληρούνται τα διαγνωστικά κριτήριά του και η γενική αίματος είναι φυσιολογική.
  • Η καθοδήγηση του ασυμπτωματικού συγγενικού περιβάλλοντος ασθενών με ήπια ή σοβαρή θρομβοφιλία γίνεται αναλόγως της σοβαρότητας της θρομβοφιλίας και την αξιολόγηση των καταστάσεων αυξημένου κινδύνου που μπορεί να οδηγήσουν σε θρόμβωση. Συστήνεται εκλεκτικός έλεγχος ασυμπτωματικού συγγενικού περιβάλλοντος ασθενών με έλλειψη φυσικών ανασταλτών πήξεως ή ομοζυγωτών FVLeiden ή διπλών ετεροζυγωτών που θεωρούνται σοβαρές θρομβοφιλίες. Το θετικό οικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για θρόμβωση ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του ελέγχου ΚΘ και αξιολογείται αναλόγως.
  • Αναφορικά με την αρτηριακή θρόμβωση δεν συστήνεται ο έλεγχος ΚΘ σε αυτούς τους ασθενείς καθώς η συσχέτισή τους είναι αδύναμη και ο ρόλος της είναι ασαφής (συστήνεται από μερικά κέντρα σε επιλεγμένους ασθενείς για διάγνωση ομοζυγωτών ή διπλά ετεροζυγωτών). Συστήνεται όμως ο έλεγχος παρουσίας ΑΦΑ και επί ενδείξεως έλεγχος για υποκείμενο ΜΡΝ ή ΡΝΗ.

Συμπερασματικά, η θρόμβωση αποτελεί πολυπαραγοντική πάθηση και η τροποποίηση των συνθηκών ζωής (π.χ. αποφυγή παχυσαρκίας, καπνίσματος, καθιστικής ζωής και ακινησίας λόγω χρήσης υπολογιστή) και η αναζήτηση και αντιμετώπιση των επιπρόσθετων παραγόντων κινδύνου, ανεξάρτητα από την παρουσία ή όχι ΚΘ, συνεισφέρει στη μείωση πιθανότητας εμφάνισης μελλοντικού θρομβωτικού επεισοδίου ή υποτροπής ενός θρομβωτικού επεισοδίου.


Βιβλιογραφία
Arachchillage DJ, Mackillop L, Chandratheva A, Motawani J, MacCallum P, Laffan M. Thrombophilia testing: A British Society for Haematology guideline. Br J Haematol. 2022 Aug;198(3):443-458
Colucci G, Tsakiris DA. Thrombophilia screening revisited: an issue of personalized medicine. J Thromb Thrombolysis. 2020 May;49(4):618-629
Lim MY, Moll S. Thrombophilia. Vasc Med. 2015 Apr;20(2):193-6

 

 

Στέλλα Κοκόρη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αιματολογίας-Ιατρικής των Μεταγγίσεων, Αιματολογικό Εργαστήριο-Μονάδα Αιμοδοσίας ΠΓΝ «Αττικόν»

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

Σερένα Βαλσάμη: Θρομβοφιλία στην κύηση

Ο όρος θρομβοφιλία χρησιμοποιείται για να περιγράψει κληρονομικές ή επίκτητες καταστάσεις που σχετίζονται με αυξημένη προδιάθεση ανάπτυξης φλεβικής θρομβοεμβολής (ΦΘΕ) που περιλαμβάνει την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και την πνευμονική εμβολή. Μια φυσιολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από υπερπηκτικότητα είναι η εγκυμοσύνη. Το φαινόμενο αυτό προφυλάσσει την έγκυο από αιμορραγία κατά τον τοκετό και είναι αποτέλεσμα φυσιολογικών αλλαγών του αιμοστατικού μηχανισμού. Αποτελεί ωστόσο προδιαθεσικό παράγοντα θρομβοεμβολικών επιπλοκών στη διάρκεια της κύησης, αλλά ακόμη περισσότερο στην διάρκεια της λοχείας.

Εκτός από την υπερηκτικότητα της κύησης η συνύπαρξη επιπρόσθετων παραγόντων θρομβοφιλίας (Πίνακας 1) αυξάνουν περαιτέρω τον κίνδυνο θρόμβωσης κατά την κύηση και την λοχεία, ενώ σύμφωνα με κάποιες μελέτες επιπρόσθετα σχετίζονται με επιπλοκές της κύησης όπως οι αποβολές πρώτου και δεύτερου τριμήνου, η καθυστερημένη ανάπτυξη του εμβρύου (FGR), η προεκλαμψία και ο ενδομήτριος θάνατος.

