Ιδιωτικοί φορείς ΠΦΥ: Πλήρης ψηφιοποίηση των διαγνωστικών εξετάσεων

Που περιέχονται στα θεραπευτικά και διαγνωστικά πρωτόκολλα
Κατά τη συνάντηση του Συντονιστικού
Οργάνου ΠΦΥ με τον Υπουργό Υγείας κ. Μιχ. Χρυσοχοΐδη, συζητήθηκε η δυσχερής οικονομική κατάσταση που έχουν περιέλθει οι εργαστηριακοί και κλινικοεργαστηριακοί ιατροί, τα διαγνωστικά εργαστήρια και τα πολυιατρεία λόγω clawback. Κατατέθηκε το πόρισμα της ομάδας εργασίας που είχε συγκροτηθεί στο υπουργείο από εκπροσώπους του Υπουργείου Υγείας, του ΕΟΠΥΥ και του Συντονιστικού Οργάνου ΠΦΥ. Ζητήθηκε η άμεση υλοποίηση του τελικού πορίσματος των 14 σημείων. Επίσης ζητήθηκε από τον Υπουργό να υλοποιηθεί η πλήρης ψηφιοποίηση των διαγνωστικών εξετάσεων που περιέχονται στα θεραπευτικά και διαγνωστικά πρωτόκολλα για να υπάρξει συγκράτηση της δαπάνης για διαγνωστικές εξετάσεις με επιστημονικά κριτήρια .

 

 

Πηγη:HealthDaily

Μάριος Θεμιστοκλέους: Δεν ισχύουν οι φήμες περί κλεισίματος των νοσοκομείων

Μπορεί να γίνει αναδιάταξη δυνάμεων μέσα στο ίδιο νοσοκομείο
Τρία νέα χαρακτηριστικά θα έχουν οι αλλαγές στο ΕΣΥ: μικρότερα και πιο
εξειδικευμένα τμήματα, εξατομικευμένες θεραπείες, και ασθενοκεντρική προσέγγιση, τόνισε ο Υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους στην εισήγησή του στο συνέδριο “The Future of Healthcare in Greece”. Ερχόμενος στο συνέδριο απευθείας από τη Βουλή και ειδικότερα από την Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων στην οποία συζητείται νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας, ο κ. Θεμιστοκλέους ανέφερε ότι συνήθως μιλάμε για το Εθνικό σύστημα υγείας μόνο με απαισιοδοξία, για όσα δεν έχουμε καταφέρει, ενώ θα πρέπει να οριοθετήσουμε το σύστημα υγείας, για να γνωρίζουμε τις δυνατότητές του και να μην κάνουμε μόνο επικοινωνιακή πολιτική ισοπεδώνοντας τα πάντα ή βάζοντας ανέφικτους στόχους. Ο Μ. Θεμιστοκλέους τόνισε ότι δεν ισχύουν οι φήμες περί κλεισίματος των νοσοκομείων. Η χώρα μας δεν έχει καλή γεωγραφική κατανομή στα νοσοκομεία, αλλά έχει έλλειψη κλινών και βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Ένα νοσοκομείο για να κλείσει θέλει επτά χρόνια από τη στιγμή που θα αποφασιστεί, ενώ ένας ιδιώτης για να κλείσει ένα νοσοκομείο θέλει πέντε χρόνια. Αντιλαμβάνεστε ότι είναι δύσκολη απόφαση και θα πρέπει να ληφθεί με μεγάλη προσοχή. Όμως, πρόσθεσε ο κ. Θεμιστοκλέους, μπορεί να γίνει αναδιάταξη δυνάμεων μέσα στο ίδιο νοσοκομείο. O Υφυπουργός Υγείας σημείωσε ότι το ΕΣΥ είναι ήδη 40 ετών και φυσικά έχει προβλήματα. Είναι λοιπόν η ώρα να αλλάξει με τρία νέα χαρακτηριστικά: μικρότερα και πιο εξειδικευμένα τμήματα, εξατομικευμένες θεραπείες, και ασθενοκεντρική προσέγγιση.Στη διαδικασία αλλαγής, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε και αρκετές παθογένειες, σε 5 άξονες: 1. Θα πρέπει το ΕΣΥ να συμπεριλάβει όλους και οργανωτικά και διοικητικά, δηλαδή και τον ιδιωτικό τομέα. 2. Θέματα προσωπικού: Έχουμε έλλειψη σε ειδικότητες και αυτό δεν είναι εγχώριο, είναι πανευρωπαϊκό πρόβλημα. Λείπουν αναισθησιολόγοι, παθολόγοι, ακτινολόγοι. Έχουμε υψηλή παρουσία νοσηλευτών σε κάποια νοσοκομεία και αλλού πολύ χαμηλή, όπως στην Αττική. Ο πρωθυπουργός έχει ανακοινώσει 10.000 προσλήψεις, με τις περισσότερες εντός του 2024, αλλά θα πρέπει να γίνει και ανακατάταξη των αναγκών. 3. Κτιριακή αναβάθμιση. Εδώ θα κάνουμε χρήση 1 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς και χρήματα από δωρεές. Έχουμε προγραμματίσει κτιριακές παρεμβάσεις σε περίπου 80 νοσοκομεία. 4. Τεχνολογικός εξοπλισμός: Όλα τα νοσοκομεία εντός των επόμενων δύο χρόνων θα έχουν ψηφιακή αναβάθμιση και θα επικοινωνούν μεταξύ τους, ώστε οι επαγγελματίες υγείας και οι ασθενείς να μην ταλαιπωρούνται. Επίσης, αλλάζει η λίστα χειρουργείων, με ψηφιοποίηση. 5. Ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, από τις νοσοκομειακές λοιμώξεις, τη διάρθρωση υπηρεσιών μέσα στο νοσοκομείο, τις αναμονές κ.ά. Ο τομέας αυτός δεν έχει γρήγορες νίκες για να αντιληφθεί ο πολίτης την αλλαγή, ωστόσο είναι ένας τομέας που κρίνει το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρουμε στον πολίτη, κατέληξε ο κ. Θεμιστοκλέους.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Κλινικές μελέτες: «Χαμηλές ταχύτητες» δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα το 2023

