Ο μισός πληθυσμός της γης θα παρουσιάσει κάποια ψυχική διαταραχή – Ποιες είναι οι κρίσιμες ηλικίες

Ποιες είναι οι συχνότερες διαταραχές σε άνδρες και γυναίκες. Τα ευρήματα νέας, διεθνούς έρευνας.

Ένας στους δύο κατοίκους του πλανήτη θα εκδηλώσει τουλάχιστον μία ψυχική διαταραχή στη διάρκεια της ζωής του, αναφέρουν επιστήμονες από ΗΠΑ και Αυστραλία.

Εξετάζοντας στοιχεία από δεκάδες χιλιάδες  εθελοντές σε 29 χώρες του κόσμου οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των φύλων όσον αφορά τις πιο συχνές διαταραχές. Διαφορά υπάρχει επίσης και στην μέση ηλικία στην οποία εκδηλώνονται οι ψυχικές διαταραχές.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην ψυχιατρική επιθεώρηση Lancet Psychiatry. Όπως γράφουν οι ερευνητές, εξέτασαν δεδομένα από 32 προγενέστερες μελέτες, στις οποίες είχαν συμμετάσχει 156.331 εθελοντές.

Οι μελέτες είχαν διεξαχθεί σε 29 χώρες. Οι 12 από αυτές ήταν χαμηλού και μέσου εισοδήματος και οι 17 υψηλού εισοδήματος. Το 54,5% των εθελοντών (συνολικώς 85.308 άτομα) ήσαν γυναίκες.

Τα ευρήματα

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, ήδη το 28,6% των ανδρών και το 29,8% των γυναικών είχαν εκδηλώσει κάποια ψυχική διαταραχή. Οι πιθανότητες εκδήλωσής της έως την ηλικία των 75 ετών ήταν:

  • 46,4% για τους άνδρες
  • 53,1% για τις γυναίκες

«Οι πιο συχνές ψυχικές διαταραχές ήταν αυτές της ψυχικής διάθεσης, όπως η μείζονα κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. John McGrath, καθηγητής Ψυχιατρικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κουήνσλαντ. «Ωστόσο υπήρχε διαφορά μεταξύ των φύλων ως προς τη συχνότητά τους».

Στις γυναίκες, η πιο συχνή ψυχική διαταραχή ήταν όντως η κατάθλιψη. Ακολουθούσαν:

  • Οι φοβίες (είναι ακραίο άγχος που επεμβαίνει στην καθημερινή ζωή)
  • Το σύνδρομο μετατραυματικού στρες

Στους άνδρες η πιο συχνή ψυχική διαταραχή ήταν η κατάχρηση αλκοόλ. Ακολουθούσαν:

  • Η κατάθλιψη
  • Οι φοβίες

Νωρίς στη ζωή

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι ψυχικές διαταραχές είθισται να εκδηλώνονται νωρίς στη ζωή, ακόμα και στην παιδική ή εφηβική ηλικία.

Στην πραγματικότητα, η ηλικία στην οποία κορυφώνεται ο αριθμός των περιστατικών είναι τα 15 χρόνια. Επιπλέον, η διάμεση ηλικία εκδήλωσης των ψυχικών διαταραχών είναι:

  • Τα 19 έτη στους άνδρες
  • Τα 20 έτη στις γυναίκες

Το γεγονός αυτό «καθιστά αναγκαία την επένδυση στην βασική νευροεπιστήμη για να κατανοήσουμε γιατί αναπτύσσονται τόσο νωρίς στη ζωή οι διαταραχές αυτές», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Ronald Kessler, καθηγητής Πολιτικών Υγειονομικής Περίθαλψης στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Τα ευρήματα της μελέτης συνολικά έδειξαν ότι η επίπτωση των ψυχικών διαταραχών είναι πολύ υψηλή. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι το 50% του πληθυσμού θα εκδηλώσει τουλάχιστον μία ψυχική διαταραχή έως την ηλικία των 75 ετών.

 

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

ΕΚΠΑ: Γιατί η Κομισιόν απαγόρευσε τους ενδοκρινικούς διαταράκτες στα παιχνίδια

Καθηγήτριες του Πανεπιστημίου της Αθήνας εξηγούν τις επιπτώσεις των συγκεκριμένων χημικών ουσιών στην υγεία παιδιών και ενηλίκων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (European Commission) κατέθεσε πρόταση, ώστε να απαγορευτούν οι ενδοκρινικοί διαταράκτες (EDC) και άλλες τοξικές ουσίες στα παιχνίδια.

Οι καθηγήτριες της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (επίκουρη καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας),  Ευανθία Κασσή (καθηγήτρια Βιοχημείας – Ενδοκρινολογίας) και Μελπομένη Πέππα (καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας) σχολιάζουν το θέμα.

Ως ενδοκρινικοί διαταράκτες (endocrine disruptor chemicals, EDC) ορίζονται εξωγενείς χημικές ουσίες ή μείγμα χημικών ουσιών που μπορούν να παρεμβαίνουν σε οποιαδήποτε πτυχή της δράσης των ορμονών.

Η έκθεση σε ενδοκρινικούς διαταράκτες έχει συνδεθεί με την εμφάνιση πολυάριθμων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των ενδοκρινικών καρκίνων, διαταραχών της ήβης, προβλημάτων γονιμότητας, νευροαναπτυξιακών και άλλων ασθενειών.

Υπάρχουν, μάλιστα ενδοκρινικοί διαταράκτες που αυξάνουν ειδικά την ευαισθησία για εμφάνιση παχυσαρκίας και άλλων μεταβολικών διαταραχών (metabolism disrupting chemicals, MDC), γνωστοί διεθνώς ως obesogenes.

