Συντάκτης: grammateia

Καθώς οι άνθρωποι στην Ευρώπη προετοιμάζονται για διακοπές, εκδηλώσεις σε εξωτερικούς χώρους και κοινωνικές συγκεντρώσεις, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) τους ενθαρρύνει  να λάβουν μερικές απλές προφυλάξεις για να παραμείνουν υγιείς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Το καλοκαίρι προσφέρει ευκαιρίες για ταξίδια, για να περνάμε περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους και να έρθουμε σε επαφή με την οικογένεια και τους φίλους μας. Ωστόσο, ο κίνδυνος μολυσματικών ασθενειών μπορεί επίσης να αυξηθεί κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες, τις αλλαγές στις περιβαλλοντικές συνθήκες και τα ταξίδια- όλα αυτά αυξάνοντας την έκθεση.

Ενώ οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι ποικίλλουν σε ολόκληρη την Ευρώπη, πολλοί μπορούν να μειωθούν μέσω απλών προληπτικών μέτρων.

Ασθένειες που μεταδίδονται από κουνούπια: ένα μεταβαλλόμενο τοπίο

Οι ασθένειες που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός τσικουνγκούνια και η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου, αποτελούν αυξανόμενη ανησυχία για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Ενώ ο δάγκειος πυρετός και ο ιός τσικουνγκούνια εξακολουθούν να συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τα διεθνή ταξίδια, η τοπική μετάδοση εμφανίζεται συχνότερα σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης όπου τα κουνούπια που μεταδίδουν αυτούς τους ιούς είναι πλέον παρόντα. Για παράδειγμα, ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει ήδη εντοπιστεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Οι ταξιδιώτες θα πρέπει να ελέγχουν τις οδηγίες   υγείας πριν από την αναχώρηση και να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη των τσιμπημάτων κουνουπιών. Οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές όπου υπάρχουν αυτά τα κουνούπια μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου, εμποδίζοντας την αναπαραγωγή των κουνουπιών μέσα και γύρω από τα σπίτια και τους κήπους τους.

Τσιμπούρια και υπαίθριες δραστηριότητες

Το να περνάς χρόνο σε εξωτερικούς χώρους το καλοκαίρι είναι διασκεδαστικό, αλλά μπορεί επίσης να αυξήσει την έκθεση σε τσιμπούρια. Τα τσιμπούρια, τα οποία βρίσκονται σε πολλά μέρη της Ευρώπης, μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο του Lyme και την εγκεφαλίτιδα που μεταδίδεται από τσιμπούρια (TBE).

Απλά μέτρα, όπως η χρήση εντομοαπωθητικών, προστατευτικών ενδυμάτων και ο έλεγχος του εαυτού σας, των παιδιών σας και των κατοικίδιων ζώων σας για τσιμπούρια μετά από δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου μόλυνσης. Σε ορισμένες περιοχές διατίθεται επίσης εμβολιασμός κατά της εγκεφαλίτιδας που μεταδίδεται από τσιμπούρια.

Σεξουαλική υγεία

Νέα δεδομένα από το ECDC δείχνουν ότι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ σε όλη την Ευρώπη.

Η χρήση προφυλακτικών, η συζήτηση για τη σεξουαλική υγεία με τους συντρόφους και η εξέταση μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις ή πιθανή έκθεση είναι μερικοί από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να προστατεύσετε τον εαυτό σας και τους άλλους.

Πολλές λοιμώξεις δεν προκαλούν συμπτώματα, πράγμα που σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να τις μεταδώσουν άθελά τους σε σεξουαλικούς συντρόφους. Αυτές οι «σιωπηλές» λοιμώξεις μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε επιπλοκές και να επηρεάσουν τη σεξουαλική υγεία.

Ασφάλεια τροφίμων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού

Τα ταξίδια, τα πικνίκ, τα μπάρμπεκιου και τα φεστιβάλ μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο τροφιμογενών ασθενειών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ζέστης. Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα μολυσμένα τρόφιμα μπορεί να έχουν φυσιολογική εμφάνιση, γεύση και μυρωδιά.

Βασικές προφυλάξεις για την ασφάλεια των τροφίμων, όπως το πλύσιμο των χεριών, το καλό μαγείρεμα των τροφίμων, το πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, η διατήρηση των ωμών και των μαγειρεμένων τροφίμων χωριστά και η ασφαλής αποθήκευση των τροφίμων, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης.