ΦΘΕ εμφανίζεται σε 1 στις 1000 εγκυμονούσες ενώ το αντίστοιχο ποσοστό σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας εκτός κύησης είναι 1 στις 10.000. O κίνδυνος φαίνεται να είναι υψηλότερος στο τρίτο τρίμηνο και ακόμη υψηλότερος στην λοχεία. Το ιστορικό προηγούμενης ΦΘΕ και η κληρονομική θρομβοφιλία είναι οι 2 πιο συχνοί παράγοντες κινδύνου για ΦΘΕ που σχετίζονται με την κύηση. Παράγοντες κληρονομικής θρομβοφιλίας βρίσκονται σε περίπου 30% έως 50% των γυναικών με ΦΘΕ που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη.

Οι κληρονομικές μορφές θρομβοφιλίας περιλαμβάνουν την μετάλλαξή του παράγοντα FV Leiden (G1691A), του γονιδίου προθρομβίνης (FIIG20210A), την ανεπάρκεια πρωτεΐνης C και πρωτεΐνης S και την ανεπάρκεια αντιθρομβίνης (ΑΤ).

Οι επίκτητες μορφές θρομβοφιλίας περιλαμβάνουν το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, και συνοσηρότητες όπως την παροξυντική νυχτερινή αιμοσφαιρινουρία, τα μυελοϋπερπλασικά νοσήματα κα. (πίνακας 1). Η υπερομοκυστεϊναιμία που είναι συνήθως αποτέλεσμα διαιτητικής ανεπάρκειας φυλικού οξέος και άλλων Β βιταμινών, δεν φαίνεται να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ΦΘΕ στην κύηση. Αυτό οφείλεται πιθανότατα σε μείωση των επιπέδων της ομοκυστεΐνης κατά την εγκυμοσύνη ή στην κοινή πρακτική χορήγησης φυλικού οξέος στις εγκυμονούσες προς αποφυγή νευρολογικών διαταραχών του εμβρύου. Η παρουσία μετάλλαξεων του MTHFR C677T και A1298C σε ετερόζυγη ή ομόζυγη μορφή με φυσιολογικά επίπεδα ομοκυστεΐνης δεν αποτελούν παράγοντα θρομβοφιλίας.

Οι παράγοντες θρομβοφιλίας στην κύηση συνολικά αποτυπώνονται στον πίνακα 1.

Αναφορικά με την φυσιολογική υπερπηκτικότητα της κύησης, σημαντικές αιμοδυναμικές και αιμοστατικές αλλαγές οδηγούν σε μια κατάσταση υπερπηκτικότητας που εξασφαλίζει την αποφυγή αιμορραγίας στη διάρκεια του τοκετού και της πρώιμης περιόδου λοχείας. Σταδιακά από τις πρώτες εβδομάδες της κύησης και καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης το σώμα μεταβαίνει σε κατάσταση υπερπηκτικότητας: τα επίπεδα των παραγόντων πήξης αυξάνονται ως απάντηση σε ορμονικές μεταβολές. Οι παράγοντες VII, VIII, X, το ινωδογόνο και ο παράγοντας von Willebrand αυξάνονται σταδιακά ενώ μειώνεται η δραστικότητα του συστήματος των φυσικών ανασταλτών κυρίως με την σταδιακή και σημαντική μείωση πρωτεΐνης S. Επιπλέον, η δραστηριότητα του ινωδολυτικού συστήματος μειώνεται λόγω της μειωμένης δραστηριότητας του ιστικού ενεργοποιητή πλασμινογόνου (tPA) ως αποτέλεσμα των αυξημένων επιπέδων των αναστολέων του ιστικού ενεργοποιητή του πλασμινογόνου PAI-1 και κυρίως του PAI-2.

Παράλληλα αιμοδυναμικές μεταβολές κατά την κύηση όπως η αγγειοδιαστολή που προκαλείται από την προγεστερόνη, η μηχανική συμπίεση της κάτω κοίλης φλέβας και των λαγόνιων φλεβών από τη κυοφορούσα μήτρα καθώς και ο ίδιος ο τοκετός και η βλάβη του ενδοθηλίου των αγγείων της πυέλου συμβάλλουν στον αυξημένο κίνδυνο ΦΘΕ στην κύηση και την λοχεία. Επάνοδος στην προ κύησης ισορροπία λαμβάνει χώρα συνήθως τέσσερις με έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό.

Ποιες γυναίκες πρέπει να υποβληθούν σε εργαστηριακό έλεγχο θρομβοφιλίας;

Ο εργαστηριακός έλεγχος θρομβοφιλίας περιλαμβάνει έλεγχο για την μετάλλαξη FV Leiden (G1691A), του FIIG20210A, έλεγχο πρωτεΐνης C, S και αντιθρομβίνης (ΑΤ), το αντιπηκτικό του λύκου (LA), αντισώματα έναντι καρδιολιπίνης (ACL IgG και IgM), αντισώματα έναντι β2 γλυκοπρωτείνης (anti β2GPI IgG και IgM), και ομοκυστείνη ορού.