Ο κατάλογος των τεκμηριωμένων ενδοκρινικών διαταρακτών είναι μακρύς και περιλαμβάνει το διχλωροδιφαινυλοτριχλωροαιθάνιο (DDT), διοξίνες και φουράνια, υπερφθοριωμένες ενώσεις (PFC), πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB), τη βισφαινόλη και άλλα.

Υπάρχουν, δυστυχώς, παντού στο σύγχρονο κόσμο, όπως σε πλαστικά, παιχνίδια, οικιακά σκεύη, καλλυντικά, απορρυπαντικά, λιπάσματα, εντομοκτόνα, απόβλητα εργοστασίων ή καυσαέρια.

Καθώς οι ουσίες αυτές υπάρχουν παντού σήμερα, όλοι φέρουμε κάποιο σχετικό φορτίο στο σώμα μας. Όμως, τα επίπεδα και ο χρόνος της έκθεσης, άρα και η ηλικία είναι σημαντικές παράμετροι για την τελική τους επίδραση. Η έκθεση λοιπόν των  παιδιών είναι σημαντικό να περιοριστεί στο ελάχιστο.

Διεθνείς επιστημονικές εταιρείες, όπως η Ευρωπαϊκή Ενδοκρινολογική Εταιρεία, χαιρετίζουν την πρόταση της Κομισιόν, σχολιάζουν οι καθηγήτριες. Αναμένεται η έγκριση της πρότασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και φυσικά η εφαρμογή της χωρίς εξαιρέσεις.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

 

 

πΗΓΗ: https://www.iatronet.gr/

Aναστολή των πρωτεϊνών – μεταφορών γαλακτικού που σχετίζονται με τον καρκίνο [μελέτη]

Οι μεταφορείς γαλακτικού θεωρούνται θεραπευτικός στόχος όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον καρκίνο. Αναπτύχθηκε νέο σύστημα δοκιμών.

Τα υψηλά επίπεδα γαλακτικού είναι υπεύθυνα για την καταστολή των ανοσοποιητικών κυττάρων στους όγκους και την ανάπτυξη ανθεκτικότητας στις φαρμακευτικές θεραπείες.

Ερευνητές από την Αυστρία ανέπτυξαν τώρα μια μέθοδο για την ειδική αναστολή των κεντρικών μεταφορέων γαλακτικού που σχετίζονται με τον καρκίνο και άλλες ασθένειες. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Cell Chemical Biology”.

Οι πρωτεΐνες-μεταφορείς (SLCs) χειρίζονται την πρόσληψη και την απελευθέρωση των θρεπτικών συστατικών ενός κυττάρου, γι’ αυτό και θεωρούνται ελκυστικοί θεραπευτικοί στόχοι. Το γαλακτικό, τελικό προϊόν της γλυκόλυσης, είναι κυρίως γνωστό ως μεταβολικό απόβλητο, αλλά χρησιμοποιείται επίσης ως πηγή ενέργειας – για παράδειγμα από τους όγκους.

“Γνωρίζουμε εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα ότι τα καρκινικά κύτταρα τείνουν να είναι ιδιαίτερα γλυκολυτικά και ότι η συγκέντρωση γαλακτικού στους όγκους μπορεί να φτάσει σε ακραία επίπεδα”, δήλωσε ο Giulio Superti-Furga από το Ερευνητικό Κέντρο Μοριακής Ιατρικής (CeMM) της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών (ÖAW).

Ωστόσο, η στοχευμένη αναστολή των SLCs δεν είναι τόσο απλή είπε, επειδή συχνά λειτουργούν περιττά. Όταν ένας μεταφορέας αναστέλλεται από μια δραστική ουσία, ο άλλος μεταφορέας αυτό μπορεί να το αντισταθμίσει.

Αυτό καθιστά δύσκολο τον προσδιορισμό των επιδράσεων ενός πιθανού υποψήφιου φαρμάκου σε έναν συγκεκριμένο μεταφορέα, δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Vojtech Dvorak, ο οποίος εργάζεται στο εργαστήριο του Superti-Furga.

Η έλλειψη συγκεκριμένων μεθόδων δοκιμών με βάση τα κύτταρα αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, είπε.

Ένα νέο σύστημα δοκιμών που μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία πολλαπλών κυτταρικών σειρών που εξαρτώνται από μεμονωμένους μεταφορείς γαλακτικού, το οποίο περιγράφουν οι ερευνητές στη μελέτη, χρησιμοποιείται τώρα για την ανάπτυξη ενός εξαιρετικά επιλεκτικού χημικού παράγοντα, ανέφερε.

 

 

πΗΓΗ: https://www.iatronet.gr/

Μικροσκοπικά ρομπότ εντοπίζουν και θεραπεύουν τον καρκίνο «ταξιδεύοντας» βαθιά στους πνεύμονες

Ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Leeds δημιούργησαν μικροσκοπικά ρομπότ που εντοπίζουν και θεραπεύουν τον καρκίνο «ταξιδεύοντας» βαθιά στους πνεύμονες.

Οι ερευνητές δοκίμασαν το ρομποτικό πλοκάμι στους πνεύμονες ενός ανθρώπινου πτώματος και διαπίστωσαν ότι μπορεί να ταξιδέψει 37% πιο βαθιά από τον τυπικό ιατρικό εξοπλισμό προκαλώντας λιγότερη βλάβη στους ιστούς. Το εξαιρετικά μαλακό ρομποτικό πλοκάμι, το οποίο έχει διάμετρο μόλις δύο χιλιοστά και ελέγχεται από μαγνήτες, μπορεί να φτάσει σε μερικούς από τους μικρότερους βρογχικούς σωλήνες και να μεταμορφώσει τη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα.