Ασταθή πορεία στην προσέλκυση κλινικών μελετών φαίνεται πως έχει η Ελλάδα το 2023, καθώς τα στοιχεία του Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) δείχνουν ιδιαίτερα χαμηλό αριθμό αιτημάτων έως τον Ιούνιο, αποκλίνοντας σημαντικά από τον αριθμό των ερευνών που εγκρίθηκαν το 2022.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο «The Future of Healthcare», από την Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρο του Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας (HACRO), έως τα τέλη Ιουνίου ο ΕΟΦ καταγράφει μόλις 50 αιτήσεις για νέες κλινικές μελέτες.

Αν η τάση αυτή συνεχίσει και οι ταχύτητες παραμείνουν χαμηλές, τότε ο συνολικός αριθμός για το τρέχον έτος θα αποκλίνει σημαντικά από τις αρχικά 262 κλινικές μελέτες του 2022, που παρουσίαζαν αύξηση κατά 20% συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά και έδιναν ελπίδα για αναστροφή της πορείας της χώρας στον τομέα.

Ο προϋπολογισμός αυτών των 262 κλινικών ερευνών ανέρχεται στα 128 εκατ. ευρώ και παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία του ΕΟΦ οι κλινικές μελέτες που τελικά πήραν «πράσινο φως» το 2022 ανήλθαν σε 219, η εικόνα του περασμένου Ιουνίου δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για αναστροφή της πτωτικής πορείας του τρέχοντος έτους.

Βέβαια, ο αναθεωρημένος αριθμός μελετών για το 2022 σημαίνει και αναθεωρημένο, προς τα κάτω, προϋπολογισμό. Εκτιμήσεις της αγοράς προσδιόριζαν τις ερευνητικές επενδύσεις που απορροφά η Ελλάδα στα 100 εκατ. ευρώ, από τα 450 με 500 εκατ. που θα μπορούσαν να προσελκύει, κατά τους εκπροσώπους του φαρμακευτικού κλάδου.

Στη «γαλαρία» της Ε.Ε.

Η προσπάθεια της χώρας μας να προσελκύσει κλινικές μελέτες είναι ασθμαίνουσα. Τα στοιχεία έδειχναν μια αργή αλλά σταθερή βελτίωση τα τελευταία χρόνια, αλλά τα στοιχεία του τρέχοντος έτους καταδεικνύουν πόσο ευαίσθητες είναι ο ισορροπίες.

Η ώθηση φαίνεται να σχετίζεται και με την υιοθέτηση του κοινοτικού κανονισμού 536/2014, που εναρμονίζει τις διαδικασίες αξιολόγησης και εποπτείας των κλινικών δοκιμών στην Ε.Ε., στοχεύοντας στην προώθηση της καινοτομίας και της έρευνας. Τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2014, αλλά σε εφαρμογή τον Ιανουάριο του 2022.

Κατά την κα Κοράκη, ο κανονισμός καθιστά πιο αποτελεσματική για τα κράτη μέλη την αξιολόγηση και την έγκριση αιτήσεων από κοινού. Βελτιώνει την ανταλλαγή πληροφοριών και τη συλλογική λήψη αποφάσεων, ενισχύει τη διαφάνεια των πληροφοριών σχετικά με τις κλινικές δοκιμές καθώς και τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας για όλους τους συμμετέχοντες στις κλινικές δοκιμές. Στην Ελλάδα, συστάθηκε τον Οκτώβριο του 2022, Ομάδα Εργασίας για την «Ανάπτυξη των Κλινικών Μελετών και της Βιοϊατρικής Έρευνας στη Χώρα».

Το κέρδος από την αύξηση του αριθμού των κλινικών μελετών είναι πολλαπλό. Αφενός είναι το οικονομικό σκέλος των επενδύσεων και αφετέρου η δυνατότητα για το επιστημονικό δυναμικό της χώρας, τους επαγγελματίες υγείες αλλά και διοικητικούς, να αποκτήσουν πολύτιμη εμπειρία στο πεδίο, διανθίζοντας τις γνώσεις τους. Κυρίως, όμως, επωφελούνται οι ασθενείς, καθώς μπορεί να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες γρηγορότερα.

Ωστόσο, την περίοδο 2002-2021, στο Βέλγιο, μια χώρα με παρόμοιο πληθυσμό που θα μπορούσαμε να συγκριθούμε, πραγματοποιήθηκαν 11.325 κλινικές μελέτες, ανεξαρτήτως φάσης ή σταδίου, έναντι 3.499 στην Ελλάδα (ΙΟΒΕ, 2022).

Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κα Κοράκη, από τις συνολικά 183.630 μελέτες που διεξήχθησαν στην Ε.Ε. την περίοδο 2000-2020 (υποβλήθηκαν στο ClinicalTrialsGov), μόλις 3.101 πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα.