Αναφορικά με την διενέργεια εργαστηριακού ελέγχου θρομβοφιλίας ο γενικός κανόνας είναι ότι έχει ένδειξη στις περιπτώσεις που το αποτέλεσμά του θα επηρεάσει την αντιμετώπιση του ασθενούς. Μια επερχόμενη κύηση είναι μια κατάσταση στην οποία ο έλεγχος θρομβοφιλίας μπορεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να παρέχει κλινικά χρήσιμες πληροφορίες που μπορεί να επηρεάσουν την αντιμετώπιση κατά την κύηση και την λοχεία. Αυτό αφορά γυναίκες που πρόκειται να κυοφορήσουν και οι οποίες έχουν προηγούμενο ιστορικό θρόμβωσης που σχετίζεται με εκλυτικό παράγοντα (προκληθείσας ΦΘΕ) στις οποίες ο εκλυτικός παράγοντας δεν σχετίζεται με τα οιστρογόνα. Σε αυτό το υποσύνολο γυναικών ο προσδιορισμός της παρουσίας ή απουσίας επιπρόσθετου παράγοντα θρομβοφιλίας μπορεί να διαχωρίσει τις γυναίκες που διατρέχουν σημαντικό κίνδυνο ΦΘΕ κατά τη διάρκεια μιας επόμενης εγκυμοσύνης (όπως στις περιπτώσεις γυναικών με ιστορικό προηγούμενης ΦΘΕ και θετικό εργαστηριακό έλεγχο θρομβοφιλίας) από εκείνες που ανήκουν σε ομάδα χαμηλού κινδύνου (όπως στις περιπτώσεις με ατομικό αναμνηστικό προκληθείσας ΦΘΕ χωρίς πρόσθετους/μη αναστρέψιμους παράγοντες κινδύνου ΦΘΕ και αρνητικό τον έλεγχο θρομβοφιλίας).

Τα αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου θρομβοφιλίας στις γυναίκες με ιστορικό καθ’ έξιν αποβολών και άλλων επιπλοκών της κύησης δεν επηρεάζουν κατά κανόνα τον χειρισμό των γυναικών αυτών και γι’ αυτό η αναγκαιότητα διενέργειας του στις περιπτώσεις αυτές αμφισβητείται.

Ο ακρογωνιαίος λίθος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η κλινική αξιολόγηση. Όλες οι γυναίκες με ιστορικό θρόμβωσης καθώς και γυναίκες με ιστορικό επιπλοκών της κύησης (όπως προεκλαμψία, επαναλαμβανόμενες αποβολές, καθυστερημένη ανάπτυξη του εμβρύου, αποβολές, αποκόλληση πλακούντα ή ενδομήτριου θανάτου) οφείλουν να εκτιμώνται κλινικά και σχολαστικά. Η διενέργεια του εργαστηριακού ελέγχου θρομβοφιλίας από μόνη της δεν είναι επαρκής. Η αξιολόγηση οφείλει να είναι εξατομικευμένη και να εκτιμά όλους τους πιθανούς εκλυτικούς παράγοντες θρομβοφιλίας (πινακας 1) επίκτητους ή κληρονομικούς, αναστρέψιμους ή μη αναστρέψιμους.

Ποιες γυναίκες με κληρονομική θρομβοφιλία χρειάζονται θρομβοπροφύλαξη για την πρόληψη της ΦΘΕ κατά την κύηση και την λοχεία;

Εάν μια γυναίκα έχει ατομικό ιστορικό ΦΘΕ (θρόμβωσης ή πνευμονικής εμβολής) ακόμα και αν ήταν αποτέλεσμα κάποιου εκλυτικού παράγοντα ειδικά σε σχέση με τη χρήση αντισυλληπτικών και ανεξάρτητα από το αν έχει κληρονομική θρομβοφιλία— θα πρέπει να λάβει θρομβοπροφύλαξη με ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους (LMWH) καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό.

Εάν μια γυναίκα δεν έχει ατομικό ιστορικό ΦΘΕ αλλά έχει οικογενειακό ιστορικό ΦΘΕ σε συνδυασμό με κάποιο κληρονομικό παράγοντα θρομβοφιλίας, η χορήγηση θρομβοπροφύλαξης εξαρτάται από το συγκεκριμένο θρομβοφιλικό παράγοντα. Για γυναίκες ετερόζυγες για τον παράγοντα FVLeiden ή για τον FII G20210A ή με ανεπάρκεια πρωτεΐνης C ή πρωτεΐνης S, με ή χωρίς οικογενειακό ιστορικό ΦΘΕ υπάρχει έλλειψη συνοχής μεταξύ κατευθυντήριων οδηγιών (πχ Αμερικανική Αιματολογική Εταιρεία –ASH: κατά της θρομβοπροφύλλαξης / Royal College of Obstetricians and Gynecologists-RCOG: υπέρ). Σε αυτές τις περιπτώσεις ασφαλής πρακτική είναι η εξατομικευμένη προσέγγιση δηλαδή η χρήση θρομβοπροφύλαξης κατά την κύηση και την λοχεία ειδικά εάν υπάρχουν πρόσθετοι παράγοντες κινδύνου για ΦΘΕ, όπως πχ. υψηλός δείκτης μάζας σώματος, κάπνισμα κτλ.
Για γυναίκες που είναι ομόζυγες για τον παράγοντα FV Leiden ή έχουν διπλή ετεροζυγωτία FVLeiden και FIIG20210A ή πάνω από έναν παράγοντα θρομβοφιλίας, όλες οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν τη χρήση θρομβοπροφύλαξης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ανεξάρτητα από το οικογενειακό ιστορικό ΦΘΕ.

