Συντάκτης: grammateia

“Προσπαθούμε να κατανοήσουμε τι ακριβώς είναι ο κακοήθης μετασχηματισμός”, δήλωσε η Curtis. “Τι σημαίνει να πιάνεις αυτά τα κύτταρα επ’ αυτοφώρω, έτοιμα να γκρεμιστούν από το χείλος του γκρεμού Θα θέλαμε να επαναλάβουμε αυτή τη μελέτη με άλλους τύπους ιστών και αρχικές μεταλλάξεις, ώστε να κατανοήσουμε τα πρώιμα γενετικά γεγονότα που συμβαίνουν σε διαφορετικά όργανα. Και θα θέλαμε να μελετήσουμε την αλληλεπίδραση μεταξύ του ξενιστή και του περιβάλλοντος.

Καρκίνος: Τα μελλοντικά καρκινικά κύτταρα συσσωρεύουν μια σειρά συγκεκριμένων γενετικών αλλαγών με προβλέψιμο και διαδοχικό τρόπο, χρόνια πριν αναγνωριστούν ως προ-κακοήθειες, διαπίστωσαν ερευνητές του Stanford Medicine. Πολλές από αυτές τις αλλαγές επηρεάζουν μονοπάτια που ελέγχουν την κυτταρική διαίρεση, τη δομή και την εσωτερική ανταλλαγή μηνυμάτων, με αποτέλεσμα τα κύτταρα να είναι έτοιμα να καταστραφούν πολύ πριν εμφανιστούν ορατά σημάδια ή συμπτώματα. Η μελέτη είναι η πρώτη που παρατηρεί εξαντλητικά τη φυσική εξέλιξη των πρώτων σταδίων του ανθρώπινου καρκίνου, ξεκινώντας από κύτταρα που έχουν μία μόνο μετάλλαξη που προκαλεί καρκίνο και καταλήγοντας σε ένα σύνολο απογόνων που φέρουν ένα γαλαξία γενετικών ανωμαλιών. Ο εντοπισμός των πρώτων βημάτων που σχετίζονται με τη μελλοντική ανάπτυξη του καρκίνου θα μπορούσε όχι μόνο να διευκολύνει τη διάγνωση νωρίτερα από κάθε άλλη φορά –όταν ένα θανατηφόρο αποτέλεσμα δεν είναι παρά μια αχτίδα στο μάτι ενός κακόβουλου κυττάρου αλλά μπορεί επίσης να αναδείξει νέες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να σταματήσουν τη νόσο στην πορεία της, λένε οι ερευνητές. “Ιδανικά, θα μπορούσαμε να βρούμε τρόπους να ανακόψουμε αυτή την εξέλιξη πριν τα κύτταρα γίνουν πραγματικά καρκινικά”, δήλωσε η Christina Curtis, Ph. D. , καθηγήτρια ιατρικής, γενετικής και επιστήμης βιοϊατρικών δεδομένων. “Μπορούμε να εντοπίσουμε έναν ελάχιστο αστερισμό γενετικών αλλοιώσεων που σημαίνει ότι το κύτταρο θα προοδεύσει Και, αν ναι, μπορούμε να παρέμβουμε

Η εντυπωσιακή αναπαραγωγιμότητα των γενετικών αλλαγών που παρατηρήσαμε από πολλαπλούς δότες υποδηλώνει ότι αυτό είναι εφικτό”
H Curtis είναι η κύρια συγγραφέας της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε στις 31 Μαΐου στο Nature. Οι κύριοι συγγραφείς της μελέτης είναι ο πρώην μεταδιδακτορικός ερευνητής Kasper Karlsson, Ph. D. , και ο επισκέπτης μεταπτυχιακός φοιτητής Moritz Przybilla.

Κύτταρα με κακόβουλο ξεκίνημα

Η έρευνα βασίζεται σε προηγούμενες εργασίες στο εργαστήριο του Curtis που δείχνουν ότι ορισμένα κύτταρα καρκίνου του παχέος εντέρου φαινομενικά γεννιούνται για να είναι κακά -αποκτούν την ικανότητα να κάνουν μεταστάσεις πολύ πριν η ασθένεια γίνει αντιληπτή.
“Οι μελέτες μας σε εγκατεστημένους όγκους μας έδειξαν ότι οι πρώιμες γονιδιωματικές μεταβολές φαίνεται να υπαγορεύουν τι θα συμβεί αργότερα και ότι πολλές από αυτές τις μεταβολές φαίνεται να συμβαίνουν πριν από τον σχηματισμό του όγκου”, δήλωσε η Curtis. “Θέλαμε να μάθουμε τι συμβαίνει στα πρώτα στάδια. Πώς εξελίσσεται ένα καρκινικό κύτταρο, και είναι αυτή η εξελικτική πορεία επαναλήψιμη Αν ξεκινήσουμε με ένα δεδομένο σύνολο συνθηκών, θα έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση;” Οι ερευνητές μελέτησαν μικροσκοπικά, τρισδιάστατα συσσωματώματα ανθρώπινων στομαχικών κυττάρων που ονομάζονται γαστρικά οργανοειδή. Τα κύτταρα ελήφθησαν από ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση γαστρικής παράκαμψης για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. Στην αρχή της μελέτης, οι ερευνητές έσπρωξαν τα κύτταρα προς τον καρκίνο απενεργοποιώντας την παραγωγή μιας βασικής πρωτεΐνης που σχετίζεται με τον καρκίνο και ονομάζεται p53, η οποία ρυθμίζει πότε και πόσο συχνά διαιρείται ένα κύτταρο. Οι μεταλλάξεις της p53 είναι γνωστό ότι αποτελούν ένα πρώιμο γεγονός σε πολλούς ανθρώπινους καρκίνους και προκαλούν τη συσσώρευση πρόσθετων γενετικών αλλαγών, συμπεριλαμβανομένων των μεταλλάξεων και των αλλαγών του αριθμού αντιγράφων – κατά τις οποίες επαναλαμβανόμενες περιοχές του γονιδιώματος χάνονται ή αποκτώνται κατά τη διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης. Στη συνέχεια περίμεναν. Κάθε δύο εβδομάδες, επί δύο χρόνια, ο Karlsson κατέγραφε τις γενετικές αλλαγές που συνέβαιναν στα διαιρούμενα κύτταρα. Όταν οι Karlsson και Przybilla ανέλυσαν τα δεδομένα, διαπίστωσαν ότι, αν και οι αλλαγές συνέβαιναν τυχαία, εκείνες που προσέδιδαν μεγαλύτερη καταλληλότητα έδιναν στα κύτταρα-ξενιστές τους εξελικτικό πλεονέκτημα έναντι άλλων κυττάρων του οργανοειδούς. Καθώς τα κύτταρα συνέχισαν να διαιρούνται και ο κύκλος της μετάλλαξης και του ανταγωνισμού επαναλαμβανόταν για πολλές επαναλήψεις, οι ερευνητές είδαν κάποια κοινά θέματα.