Μια εποχιακή υπενθύμιση σχετικά με το βακτήριο Vibrio

Οι θερμότερες καλοκαιρινές θερμοκρασίες μπορούν επίσης να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για τα βακτήρια Vibrio στα παράκτια ύδατα. Αν και οι μολύνσεις παραμένουν σχετικά σπάνιες στην Ευρώπη, μπορούν να εμφανιστούν ως αποτέλεσμα της έκθεσης ανοιχτών πληγών σε θαλασσινό νερό ή της κατανάλωσης ωμών ή μη καλά μαγειρεμένων οστρακοειδών.

Η αποφυγή της έκθεσης ανοιχτών πληγών στο θαλασσινό νερό και η διασφάλιση ότι τα θαλασσινά είναι καλά μαγειρεμένα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου.

Για να βοηθήσει στον προγραμματισμό ενός ταξιδιού σε παράκτια μέρη, το ECDC κυκλοφόρησε ένα ενημερωμένο Viewer που προβλέπει πού οι περιβαλλοντικές συνθήκες είναι ευνοϊκές για την ανάπτυξη βακτηρίων Vibrio σε θαλάσσια περιβάλλοντα.

Ο εμβολιασμός είναι ένα σημαντικό μέρος της προετοιμασίας για το ταξίδι

Πριν από το ταξίδι, είναι σημαντικό να ελέγξετε εάν τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά έχουν κάνει τους τακτικούς εμβολιασμούς και να συμβουλευτείτε τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με τυχόν πρόσθετα εμβόλια που ενδέχεται να συνιστώνται.

Ορισμένα εμβόλια απαιτούν πολλαπλές δόσεις ή ένα ορισμένο χρονικό διάστημα πριν παράσχουν προστασία, επομένως ο εκ των προτέρων σχεδιασμός είναι ζωτικής σημασίας.

Απλά βήματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά

Οι περισσότεροι κίνδυνοι για την υγεία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού μπορούν να μειωθούν μέσω πρακτικών προληπτικών μέτρων. Είτε ταξιδεύετε στο εξωτερικό, είτε περνάτε χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, είτε παρακολουθείτε εκδηλώσεις είτε απολαμβάνετε τοπικές δραστηριότητες, μείνετε ενημερωμένοι και λάβετε απλές προφυλάξεις, ώστε να μπορείτε να απολαύσετε το καλοκαίρι με ασφάλεια.

Πηγές:
ECDC

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η συντακτική ομάδα του κορυφαίου επιστημονικού περιοδικού “Nature” απέσυρε μία αμφιλεγόμενη μελέτη, στην οποία ερευνητές από την Κίνα υποστήριζαν ότι η ανοσοχημειοθεραπεία για τον καρκίνο είναι πιο αποτελεσματική όταν χορηγείται τις πρωινές ώρες.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 στο “Nature Medicine”, ήταν μια κλινική δοκιμή Φάσης ΙΙΙ, με επικεφαλής τον Δρ. Ζε Χουάνγκ από το Central South University της Τσανγκσά.

Απέδιδαν το αποτέλεσμα αυτό στον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή στις καθημερινές βιολογικές διακυμάνσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ωστόσο, τα εντυπωσιακά αποτελέσματα προκάλεσαν γρήγορα έντονες αμφιβολίες στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Η συντακτική ομάδα του Nature ξεκίνησε επίσημη έρευνα, η οποία αποκάλυψε σοβαρές ασυνέπειες σε βασικά στοιχεία της μελέτης.

Σύμφωνα με το περιοδικό, υπήρχαν αντιφατικές πληροφορίες σχετικά με τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία, τα κριτήρια ένταξης των ασθενών, το μέγεθος των ομάδων και τον συνολικό σχεδιασμό της μελέτης.

Επιπλέον, το αγγλικό πρωτόκολλο της έρευνας, το οποίο έφερε ημερομηνία του 2022, περιλάμβανε παραπομπές σε επιστημονικές δημοσιεύσεις των ετών 2023 και 2024, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία του. Η σύγκριση του κινεζικού πρωτοτύπου με τη μεταφρασμένη έκδοση αποκάλυψε ακόμη περισσότερες αποκλίσεις.

Οι ελεγκτές εντόπισαν επίσης ασυνήθιστα πρότυπα στα δεδομένα, καθώς και απουσία περιστατικών σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών που θα οδηγούσαν σε διακοπή της θεραπείας.