Οι ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Leeds στη Μ. Βρετανία το δοκίμασαν στους πνεύμονες ενός ανθρώπινου πτώματος και διαπίστωσαν ότι μπορεί να ταξιδέψει 37% πιο βαθιά από τον τυπικό ιατρικό εξοπλισμό προκαλώντας λιγότερη βλάβη στους ιστούς. Αυτό το νανορομπότ μπορεί να ανοίξει το δρόμο για μια πιο προσαρμοσμένη και πολύ λιγότερο επεμβατική προσέγγιση στη θεραπεία ακριβείας.

Αυτή η νέα προσέγγιση που δημοσιεύτηκε στο Nature Engineering Communications με τίτλο: “Magnetic personalized tentacles for targeted photothermal cancer therapy in peripheral lungs.”, έχει το πλεονέκτημα ότι είναι ειδική για την ανατομία του ανθρώπινου σώματος, πιο μαλακή ανατομικά και πλήρως ελεγχόμενη μέσω μαγνητών», σημειώνει στο Genetic Engineering & Biotechnology News ο Pietro Valdastri, PhD, διευθυντής του εργαστηρίου Science and Technologies of Robotics in Medicine (STORM) στο Πανεπιστήμιο. του Λιντς. «Αυτά τα τρία κύρια χαρακτηριστικά του έχουν τη δυνατότητα να φέρουν “επανάσταση” στην πλοήγηση μέσα στο ανθρώπινο σώμα».

Στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα πρώιμου σταδίου, ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το 84% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα, η χειρουργική επέμβαση είναι το πρωτόκολλο αντιμετώπισης. Ωστόσο, αυτό είναι συνήθως εξαιρετικά επεμβατικό και οδηγεί στη σημαντική αφαίρεση του ιστού. Τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα έχουν οδηγήσει σε καλύτερα ποσοστά επιβίωσης, αλλά έχουν επίσης αναδείξει την επείγουσα ανάγκη εξεύρεσης μη επεμβατικών τρόπων έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας των ασθενών.

«Στόχος μας ήταν και είναι να προσφέρουμε θεραπευτική βοήθεια με ελάχιστο πόνο στον ασθενή», λέει στο Genetic Engineering & Biotechnology News ο Giovanni Pittiglio, PhD, ο οποίος πραγματοποίησε την έρευνα ενώ διεξήγαγε το διδακτορικό του στη Σχολή Ηλεκτρονικών και Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Leeds. «Η μαγνητική ενεργοποίηση εξ’ αποστάσεως μας επέτρεψε να το κάνουμε αυτό χρησιμοποιώντας εξαιρετικά μαλακά πλοκάμια που μπορούν να φτάσουν βαθύτερα, ακολουθώντας την ανατομία του οργάνου και ελαττώνοντας το τραύμα».

Κατασκευασμένες από σιλικόνη για ελαχιστοποίηση της βλάβης των ιστών

Οι νανορομποτικές συσκευές είναι κατασκευασμένες από σιλικόνη για την ελαχιστοποίηση της βλάβης των ιστών και κατευθύνονται από μαγνήτες που είναι τοποθετημένοι σε ρομποτικούς βραχίονες έξω από το σώμα του ασθενούς. Χρησιμοποιώντας ένα ομοίωμα ενός ανθρώπινου κρανίου, η ομάδα δοκίμασε με επιτυχία τη χρήση δύο νανορομπότ για τη διενέργεια μιας ενδορινικής εγχείρησης, μιας τεχνική που απαιτεί από έναν χειρουργό να περάσει από τη μύτη για να χειρουργήσει περιοχές στο μπροστινό μέρος του εγκεφάλου και στην κορυφή της σπονδυλικής στήλης.

Οι ερευνητές θέλουν τα μαγνητικά ρομπότ να κινούνται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, έτσι ώστε το ένα να μπορεί να κινεί την κάμερα και το άλλο να κατευθύνει ένα λέιζερ σε έναν όγκο. Οι ερευνητές σχεδίασαν τα σώματα των πλοκαμιών με τρόπο που να μπορούν να λυγίζουν μόνο προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις και να μετατοπίζουν τον βόρειο και τον νότιο πόλο τους. Στη συνέχεια μπόρεσαν να προσομοιώσουν την αφαίρεση ενός καλοήθους όγκου στην υπόφυση στη βάση του κρανίου, αποδεικνύοντας για πρώτη φορά ότι είναι δυνατός ο έλεγχος δύο ρομπότ σε μια περιορισμένη περιοχή του σώματος. Τα ευρήματα αυτής της μελέτης με τα δυο ρομπότ δημοσιεύονται στο Advanced Intelligent Systems .

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι διαγνωστικές διαδικασίες με κάμερα, καθώς και οι πλήρεις χειρουργικές επεμβάσεις, μπορούν να πραγματοποιηθούν σε μικρούς ανατομικά χώρους», σημειώνει η Zaneta Koszowska, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο εργαστήριο STORM στη Σχολή Ηλεκτρονικών και Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Λιντς.

 

Πηγη: https://www.dnews.gr/

7th ESGLI Meeting 2023

Dear participants,

On behalf of the ESCMID Study Group for Legionella Infections (ESGLI), we are pleased to announce you that the 7th ESGLI 2023 meeting will be held in Chania, Crete, Greece.
This meeting comes after a long break due to the Covid-19 pandemic.