Προβλέψιμες διαδρομές

“Υπάρχουν αναπαραγώγιμα μοτίβα”, δήλωσε η Curtis. “Ορισμένες περιοχές του γονιδιώματος χάνονται σταθερά πολύ νωρίς μετά την αρχική απενεργοποίηση της p53.  Αυτό παρατηρήθηκε επανειλημμένα σε κύτταρα από ανεξάρτητα πειράματα με τον ίδιο δότη και από διαφορετικούς δότες. Αυτό δείχνει ότι οι αλλαγές αυτές είναι κυτταρικές, ότι είναι εγγενείς, ότι είναι εγγεγραμμένες στην εξέλιξη του όγκου. Ταυτόχρονα, αυτά τα κύτταρα και τα οργανοειδή εμφανίζονται ως επί το πλείστον φυσιολογικά στο μικροσκόπιο. Δεν έχουν ακόμη εξελιχθεί σε καρκίνο” Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτές οι πρώιμες αλλαγές συμβαίνουν συνήθως σε βιολογικά μονοπάτια που ελέγχουν πότε και πόσο συχνά διαιρείται ένα κύτταρο, που παρεμβαίνουν στο περίπλοκο εσωτερικό δίκτυο σηματοδότησης ενός κυττάρου που συντονίζει τα χιλιάδες βήματα που είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του, ή που ελέγχουν τη δομή και την πολικότητα του κυττάρου – την ικανότητά του να γνωρίζει τι είναι “πάνω” και τι “κάτω” και να τοποθετείται σε σχέση με τα γειτονικά κύτταρα για να σχηματίσει έναν λειτουργικό ιστό. Οι ερευνητές είδαν παρόμοια μοτίβα να εμφανίζονται ξανά και ξανά σε κύτταρα από διαφορετικούς δότες. Όπως το νερό που ρέει στην κατηφόρα μέσα σε ξηρές κοίτες ρυακιών, τα κύτταρα ακολούθησαν δοκιμασμένα μονοπάτια, κερδίζοντας ορμή με κάθε νέα γενετική αλλαγή. Αρκετές από αυτές τις αλλαγές αντικατοπτρίζουν μεταλλάξεις που είχαν παρατηρηθεί προηγουμένως στον καρκίνο του στομάχου και στον οισοφάγο Barrett, μια προκαρκινική κατάσταση που προκύπτει από κύτταρα που επενδύουν το παχύ έντερο και το στομάχι. “Αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν με στερεότυπο τρόπο που υποδηλώνει περιορισμούς στο σύστημα”, δήλωσε η Curtis. “Υπάρχει ένας βαθμός προβλεψιμότητας σε γονιδιωματικό επίπεδο και ακόμη περισσότερο σε μεταγραφικό επίπεδο -στα βιολογικά μονοπάτια που επηρεάζονται- που δίνει πληροφορίες για το πώς προκύπτουν αυτοί οι καρκίνοι”

Η Curtis και οι συνεργάτες της σχεδιάζουν να επαναλάβουν τη μελέτη σε διαφορετικούς τύπους κυττάρων και σε γεγονότα που ξεκινούν εκτός από τη μετάλλαξη της p53. “Προσπαθούμε να κατανοήσουμε τι ακριβώς είναι ο κακοήθης μετασχηματισμός”, δήλωσε η Curtis. “Τι σημαίνει να πιάνεις αυτά τα κύτταρα επ’ αυτοφώρω, έτοιμα να γκρεμιστούν από το χείλος του γκρεμού Θα θέλαμε να επαναλάβουμε αυτή τη μελέτη με άλλους τύπους ιστών και αρχικές μεταλλάξεις, ώστε να κατανοήσουμε τα πρώιμα γενετικά γεγονότα που συμβαίνουν σε διαφορετικά όργανα. Και θα θέλαμε να μελετήσουμε την αλληλεπίδραση μεταξύ του ξενιστή και του περιβάλλοντος. Παίζουν φλεγμονώδεις παράγοντες ρόλο στην προώθηση της εξέλιξης Γνωρίζουμε ότι έχει σημασία το γεγονός ότι τα κύτταρα σε αυτά τα οργανοειδή επικοινωνούν μεταξύ τους, και αυτό είναι σημαντικό για την κατανόηση της εξέλιξης και της ανταπόκρισης στη θεραπεία” Στη μελέτη συνέβαλαν επίσης ερευνητές από το Karolinska Institutet, το University College London και το Chan Zuckerberg Biohub.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

“Το γεγονός ότι μπορώ να συνεργαστώ με μια ομάδα ειδικών που είναι γνώστες της νόσου του Πάρκινσον έχει κάνει τεράστια διαφορά για μένα και την οικογένειά μου”, δήλωσε ο Richard Huckabee, ο οποίος ζει με τη νόσο Πάρκινσον PD και επισκέπτεται τακτικά έναν ειδικό σε κινητικές διαταραχές MDS και παρακολουθεί μαθήματα άσκησης και ομάδες υποστήριξης ειδικά για τη νόσο PD. “Είτε έχετε πρόσφατα διαγνωστεί είτε ζείτε με τη νόσο Πάρκινσον PD εδώ και καιρό, σας ενθαρρύνω να αναζητήσετε την υποστήριξη που χρειάζεστε, ώστε να μπορείτε να ζήσετε καλύτερα με την νόσο PD”.

Πάρκινσον: Μια νέα μελέτη εντόπισε κρίσιμα κενά στη φροντίδα των ατόμων με τη νόσο του Πάρκινσον (ΝΠ) στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των ανισοτήτων που επηρεάζουν τις γυναίκες, τα έγχρωμα άτομα (όσοι προσδιορίζονται ως Ασιάτες, μαύροι, ισπανόφωνοι και ιθαγενείς Αμερικανοί) και τους κατοίκους των αγροτικών περιοχών. Η ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Parkinson’s Disease, η οποία έχει αξιολογηθεί από ομότιμους, χρησιμοποιεί τα δεδομένα Medicare των ΗΠΑ για το 2019 για να εξετάσει τα δημογραφικά στοιχεία, τα πρότυπα χρήσης υπηρεσιών και τις ανισότητες στην πρόσβαση στη φροντίδα για τα άτομα που ζουν με τη νόσο του Πάρκινσον PD.

“Με τη χρήση δεδομένων Medicare του 2019 που αντιπροσωπεύουν το 90% των ατόμων που ζουν με Πάρκινσον στις ΗΠΑ, η έρευνα αυτή παρέχει την πιο έγκαιρη και ολοκληρωμένη μελέτη των ασθενών με Πάρκινσον PD που έχει διεξαχθεί μέχρι σήμερα”, δήλωσε ο James Beck, Ph.D., κύριος συγγραφέας της μελέτης και επιστημονικός υπεύθυνος του Ιδρύματος Πάρκινσον. “Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για καλύτερη εκπαίδευση των γενικών νευρολόγων και άλλων παρόχων φροντίδας που θεραπεύουν άτομα με Πάρκινσον PD”. Ο μεγάλος πληθυσμός της μελέτης επέτρεψε επίσης μια βαθύτερη ανάλυση των ανισοτήτων στη φροντίδα για υποομάδες που ιστορικά αποκλείονταν από την έρευνα για τη νόσο Πάρκινσον PD. Η μελέτη αποτελεί συνεργασία μεταξύ του Ιδρύματος Πάρκινσον, του Πανεπιστημίου του Σικάγο NORC, του Ιδρύματος για την Έρευνα του Πάρκινσον Michael J. Fox και της συν-συγγραφέως Allison Willis, MD, MS, MDS, αναπληρώτριας καθηγήτριας Νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια.

Τα βασικά ευρήματα περιλαμβάνουν:

• Μόνο το 9% των ατόμων με Πάρκινσον PD έλαβαν φροντίδα από ειδικούς σε κινητικές διαταραχές (MDS), ειδικευμένους νευρολόγους που μπορούν να αναγνωρίσουν τις ξεχωριστές αποχρώσεις της νόσου Πάρκινσον PD και να προσαρμόσουν τις θεραπείες σε κάθε ασθενή.
• Από τα υπόλοιπα, το 50% των ατόμων με Πάρκινσον PD έλαβε φροντίδα για την ασθένεια από γενικούς νευρολόγους και το 29% έλαβε φροντίδα για την PD από παρόχους πρωτοβάθμιας περίθαλψης.
• Οι ανισότητες στην πρόσβαση στην περίθαλψη εξακολουθούν να υφίστανται για τις γυναίκες, τα έγχρωμα άτομα και τους κατοίκους των αγροτικών περιοχών – καθένας από αυτούς ενδεχομένως να αντιμετωπίζει προβλήματα στη διάγνωση και τη θεραπεία.
• Παρόλο που η κατάθλιψη επηρεάζει το 53% των ατόμων με Πάρκινσον PD, περίπου το 2% έλαβε θεραπεία από επαγγελματία ψυχικής υγείας.
• Τα ποσοστά χρήσης των συμπληρωματικών θεραπειών -συμπεριλαμβανομένης της φυσικοθεραπείας και της εργοθεραπείας, της λογοθεραπείας και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας- ήταν χαμηλά, με μόνο το 20% των ατόμων με Πάρκινσον PD να επισκέπτονται φυσικοθεραπευτή, για παράδειγμα.