Ποια είναι η θέση της αντιθρομβωτικής αγωγής σε γυναίκες με επιπλοκές της κύησης;

Σε γυναίκες με επιπλοκές της κύησης όπως με κάθ έξιν αποβολές, ενδομήτριο θάνατο, προεκλαμψία, σύνδρομο HELLP και καθυστερημένη ενδομήτρια ανάπτυξη, είναι κοινή πρακτική η χορήγηση ασπίρινης ή/και χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνη (LMWH) χωρίς να έχει αποσαφηνισθεί η θεραπευτική τους αξία. Για γυναίκες με κληρονομική θρομβοφιλία και επιπλοκές εγκυμοσύνης παρόλο που η ασπιρίνη και η ηπαρίνη εξακολουθούν να συνταγογραφούνται ευρέως η ουσιαστική συμβολή τους στην επιτυχή έκβαση της κύησης παραμένει επίσης αδιευκρίνιστη. Ωστόσο σε γυναίκες με αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο (APS) ο συνδυασμός ασπιρίνης και ηπαρίνης φαίνεται να ευνοεί την επιτυχή έκβαση της κύησης.


Βιβλιογραφία
Middeldorp S, Naue C, Köhler C. Thrombophilia, Thrombosis and Thromboprophylaxis in Pregnancy: For What and in Whom? Hamostaseologie. 2022 Feb;42(1):54-64.
Valsami S, Asmis LM. A brief review of 50 years of perioperative thrombosis and hemostasis management. Semin Hematol. 2013 Apr;50(2):79-87.
Arachchillage DJ, Mackillop L, Chandratheva A, Motawani J, MacCallum P, Laffan M. Thrombophilia testing: A British Society for Haematology guideline. Br J Haematol. 2022 Aug;198(3):443-458.
Hilali C, Aboulaghras S, Lamalmi N. Pathophysiological, immunogenetic, anatomopathological profile of thrombophilia in pregnancy. Transfus Clin Biol. 2023 Aug;30(3):360-367.
Arachchillage DR. New paradigms for anticoagulation in pregnant women with inherited thrombophilia. Clin Adv Hematol Oncol. 2020 Oct;18(10):632-635.

 

Σερένα Βαλσάμη, Αιματολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αρεταίειον Νοσοκομείο

 

 

Πηγη:https://hellenicmedicalreview.gr/

Ι. Ασπρολούπος: Εκτέλεση συνταγών και σε συνεργαζόμενα φαρμακεία της Ε.Ε.

Λήψη ιατρικής φροντίδας και από γιατρούς του εξωτερικού
Ο πολίτης μπορεί να εκτελεί συνταγές
φαρμάκων που του συνταγογράφησε ιατρός που παρέχει τις υπηρεσίες του στη χώρα προέλευσής του σε φαρμακεία συνεργαζόμενων ευρωπαϊκών χωρών και να λαμβάνει ιατρική φροντίδα επισκεπτόμενος ιατρό στη χώρα προορισμού, ο οποίος θα αντλεί το Συνοπτικό Ιατρικό Ιστορικό του, τόνισε στο συνέδριο Health IT o Ιωάννης Ασπρολούπος, Στέλεχος Τμήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, ΗΔΙΚΑ Α.Ε. Όπως ανέφερε, η ΗΔΙΚΑ ΑΕ, εκ νόμου ορισμένη ως το Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ηλεκτρονική Υγεία, ανέπτυξε τις διασυνοριακές υπηρεσίες: α) Άντλησης και Εκτέλεσης Ηλεκτρονικής Συνταγής Φαρμάκων και β)Άντλησης και Προβολής Συνοπτικού Ιατρικού Ιστορικού, αναγνωρίσιμες υπό τον όρο «Η υγεία μου@ΕΕ» ή «MyHealth@EU». Η ΗΔΙΚΑ ΑΕ εξουσιοδοτήθηκε από το αρμόδιο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (e-Health Network) να θέσει σε παραγωγική λειτουργία το Εθνικό Σημείο Επαφής για την Ηλεκτρονική Υγεία, ξεκινώντας τη διαλειτουργικότητα με την Πολωνία για αμφίδρομη άντληση και εκτέλεση συνταγών φαρμάκων και με την Ισπανία για αμφίδρομη άντληση και προβολή συνοπτικού ιατρικού ιστορικού ασθενή