Επιπλέον, από τα 36,312 δισ. ευρώ που δαπανήθηκαν για Έρευνα και Ανάπτυξη στην Ευρώπη, μόλις τα 51 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στη χώρα μας (Key Data EFPIA 2020).

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Τα θέματα που θα συζητηθούν στο 79ο μοριοδοτούμενο Συνέδριο ορθοπαιδικής χειρουργικής και τραυματολογίας

To φετινό συνέδριο με θέμα: «Αντιπαραθέσεις, Καινοτομία, Αριστεία» που ολοκληρώνεται στις 7 Οκτωβρίου, φιλοδοξεί να ενισχύσει τη δημιουργική και καινοτόμο προσέγγιση απέναντι στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ορθοπαιδικοί Χειρουργοί σε καθημερινή βάση.

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, θα διερευνηθούν θέματα που σχετίζονται με τις σύγχρονες διαγνωστικές προσεγγίσεις, τις μη
χειρουργικές παρεμβάσεις, την πρόοδο στις χειρουργικές τεχνικές, τον σχεδιασμό των εμφυτευμάτων, τη ρομποτική χειρουργική, την
πρόληψη των επιπλοκών, αλλά και την αποκατάσταση και τη φροντίδα των ασθενών.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα διαδραστικό περιβάλλον που προωθεί τη συνεργασία, ενθαρρύνει τον διάλογο -ιδιαίτερα με τους
νεότερους συναδέλφους- και παρέχει τη δυνατότητα για την ανταλλαγή νέων ιδεών και πρακτικών.

Επισημαίνεται ότι στο 79ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας θα χορηγηθούν μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME -CPD credits) από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, σύμφωνα με τα κριτήρια της EACCME-UEMS.
Η χορήγηση των μορίων γίνεται βάσει των ωρών παρακολούθησης του επιστημονικού προγράμματος

Επισημαίνεται ότι κάθε (1) μόριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης αντιστοιχεί σε μία πλήρη ώρα παρακολούθησης του επιστημονικού προγράμματος. Η χορήγηση των μορίων θα γίνεται μόνο εφόσον υποβληθεί συμπληρωμένο το ερωτηματολόγιο αξιολόγησης, το οποίο θα
αποσταλεί ηλεκτρονικά μετά το πέρας του Συνεδρίου.

Όπως επισημαίνει η Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας, Καθηγήτρια Ζωή Χ. Νταϊλιάνα, με αφορμή τη διοργάνωση του79ου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας : «είμαι στην ευχάριστη θέση να φιλοξενώ μερικούς από τους κορυφαίους συναδέλφους από την Ελλάδα και το εξωτερικόΤο συνέδριο παρέχει την ευκαιρία δικτύωσης και ανταλλαγής γνώσεων, καθώς και συμμετοχής σε ένα επιστημονικό πρόγραμμα ευρείας θεματολογίας στο οποίο εξέχουσα θέση κατέχουν τόσο τα Συμπόσια των Τμημάτων της Εταιρείας μας όσο και τα Συμπόσια των Ευρωπαϊκών Επιστημονικών Εταιρειών EFORT Forum, EHS Forum και ESSKA Forum, και της Διεθνούς Εταιρείας Ορθοπαιδικού Τραύματος με το International Orthopaedic Trauma Association (ΙΟΤΑ) Forum. Οι διακεκριμένοι ομιλητές θα μοιραστούν μαζί μας τις πολύτιμες ιδέες και εμπειρίες τους σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στην Ορθοπαιδική».

Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με την κυρία Έφη Μπάστα στην τηλεφωνική γραμμή 210 7295620

Το πρόγραμμα του συνεδρίου είναι διαθέσιμο εδώ

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου: Σε λειτουργία η πλατφόρμα «Cancer Image Europe»

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία απεικόνισης του καρκίνου υλοποίησε ένα πρώτο σημαντικό ορόσημο: από σήμερα, η πλατφόρμα «Cancer Image Europe» συνδέει 36 σύνολα δεδομένων με απεικονίσεις εννέα τύπων καρκίνου (μαστού, παχέος εντέρου, πνεύμονα, προστάτη, ορθού, ήπατος, γλοιώματος, νευροβλαστώματος, γλοιοβλαστώματος), διαθέτοντας συνολικά πάνω από 200.000 σειρές απεικονίσεων από περίπου 20.000 άτομα.

 

Επίσης, στην πλατφόρμα έχει δημοσιευθεί δημοσιευθεί μια πρώτη έκδοση των κανόνων που θα ισχύουν για τους παρόχους και τους χρήστες δεδομένων, καθώς και οι επιχειρησιακές διαδικασίες για την πλατφόρμα.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδιοποιημένης υποδομής δεδομένων απεικόνισης του καρκίνου για τη στήριξη των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, των ερευνητικών ιδρυμάτων και των φορέων καινοτομίας, ώστε να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο καινοτόμες και βασισμένες στα δεδομένα λύσεις για τη διάγνωση, τη θεραπεία και την περίθαλψη του καρκίνου, προς όφελος των καρκινοπαθών.

Ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν δήλωσε σχετικά: «Με την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας “Cancer Image Europe”, αξιοποιούμε τη δύναμη των δεδομένων στον αγώνα μας κατά του καρκίνου. Προετοιμάζουμε το έδαφος για μια διασυνοριακή, διαλειτουργική και ασφαλή υποδομή για δεδομένα απεικόνισης του καρκίνου στην Ευρώπη, σύμφωνα με τις αξίες και τους κανόνες της ΕΕ. Αυτό θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη με στόχο την καλύτερη περίθαλψη του καρκίνου.»