“Αυτή η εντυπωσιακή ανάλυση αποκαλύπτει τα σημαντικά κενά στην πρόσβαση τόσο στη συνιστώμενη όσο και στη βέλτιστη πρακτική φροντίδα για τη νόσο Πάρκινσον PD”, δήλωσε ο Willis. “Επίσης, η επιστημονική μας αναφορά και η κατανόηση της νόσου Πάρκινσον PD έχει επικεντρωθεί σε πληθυσμούς ειδικών κέντρων, οι οποίοι, σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα, αποτελούν μειοψηφία του πληθυσμού με Πάρκινσον PD. Τα άτομα που δεν έχουν πρόσβαση στη συνιστώμενη φροντίδα ή στη φροντίδα βέλτιστων πρακτικών είναι πιθανό να βιώνουν τη νόσο Πάρκινσον PD πολύ διαφορετικά”. Η απόφαση να επικεντρωθούμε στα δεδομένα του 2019 προήλθε από την επιθυμία να επικεντρωθούμε στα πρότυπα πρόσβασης στη φροντίδα πριν από τη διαταραχή στην πρόσβαση στη φροντίδα που θα επιφέρει η πανδημία COVID-19 το 2020. Η επικαιρότητα των δεδομένων παρέχει μια προ-COVID βασική γραμμή, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει στην ενημέρωση μελλοντικών μελετών που εξετάζουν τις αλλαγές που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας. “Ενώ απομένει πολλή δουλειά προκειμένου να παρασχεθούν διευρυμένες υπηρεσίες φροντίδας για τα άτομα και τις οικογένειες που ζουν με Πάρκινσον PD, αυτό είναι ένα κρίσιμο βήμα για την κατανόηση των ανισοτήτων στην πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα σε διάφορους πληθυσμούς”, δήλωσε ο Ted Thompson, JD, ανώτερος αντιπρόεδρος δημόσιας πολιτικής του Πανεπιστημίου MJFF. “Μελέτες, όπως αυτή, μπορούν να διαμορφώσουν μια πληρέστερη εικόνα σχετικά με τις προτεραιότητες της δημόσιας πολιτικής που χρειάζονται όλα τα άτομα με Πάρκινσον PD και οι οικογένειές τους για να ζήσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής με τη νόσο”. Το Ίδρυμα Πάρκινσον εκτιμά ότι ένα εκατομμύριο άνθρωποι στις ΗΠΑ ζουν με τη νόσο του Πάρκινσον και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί σε 1,2 εκατομμύρια μέχρι το 2030. Επί του παρόντος, υπάρχουν μόνο 660 ειδικοί σε κινητικές διαταραχές στις ΗΠΑ, με συνολικά έξι να ασκούν το επάγγελμα σε αγροτικές περιοχές. Δεν υπάρχουν σήμερα αρκετοί ειδικευμένοι ειδικοί για τον αυξανόμενο πληθυσμό των ατόμων που ζουν με τη νόσο.

Η έλλειψη ειδικών σε κινητικές διαταραχές MDS μπορεί να επιφέρει προκλήσεις στην αναζήτηση περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων χρόνων αναμονής για ραντεβού και των παράλογων αποστάσεων ταξιδιού. Υπάρχουν ευκαιρίες για τη βελτίωση της πρόσβασης σε εξειδικευμένη φροντίδα με την επέκταση της ειδικής κατάρτισης για τους ειδικούς σε κινητικές διαταραχές για τους επαγγελματίες υγείας και την επιδίωξη στρατηγικών που βελτιώνουν την πρόσβαση σε όλες τις ομάδες πληθυσμού. Τα αποτελέσματα αυτά θα υποστηρίξουν τη χάραξη πολιτικής και τη μελλοντική έρευνα που θα εμβαθύνει στα ζητήματα πρόσβασης που αντιμετωπίζουν οι δικαιούχοι, ιδίως εκείνοι που μπορεί να μην ζουν κοντά στους ειδικούς με την υψηλότερη κατάρτιση. “Το γεγονός ότι μπορώ να συνεργαστώ με μια ομάδα ειδικών που είναι γνώστες της νόσου του Πάρκινσον έχει κάνει τεράστια διαφορά για μένα και την οικογένειά μου”, δήλωσε ο Richard Huckabee, ο οποίος ζει με τη νόσο Πάρκινσον PD και επισκέπτεται τακτικά έναν ειδικό σε κινητικές διαταραχές MDS και παρακολουθεί μαθήματα άσκησης και ομάδες υποστήριξης ειδικά για τη νόσο PD. “Είτε έχετε πρόσφατα διαγνωστεί είτε ζείτε με τη νόσο Πάρκινσον PD εδώ και καιρό, σας ενθαρρύνω να αναζητήσετε την υποστήριξη που χρειάζεστε, ώστε να μπορείτε να ζήσετε καλύτερα με την νόσο PD”.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Σε ποια σημεία η μερική εφαρμογή των νόμων και η ατολμία επιτείνουν τις χρόνιες παθογένειες στον χώρο της Υγείας.

Γράφει o δρ Αθανάσιος Εξαδάκτυλος

Πλαστικός Χειρουργός, Πρόεδρος Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ)

Η υγεία αποτελεί κυρίαρχο θέμα για τα επόμενα έτη τόσο λόγω της λήξης της πανδημίας όσο και επειδή η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η πρόοδος της επιστήμης θέτουν διαρκώς καινούργια δεδομένα, με αυξημένες προκλήσεις.

Στη χώρα μας, παρά τον μεγάλο αριθμό ενεργών ιατρών, η απουσία ολοκληρωμένου συστήματος υγείας επηρεάζει την ποιότητα των υπηρεσιών που απολαμβάνουν οι πολίτες. Για να κοιτάξουμε το αύριο της υγείας των πολιτών, θα πρέπει να τεθεί ως στόχος η πλήρης κάλυψη όλων, με την υποσημείωση της απόλυτης αδυναμίας προσφοράς του 100% των καινοτομιών που παρέχει η επιστήμη σήμερα… Διότι καμία οικονομία δεν μπορεί να αντέξει ένα τέτοιο κόστος. Μια τέτοια δαπάνη, άλλωστε, δεν είναι αναγκαία και αιτιολογημένη σε όλες τις περιπτώσεις.

Η Ελλάδα έχει ανάγκη συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) εδώ και δεκαετίες. Παρότι έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του μεγάλου διαθέσιμου αριθμού ιατρών με ειδικότητα, οι προσπάθειες του παρελθόντος αγνόησαν αυτόν τον πλούτο έως και το 2018 -και απέτυχαν. Όλα αυτά σε αντίθεση με τη νομοθέτηση του προσωπικού γιατρού το 2022, η οποία κάλυψε 4,8 εκατ. πολίτες και αποτελεί σήμερα την καλύτερη επίδοση στο θέμα αυτό.

Δυστυχώς, λόγω πολιτικής ατολμίας, πολλές προβλέψεις του νόμου δεν έχουν ενεργοποιηθεί, στερώντας επιλογές από τους ασθενείς, αλλά και από γιατρούς που θα ήθελαν να ενταχθούν στο σύστημα. Την ίδια ώρα, κακές πρακτικές όσων έχουν την ευθύνη εφαρμογής του νόμου δεν δημιούργησαν θετικό κλίμα στους γιατρούς, όπως αποδείχτηκε με την παρελκυστική άρνηση υπογραφής των συμβάσεων. Ένα νέο ξεκίνημα με ειλικρινή διάθεση και ενεργοποίηση των προβλέψεων του νόμου για την ΠΦΥ είναι απαραίτητο, ώστε να είναι διαθέσιμοι οι γιατροί για την εξωνοσοκομειακή φροντίδα όλων των ασθενών και να ενεργοποιηθεί η πρόσβαση στα νοσοκομεία μόνο για όσους πραγματικά τη χρειάζονται.