 

 

Πηγη:HealthDaily

Δ. Αναγνωστόπουλος: Πλέγμα δράσεων για την ψηφιακή μεταρρύθμιση στην Υγεία αξίας 360 εκατ. ευρώ

Ανάγκη διαλειτουργικότητας όλων των ψηφιακών εφαρμογών
Η συνεργασία του Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης με το Υπουργείο Υγείας οδήγησε
σε πρωτοπόρες και καινοτόμες λύσεις που ξεχώρισαν διεθνώς, στη δύσκολη συγκυρία των προκλήσεων που αντιμετωπίσαμε την περίοδο της πανδημίας, δήλωσε ο Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, ΓΓ Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στην παρέμβασή του στο συνέδριο HealthIT. Όπως ανέφερε, οι καλές πρακτικές δίνουν τα εφόδια για νέες δράσεις στο μέλλον, όπως για παράδειγμα το ευρωπαϊκό πιστοποιητικό εμβολιασμού που μπορεί να αποτελέσει βασικό πρότυπο για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού wallet, που θα επιτρέπει πλήρως τη κινητικότητα μεταξύ των μελών της ΕΕ. Ένα σημαντικότατο, όμως, όφελος που προκύπτει από τέτοιες συλλογικές δράσεις είναι η βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων, προκειμένου με τη συμβολή και της διαλειτουργικότητας να βελτιώσουμε περαιτέρω τα συστήματα του Δημοσίου που αλληλεπιδρούν για να εξυπηρετήσουν τους πολίτες με τη λιγότερη δυνατή ταλαιπωρία. Στο παράδειγμα του εμβολιασμού, εντοπίσαμε ένα σύνολο προβλημάτων τα οποία διορθώσαμε και σχετίζονται με πολλαπλά μητρώα και τις κατάλληλες υπηρεσίες που προσφέρουν, όπως πολλαπλά ΑΜΚΑ σε περισσότερες από 20.000 περιπτώσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα έχουμε στα χέρια μας πληροφορίες για την υγεία μας και της οικογένειας μας, μέσω κινητού τηλεφώνου και του myhealth app.Η έμφαση στον τομέα της ψηφιακής υγείας αναδεικνύεται με ένα πλέγμα έργων προϋπολογισμού > 360εκατ. ευρώ ενταγμένων στο RRF για τα επόμενα χρόνια. Η τεχνητή νοημοσύνη, όμως είναι εδώ και δεν μπορούμε να το αντιπαρέλθουμε καθώς προσφέρει νέες δυνατότητες, προοπτικές και ανησυχίες και στον χώρο της Υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία, ο κύκλος εργασιών του κλάδου με χρήση τεχνικών ΤΝ ήταν 11δις $ το 2021, ενώ για το 2030 εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 187δις $. Και όλα αυτά με σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη που αποτυπώνονται σε 50% εκτιμώμενο δυνατό στόχο στη μείωση του κόστους θεραπείας και 40% βελτίωση στο αποτέλεσμα των ιατρικών πράξεων (Harvard’s School of Public Health). Είναι δέσμευσή μας, ως χώρα-μέλος της ΕΕ και επιμέρους οικοσυστημάτων, να αξιοποιήσουμε τα οφέλη και την καινοτομία που προσφέρει η ΤΝ μέσα από δράσεις συνεργασίας αλλά και στοχευμένο έλεγχο για την προστασία των προσωπικών και ιατρικών δεδομένων.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Εθνική Αρχή ηλεκτρονικής Υγείας στην Κύπρο