 

The ESGLI 2023 conference will cover a broad range of topics related to Legionella and Legionnaires’ disease (LD), such as pathogenesis, but also microbial diagnosis and genomic typing as applied to detection, control, and management in general and in particular to identify clusters and outbreaks.

 

The meeting will jointly host researchers from all legionella-related fields of expertise, and we will have the privilege of hosting some eminent international speakers. Therefore, we warmly welcome you to Crete, the largest and most populous of the Greek islands, and the fifth largest island in the Mediterranean, ancient site of the Minoan civilization – one of the oldest advanced civilizations in Europe, with its main centers in Knossos, Cydonia and Festo.

Kindly submit your abstract for the 7th ESGLI 2023 meeting until the 10th of September (final deadline) at the Conference Online System.

 

In case you need any information of clarification, please do not hesitate to contact us at [email protected] or [email protected]

 

Kind regards,

For the 7th ESGLI 2023

 

 

 

 

Δ. Βαρτζόπουλος: Χρηματοδότηση 1,23 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. για την ψυχική υγεία

Ο Yφυπουργός Υγείας, Δημήτριος Βαρτζόπουλος παρέστη στο Άτυπο Συμβούλιο των Υπουργών Υγείας της Ε.Ε (EPSCO, Health) που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 28 Iουλίου 2023, στo Las Palmas, υπό την προεδρία του Υπουργού Υγείας της Ισπανίας, Jose Manuel Μinones και με συμμετοχή της Επιτρόπου Υγείας Στέλλας Κυριακίδη.

Βασικά θέματα του συνεδρίου αποτέλεσαν :

α) η Βελτίωση της Ψυχικής Υγείας στην ΕΕ και

β) ο ρόλος της Ψηφιακής Υγείας στην οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας

‘Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Υγείας, συζητήθηκε επίσης το καίριο θέμα της Ανοικτής Στρατηγικής Αυτονομίας της Ένωσης στον τομέα των φαρμακευτικών προϊόντων.

Ο Υφυπουργός Υγείας στις παρεμβάσεις του υπογράμμισε πως σε αυτό το Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας το πιο σημαντικό θέμα, που τίθεται, είναι η προαγωγή της Ψυχικής Υγείας. Τόνισε ότι η ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, που ξεκίνησε πριν από σχεδόν 40 χρόνια στην Ευρώπη και η διασφάλιση, σε όλες τις χώρες, κατάλληλης θεραπείας, έγκαιρης ανίχνευσης νέων περιπτώσεων, συστηματικής κοινωνικής επανένταξης και η εξάλειψη του στίγματος, πρέπει να αποτελούν ύψιστη προτεραιότητά μας.

Ο κ. Βαρτζόπουλος ενημέρωσε τη Σύνοδο, ότι η Ελλάδα εκπόνησε δεκαετές Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2021-2030, το οποίο ευθυγραμμίζεται πλήρως με το ευρωπαϊκό πλαίσιο δράσης του ΠΟΥ για την ψυχική υγεία. Υπογράμμισε πως στόχος είναι η μετεξέλιξη των εναπομεινάντων ψυχιατρείων σε σύγχρονα «Κοινοτικά δίκτυα ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών» που θα περιλαμβάνουν τις απαραίτητες ειδικές δομές για νέους και χρόνιους ασθενείς, ψυχογηριατρικές μονάδες, δομές και υπηρεσίες, που θα προωθούν την απρόσκοπτη κοινωνική επανένταξη, υποστηρικτικά μέτρα για τη δημιουργία και διατήρηση των θέσεων εργασίας, παρεμβάσεις για τη δημιουργία επαγγελματικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων, καθώς και δημόσιες δράσεις για την εξάλειψη του στίγματος.

Ο Δημήτριος Βαρτζόπουλος δήλωσε εμφατικά, πως με την πρόσφατη Ανακοίνωση της Ε. Επιτροπής για την Ψυχική Υγεία και τη σημαντική χρηματοδότηση ύψους 1,23 δισ € η Ένωση, πλέον, έχει τα εργαλεία, να ενισχύσει τα Κράτη Μέλη στην ανάπτυξη συστημάτων υπηρεσιών ψυχικής υγείας ομοιογενών και αποτελεσματικών. Επιτακτική ανάγκη προς τούτο καθίσταται η ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας, που θα συντονίζει και θα εποπτεύει τη διαδικασία εκσυγχρονισμού.

Ο Υφυπουργός επεσήμανε, επίσης, ότι η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και δεδομένων υγείας είναι στοιχείο, εκ των ων ουκ άνευ, για την οικοδόμηση μιας ολοκληρωμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας. Παρουσίασε τις πολυάριθμες ψηφιακές υπηρεσίες για τη βελτίωση της παροχής υγειονομικής περίθαλψης, που ανέπτυξε η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, όπως ePrescription, eDispensation και eReferral, μητρώα ασθενών, σύστημα διαχείρισης ραντεβού για την πρωτοβάθμια περίθαλψη και τον Ηλεκτρονικό Φάκελο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

Ο Υφυπουργός Υγείας κατέληξε υπογραμμίζοντας, ότι η ψηφιακή τεχνολογία και η δυνατότητα αξιόπιστης συλλογής υγειονομικών στοιχείων δεν διευκολύνουν μόνον την ανάπτυξη νέων θεραπειών και φαρμάκων. Αλλά, επιπλέον, δίνουν την ευκαιρία στα Κράτη Μέλη να χρησιμοποιήσουν τους ίδιους βασικούς δείκτες απόδοσης και να επιλέξουν τα ίδια πρότυπα αριστείας, ώστε να μετασχηματίσουν συγκλίνοντας τα Εθνικά τους Συστήματα Υγείας, δημιουργώντας ένα ενιαίο και μοναδικό Ευρωπαϊκό Σύστημα Υγείας.