Το ίδιο αναγκαία είναι η κατάργηση του συστήματος υφαρπαγής (clawback) των αμοιβών των συμβεβλημένων ιατρών και εργαστηρίων, καθώς η διατήρησή του μετά το 2018 είναι ανεπίτρεπτη και διαβρώνει τη βιωσιμότητά τους, επηρεάζοντας αρνητικά και τον τρόπο άσκησης της ιατρικής. Για τον λόγο αυτό, ως κοινωνία μπορούμε να θεσπίσουμε συγκεκριμένο πόρο που θα προκύπτει από ειδικό τέλος στα βλαβερότερα για την υγεία μας καπνικά προϊόντα. Μόλις 10 λεπτά σε κάθε πακέτο τσιγάρων ή καπνού, θα απέδιδε 150 εκατ. ευρώ για την υγεία ετησίως.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, 40 χρόνια μετά την ίδρυσή του, χρειάζεται εκσυγχρονισμό. Σε μικρότερο βαθμό αφορά υποδομές, όπου υπάρχουν ελλείψεις νοσοκομείων, και περισσότερο αφορά τη λειτουργία του συστήματος. Οι διοικήσεις των νοσοκομείων μέχρι σήμερα είναι απόλυτα εξαρτημένες από την εκάστοτε κυβέρνηση που τις διορίζει. Λειτουργούν, μάλιστα, σε ένα ασφυκτικό πλαίσιο με άμεση επίδραση στη λειτουργία τους. Για παράδειγμα, δεν προκηρύσσονται θέσεις πριν από την αποχώρηση γιατρού, με αποτέλεσμα, λόγω και της γραφειοκρατίας, ο αντικαταστάτης να φτάνει συχνά πολλούς μήνες μετά την αποχώρηση του προηγούμενου.

Οι χαμηλοί μισθοί σε συνδυασμό με τις ελλείψεις προσωπικού και τα διοικητικά προβλήματα αποθαρρύνουν πολλούς γιατρούς από την επιδίωξη εργασίας στο ΕΣΥ, με αποτέλεσμα σήμερα στα νοσοκομεία να εργάζονται γιατροί μεγάλης και νεαρής ηλικίας, χωρίς να υπάρχουν οι απαραίτητες μεσαίες ηλικίες. Η καθυστερημένη αντιμετώπιση του προβλήματος προβλέπεται στα προσεχή χρόνια να αποδιοργανώσει πλήρως το σύστημα, καθώς θα επηρεαστεί τόσο η εκπαίδευση όσο και η καθημερινή λειτουργία. Οι ρυθμίσεις του Ν. 10/2022 για την εξωνοσοκομειακή απασχόληση των γιατρών του ΕΣΥ εφόσον εφαρμοστούν, θα επιδεινώσουν το πρόβλημα και για τον λόγο αυτό η νέα κυβέρνηση πρέπει να επιδιώξει την άμεση ανασύνταξη του ΕΣΥ με συναίνεση του συνόλου του πολιτικού κόσμου.

Επιπλέον, για τη χώρα μας αποτελεί σημαντική πρόκληση η κάλυψη των μικρών νησιωτικών περιοχών, όπου αφενός είναι αδύνατη η δημιουργία μεγάλων νοσοκομείων, αφετέρου οι διακομιδές ασθενών συχνά είναι πολύ δύσκολες. Εκεί οι υπάρχουσες μονάδες υγείας και όσες χρειάζεται να δημιουργηθούν, θα πρέπει να είναι πλήρως στελεχωμένες και εξοπλισμένες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση και στην εμπειρία και την κλινική δεινότητα των υπηρετούντων. Πρακτικά, χρειαζόμαστε μια ιδιαίτερη αντιμετώπιση γι’ αυτές τις περιοχές, με ό,τι νομοθετικά αυτό απαιτεί.

Η υγεία στη χώρα μας απαιτεί πλέον άμεσες λύσεις, οι οποίες με τη σειρά τους απαιτούν πολιτική βούληση και ευρεία συναίνεση. Στην κατεύθυνση αυτή, ο ΠΙΣ ως επίσημος σύμβουλος της πολιτείας, είναι σε θέση να συμβάλλει και το πράττει όταν υπάρχουν ευήκοα ώτα.

Δυστυχώς, όμως, αυτά δεν είναι δεδομένα και για τον λόγο αυτό στους 18.000 γιατρούς που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό προστίθενται καθημερινά χιλιάδες που δεν επιθυμούν να εργαστούν στην Ελλάδα έχοντας οποιαδήποτε σχέση με το Δημόσιο ή με τον ΕΟΠΥΥ. Κι αυτό καθιστά τον επιστημονικό πλούτο της χώρας ανεκμετάλλευτο λόγω ανεπαρκών πολιτικών.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dikaiologitika.gr/

2η Διαδικτυακή εκδήλωση από το ΚΕΤΕΚΝΥ
Την δεύτερη κατά σειρά διαδικτυακή ενημερωτική εκδήλωση με τίτλο : «Ανάπτυξη μηχανισμού ποιοτικού ελέγχου της ιατρικής κωδικοποίησης στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ). Αξιοποίηση της πλατφόρμας DRG: plat_FORM HOSPITAL’S FUTURE», διοργανώνει το ΚΕΤΕΚΝΥ, την Τρίτη 11 Ιουλίου στις 15.00. Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της πράξης «Εγκατάσταση και ενίσχυση μηχανισμών ελέγχου ιατρικής κωδικοποίησης του Ελληνικού Ινστιτούτου DRG (ΚΕΤΕΚΝΥ ΑΕ)» με Κωδικό ΟΠΣ 5174075, η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα 2014-2020», ΕΣΠΑ 2014-2020. Η εκδήλωση απευθύνεται, μεταξύ άλλων, σε στελέχη των: Υπουργείου Υγείας, Υγειονομικές Περιφέρειες (1η & 2η ΥΠΕ), Νοσοκομεία, ΕΟΠΠΥ. Κατά την διάρκεια της ημερίδας θα παρουσιαστούν οι δράσεις και οι στόχοι του έργου, οι εφαρμογές της πλατφόρμας DRG plat_FORM HOSPITAL’S FUTURE και τρόποι αξιοποίησης από τις Υγειονομικές Περιφέρειες στην Ελλάδα. Επίσης θα γίνει παρουσίαση της μεθοδολογίας υλοποίησης των ελέγχων στο πλαίσιο του υποέργου «Σύμβαση παρόχου Ελέγχου & Συμβουλευτικής στην ιατρική κωδικοποίηση» καθώς επίσης και η σημασία της υιοθέτησης διεθνών πρακτικών για την βελτίωση της ποιότητας της ιατρικής κωδικοποίησης. Τέλος θα γίνει αναφορά στο πλάνο εφαρμογής/επέκτασης των μηχανισμών ελέγχου σε όλες τις ΥΠΕ και στο μοντέλο βιωσιμότητας της πλατφόρμας που εξασφαλίζουν την λειτουργία, συντήρηση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του έργου.

Πηγη:HeALTHdAILY

«Με τουλάχιστον 2 συναντήσεις την εβδομάδα και με περισσότερα από 20 σκευάσματα ανά συνεδρίαση, καταφέραμε μέσα στο πρώτο εξάμηνο, να μηδενίσουμε τις εκκρεμότητες 20 μηνών» όπως σημειώνει η κ. Γκογκοζώτου στο The Doctor, υπογραμμίζοντας πως «Φτάνοντας πλέον τους 10 μήνες ενεργούς δράσης της νέας σύνθεσης της Επιτροπής, μετά από 68 συνεδριάσεις και 812 συναντήσεις, έχουμε διαπραγματευθεί σχεδόν 600 σκευάσματα και έχουμε ολοκληρώσει 20 κατηγορίες που μας παραπέμφθηκαν από τον Υπουργό. Έχουμε υπογράψει 275 νέες συμφωνίες, και το βασικό είναι ότι μέσα από αυτήν τη διαδικασία, εξοικονομήσαμε τουλάχιστον 500 εκατομμύρια ευρώ (δεν περιλαμβάνεται το νομοθετημένο rebate), από τα οποία τα 390 εκατομμύρια αφορούν στη μείωση του clawback του ΕΟΠΥΥ».