Με υπουργικό διάταγμα καθορίζεται το ελάχιστο των δεδομένων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας
Τον τρόπο λειτουργίας της Εθνικής
Αρχής Ηλεκτρονικής Υγείας στην Κύπρο παρουσίασε ο πρόεδρος της και καθηγητής πληροφορικής, Χρίστος Σχίζας στο συνέδριο HealthIT. Όπως ανέφερε, για να δημιουργηθεί ένα εθνικό οικοσύστημα Ηλεκτρονικής Υγείας χρειάζεται σχετική νομοθεσία, οργάνωση του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΗΦΥ), διασυνοριακή περίθαλψη και διασύνδεση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν όλα τα προηγούμενα θέματα μπουν σε τάξη τότε μπορούμε να έχουμε εθνικό οικοσύστημα ηλεκτρονικής υγείας δήλωσε ο κ. Σχίζας και πρόσθεσε ότι κάθε χώρα θα πρέπει να αναπτύξει το δικό της οικοσύστημα ηλεκτρονικής υγείας και δεν μπορεί να υιοθετήσει κάποιας άλλης χώρας. Στην Κύπρο υπάρχει νομοθεσία για τη δημιουργία εθνικής αρχής ηλεκτρονικής υγείας που βασίστηκε στον πολίτη, όπως άλλωστε ορίζεται και από τη νομοθεσία της ΕΕ για κάθε χώρα. Λειτουργεί επίσης και τράπεζα δεδομένων για την δημιουργία του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας που αποτελεί και την καρδιά του οικοσυστήματος. Με Υπουργικό διάταγμα καθορίζεται το ελάχιστο των δεδομένων που υποχρεούται να διατηρεί κάθε γιατρός στον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας κάθε ασθενή, ο οποίος βέβαια στη συνέχεια μπορεί να εμπλουτίζεται. Το «κτίσιμο» του ΗΦΥ στην Κύπρο στηρίχθηκε σε ευρωπαϊκά πρότυπα, ανέφερε ο κ. Σχίζας και πρόσθεσε ότι έχουν ξεκινήσεις αρκετές πρωτοβουλίες και κοινές δράσεις στην ΕΕ για την πρωτογενή και δευτερογενή χρήση δεδομένων. Η Κύπρος έχει ήδη αναλάβει τον συντονισμό δράσης για την πρωτογενή χρήση δεδομένων στην ΕΕ ενώ πρόκειται να αναλάβει και τον συντονισμό δράσης και για δευτερογενή χρήση δεδομένων. «Ελπίζουμε σε μια Ευρώπη προσαρμοσμένη στην νέα εποχή» είπε κλείνοντας ο κ. Σχίζας.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Οι προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων πληροφορικής στην Υγεία


ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ
Στρογγυλή τράπεζα στο πλαίσιο του συνεδρίου Health IT
Οι προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων πληροφορικής στην υγεία ήταν το
κεντρικό θέμα στρογγυλής τράπεζας στο πλαίσιο του συνεδρίου Health IT. Την συζήτηση συντόνισε ο Χαράλαμπος Καρανίκας, Επικ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής και Συστημάτων Ηλεκτρονικής Υγείας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Γενικός Γραμματέας ΕΕΜΕΠΥ, ο οποίος τόνισε τη σημασία των έργων αυτών για όλο το οικοσύστημα της υγείας. Η Νίκη Τσούμα, Πρόεδρος Δ.Σ. και Διευθύνουσα Σύμβουλος ΗΔΙΚΑ Α.Ε. τόνισε, μεταξύ άλλων ότι οι κρίσιμες προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων είναι: Η συγκρότηση ομάδων έργου κοινές με τους φορείς, ο καταμερισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ του φορέα υλοποίησης, του ιδιοκτήτη του έργου και του αναδόχου του έργου. Πολύ σημαντικό θέμα είναι η τήρηση χρονοδιαγράμματος, ειδικά για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), γιατί τυχόν αναδιαρθρώσεις και κύκλοι του έργου δημιουργούν καθυστερήσεις. Κρισιμότατος παράγοντας είναι η έλλειψη ανθρωπίνων πόρων, τόσο στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Η Θεανώ Καρποδίνη, Διοικήτρια ΕΟΠΥΥ ανέφερε ότι το μεγαλύτερο διακύβευμα είναι η διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφορετικών συστημάτων. Το μεγάλο στοίχημα του ΕΟΠΥΥ είναι να βελτιώσει τις υπηρεσίες που παρέχει στους πολίτες, στους οποίους και λογοδοτεί. Πρέπει να επανασχεδιαστούν οι λειτουργίες του ΕΟΠΥΥ, ώστε να γίνουν πιο φιλικές στους ασφαλισμένους και στους παρόχους και να υπάρξει εξορθολογισμός κόστους. Ο Αλέξανδρος Μπέρλερ, Αντιπρόεδρος HL7 τόνισε ότι ο φορέας, μέσω των εμπειριών του από άλλες χώρες, μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην πορεία υλοποίησης των έργων εντός χρονοδιαγραμμάτων. Η συνέχιση του πλαισίου διαλειτουργικότητας είναι μέρος της λύσης, καθώς είναι σημαντικό να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα. Ο Δημήτρης Κοντοπίδης, Β’Αντιπρόεδρος και Υπ. Ψηφιακής Υγείας, Ένωση Ασθενών Ελλάδος, Διευθυντής δικτύου ενδυνάμωσης ΑμεΑ «Humane», Πρόεδρος European Lung Foundation, ανέφερε ότι με τον ψηφιακό μετασχηματισμό έχει αλλάξει ο χώρος παροχής υπηρεσιών υγείας. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι έχουμε συμβάσεις, αλλά δεν έχουμε προχωρήσει σε πολλές περιπτώσεις στις υπογραφές, ώστε να τρέξουν τα έργα. Ο κ. Κοντοπίδης επεσήμανε την ανάγκη να αξιολογηθούν τα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού από τον τελικό χρήστη, που είναι ο ασθενής, ο πολίτης που είναι και ο τελικός αποδέκτης. Σημαντικό στοιχείο είναι η εκπαίδευση των χρηστών-ασθενών στις ψηφιακές δεξιότητες καθώς και η εγγραματοσύνη υγείας ανά θεραπευτική κατηγορία και η ενδυνάμωσή τους, ώστε να λαμβάνουν την ευθύνη για την υγεία τους. Τόνισε δε ότι σε κάθε έργο ψηφιακού μετασχηματισμού που αποφασίζεται, οι ασθενείς θα πρέπει να είναι από την αρχή συμμέτοχοι.Ο Γιώργος Κακουλίδης, Πρόεδρος ΕΣΠΥ, CEO, APOLLO SA, Πρόεδρος ASKLEPIEIA HEALTH CLUSTER SA ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι μια από τις βασικές αδυναμίες μας είναι η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού, με άτομα που γνωρίζουν το αντικείμενο, με διαβούλευση και διαλειτουργικότητα, πέραν του τεχνικού πεδίου, σε επίπεδο οργάνωσης. Μεγάλη αδυναμία είναι η έλλειψη προσωπικού, διότι τα έργα είναι μεγάλα, ο χρόνος είναι πεπερασμένος και τα χρονοδιαγράμματα σφικτά. Δυνατά σημεία είναι η εμπειρία, οι πόροι που είναι αυξημένοι και η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής εμπειρίας. Επεσήμανε ότι μετά τα δύο πρώτα χρόνια θα χρειαστούμε πόρους για συντήρηση των έργων.
Πηγη:HealthDaily