Η Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων Στέλλα Κυριακίδου δήλωσε τα εξής: «Οι ψηφιακές τεχνολογίες θα φέρουν επανάσταση στην υγειονομική περίθαλψη, ιδίως όσον αφορά την ανίχνευση, τη θεραπεία και την περίθαλψη του καρκίνου. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία απεικόνισης του καρκίνου θα συμβάλει καθοριστικά στο να καταστεί η έγκαιρη ανίχνευση μέσω του προσυμπτωματικού ελέγχου πιο ακριβής, πιο έγκαιρη και πιο προσβάσιμη και θα μας βοηθήσει να αναπτύξουμε την επόμενη γενιά διαγνωστικών μέσων και θεραπειών για τον καρκίνο».

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δεδομένα και τον ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την υγεία, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία απεικόνισης του καρκίνου που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2022 είναι μία από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου. Η πλατφόρμα «Cancer Image Europe», η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, υποστηρίζεται από το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» με 18 εκατ. ευρώ. Οι ευρωπαϊκοί κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» θα στηρίξουν την ανάπτυξη των σχετικών τεχνολογιών.

Η πρώτη έκδοση αυτής της ψηφιακής υποδομής, που παραδόθηκε στο πλαίσιο της υλοποίησης του σχετικού έργου από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία για τις Απεικονίσεις Καρκίνου (EUCAIM), περιλαμβάνει έναν δημόσιο κατάλογο συνόλων δεδομένων απεικόνισης του καρκίνου, τα οποία αντλήθηκαν από τα αποθετήρια χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη για την απεικόνιση της υγείας, καθώς και ένα εργαλείο αναζήτησης για την κατανόηση των πληροφοριών που είναι διαθέσιμες στους ιστότοπους των παρόχων δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες εδώ.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Μαρία Θεοδωρίδου: «Η αξία της υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης των παιδιών»

Η πρωτογενής πρόληψη με την εφαρμογή των προγραμμάτων εμβολιασμού σε βρέφη, παιδιά, ενήλικες και σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες (π.χ. κοινότητες Ρομά) έχει συντελέσει στη σημαντική μείωση της νοσηρότητας και της θνητότητας από λοιμώδη νοσήματα.

Η επιδημία COVID, μεταξύ των πολλών άλλων δεινών που προκάλεσε, επέφερε και σοβαρό πλήγμα στα προγράμματα εμβολιασμού των κρατών παγκοσμίως.

Εκτιμάται ότι οδήγησε στη μεγαλύτερη μείωση των εμβολιασμών που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι:
• Το 2020, 126 χώρες (74%), από 170, δήλωσαν μικρού ή μεγαλύτερου βαθμού μείωση των εμβολιασμών. Αξίζει να σημειωθεί ότι μεταξύ 2011-2019 το 85% των παιδιών είχαν λάβει 3 δόσεις του εμβολίου DTP (διφθερίτιδας, τετάνου, κοκκύτη και 1 δόση εμβολίου ιλαράς), ποσοστό που προσέγγιζε το επιδιωκόμενο ποσοστό του 90%. Από το 2021, όμως, το ποσοστό παγκοσμίως μειώθηκε στο 81%, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και τη UNICEF.

• 25 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας μικρότερης του ενός έτους δεν έχουν κάνει τον βασικό εμβολιασμό (6 εκατομμύρια περισσότερα παιδιά πριν την εμφάνιση της πανδημίας).
• 18 εκατομμύρια παιδιά που ζουν σε χώρες με χαμηλό ή μέτριο εισόδημα δεν έχουν λάβει ούτε μια δόση εμβολίου (zero-dose), που αποτελεί τον μεγαλύτερο αριθμό από το 2005.
• Εξαιρετικά σημαντικό είναι ότι ο αριθμός των κοριτσιών που δεν εμβολιάστηκαν για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αυξήθηκε κατά 3,5 εκατομμύρια συγκριτικά με το 2019.

O ρόλος των μητρώων
Η πανδημία του COVID αποδεικνύεται ότι επηρέασε την Εμβολιαστική Κάλυψη (ΕΚ) κυρίως των εφήβων σε ποσοστό περίπου 10%. Στη χώρα μας, όμως, με τις επανειλημμένες συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών (ΕΕΕ) και την άριστη συνεργασία παιδιάτρων και γονέων το κενό τείνει να αναπληρωθεί. Οι αριθμοί που προαναφέρθηκαν αντανακλούν την τεράστια σημασία που έχει η ΕΚ (Vaccine Coverage) του πληθυσμού.

Η εμβολιαστική κάλυψη απεικονίζει το ποσοστό των εμβολιασμένων για συγκεκριμένα νοσήματα ατόμων ενός πληθυσμού και αποτελεί πολύτιμο δείκτη ελέγχου και αξιολόγησης των προγραμμάτων εμβολιασμού. Με την καταγραφή της ΕΚ αναγνωρίζονται τα αδύνατα σημεία του προγράμματος εμβολιασμού, όπως και η δυνατότητας πρόσβασης ενός πληθυσμού στις υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας.

Η επίτευξη υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης συμβάλλει στη δημιουργία συλλογικής ανοσίας, με αποτέλεσμα τη μείωση της διασποράς λοιμογόνων παραγόντων και την αποφυγή επιδημικών εξάρσεων λοιμωδών νοσημάτων. Παραδείγματα για τη χώρα μας αποτελούν η εξάλειψη της διφθερίτιδας, του τετάνου και της πολιομυελίτιδας όπου η εμβολιαστική κάλυψη ξεπερνά το 90%.