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

Τεχνητή Νοημοσύνη: Αναβαθμίζει την καταπολέμηση των μολυσματικών ασθενειών

Αξιοποιώντας αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, η ΤΝ μπορεί να αναλύσει ιατρικές απεικονίσεις, γονιδιωματικά δεδομένα και κλινικά αρχεία για να ανιχνεύσει και να προβλέψει τα αποτελέσματα ασθενειών με ακρίβεια. Αυτή η μετασχηματιστική ικανότητα επιτρέπει πρωιμότερες και ακριβέστερες διαγνώσεις, διευκολύνοντας τις έγκαιρες θεραπευτικές παρεμβάσεις και μειώνοντας την εξάπλωση των μολυσματικών ασθενειών.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μια νέα προσθήκη στην εργαλειοθήκη των ερευνητών λοιμωδών νόσων. Ωστόσο, μέσα σε μόλις μισή δεκαετία, η τεχνητή νοημοσύνη έχει επιταχύνει την πρόοδο σε ορισμένα από τα πιο επείγοντα ζητήματα της ιατρικής επιστήμης και της δημόσιας υγείας. Οι ερευνητές σε αυτόν τον τομέα συνδυάζουν τις γνώσεις των βιοεπιστημών με τις δεξιότητες στους υπολογισμούς, τη χημεία και τον σχεδιασμό, ικανοποιώντας τις εκκλήσεις δεκαετιών για διεπιστημονικές τακτικές για τη θεραπεία αυτών των διαταραχών και την αναχαίτιση της εξάπλωσής τους. Οι ασθένειες είναι “μολυσματικές” όταν προκαλούνται από οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των παρασίτων, των ιών, των βακτηρίων και των μυκήτων. Οι άνθρωποι και τα ζώα μπορούν να προσβληθούν από μολυσματικές ασθένειες από το περιβάλλον ή την τροφή τους ή μέσω αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους. Ορισμένες, αλλά όχι όλες, είναι μεταδοτικές.

Οι μολυσματικές ασθένειες αποτελούν μια δυσεπίλυτη παγκόσμια πρόκληση, δημιουργώντας προβλήματα που συνεχίζουν να αυξάνονται σε σοβαρότητα, ακόμη και όταν η επιστήμη έχει προσφέρει με σταθερό ρυθμό λύσεις. Ο κόσμος συνεχίζει να γίνεται όλο και πιο διασυνδεδεμένος, φέρνοντας τους ανθρώπους σε νέα είδη και επίπεδα σχέσεων, και η κλιματική κρίση βγάζει τα περιβαλλοντικά και οικολογικά δίκτυα από την ισορροπία τους. Ασθένειες που κάποτε μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με φάρμακα έχουν γίνει ανθεκτικές και η ανακάλυψη νέων φαρμάκων είναι πιο δαπανηρή από ποτέ. Η άνιση κατανομή των πόρων σημαίνει ότι ορισμένα μέρη του κόσμου είναι πολυετείς εστίες ασθενειών τις οποίες άλλα μέρη δεν φοβούνται ποτέ. Ο Cesar de la Fuente φέρνει ένα μάτι εμπειρογνώμονα στο πώς η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεταμορφώσει την έρευνα για τις μολυσματικές ασθένειες σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Science με συν-συγγραφείς τους Felix Wong και James J. Collins από το MIT. Προεδρεύων Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Βιομηχανικής και στο Τμήμα Χημικής και Βιομοριακής Μηχανικής στη Σχολή Μηχανικής και Εφαρμοσμένων Επιστημών του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, με πρόσθετους κύριους διορισμούς στην Ψυχιατρική και τη Μικροβιολογία στην Ιατρική Σχολή Perelman, ο de la Fuente, φέρνει μια πολύπλευρη οπτική στην έρευνά του στον τομέα. Στην εργασία, ο de la Fuente και οι συν-συγγραφείς αξιολογούν την πρόοδο, τους περιορισμούς και τις υποσχέσεις της έρευνας στην ΤΝ και τις μολυσματικές ασθένειες σε τρεις κύριους τομείς έρευνας: ανακάλυψη αντιμολυσματικών φαρμάκων, βιολογία λοιμώξεων και διαγνωστικά για μολυσματικές ασθένειες.

Ανακάλυψη φαρμάκων

Με εξελιγμένους αλγορίθμους και μηχανική μάθηση, η ΤΝ μπορεί να αναλύσει τεράστια σύνολα δεδομένων και να εντοπίσει μοτίβα που διαφορετικά θα ήταν ανεπαίσθητα για τους ανθρώπινους ερευνητές. Αυτή η προσέγγιση που βασίζεται στα δεδομένα επιταχύνει τον έλεγχο και την επιλογή υποσχόμενων φαρμάκων, επιταχύνοντας την ανάπτυξη αποτελεσματικών θεραπειών για τις μολυσματικές ασθένειες.

Βιολογία των λοιμώξεων

Αναλύοντας πολύπλοκα βιολογικά δεδομένα, οι αλγόριθμοι ΤΝ μπορούν να αποκαλύψουν περίπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ μολυσματικών οργανισμών και του ανοσοποιητικού συστήματος του ξενιστή. Αυτή η νεοαποκτηθείσα κατανόηση παρέχει κρίσιμες γνώσεις σχετικά με τους μηχανισμούς της νόσου, τη δυναμική της μετάδοσης και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ξενιστή και παθογόνου, ενημερώνοντας για την ανάπτυξη στοχευμένων παρεμβάσεων και στρατηγικών πρόληψης.