• Κυρία Γκογκοζώτου, πρόσφατα ταχθήκατε υπέρ της δημιουργίας ενός ειδικού λογαριασμού από τον οποίο το κράτος θα χειρίζεται ξεχωριστά τα φάρμακα για τις σπάνιες παθήσεις. Τι σημαίνει αυτό για την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες αλλά και για τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας;

Φάρμακα ορφανά αλλά και φάρμακα για σπάνια νοσήματα απαιτούν έναν ειδικό χειρισμό, για πολλούς λόγους. Ο πληθυσμός που αυτά έχουν δοκιμαστεί είναι μικρός, το κόστος ανάπτυξης (που αντικατοπτρίζεται και στην τιμή τους) είναι μεγάλο, ενώ η εμπορική βιωσιμότητα είναι πολλές φορές αμφίβολη. Η ύπαρξη ενός ειδικού και πολύ προσεκτικά σχεδιασμένου προϋπολογισμού θα επιτύχει την απαραίτητη ευελιξία στην αποζημίωση τους και την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών σε τέτοιες θεραπείες αλλά ταυτόχρονα θα συμβάλλει και στην παροχή κινήτρων στις εταιρείες να συνεχίσουν την επένδυση στην ανάπτυξή τους.

Είναι γεγονός ότι οι καινοτόμες θεραπείες είναι μία τεράστια πρόκληση για κάθε κράτος, το οποίο θέλει να εξασφαλίσει την πρόσβαση των ασθενών σε αυτές, αλλά διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.

Η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, μέσα από τις διαδικασίες της, στοχεύει στη μείωση της επίπτωσης από την εισαγωγή των νέων φαρμακευτικών προϊόντων στον προϋπολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης. Συνήθως, πρόκειται για ορφανά σκευάσματα που στοχεύουν σε σπάνιες νόσους με ανεκπλήρωτη την ιατρική ανάγκη, των οποίων όμως οι κλινικές μελέτες έχουν διεξαχθεί σε εξαιρετικά μικρό αριθμό ασθενών, με αμφίβολη αποτελεσματικότητα αλλά υψηλό κόστος βραχυπρόθεσμα. Αν όμως η υποσχόμενη θεραπευτική δράση επιτευχθεί, τότε η ποιότητα ζωής παρουσιάζει σημαντική βελτίωση ή ακόμα και ίαση, ενώ εξοικονομούνται πόροι για το σύστημα μακροπρόθεσμα. Η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, ήδη για αυτά τα φάρμακα, εφαρμόζει εξατομικευμένες συμφωνίες αποζημίωσής τους με επιμερισμό οφέλους/ρίσκου ώστε να διασφαλίζει ότι η ενδεδειγμένη θεραπεία θα χορηγηθεί στον ασθενή που τη χρειάζεται.

Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρώ ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας ξεχωριστός προϋπολογισμός για αυτές τις καινοτόμες θεραπείες, προσεκτικά σχεδιασμένος, ο οποίος θα διευκολύνει την άμεση πρόσβαση των ασθενών σε αυτές αλλά ταυτόχρονα θα εξασφαλίζει και το οικονομικό ενδιαφέρον της εταιρείας να φέρει την εκάστοτε πρωτοποριακή θεραπεία στη χώρα μας. Πρωταρχικός στόχος του κράτους ήταν, είναι και θα είναι ο ασθενής να λαμβάνει το κατάλληλο φάρμακο στην κατάλληλη ώρα αλλά και στην κατάλληλη τιμή.

• Ο «δυσεπίλυτος γρίφος» του clawback βρίσκεται στο προσκήνιο για μεγάλο διάστημα, με τον φαρμακευτικό κλάδο να διαμαρτύρεται για τα υπέρογκα ποσά που καλείται να καταβάλει. Σε συνάντηση σας με εκπροσώπους του κλάδου υπήρξε εποικοδομητικός διάλογος; Πρακτικά, τι αλλάζει προσεχώς;

Η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης είναι ανοιχτή σε συναντήσεις με τους συνδέσμους του κλάδου της φαρμακευτικής αγοράς, καθώς μέσα από έναν εποικοδομητικό διάλογο που καλλιεργεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης, θα μπορέσει να επιτευχθεί η σταθεροποίηση ή ακόμα και η μείωση της δαπάνης, εξασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα του συστήματος, ενώ την ίδια στιγμή θα αφήσει χώρο στο φαρμακευτικό κλάδο να καινοτομήσει.

Το τελευταίο διάστημα, κατά το οποίο η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης εντατικοποίησε τον ρυθμό των διαπραγματεύσεων, ενώ ταυτόχρονα φαίνεται να ενισχύονται και οι διαγωνιστικές διαδικασίες για τα νοσοκομεία, διαμορφώνεται ένα πιο προβλέψιμο περιβάλλον για τη φαρμακευτική δαπάνη. Παράλληλα, υπάρχει πλέον η εισαγωγή της συνυπευθυνότητας για το κράτος για το clawback. Είναι λοιπόν επιτακτική ανάγκη να εξορθολογιστεί η συνταγογραφική πρακτική μέσω κανόνων ορθής κλινικής πρακτικής αλλά και συνεχούς ελέγχου ώστε να αποφεύγεται η χορήγηση θεραπειών αυξημένου κόστους χωρίς όμως τεκμηριωμένο κλινικό όφελος.

Eίναι επίσης πολύ σημαντικό μέσω των διαδικασιών της διαπραγμάτευσης να αυξηθεί η χρήση συμφωνιών ρίσκου/όφελους καθώς και εξελιγμένων τρόπων εισαγωγής φαρμάκων στη θεραπευτική φαρέτρα, ώστε κάθε ασθενής να λαμβάνει το φάρμακο που χρειάζεται, να συλλέγονται τα δεδομένα καθημερινής κλινικής πρακτικής που να αναλύουν την επίπτωση της χρήσης του, τόσο σε αποτελεσματικότητα όσο και σε ασφάλεια, αλλά και το κράτος να αποζημιώνει το πραγματικό θεραπευτικό όφελος με σταθερό διαφανή και μετρήσιμο τρόπο. Είναι ο μόνος τρόπος να δημιουργηθεί ένα σταθερό, διαφανές, ανθεκτικό και βιώσιμο περιβάλλον για τη φαρμακευτική περίθαλψη στην χώρα.

• Η επιβολή δυσθεώρητου clawback στα φάρμακα είχε σαν αποτέλεσμα την καθυστέρηση εισαγωγής νέων σκευασμάτων στην χώρα μας κατά 35%, σύμφωνα με έρευνα της EFPIA. Ποιες οι προτάσεις της Επιτροπής για την αναβάθμιση της αποδοτικότητας της φαρμακευτικής δαπάνης, προς όφελος των ασθενών;

Η Ελλάδα, σύμφωνα με την πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη της EFPIA (Απρίλιος 2023), έχει υψηλότερο αριθμό διαθέσιμων φαρμακευτικών σκευασμάτων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως είναι το Βέλγιο, η Νορβηγία ή η Πορτογαλία. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι υπάρχει και η δυνατότητα πρόσβασης σε φάρμακα που δεν έχουν ενταχθεί ή είναι σε φάση ένταξης στον Κατάλογο Αποζημιούμενων Φαρμάκων (ΚΑΦ) μέσω των προγραμμάτων Πρώιμης Πρόσβασης και του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ).

Επίσης, η χώρα δείχνει έμπρακτα ότι θέτει σε προτεραιότητα τις διαδικασίες για τα ορφανά σκευάσματα, έχοντας θεσπίσει την εξαίρεσή τους από το εξωτερικό κριτήριο αξιολόγησης 5-11 κατά την κατάθεση τους στην Επιτροπή Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης (ΕΑΑΦΑΧ).

• Τον Ιούλιο του 2022 αναλάβατε και επίσημα τον ρόλο της προέδρου στην Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων. Ποιο είναι το έργο που παρήγαγε η Επιτροπή όλο αυτό το διάστημα και τι κατάφερε να πετύχει προς όφελος των ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ;

Η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης βρίσκεται πλέον στην 3η θητεία της. Η πρώτη ξεκίνησε τον Μάιο του 2018, η δεύτερη τον Δεκέμβριο του 2019, στην οποία ήμουν μέλος και της οποίας η σύνθεση τροποποιήθηκε τον Ιούλιο του 2022, και πλέον διανύει η Επιτροπή διανύει την τρίτη θητεία της, η οποία ανανεώθηκε τον Δεκέμβριο του 2022.