Δημ Βαρτζόπουλος : Νέες Νομοθετικές ρυθμίσεις ολοκληρώνουν την ψυχιατρική μεταρρύθμιση

Έγκαιρη και πρώιμη διάγνωση των νέων ψυχιατρικών περιστατικών
Το έργο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας δεν αφορά το wellbeing του γενικού
πληθυσμού, αφορά την υποστήριξη των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, όπως αυτές αποτυπώνονται επιστημονικά, τόνισε ο υφυπουργός Υγείας Δημήτριος Βαρτζόπουλος, μιλώντας στο συνέδριο Health IT. Kαι πρόσθεσε ότι πέρα από την φαρμακευτική αντιμετώπιση των ασθενών, σημασία έχει και η παραμονή τους εντός του κοινωνικού ιστού, σύμφωνα με τις σύγχρονες προσεγγίσεις. Ο κ. Βαρτζόπουλος στη συνέχεια αναφέρθηκε στην αποασυλοποίηση, η οποία πρώτη φορά ρυθμίστηκε στη χώρα μας με το πρόγραμμα «Ψυχαργώς», το οποίο προέβλεπε και μονάδες κοινωνικής επανένταξης. Ανέφερε ότι ήταν ένα πρόγραμμα που βρισκόταν στη σωστή κατεύθυνση και που είχε αρκετά σύγχρονα στοιχεία, αλλά παράλληλα είχε και αρκετά δομικά προβλήματα, ενώ, εκτός των άλλων, δεν υπήρχε πρόβλεψη για την έγκαιρη και πρώιμη διάγνωση των νέων ψυχιατρικών περιστατικών και την ένταξή τους σε δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Ο κ. Βαρτζόπουλος ανέφερε ότι σήμερα το υπουργείο προετοιμάζει νομοθετική ρύθμιση, ώστε οι ψυχιατρικές κλινικές, καθώς και οι δομές ψυχικής υγείας που υπάρχουν στην περιφέρεια, να βρεθούν υπό κοινή θεραπευτική διαχείριση και υπό ένα ενιαίο δίκτυο. Η σημαντική αυτή μεταρρύθμιση υποστηρίζεται ψηφιακά από την ΗΔΥΚΑ, μέσω σύνδεσης με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, ενώ με τη χρήση ειδικών αλγορίθμων που θα δίνεται η δυνατότητα στο σύστημα να γνωρίζει σημαντικά στοιχεία για τα άτομα που νοσηλεύονται στα ψυχιατρικά νοσοκομεία και τις άλλες δομές, τον χρόνο νοσηλείας τους κ.ά. Όπως ανέφερε, αυτό το βήμα θα ολοκληρώσει την ψυχιατρική μεταρρύθμιση 30 χρόνια μετά την έναρξή της. Στη συνέχεια ο κ. Βαρτζόπουλος μίλησε και για τη συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας για screening και για πρώιμη διάγνωση των διαταραχών του φάσματος αυτισμού σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Επίσης, σημαντικό θέμα αποτελεί η αντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικής υγείας στου κρατουμένους της χώρας, και ειδικότερα για προβλήματα ψυχικής υγείας στους εφήβους που κρατούνται.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Joao Breda: Το έργο HEALTH-IQ επιδιώκει να βελτιώσει τα πρότυπα Υγείας στην Ελλάδα