Διαγνωστικά

Οι τεχνολογίες που βασίζονται στην ΤΝ έχουν τη δυνατότητα να φέρουν επανάσταση στην ακρίβεια και την αποτελεσματικότητα των διαγνωστικών εργαλείων. Αξιοποιώντας αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, η ΤΝ μπορεί να αναλύσει ιατρικές απεικονίσεις, γονιδιωματικά δεδομένα και κλινικά αρχεία για να ανιχνεύσει και να προβλέψει τα αποτελέσματα ασθενειών με ακρίβεια. Αυτή η μετασχηματιστική ικανότητα επιτρέπει πρωιμότερες και ακριβέστερες διαγνώσεις, διευκολύνοντας τις έγκαιρες θεραπευτικές παρεμβάσεις και μειώνοντας την εξάπλωση των μολυσματικών ασθενειών.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr

Πού λειτουργεί το πρώτο ιατρείο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα

Στην Ελλάδα, ο συνολικός αριθμός νέων ασθενών είναι περίπου 9.000 ανά έτος.

Ξεκίνησε τη λειτουργία του το πρώτο ιατρείο Προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του Πνεύμονα στο νοσοκομείο “Σωτηρία”, με στόχο την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση, ώστε να ανιχνεύεται σε αρχικό στάδιο η νόσος και να είναι θεραπεύσιμη. Το ιατρείο το έχουν επισκεφτεί ήδη 53 άτομα, εκ των οποίων δύο άτομα έχουν διαγνωστεί με τη νόσο σε αρχικό στάδιο. Λειτουργεί κάθε Τετάρτη 11π.μ. με 13.00 μ.μ. και το κοινό μπορεί να κλείσει δωρεάν ραντεβού μέσω του 1535 ( ή www.1535.gr με κωδ. ιατρείου 09048).

Κατά πληροφορίες ανάλογα ιατρεία ΠΕΚΠ πρόκειται να λειτουργήσουν και σε άλλες δημόσιες δομές ανά την Ελλάδα.

Επιδημιολογικά στοιχεία:

O Καρκίνος Πνεύμονα είναι ο πιο συχνός και θανατηφόρος καρκίνος παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, ο συνολικός αριθμός νέων ασθενών με καρκίνο πνεύμονα είναι περίπου 9.000 ανά έτος και σημειώνονται ετησίως περίπου 8.300 θάνατοι από τη νόσο.

Παρότι οι θεραπευτικές προσεγγίσεις βελτιώνονται συνεχώς ο καρκίνος πνεύμονα αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από κακοήθειες δεδομένου ότι ~79% των ασθενών διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο της νόσου όπου η ριζική θεραπεία δεν είναι δυνατή.

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος του καρκίνου πνεύμονα (ΠΕΚΠ) σε ασθενείς υψηλού κινδύνου μειώνει τον αριθμό των θανάτων από καρκίνο πνεύμονα έως και 26% ενώ οι καρκίνοι πνεύμονα που ανιχνεύονται μέσω ΠΕΚΠ είναι σε ποσοστό >70% σε αρχικό στάδιο της νόσου, το οποίο είναι δυνητικά ιάσιμο.

Στην παρούσα φάση είναι σε εξέλιξη εθνικά προγράμματα ΠΕΚΠ στις ΗΠΑ, Κίνα, Νότια Κορέα και στην Ευρώπη (Κροατία, Πολωνία, Τσεχία).

Ομάδα Εργασίας Κατευθυντήριων Οδηγιών και Προτεινόμενης Διαδικασίας Προσυμπτωματικού Ελέγχου Καρκίνου Πνεύμονα (ΠΕΚΠ) στην Ελλάδα.

Ηellenic Task Force on Lung Cancer Screening

Συντονιστές : Γ. Χαρδαβέλλα, Ι. ΓκιόζοςΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ TASK FORCE: Γ.ΧΑΡΔΑΒΕΛΛΑ, Ι.ΓΚΙΟΖΟΣ

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα δημιουργήθηκε μία διεπιστημονική ομάδα 55 επιστημόνων υγείας με ειδικό ενδιαφέρον στον Καρκίνο Πνεύμονα (πνευμονολόγοι, ακτινολόγοι, χειρουργοί θώρακος, νοσηλευτής, επισκέπτρια υγείας, βιβλιοθηκονόμος τομέα υγείας) οι οποίοι σε συνεργασία με εκπροσώπους ασθενών θέσπισαν ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο καρκίνου πνεύμονα (ΠΕΚΠ) στη χώρα μας και προτεινόμενη διαδικασία εφαρμογής του για την Ελλάδα.

Πρόκειται για πρωτοβουλία της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ) (Ομάδα Καρκίνου Πνεύμονα) η οποία συνεργάστηκε με  την Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία (ΕΑΕ), την Ελληνική Εταιρεία Χειρουργών Θώρακος, Καρδιάς, Αγγείων (ΕΕΧΘΚΑ) και την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ). Την προσπάθεια υποστηρίζει και η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος (ΕΟΠΕ).

Η ομάδα διαθέτει αντιπροσωπευτική εκπροσώπηση γεωγραφικής κατανομής και άσκησης κλινικού έργου δηλαδή τα μέλη της ομάδας ασκούν κλινικό έργο σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας και εργάζονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ή στο Πανεπιστήμιο ή στον Ιδιωτικό Τομέα Υγείας και το γεγονός αυτό συνέβαλε στο να ληφθούν υπόψη και οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας μας αλλά και η πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας .

Αναλυτικά, η διεπιστημονική ομάδα πραγματοποίησε ανασκόπηση της παγκόσμιας βιβλιογραφίας, μελέτησε τα ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα καρκίνου πνεύμονα και τις δυνατότητες των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα (Οκτώβριος 2021 – Μάιος 2023) και προέβη σε ομόφωνη θέση για τις κατευθυντήριες οδηγίες και την προτεινόμενη διαδικασία για τη χώρα μας.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες και η  προτεινόμενη διαδικασία διενέργειας ΠΕΚΠ θα επικαιροποιούνται ανά διετία ή αναλόγως εξελίξεων ή/και διαμορφωνόμενων αναγκών.

Προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο πνεύμονα (ΠΕΚΠ) είναι η διενέργεια εξετάσεων πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων σε άτομα που δεν έχουν συμπτώματα από το αναπνευστικό και έχουν χαρακτηριστεί ως «υψηλού κινδύνου» για την ανάπτυξη καρκίνου πνεύμονα στο μέλλον.

Υποψήφιοι για τον ΠΕΚΠ στη χώρα μας προτείνεται να είναι άτομα τα οποία είναι:

  • Άτομα ηλικίας 50 – 80 ετών.
  • Καπνιστές ≥20 py (δηλ όσοι καπνίζουν τουλάχιστον 1 πακέτο τσιγάρα την ημέρα για τουλάχιστον 20 έτη ή ισοδύναμα).
  • Πρώην καπνιστές ≥20 py οι οποίοι διέκοψαν την τελευταία 15ετία.
  • Δεν έχουν νοσήσει από καρκίνο οποιουδήποτε οργάνου ή/και αιματολογικό καρκίνο την τελευταία 5ετία
  • Σε καλή γενική κατάσταση και σε σχέση με τα υπόλοιπα συνοσήματά τους δηλ άτομα που αν διαγνωσθούν με καρκίνο πνεύμονα μέσω του ΠΕΚΠ  θα μπορούσαν να υποβληθούν σε ριζική θεραπεία για αυτόν (π.χ χειρουργείο).

Ο ΠΕΚΠ στη χώρα μας προτείνεται να αποτελείται από αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης ακτινοβολίας και ταυτόχρονη πρόσβαση σε συμβουλευτική και ιατρείο διακοπής καπνίσματος για τους νυν καπνιστές. Η αξονική θα γίνεται ανά διετία αλλά σε ορισμένους συμμετέχοντες οι οποίοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου πνεύμονα σε σχέση με τους λοιπούς συμμετέχοντες, θα προσφέρεται ετήσια.

Οι υποψήφιοι για ΠΕΚΠ προτείνεται να αναγνωρίζονται μέσω πολλαπλών τρόπων στην κοινότητα (π.χ ηλεκτρονική συνταγογράφηση, σύστημα taxisnet, ηλεκτρονική πλατφόρμα εμβολιασμών κλπ) και στη συνέχεια θα ενημερώνονται σχετικά με τον ΠΕΚΠ και εφόσον συμφωνούν θα εντάσσονται στο πρόγραμμα.

Το προτεινόμενο πλάνο διαχείρισης των ευρημάτων θα καθορίζεται από τα κέντρα ΠΕΚΠ και για όλα τα στάδια θα ενημερώνεται ο συμμετέχων στο πρόγραμμα και ο ιατρός που τον παρέπεμψε.

Η προτεινόμενη διαδικασία καθορίζει αναλυτικά τον τρόπο προσέγγισης και ενημέρωσης του κοινού (άτομα υψηλού κινδύνου), την πρόσβασή του στον ΠΕΚΠ, την παροχή όλων των σταδίων ΠΕΚΠ από τους συνεργαζόμενους παρόχους (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, τριτοβάθμια), τις προϋποθέσεις για την παροχή ΠΕΚΠ από κέντρα και ιατρικό προσωπικό, τις προδιαγραφές των ακτινολογικών εργαστηρίων για την παροχή ΠΕΚΠ, τα κριτήρια ποιότητας και τη διαδικασία ελέγχου ποιότητας και αποτελεσματικότητας της παρεχόμενης υπηρεσίας ΠΕΚΠ.

Η προτεινόμενη διαδικασία έχει κατατεθεί στο Υπουργείο Υγείας από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία και αναμένεται η υιοθέτηση από την Πολιτεία.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ποια διατροφή περιορίζει κατά 58% το άσθμα σε εφήβους – Μελέτη με ελληνική συμμετοχή

Πόσο μπορεί να επηρεάσει τα συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας και εκζέματος.

Η αντιφλεγμονώδης διατροφή μπορεί να μειώσει έως και κατά 58% τα συμπτώματα άσθματος σε εφήβους.

Αυτό προκύπτει από διεθνή μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 1.934 έφηβοι από την Ισπανία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ελλάδα. Η μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό “Nutrients” και, από ελληνικής πλευράς, υπογράφεται από τους: Δ. Μωρίκη, Γ. Αντωνογεώργο, Δ. Κουμπαγιώτη, Δ. Χαλούτση, Κ. Πρίφτη, Κ. Δούρο και Δ. Παναγιωτάκο.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της, οι ατοπικές ασθένειες είναι από τις πιο συχνές νοσηρότητες στα παιδιά και τους εφήβους. Εξετάστηκε η συσχέτιση μεταξύ της τήρησης ενός αντιφλεγμονώδους διατροφικού μοτίβου και του επιπολασμού των ατοπικών νοσημάτων στους εφήβους.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν έναν ενα ειδικό δείκτη αντιφλεγμονώδους διατροφής, προκειμένου να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση.