Η πρώτη σύνθεση είχε να αντιμετωπίσει αρκετές δυσκολίες, καθώς για τις διαδικασίες δεν είχε οριστικοποιηθεί ακόμα το κανονιστικό πλαίσιο, και αυτό αφορούσε και στην ΕΑΑΦΑΧ, η οποία είναι αυτή που κυρίως παραπέμπει στην Επιτροπή Διαπραγμάτευσης αιτήματα εταιρειών για ένταξη στον ΚΑΦ των φαρμακευτικών τους σκευασμάτων. Στη συνέχεια, από τον Δεκέμβριο του 2019, η δεύτερη σύνθεση της Επιτροπής ανέλαβε έναν τεράστιο όγκο παραπομπών και από την ΕΑΑΦΑΧ και από τον Υπουργό Υγείας, και τον οποίο σε ένα σημαντικό βαθμό κατάφερε να τον βάλει σε μία τάξη.

Από τον Ιούλιο του 2022 και μετά, η αλήθεια είναι ότι η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης ανέβασε εντατικά τους ρυθμούς της.

Τον Αύγουστο του 2022, οργανώσαμε τις εκκρεμότητές μας, σχεδιάσαμε ένα πολύ απαιτητικό πρόγραμμα συναντήσεων και ήδη από τα τέλη Αυγούστου, με τουλάχιστον 2 συναντήσεις την εβδομάδα, και με περισσότερα από 20 σκευάσματα ανά συνεδρίαση, καταφέραμε μέσα στο πρώτο εξάμηνο, να μηδενίσουμε τις εκκρεμότητες 20 μηνών. Φτάνοντας πλέον τους 10 μήνες ενεργούς δράσης της νέας σύνθεσης της Επιτροπής, μετά από 68 συνεδριάσεις και 812 συναντήσεις, έχουμε διαπραγματευθεί σχεδόν 600 σκευάσματα και έχουμε ολοκληρώσει 20 κατηγορίες που μας παραπέμφθηκαν από τον Υπουργό. Έχουμε υπογράψει 275 νέες συμφωνίες, και το βασικό είναι ότι μέσα από αυτήν τη διαδικασία, εξοικονομήσαμε τουλάχιστον 500 εκατομμύρια ευρώ (δεν περιλαμβάνεται το νομοθετημένο rebate), από τα οποία τα 390 εκατομμύρια αφορούν στη μείωση του clawback του ΕΟΠΥΥ.

Αισθάνομαι τυχερή, ως Πρόεδρος πια αυτής της Επιτροπής, γιατί σε αυτόν τον ασφυκτικό προγραμματισμό και τις εξαντλητικές συνεδριάσεις, είχα την απόλυτη σύμπνοια και συμμετοχή των υπολοίπων μελών, και όλοι μαζί ως ομάδα, ανεβάσαμε υψηλά τον πήχη και ξεπεράσαμε τον στόχο που είχαμε θέσει όλοι μαζί τον Ιούλιο. Πλέον, ακολουθούμε τους ρυθμούς της ΕΑΑΦΑΧ, και καλούμε σε διαπραγμάτευση άμεσα όποιο από τα φάρμακα μας παραπέμπει για ένταξη στον ΚΑΦ, ενώ οι Υπουργικές Εντολές για διαπραγμάτευση κάποιας κατηγορίας εξετάζονται κατά προτεραιότητα.

• Υπάρχουν ζητήματα σωστής αξιολόγησης και αναγνώρισης της καινοτομίας από την Επιτροπή; H βελτίωση της χρηματοδότησης από την Πολιτεία κατά πόσο θα ωφελούσε τους ασθενείς και στο σύστημα υγείας γενικότερα;

Το νομικό πλαίσιο της αξιολόγησης όπως περιγράφεται στην νομοθεσία για την αξιολόγηση της καινοτομίας εστιάζει σε 3 τομείς: α) στο κλινικό όφελος, όπως αυτό αποτιμάται λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα και το φορτίο της νόσου, την επίδραση πάνω στους δείκτες θνητότητας και νοσηρότητας, καθώς και τα δεδομένα ασφάλειας και ανεκτικότητας, β) στη σύγκριση με τις ήδη διαθέσιμες αποζημιούμενες θεραπείες φαρμάκων και γ) στο βαθμό αξιοπιστίας των δεδομένων των κλινικών μελετών. Συνεπώς ένα προϊόν κρίνεται εάν έχει επιπρόσθετο κλινικό όφελος σε σύγκριση με τις υπάρχουσες θεραπείες με βάση την επιπρόσθετη θεραπευτική αξία και τη βεβαιότητα που σχετίζεται με αυτή.

Αφού εξετάσει όλα τα παραπάνω και σε συνδυασμό με την εισήγηση της ΕΑΑΦΑΧ, η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης θα πρέπει να καταλήξει στην απόφασή της, έχοντας εκτιμήσει την επίπτωση στον προϋπολογισμό της αποζημίωσης των φαρμάκων Η βελτίωση της χρηματοδότησης κρίνεται ως σημαντική όταν αυτή στηρίζεται σε ενίσχυση της κάλυψης ακάλυπτων ιατρικών αναγκών.

• Αναμφισβήτητα, η απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών είναι πρωταρχικός στόχος του υπουργείου Υγείας και ευρύτερα του ελληνικού κράτους, καθώς κανένας ασθενής δεν πρέπει να μένει χωρίς τη θεραπεία που χρειάζεται. Ποιες βελτιώσεις – αλλαγές θα ζητήσετε από τη νέα ηγεσία;

Η πρόσβαση των ασθενών σε όποιο φάρμακο απαιτείται για τη θεραπεία τους αποτελεί τμήμα ενός τρίπτυχου της φαρμακευτικής πολιτικής που παράλληλα περιλαμβάνει τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων αυτών σε προσιτές τιμές ώστε να παραμένει βιώσιμο το σύστημα υγείας. Φυσικά, οι διαπραγματεύσεις είναι απόλυτα συνυφασμένες με τη διασφάλιση της καλύτερης δυνατής τιμής αποζημίωσης της θεραπείας από το κράτος και θα πρέπει να συνεχισθούν εντατικά.

Η αλήθεια είναι ότι η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης χρειάζεται ενίσχυση της στελέχωσής της με επιστημονικούς γραμματείς που θα διευκολύνουν το έργο της. Όμως, το κλειδί για την καλύτερη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων είναι η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων που σχετίζονται με τη φαρμακευτική περίθαλψη, η προβλεψιμότητα και η συνυπευθυνότητα όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Τα μητρώα ασθενών, ο ηλεκτρονικός φάκελος ασθενή και η παρακολούθηση των διαφόρων δεικτών είναι τα αναγκαία ψηφιακά εργαλεία που πρέπει να αποκτήσει το κράτος. Η εφαρμογή φίλτρων βάσει θεραπευτικών πρωτοκόλλων και ο έλεγχος της συνταγογράφησης είναι σημαντικό να υλοποιηθούν άμεσα, καθώς η ορθολογική χρήση των φαρμάκων είναι επιτακτική ανάγκη.

• Όσον αφορά την αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που μεταξύ άλλων καθορίζει ένα νέο πλαίσιο και νέους κανόνες στην αγορά των καινοτόμων φαρμάκων, ποια η θέση σας;

Η επικείμενη αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσία αναμένεται να επηρεάσει το μέλλον της Ευρώπης για τα επόμενα χρόνια. Θα πρέπει λοιπόν να εξεταστεί υπό το πρίσμα του μέλλοντος και του πως επιθυμούμε να διαμορφωθεί η ευρωπαϊκή αγορά από ανταγωνιστικής πλευράς στον παγκόσμιο χάρτη, καθώς και ισότιμης και απρόσκοπτης πρόσβασης όλων των ευρωπαίων πολιτών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες.

Κάποια από τα βασικά στοιχεία της πρότασης είναι να υιοθετηθούν νέα κίνητρα τα οποία θα ενθαρρύνουν τις εταιρείες να διαθέτουν τα φάρμακά τους σε ασθενείς σε όλες τις χώρες της ΕΕ και να αναπτύσσουν προϊόντα για την αντιμετώπιση μη καλυπτόμενων ιατρικών αναγκών.