Διασφαλίζοντας δίκαιη
πρόσβαση σε ποιοτικές
υπηρεσίες
Τις ευρωπαϊκές και εθνικές
πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης περίθαλψης παρουσίασε στο συνέδριο Health IT o Dr. Joαo Breda, Επικεφαλής του Γραφείου Ποιότητας Φροντίδας και Ασφάλειας Ασθενών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Αθήνα, που ιδρύθηκε υπό την ηγεσία του Δρ. Hans Henri P. Kluge και υποστηρίζεται από την ελληνική κυβέρνηση. Όπως ανέφερε, το εν λόγω γραφείο αποτελεί παράδειγμα δέσμευσης για την ασφάλεια των ασθενών και την ποιοτική φροντίδα. Λειτουργώντας ως Κέντρο Αριστείας, δίνει έμφαση στη συνεργασία στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης. Το Γραφείο Ποιότητας Φροντίδας και Ασφάλειας Ασθενών του ΠΟΥ στην Αθήνα έχει ισχυρούς δεσμούς με τα κεντρικά γραφεία του ΠΟΥ και υποστηρίζει διάφορες χώρες σε όλη την ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ.Όπως ανέφερε ο κ. Breda, η αφοσίωση της Ελλάδας στην ποιότητα της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων είναι εμφανής με τα προγράμματα που ξεκίνησαν από τον Μάρτιο του 2022 και την έναρξη του έργου HEALTH-IQ τον Ιούνιο του 2023. Το έργο HEALTH-IQ επιδιώκει να βελτιώσει τα πρότυπα υγείας στην Ελλάδα, διασφαλίζοντας δίκαιη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες. Δίνει έμφαση στις προσεγγίσεις που βασίζονται σε δεδομένα, στην ανατροφοδότηση των ασθενών και στην ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών. Τα αναμενόμενα αποτελέσματά του έργου περιλαμβάνουν την αυτοματοποίηση της διασφάλισης ποιότητας, την υποβοήθηση στη λήψη αποφάσεων στις εγκαταστάσεις υγείας και την ενίσχυση της ικανοποίησης των ασθενών

 

 

Πηγη:HealthDaily

Σοφία Τερζή : Τα νέα Ευρωπαϊκά έργα ψηφιακής Υγείας

Συμμετοχή της ΗΔΙΚΑ και του Υπουργείου Υγείας
Στα νέα ευρωπαϊκά έργα ψηφιακής
υγείας αναφέρθηκε στην ομιλία της στο συνέδριο Health IT 2023 η Σοφία Τερζή, Τμήμα Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων ΗΔΙΚΑ. Μεταξύ των νέων έργων, ανέφερε το MyHealth@EU, το οποίο στοχεύει να ενδυναμώσει τους πολίτες παρέχοντας ασφαλή πρόσβαση στα δεδομένα υγείας τους στο εξωτερικό και να ενισχύσει τη συνεργασία και τις συνέργειες των κρατών μελών μεταξύ τους και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συγκεκριμένα, δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να παρέχουν υψηλής ποιότητας διασυνοριακές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης στους πολίτες της ΕΕ, επιτρέποντας την απρόσκοπτη διασυνοριακή ανταλλαγή κλινικών εγγράφων. Όσον αφορά την Ελλάδα, ο στόχος αυτού του έργου είναι να παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες που θα επιτρέψουν στη χώρα μας να επεκτείνει το Εθνικό Σημείο Επαφής Ηλεκτρονικής Υγείας [NCPeHeH] ώστε να συμπεριλάβει την ανταλλαγή φακέλων ασθενών, ηλεκτρονικών συνταγογραφήσεων, πρωτότυπων Κλινικών Εγγράφων, εργαστηριακών αποτελεσμάτων, αναφορών εξιτηρίων νοσοκομείων, καθώς και αναφορές ιατρικών απεικονίσεων. Ένα άλλο έργο είναι το Xt-HER, μέσω του οποίου θα προωθηθεί η διαλειτουργικότητα και η διασυνοριακή ανταλλαγή διαφορετικών τύπων δεδομένων υγείας. Συμμετέχουν 50 φορείς από τα κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η ΗΔΙΚΑ και το Ελληνικό Υπουργείο Υγείας. Οι κύριοι στόχοι, μεταξύ άλλων, αυτής της κοινής δράσης είναι: α) H προώθηση της υιοθέτησης του EEHRxF σε όλα τα συστήματα EHR της ΕΕ , β) Η προώθηση των διαδικασιών πιστοποίησης και επισήμανσης για συστήματα EHR και για εφαρμογές ευεξίας στην ενιαία ευρωπαϊκή ψηφιακή αγορά και γ) Η παροχή απόδειξης βιωσιμότητας των επιλεγμένων περιπτώσεων χρήσης και η παροχή επαρκών τεχνικών προδιαγραφών και οδηγών εφαρμογής.

 

 

Πηγη:HealthDaily