Η εμβολιαστική κάλυψη όμως απαιτεί συστηματική περιοδική παρακολούθηση σε εθνικό επίπεδο και είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Στα περισσότερα κράτη του κόσμου χρησιμοποιούνται από ετών ηλεκτρονικά Μητρώα Εμβολιασμών (Immunization Registry), όπου καταγράφονται από τους επαγγελματίες Υγείας σε ενιαία βάση δεδομένων όλοι οι εμβολιασμοί των παιδιών. Η μέθοδος, εκτός από τα πλεονεκτήματα της συστηματοποίησης του ιστορικού εμβολιασμών των παιδιών για κλινική χρήση, δίνει τη δυνατότητα της περιοδικής εκτίμησης, της ανοσοποίησης και σε ηλικίες-κλειδιά των παιδιών, ενώ διευκολύνει και τον προγραμματισμό, π.χ. μηνύματα υπενθύμισης.

Μέχρι το 2022 η εμβολιαστική κάλυψη της χώρας μας στηριζόταν σε αξιόλογες μελέτες, που όμως υπολείπονται ως προς την ακρίβεια της μεθόδου της ηλεκτρονικής καταγραφής. Από έτους η μακρόχρονη προσπάθεια της ΕΕΕ και της ΗΔΙΚΑ για την αναγκαιότητα δημιουργίας ηλεκτρονικού μητρώου εμβολιασμού απέδωσε.

Η εφαρμογή του προγράμματος απαιτεί τη συνεργασία πολλών φορέων, κυρίως όμως των παιδιάτρων και των γονέων. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η εφαρμογή της καταγραφής των εμβολίων στο ηλεκτρονικό μητρώο αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα και μετά το στάδιο της ενημέρωσης και της προσαρμογής θα πρέπει να γίνει μέρος της καθημερινής πρακτικής.

Η δημιουργία και η εφαρμογή του ηλεκτρονικού μητρώου εμβολιασμού (registry) αναβαθμίζει το εμβολιαστικό πρόγραμμα της χώρας μας και θα συντελέσει στην ακριβή αποτύπωση της Εμβολιαστικής Κάλυψης της Ελλάδας, αυξάνοντας τη δυνατότητα προσέγγισης και ευάλωτων ομάδων που χρειάζονται ειδικά προγράμματα παρέμβασης.

*Η Μαρία Θεοδωρίδου είναι ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής – Λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Δωρεά οργάνων: Τα 5 νοσοκομεία με τους περισσότερους δότες – Ο ρόλος των Επειγόντων

Η μεταμοσχευτική κουλτούρα στην Ελλάδα αλλάζει το τελευταίο διάστημα, με την αποτίμηση των τελευταίων μηνών να δημιουργεί αισιοδοξία σε όσους ασχολούνται με τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων

Εξαιρετικά σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν στη δωρεά οργάνων τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ). Αυτό αναδείχθηκε, μεταξύ άλλων, σε επιστημονικό συμπόσιο που πραγματοποιήθηκε σε κεντρικό νοσοκομείο της Αθήνας.

Σύμφωνα με ανάρτηση που έκανε στο facebook ο Καθηγητής Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ, Ηρακλής Τσαγκάρης, η Πανεπιστημιακή Κλινική Επείγουσας Ιατρικής του νοσοκομείου «Αττικόν» έχει αποδείξει την ευαισθησία και την αποτελεσματικότητα της στο συγκεκριμένο πεδίο.

Στο νοσοκομείο «Αττικόν»: 43.
Στο Παπανικολάου στη Θεσσαλίκη: 24.
Στο Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη: 17.
Στον Ευαγγελισμό: 15.
Στο Πανεπιστημιακό Ιωαννίνων: 15.

«Ευχαριστούμε τον Καθ. κ. Παρίση και την ομάδα του για την ευκαιρία συζήτησης και εμβάθυνσης στο θέμα σήμερα (σημαντική η συμβολή του Προέδρου της συνεδρίας Καθ. κ. Τσιόδρα) και την απαραίτητη ώσμωση μεταξύ Επείγουσας και Δωρεάς», επισημαίνει στην ανάρτησή του ο κ. Τσαγκάρης.

Η μεταμοσχευτική κουλτούρα στην Ελλάδα αλλάζει το τελευταίο διάστημα, με την αποτίμηση των τελευταίων μηνών να δημιουργεί αισιοδοξία σε όσους ασχολούνται με τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων. Μετά τη διαμόρφωση του Εθνικού Σχεδίου, την αύξηση του αριθμού Συντονιστών Μεταμοσχεύσεων και την προσπάθεια που καταβάλλουν να περάσουν στις οικογένειες που χάνουν τον άνθρωπό τους τη σημασία της δωρεάς οργάνων, οι αριθμοί δωρεών και μεταμοσχεύσεων κινούνται ανοδικά.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ατοπική Δερματίτιδα: Ανακαλύφθηκαν ιοί ως νέα θεραπευτική επιλογή

Ενώ αυτό καθιστά πρόκληση για τους επιστήμονες να εντοπίσουν τον τύπο του φάγου που απαιτείται για έναν συγκεκριμένο σκοπό, τους δίνει επίσης τη δυνατότητα να τους χρησιμοποιούν στοχευμένα.