Διαπίστωσαν πως το 6,9% των συμμετεχόντων ανέφερε τρέχοντα συμπτώματα άσθματος, ενώ το 25,3% ανέφερε συμπτώματα ρινίτιδας και το 8,9% ανέφερε έκζεμα.

Οι έφηβοι με υψηλή συμμόρφωση σε μια αντιφλεγμονώδη δίαιτα είχαν 58% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα άσθματος, σε σύγκριση με εκείνους με χαμηλή συμμόρφωση.

Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ του επιπέδου τήρησης μιας αντιφλεγμονώδους δίαιτας και του επιπολασμού της αλλεργικής ρινίτιδας και του εκζέματος.

Οι κύριες πτυχές αυτού του διατροφικού προτύπου περιλαμβάνουν σχετικά υψηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, δημητριακών ολικής αλέσεως, οσπρίων, ξηρών καρπών, ψαριών και ελαιολάδου, τα οποία είναι γνωστό ότι έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Η μεσογειακή διατροφή αποτελεί ένα βιώσιμο μοντέλο για τους πληθυσμούς των μεσογειακών χωρών, όπου το ήπιο κλίμα ευνοεί την παραγωγή μεσογειακών τροφίμων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι η διατροφή είναι ένας από τους πιο σημαντικούς ρυθμιστές της χρόνιας φλεγμονής που σχετίζεται με την ανάπτυξη διαφόρων ασθενειών.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

SOS για την ενίσχυση των προγραμμάτων παιδιού εμβολιασμού στην Ελλάδα

Ο εμβολιασμός στην χώρα μας αντιπροσωπεύει ένα πολύ χαμηλό ποσοστό της συνολικής δαπάνης υγείας, σύμφωνα με  μελέτη για την εκτίμηση της δαπάνης των παιδικών/εφηβικών εμβολίων στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού. Οι ερευνητές ζητούν την υιοθέτηση παρεμβάσεων για αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης.

Μελέτη μαθηματικής μοντελοποίησης που παρουσιάστηκε στο 61ο Πανελλήνιο Παιδιατρικό Συνέδριο αναδεικνύοντας ζητήματα για την εμβολιαστική κάλυψη, το κόστος του παιδικού εμβολιασμού και τη δαπάνη αυτή επί του συνόλου του εθνικού προϋπολογισμού για την Υγεία.  Μεταξύ αυτών τονίσθηκε πως τα εμβόλια με την μεγαλύτερη και την μικρότερη εμβολιαστική κάλυψη ήταν ο 6-δυναμος εμβολιασμός για την Ηπατίτιδα Α/Ανεμευλογιά (~95%) και ο εμβολιασμός για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) στα αγόρια (6%) (εύρημα που είναι λογικό καθώς τα αγόρια έγιναν επιλέξιμα για τον HPV εμβολιασμό τον Απρίλιο του 2022). Άξιο λόγου είναι πως στα κορίτσια παρόλο που ο HPV εμβολιασμός έχει εισαχθεί ήδη από το 2009, η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή (43%) και μακριά από τον στόχο του για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας (στόχος ΠΟΥ: 90% εμβολιαστική κάλυψη στα κορίτσια μέχρι το 2030).

Σε επίπεδο αριθμών, εκτιμάται πως το κόστος του τρέχοντος Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού έφθασε στα 93,6 εκατομμύρια ευρώ, καταλαμβάνοντας μόλις 0,6% του συνολικού προϋπολογισμού υγείας της χώρας.  Αναλυτικά αναφορικά με τα εμβόλια παιδιών/εφήβων, η δαπάνη υπολογίζεται στα 1.150 ευρώ.

Ενδεικτικό της πορείας των εμβολιασμών μια χώρας θεωρείται ο δείκτης της εμβολιαστικής κάλυψης, ιδιαίτερα η ακριβής, και σε πραγματικό χρόνο καταγραφή. Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα παρά τη λειτουργία Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων από τον Μάιο του 2022,  ο μικρός αριθμός δεδομένων δεν επιτρέπει  ώστε η εμβολιαστική κάλυψη δεν μπορεί να ποσοτικοποιηθεί με ακρίβεια. Στο σημείο αυτό επισημάνθηκε πως η ανεπάρκειά στοιχείων εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού αφήνει απροστάτευτη τη δημόσια υγεία όσο και το Σύστημα Υγείας αφού αποτελεί εμπόδιο στον ορθό προγραμματισμό των πόρων και την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων.

 Σε διεθνές επίπεδο, ο εμβολιασμός συμπεριλαμβάνεται σε έναν από τους 17 βιώσιμους στόχους του ΟΗΕ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχών,  οι εμβολιασμοί σε ετήσια βάση προλαμβάνουν 2-3 εκατομμύρια θανάτους. Ένα τέτοιο πρόγραμμα,  μπορεί να συρρικνώσει τις δαπάνες για την αντιμετώπιση/θεραπεία νοσημάτων, αλλά και το έμμεσο κόστος που σχετίζεται με την απώλεια παραγωγικότητας. Ενδεικτικό είναι πως στις ΗΠΑ, έχει εκτιμηθεί ότι για κάθε 1 δολάριο που επενδύεται στον εμβολιασμό επιστρέφονται περίπου 3 δολάρια από τη μείωση του ιατρικού κόστους και 10 δολάρια συνολικά από τη μείωση του κόστους των μεταδοτικών νοσημάτων στην κοινωνία.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/