Προτεραιότητα παραμένει η ανάπτυξη φαρμάκων σε πληθυσμούς όπως ο παιδιατρικός, στους οποίους η ανάπτυξη φαρμάκων είναι πιο σύνθετη αλλά και για σπάνια νοσήματα στα οποία η εύρεση πληθυσμού για συμμετοχή σε κλινικές μελέτες είναι επίσης δυσχερής. Ζητούμενο παραμένει η απλούστευση των διαδικασιών χορήγησης άδειας κυκλοφορίας και κίνητρα για την παραγωγή συγκριτικών κλινικών δεδομένων, ώστε η ΕΕ να παραμείνει κόμβος καινοτομίας και να παραμείνει στην ερευνητική αιχμή. Η επιστημονική αξιολόγηση και η έγκριση των φαρμάκων θα επιταχυνθούν και η κανονιστική επιβάρυνση θα μειωθεί μέσω της απλούστευσης των διαδικασιών σε κεντρικό επίπεδο. Κρίσιμο παραμένει να αντιμετωπισθούν μέσω αυτών των αλλαγών οι ελλείψεις φαρμάκων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων των ευρωπαίων πολιτών σε όλες τις διαθέσιμες θεραπείες.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Το τεστ, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, που έχει πάρει άδεια στις ΗΠΑ, βασίστηκε σε πολυετή έρευνα του Έλληνα καθηγητή, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 46 ετών.

Φίλοι, συγγενείς, συνάδελφοι, συνεργάτες και συνοδοιπόροι του καθηγητή Κλινικής και Μοριακής Επιδημιολογίας στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ευάγγελου Ευαγγέλου, είπαν το τελευταίο «αντίο» το Σάββατο σε έναν από τα πιο φωτισμένα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας. Ο καθηγητής, που έφυγε πρόωρα από τη ζωή την περασμένη Πέμπτη, σε ηλικία μόλις 46 ετών, νικημένος από τον καρκίνο, αφήνει πίσω του ως πολύτιμη παρακαταθήκη τα αποτελέσματα πολυετούς έρευνας αιχμής, κυρίως στο πεδίο της Ιατρικής Ακριβείας, που έχει δημοσιευθεί στα μεγαλύτερα διεθνή περιοδικά, όπως τα Nature, Nature Genetics, Nature Medicine, JAMA, Lancet.

Καινοτόμο σε παγκόσμιο επίπεδο τεστ, με τη χρήση και της τεχνητής νοημοσύνης, που προβλέπει με μεγάλα ποσοστά ακρίβειας τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και έχει πάρει ήδη πατέντα για χρήση στις ΗΠΑ, βασίζεται σε δική του πολυετή έρευνα. Ο ίδιος πριν από μόλις ένα μήνα κοινοποίησε με περηφάνεια τα επιτυχή αποτελέσματα της πρώτης πιλοτικής μελέτηςπου έγινε σε 150 ασθενείς στις ΗΠΑ. Ήταν και η τελευταία ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, πριν το timelineτου κατακλυστεί από συλλυπητήρια μηνύματα προς τους οικείους του.

Open DNA

Η Open DNA είναι μια startupεταιρεία λύσεων τεχνητής νοημοσύνης και ιατρικής ακριβείας, με έδρες στη Χάιφα του Ισραήλ και στο Μέριλαντ των ΗΠΑ. Η πλατφόρμα που έχει αναπτύξει η εταιρεία, με βάση τις έρευνες του αείμνηστου καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και συνιδρυτή της startup, Ευάγγελου Ευαγγέλου, χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την ανάλυση γενετικών και κλινικών δεδομένων, με στόχο την πρόβλεψη και τη θεραπεία σύνθετων πολυγονιδιακών ασθενειών.

Η πλατφόρμα, που είναι εμπορικά διαθέσιμη στις ΗΠΑ, βασίζεται σε έναν αλγόριθμο βαθιάς μάθησης που εκπαιδεύτηκε σε ένα μεγάλο σύνολο δεδομένων γενετικών και κλινικών δεδομένων. Ο αλγόριθμος είναι σε θέση να επεξεργαστεί ως και εκατομμύρια συνδυασμούς θέσεων στην αλληλουχία DNA και να εντοπίσει μοτίβα στα δεδομένα που σχετίζονται με τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Αυτές οι πληροφορίες χρησιμοποιούνται στη συνέχεια για τη δημιουργία μιας εξατομικευμένης βαθμολογίας κινδύνου για κάθε ασθενή.

Στις αρχές Ιουνίου ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της πρώτης μελέτης, που διεξήχθη σε τρεις κλινικές του Μέριλαντ και του Νιου Τζέρσεϊ, σε 150 ασθενείς με διάφορους παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας, του φύλου, της φυλής, της εθνικότητας, του οικογενειακού ιστορικού και των παραγόντων του τρόπου ζωής.

Οι συγγραφείς της μελέτης δήλωσαν πως η ακρίβεια και ο αντίκτυπος της πλατφόρμας έχουν τη δυνατότητα να φέρουν επανάσταση στον τρόπο διάγνωσης και θεραπείας της καρδιαγγειακής νόσου, καθώς «μπορεί να βοηθήσει τους κλινικούς ιατρούς να εντοπίσουν ασθενείς που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο και να τους παρέχουν τη φροντίδα που χρειάζονται για να αποτρέψουν ή να καθυστερήσουν την εμφάνιση της νόσου».

Ο νούμερο 1 δολοφόνος στον πλανήτη

Κάθε χρόνο, σχεδόν 20 εκατομμύρια ζωές χάνονται από καρδιαγγειακά νοσήματα. Το μεταβολικό σύνδρομο που οδηγεί σε καρδιακές προσβολές – διαβήτης, υψηλή αρτηριακή πίεση, παχυσαρκία και υπερβολική χοληστερόλη – είναι ο νούμερο 1 δολοφόνος στον πλανήτη.

Σε αντίθεση με άλλες ασθένειες, οι οποίες επιβαρύνουν το σώμα με την πάροδο του χρόνου και δίνουν προειδοποιητικά σήματα, οι καρδιακές προσβολές μπορούν να σκοτώσουν χωρίς να εμφανίσουν συμπτώματα. Τα καλά νέα είναι ότι πολλές καρδιακές προσβολές μπορούν να προληφθούν εάν οι αιτίες τους αντιμετωπιστούν με αλλαγές στον τρόπο ζωής ή/και φαρμακευτική αγωγή. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι συχνά οι ασθένειες και τα συμπτώματα δεν ανιχνεύονται εγκαίρως ή δεν λαμβάνουν ποιοτική θεραπεία για την πρόληψη των παραγόντων κινδύνου. Έτσι, υπάρχει  πραγματική και σαφής ανάγκη για μια τεχνολογία που μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα αυτούς τους παράγοντες κινδύνου.

Συνδυάζοντας κλινικά δεδομένα με γενετικά δεδομένα, οι καρδιακές προσβολές μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια έως και 85%, ενώ θεραπεία των ασθενών υψηλού κινδύνου μπορεί να αποτρέψει πολλές καρδιακές προσβολές.

Η τεχνολογία

Δεδομένου ότι τοκαρδιομεταβολικόσύνδορμο, όπως και οι περισσότερες άλλες χρόνιες ασθένειες, επηρεάζεται από μια γενετική προδιάθεση που βασίζεται στις σωρευτικές επιπτώσεις εκατομμυρίων αλλαγών στο DNA, απαιτείται ειδική τεχνολογία και έρευνα για τη δημιουργία προβλέψεων που σχετίζονται με αυτό. Η βασισμένη σε cloud εφαρμογές πλατφόρμα του Open DNA, μπορεί να αναλύσει εκατομμύρια σημεία γενετικών δεδομένων και να δημιουργήσει πολυγονιδιακές βαθμολογίες που βοηθούν στην ανάλυση της ατομικής γενετικής αρχιτεκτονικής σύνθετων πολυγονιδιακών ασθενειών μαζί με οποιοδήποτε είδος σχετικών κλινικών δεδομένων.