Ατοπική Δερματίτιδα: Έως και το 15% των παιδιών και το 5% των ενηλίκων πάσχουν από τη χρόνια φλεγμονώδη δερματοπάθεια ατοπικής δερματίτιδας. Παρά τα προηγμένα θεραπευτικά μέτρα, ο έντονος κνησμός και το έκζεμα, ιδίως στους αγκώνες ή τα γόνατα, προκαλούν μεγάλη ταλαιπωρία στους ασθενείς. Κατά τη διάρκεια μιας μελέτης που διεξήχθη στο MedUni Wien, μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Wolfgang Weninger, επικεφαλής του Τμήματος Δερματολογίας, ανακάλυψε μια νέα προσέγγιση: τους βακτηριοφάγους, οι οποίοι αποικίζουν το δέρμα ως ιικά συστατικά του μικροβιώματος και μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών για την ατοπική δερματίτιδα.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Science Advances. Μέχρι τώρα, η σημασία των “βακτηριοφάγων”, που ονομάζονται επίσης φάγοι στο ανθρώπινο σώμα, ήταν γνωστή κυρίως από αναλύσεις του εντέρου. Στην αναζήτηση καινοτόμων θεραπευτικών μέτρων για την ατοπική δερματίτιδα (ΑΔ), η ερευνητική ομάδα του MedUni Βιέννης διερεύνησε τώρα για πρώτη φορά την αλληλεπίδραση φάγων και βακτηρίων στο δέρμα. Εξάλλου, είναι εδώ και καιρό γνωστό ότι η εξέλιξη της ατοπικής δερματίτιδας AD συνοδεύεται από μαζικές αλλαγές στο μικροβίωμα του δέρματος. Το μικροβίωμα είναι το σύνολο όλων των μικροοργανισμών στο δέρμα και έχει διερευνηθεί κυρίως για τα βακτηριακά συστατικά του. Ήταν άγνωστο αν οι ιοί συμβάλλουν επίσης στη φύση του βακτηριακού μικροβιώματος στο υγιές και το άρρωστο δέρμα. Οι φάγοι είναι ιοί διαφόρων τύπων και λειτουργιών, των οποίων μοναδικός στόχος είναι να μολύνουν τα βακτήρια, καταστρέφοντάς τα έτσι – είτε διεγείροντάς τα να πολλαπλασιαστούν.

Εντοπίστηκαν νέοι φάγοι

“Στη μελέτη μας, ανακαλύψαμε άγνωστους προηγουμένως φάγους στο μικροβίωμα των δειγμάτων δέρματος ασθενών με ΝΑ, οι οποίοι βοηθούν ορισμένα βακτήρια να αναπτύσσονται ταχύτερα με διαφορετικούς τρόπους”, σημειώνουν οι πρώτοι συγγραφείς Karin Pfisterer και Matthias Wielscher από το Τμήμα Δερματολογίας του MedUni Βιέννης. Η προκύπτουσα μετατόπιση στην ισορροπία μεταξύ φάγων και βακτηρίων δεν εντοπίστηκε στα συγκριτικά δείγματα από υγιή άτομα και μπορεί να είναι μια εξήγηση για τον υπερπληθυσμό του μικροβιώματος του δέρματος με βακτήρια που ονομάζονται Staphylococcus aureus και απαντώνται στη ΝΑ. Τα ευρήματα αυτά συμβάλλουν σημαντικά στην καλύτερη κατανόηση της βιοχλωρίδας του δέρματος σε ασθενείς με ΝΑ και ανοίγουν τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων στοχευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων: Με τον εντοπισμό και την καλλιέργεια φάγων εξειδικευμένων για τον Staphylococcus aureus, είναι διαθέσιμη μια νέα πολλά υποσχόμενη επιλογή.

Ειδικοί για στοχευμένη θεραπεία

Οι βακτηριοφάγοι βρίσκονται όχι μόνο στο σώμα, αλλά σε κάθε βιότοπο που κατοικείται από βακτήρια. Υπάρχουν 1031 διαφορετικά είδη φάγων. Ένα από τα χαρακτηριστικά τους είναι ότι αποδεικνύονται εξαιρετικά συγκεκριμένοι όταν πρόκειται να επιλέξουν τον στόχο της μόλυνσής τους: Οι περισσότεροι φάγοι ειδικεύονται σε ένα συγκεκριμένο γένος και σε πολλές περιπτώσεις σε ένα μόνο είδος βακτηρίου. Ενώ αυτό καθιστά πρόκληση για τους επιστήμονες να εντοπίσουν τον τύπο του φάγου που απαιτείται για έναν συγκεκριμένο σκοπό, τους δίνει επίσης τη δυνατότητα να τους χρησιμοποιούν στοχευμένα. Οι βακτηριακοί ιοί δεν κάνουν διάκριση μεταξύ ανθεκτικών στα αντιβιοτικά και άλλων βακτηρίων- έτσι, ερευνώνται ως πιθανό όπλο στην καταπολέμηση των πολυανθεκτικών παθογόνων. Περαιτέρω μελέτες σχεδιάζονται τώρα για την επιβεβαίωση της θεραπείας με φάγους για τοπική χρήση στην ατοπική δερματίτιδα.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Ανθεκτική Μυελομυελίτιδα: Κάνοντας την ανοσοθεραπεία ασφαλή για την οξεία μυελοειδή λευχαιμία

Με την υποστήριξη της Εταιρείας Λευχαιμίας και Λεμφώματος και της Θεραπείας Παιδικού Καρκίνου  (CURE Childhood Cancer) ο Genovese ελπίζει να θέσει τις βάσεις για μια κλινική δοκιμή. Το εργαστήριο εργάζεται για τη βελτιστοποίηση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των εργαλείων επεξεργασίας της βάσης, την κλιμάκωση του πρωτοκόλλου γονιδιακής επεξεργασίας και την τελειοποίηση της διαδικασίας κατασκευής των τροποποιημένων βλαστικών κυττάρων αίματος.

Ανθεκτική Μυελομυελίτιδα: Η οξεία μυελοειδής λευχαιμία, η δεύτερη πιο συχνή λευχαιμία στα παιδιά, αντιμετωπίζεται δύσκολα και έχει πενταετή επιβίωση μόλις 65-70%, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία. Ενώ οι ανοσοθεραπείες, όπως τα μονοκλωνικά αντισώματα ή η θεραπεία με CAR T-κύτταρα, είναι αποτελεσματικές για ορισμένους καρκίνους του αίματος, δεν ήταν δυνατές στην οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML λόγω ανησυχιών για τοξικότητα. Είναι δύσκολο να βρεθούν στόχοι στα κύτταρα της λευχαιμίας που δεν μοιράζονται τα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα του αίματος, οπότε η ανοσοθεραπεία ενέχει τον κίνδυνο να βλάψει τα φυσιολογικά κύτταρα.

“Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν στόχοι για την ανοσοθεραπεία που να είναι ειδικοί για τη λευχαιμία”, λέει ο Pietro Genovese, Ph.D., ερευνητής στο Πρόγραμμα Γονιδιακής Θεραπείας στο Νοσοκομείο Παίδων της Βοστώνης και στο Κέντρο Καρκίνου και Διαταραχών του Αίματος των Παιδιών Dana-Farber/Boston. “Δεν υπάρχει τρόπος να γίνει διάκριση μεταξύ των υγιών κυττάρων και των λευχαιμικών κυττάρων”. Τι θα γινόταν, όμως, αν τα υγιή κύτταρα μπορούσαν να θωρακιστούν για να αποφύγουν αυτή την τοξικότητα; Ο Genovese και οι συνάδελφοί του περιγράφουν μια τέτοια στρατηγική στο Nature. Οραματίζονται να τη χρησιμοποιήσουν μαζί με μεταμόσχευση μυελού των οστών για παιδιά με ανθεκτική ή υποτροπιάζουσα οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML. “Αποφασίσαμε να τροποποιήσουμε τα βλαστικά κύτταρα που μεταμοσχεύονται ώστε να γίνουν αόρατα στην ανοσοθεραπεία”, λέει ο Genovese.

Εξαλείφοντας τη λευχαιμία, προστατεύοντας τα υγιή κύτταρα

Οι ερευνητές επέλεξαν τρεις στόχους ανοσοθεραπείας (FLT3, CD123 και KIT), πρωτεΐνες στην επιφάνεια των λευχαιμικών κυττάρων που είναι απαραίτητες για την επιβίωσή τους. Στη συνέχεια στράφηκαν στα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα του αίματος. Χρησιμοποιώντας επεξεργασία βάσεων, αντάλλαξαν νέα αμινοξέα στα γονίδια που κωδικοποιούν τις ίδιες πρωτεΐνες. Η ανεπαίσθητη αλλαγή έκανε τις ανοσοθεραπείες του καρκίνου να μην μπορούν να αναγνωρίσουν τα βλαστικά κύτταρα – χωρίς καμία επίδραση στην ικανότητα των κυττάρων να παράγουν αίμα. “Διαπιστώσαμε ότι μπορούμε να τροποποιήσουμε την ειδικότητα των αντισωμάτων για έναν στόχο αλλάζοντας ένα μόνο αμινοξύ στον στόχο”, λέει ο Gabriele Casirati, MD, μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο εργαστήριο του Genovese και πρώτος συγγραφέας της μελέτης. “Μπορούμε να αποφύγουμε εντελώς την αναγνώριση των φυσιολογικών κυττάρων”. “Άλλες στρατηγικές εξουδετερώνουν τους στόχους της ανοσοθεραπείας στα βλαστικά κύτταρα, αλλά πιστεύουμε ότι η δική μας είναι πιο αποτελεσματική επειδή διατηρεί τη λειτουργικότητα των επεξεργασμένων γονιδίων”, προσθέτει ο Genovese. Σε ένα εξανθρωπισμένο μοντέλο οξείας μυελοειδούς λευχαιμίας AML σε ποντίκια, οι ερευνητές έδειξαν ότι η προσέγγισή τους επέτρεψε στη θεραπεία με CAR T-κύτταρα να εξαλείψει τον καρκίνο, χωρίς τοξικότητα στα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα του αίματος – μια ισχυρή απόδειξη της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς της.