Βασισμένη στην εκτεταμένη εμπειρία και έρευνα του Δρ. Ευάγγελου Ευαγγέλου, που έχει δημοσιεύσει πάνω από 20 εργασίες στο Nature Genetics και έχει περισσότερες από 15.000 αναφορές, η πλατφόρμα χρησιμοποιεί τους πιο προηγμένους γενετικούς αλγορίθμους και την μηχανική μάθηση, για να παράσχει εξατομικευμένες κλινικές πληροφορίες. Πρόβλεψη κινδύνου, προσωπικές συστάσεις για βέλτιστη φαρμακευτική αντιμετώπιση σακχαρώδη διαβήτη ή υπέρτασης για κάθε ασθενή χωριστά και άλλες πληροφορίες γίνονται προσβάσιμες σε οποιονδήποτε κλινικό γιατρό, χωρίς να χρειάζεται ειδικές γνώσεις στην πληροφορική.

Έπειτα από το καρδιομεταβολικό σύνδρομο, οι συγκεκριμένες τεχνολογίες πρόκειται να εφαρμοστούν στο μέλλον και σε άλλες σύνθετες καταστάσεις πολυγονιδιακών ασθενειών, όπως ο καρκίνος, η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, αυτοάνοσα, νευρολογικά και μυοσκελετικά νοσήματα.

Η έρευνα αιχμής του Ε.Ευαγγέλου

Η έρευνα του αδικοχαμένου καθηγητή εστιάστηκε στην επιδημιολογία διάφορων πολυσύνθετων νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένων της οστεοαρθρίτιδας, οστεοπόρωσης και καρδιαγγειακών νοσημάτων αναζητώντας το ρόλο γενετικών και μη γενετικών παραγόντων στην ανακάλυψη νέων βιολογικών μονοπατιών. Το συνολικό του έργο αφήνει πολύτιμη παρακαταθήκη στο πεδίο της Ιατρικής Ακριβείας.

Μεταξύ άλλων, είχε την ευθύνη της μεγαλύτερης μελέτης γενετικής συσχέτισης των χαρακτηριστικών της αρτηριακής πίεσης (συστολική, διαστολική και παλμική πίεση) μέχρι σήμερα σε πάνω από 1 εκατομμύριο ανθρώπους ευρωπαϊκής καταγωγής.

Όπως αναφέρεται στη δημοσίευση του 2018 στο Nature Genetics, εντοπίστηκαν 535 νέοι τόποι που όχι μόνο προσφέρουν νέες βιολογικές γνώσεις για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, αλλά και υπογραμμίζουν την κοινή γενετική αρχιτεκτονική μεταξύ της αρτηριακής πίεσης και της έκθεσης στον τρόπο ζωής. «Τα ευρήματά μας εντοπίζουν νέες βιολογικές οδούς για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης με δυνατότητες βελτίωσης της πρόληψης καρδιαγγειακών παθήσεων στο μέλλον», ανέφερε στα συμπεράσματα της μελέτης.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οι υψηλής παθογονικότητας ιοί της γρίπης των πτηνών, όπως ο υπότυπος H7N9 του ιού της γρίπης Α, ο οποίος εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2013, αποτελούν λανθάνοντα κίνδυνο ως εκλυτικό παράγοντα μελλοντικών πανδημιών γρίπης και για τον άνθρωπο.

Μια ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου Paul Ehrlich (PEI) και του Πανεπιστημίου Philipps του Μάρμπουργκ αξιολόγησε τη δυνατότητα αντιμετώπισης αυτού του κινδύνου με ένα εμβόλιο φορέα – προφανώς με αρχική μερική επιτυχία.

Μοιάζει με ιό ιλαράς, είναι ιός ιλαράς, αλλά περιέχει επίσης τις γενετικές πληροφορίες για δύο τυπικές επιφανειακές πρωτεΐνες της γρίπης: Αιμοσυγκολλητίνη και νευραμινιδάση.

Προκειμένου να προετοιμαστούν για μια πιθανή πανδημία που θα προκληθεί από επικίνδυνους ιούς γρίπης, συμπεριλαμβανομένου για παράδειγμα του υποτύπου H7N9 του ιού της γρίπης Α, οι ερευνητές του Ινστιτούτου Paul Ehrlich (PEI) και του Πανεπιστημίου Philipps του Μάρμπουργκ εργάζονται από κοινού πάνω σε υποψήφια εμβόλια τα οποία αναπτύσσουν με τη βοήθεια της τεχνολογίας της πλατφόρμας εμβολίων “ανασυνδυασμένοι ιοί ιλαράς”.

Σε αυτούς μπορούν να ενσωματωθούν αντιγόνα ξένων παθογόνων μικροοργανισμών. Πρόκειται επομένως για κλασικά εμβόλια-φορείς, τα οποία όμως δεν βασίζονται σε τροποποιημένους αδενοϊούς, όπως στην περίπτωση των γνωστών εμβολίων-φορέων CoViD-19, αλλά σε ιούς ιλαράς.

Σε μια εργασία που δημοσιεύθηκε τώρα στο περιοδικό “NPJ Vaccines”, οι ερευνητές με επικεφαλής τη δρα Σίντι Χέρνερ από το PEI περιγράφουν την παραγωγή ανασυνδυασμένων ιών ιλαράς (MeV) που κωδικοποιούν τα κύρια αντιγόνα ενός ιού γρίπης, την αιμοσυγκολλητίνη (Η7) και τη νευραμινιδάση (Ν9).

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το στέλεχος εμβολίου ιλαράς “Moraten” (MVvac2), το οποίο προήλθε από το πρώτο εγκεκριμένο εμβόλιο ιλαράς LA “Edmonston B” με περαιτέρω εξασθένηση σε κύτταρα εμβρύου από κοτόπουλο σε χαμηλή θερμοκρασία.

Μέσω της αντίστροφης γενετικής αναπτύχθηκαν διάφορες κασέτες γονιδίων του ιού MeV για ανασυνδυασμένες παραλλαγές MeV, στις οποίες μπορούν να ενσωματωθούν πρόσθετα γονιδιακά τμήματα έως και έξι χιλιοβασών. Ένα ευρύ φάσμα ιικών αντιγόνων έχει ήδη κλωνοποιηθεί σε αυτές τις κασέτες για να δημιουργηθούν ενδιαφέροντα υποψήφια εμβόλια, συμπεριλαμβανομένων υποψηφίων εμβολίων κατά του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV), του HIV, του ιού chikungunya (CHIKV), του κοροναϊού του MERS-CoV, του ιού Zika (ZIKV) και πρόσφατα του SARS-CoV-2.

Για να αναπτύξουν ένα εμβόλιο H7N9, οι ερευνητές εισήγαγαν πρώτα το γονίδιο της νευραμινιδάσης (N9) και το πλήρες γονίδιο της αιμοσυγκολλητίνης (H7) του απομονωμένου ιού A/Shanghai/2/2013 (H7N9) ξεχωριστά στην κασέτα γονιδίων του ιού MeV.

Με τον τρόπο αυτό παρήγαγαν δύο διαφορετικά εμβόλια. Οι ανασυνδυασμένοι ιοί που προέκυψαν, πολλαπλασιάστηκαν με αποτελεσματικότητα συγκρίσιμη με εκείνη του εμβολίου της ιλαράς. Επιπλέον, εξέφραζαν ισχυρά τις πρωτεΐνες H7 και N9 και ήταν γενετικά σταθεροί για δέκα περάσματα.

Όταν τα ποντίκια ανοσοποιήθηκαν με τους ιούς του εμβολίου, αυτό προκάλεσε την παραγωγή αντισωμάτων κατά των Η7 και Ν9. Στην περίπτωση του εμβολίου MVvac2-H7(P) (φορέας MVvac που κωδικοποιεί την αιμοσυγκολλητίνη), προκλήθηκε η παραγωγή τόσο αντισωμάτων που αναστέλλουν την αιμοσυγκολλητίνη όσο και εξουδετερωτικών αντισωμάτων.

Το υποψήφιο εμβόλιο MVvac2-N9(P) (φορέας MVvac που κωδικοποιεί τη νευραμινιδάση) προκάλεσε το σχηματισμό αντισωμάτων που αναστέλλουν τη νευραμινιδάση.

Τόσο τα εμβολιασμένα με MVvac2-H7(P) όσο και τα εμβολιασμένα με MVvac2-N9(P) ποντίκια προστατεύθηκαν από τη θανατηφόρα λοίμωξη από τον H7N9.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/