Προεπεξεργασία των βλαστικών κυττάρων του δότη

Κλινικά, ορίστε πώς θα λειτουργούσε. Προτού οι ασθενείς με οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML υποβληθούν σε μεταμόσχευση μυελού των οστών, τα βλαστικά κύτταρα του αίματος του δότη θα προ-επεξεργάζονταν με βασική επεξεργασία. Μόλις τα κύτταρα του δότη εμφυτευθούν στον μυελό των οστών, οι ασθενείς θα έπαιρναν ανοσοθεραπεία, η οποία θα σκότωνε μόνο τα κύτταρα της λευχαιμίας. “Νέες θεραπείες για τα παιδιά και τους ενήλικες με οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML χρειάζονται απεγνωσμένα”, λέει ο Scott Armstrong, MD, Ph.D., πρόεδρος του Dana-Farber/Boston Children’s. “Νέες προσεγγίσεις κυτταρικής θεραπείας, όπως αυτή, παρέχουν νέες γνώσεις. Προσβλέπουμε στη μετάφραση αυτών των ιδεών το συντομότερο δυνατό”.Ο Genovese, ο οποίος έλαβε το Βραβείο Ανερχόμενου Επιστήμονα 2020 (Emerging Scientist Award 2020) από το Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο των Παιδιών (Children’s Cancer Research Fund) πιστεύει ότι η προσέγγιση επεξεργασίας της βάσης θα μπορούσε να λειτουργήσει και για άλλους καρκίνους του αίματος και ενδεχομένως για συμπαγείς όγκους που μοιράζονται τις ίδιες επιφανειακές πρωτεΐνες. Η ομάδα του έχει υποβάλει αίτηση για διπλώματα ευρεσιτεχνίας σχετικά με τη στρατηγική. Με την υποστήριξη της Εταιρείας Λευχαιμίας και Λεμφώματος και της Θεραπείας Παιδικού Καρκίνου  (CURE Childhood Cancer) ο Genovese ελπίζει να θέσει τις βάσεις για μια κλινική δοκιμή. Το εργαστήριο εργάζεται για τη βελτιστοποίηση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των εργαλείων επεξεργασίας της βάσης, την κλιμάκωση του πρωτοκόλλου γονιδιακής επεξεργασίας και την τελειοποίηση της διαδικασίας κατασκευής των τροποποιημένων βλαστικών κυττάρων αίματος.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Μελάνωμα: Συμπίεση κυττάρων και διπλή επίδραση στο μελάνωμα

Παραδόξως, η συμπίεση των καρκινικών κυττάρων για λίγες μόνο ημέρες μπορεί να προωθήσει την αντίσταση στη χημειοθεραπευτική θεραπεία.

Τηρώντας πιστά τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου, οι όγκοι πρέπει να προσαρμοστούν στις περιβαλλοντικές αλλαγές για να επιβιώσουν. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι μία από αυτές τις αλλαγές – η συμπίεση των κυττάρων – μπορεί να βοηθήσει και να εμποδίσει την εξέλιξη του καρκίνου. Η μελέτη, η οποία εξετάζει συγκεκριμένα κύτταρα μελανώματος, δημοσιεύεται στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) και πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο του Michael Mak, επίκουρου καθηγητή βιοϊατρικής μηχανικής, Xingjian Zhang, Ph.D.

Καθώς αναπτύσσεται ένας όγκος, τα κύτταρα μελανώματος μπορεί να αντιμετωπίσουν μια σειρά περιβαλλοντικών προκλήσεων που προκαλούν προσαρμογές. Μία από αυτές τις προκλήσεις είναι η συμπίεση των καρκινικών κυττάρων, η οποία προκαλεί αλλαγές στον ίδιο τον όγκο. Συμβαίνει όταν τα καρκινικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται σε περιορισμένα περιβάλλοντα ιστών. Εμφανίζεται επίσης κατά την εξέλιξη του όγκου και τη μετάσταση, όταν τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να μεταναστεύσουν σε περιορισμένα μικροπεριβάλλοντα, προκαλώντας την παραμόρφωση των κυττάρων και μερικές φορές μείωση του όγκου τους.

Και σε ορισμένους καρκίνους, το περπάτημα και άλλες καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να οδηγήσουν σε συμπίεση των κυττάρων. Τα αποτελέσματα της συμπίεσης στα καρκινικά κύτταρα, ωστόσο, δεν έχουν διερευνηθεί καλά και δεν είναι σαφές πώς αυτές οι φυσικές δυνάμεις επηρεάζουν και οδηγούν τις διαφορετικές ιδιότητες που βρίσκονται στους όγκους. Χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στη βιοπληροφορική, ο Mak και η ερευνητική του ομάδα διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές που προκαλούνται από τη συμπίεση στα κύτταρα του μελανώματος σχετίζονται τόσο με τη βελτίωση όσο και με την επιδείνωση των προγνώσεων των ασθενών.

Από τη μία πλευρά, η συμπίεση αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό και τη μετανάστευση των κυττάρων του μελανώματος, καταστέλλοντας έτσι την εξέλιξη του όγκου. Οι συμπιέσεις πυροδοτούν επίσης υποκυτταρικές δραστηριότητες που συμβάλλουν σε αυξημένο ενδοκυτταρικό στρες και οξειδωτικό στρες, το οποίο μπορεί δυνητικά να βλάψει τα κύτταρα και να επηρεάσει τη βιωσιμότητα και τη λειτουργία τους. Από την άλλη πλευρά, η συμπίεση οδηγεί τις προσαρμογές στο στρες και τις αλλαγές στο μεταγραφικό σώμα, οδηγώντας σε ιδιότητες που περιλαμβάνουν την ικανότητα αντίστασης στη χημειοθεραπευτική θεραπεία.

«Παραδόξως, η συμπίεση των καρκινικών κυττάρων για λίγες μόνο ημέρες μπορεί να προωθήσει την αντίσταση στη χημειοθεραπευτική θεραπεία», δήλωσε ο Mak, ο οποίος είναι επίσης μέλος του Κέντρου Καρκίνου του Yale. Οι ερευνητές είπαν ότι αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για τον καρκίνο. «Προσφέρουν πολύτιμες γνώσεις σχετικά με τις θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της χημειοανθεκτικότητας στον καρκίνο και στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της χημειοθεραπείας για ασθενείς με καρκίνο», είπε ο Zhang.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/