Παράλληλα, καταγράφηκε σχεδόν ίδια συχνότητα ανοσολογικά διαμεσολαβούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών και στις δύο ομάδες της μελέτης, παρά τις μεγάλες διαφορές που αναφέρονταν στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Αν και οι συγγραφείς υπέβαλαν εκ των υστέρων νέα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένου του πρωτότυπου πρωτοκόλλου με χρονοσήμανση και επίσημων μεταφράσεων, οι εκδότες δήλωσαν ότι, λόγω του πλήθους και της σοβαρότητας των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν, δεν μπορούν πλέον να εμπιστευθούν την ακεραιότητα των αποτελεσμάτων.

Ως εκ τούτου, η δημοσίευση αποσύρθηκε επισήμως.

Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει ότι η χρονοφαρμακολογία –η προσαρμογή της θεραπείας στους βιολογικούς ρυθμούς του οργανισμού– είναι λανθασμένη ως επιστημονική προσέγγιση. Αντίθετα, παραμένει ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο έρευνας, το οποίο όμως απαιτεί ισχυρές και αξιόπιστες κλινικές αποδείξεις πριν οδηγήσει σε αλλαγές στην καθημερινή ογκολογική πρακτική.

Η υπόθεση αποτελεί παράλληλα μια χαρακτηριστική υπενθύμιση ότι ο μηχανισμός ελέγχου και αυτοδιόρθωσης της επιστήμης εξακολουθεί να λειτουργεί: ακόμη και δημοσιεύσεις στα πλέον έγκριτα επιστημονικά περιοδικά υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο και, όταν εντοπίζονται σοβαρά προβλήματα, μπορούν να ανακληθούν προς διασφάλιση της επιστημονικής αξιοπιστίας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια νέα, μεγάλης κλίμακας έρευνα για τις σύγχρονες θεραπείες συζευγμάτων αντισώματος–φαρμάκου (ADCs). Στόχος των  Cancer Patients Europe (CPE) είναι να καταγράψει τις εμπειρίες και τις ανάγκες των ασθενών.

Στο έργο συμμετέχει και η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, ενισχύοντας τη φωνή των Ελλήνων ασθενών στον ευρωπαϊκό διάλογο για την ογκολογία. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τα «έξυπνα» φάρμακα.

Αναλυτικά, το έργο OASIS της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί μια από τις πιο φιλόδοξες προσπάθειες για την κατανόηση και βελτίωση των θεραπειών ADC, μιας κατηγορίας στοχευμένων φαρμάκων που συνδυάζουν αντισώματα με κυτταροστατικούς παράγοντες. Επιδίωξη αποτελεί   να διερευνηθεί γιατί οι θεραπείες αυτές έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα σε ορισμένους ασθενείς, ενώ σε άλλους εμφανίζουν μειωμένη ανταπόκριση ή αναπτύσσεται αντίσταση με την πάροδο του χρόνου. Η έρευνα επικεντρώνεται σε μοριακούς, γενετικούς και κλινικούς παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε εξατομικευμένη θεραπεία, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των ADCs.

Έρευνα για ασθενείς, φροντιστές και οικογένειες

Στο πλαίσιο του OASIS, πραγματοποιείται πανευρωπαϊκή έρευνα που απευθύνεται σε ασθενείς με καρκίνο, φροντιστές και μέλη οικογενειών. Στόχος είναι να καταγραφούν οι γνώσεις, οι προσδοκίες, οι ανησυχίες και οι εμπειρίες τους σχετικά με τις θεραπείες ADC, καθώς και η στάση τους απέναντι στις κλινικές δοκιμές. Η συμμετοχή της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας διασφαλίζει ότι οι απόψεις των Ελλήνων ασθενών θα συμπεριληφθούν στην ευρωπαϊκή αξιολόγηση, ενισχύοντας την εκπροσώπηση της χώρας σε ένα κρίσιμο πεδίο της ογκολογίας.

Ποιοι διεξάγουν την έρευνα

Η έρευνα υλοποιείται από τους Cancer Patients Europe (CPE) και το κορυφαίο ογκολογικό κέντρο Gustave Roussy, έναν από τους σημαντικότερους φορείς έρευνας και κλινικών δοκιμών στην Ευρώπη. Η συνεργασία αυτή ενισχύει την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων και διασφαλίζει ότι οι απόψεις των ασθενών θα αξιοποιηθούν για τη βελτίωση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων.

Σύντομη, ασφαλής και ανώνυμη συμμετοχή

Η έρευνα διαρκεί περίπου δέκα λεπτά και δεν ζητά προσωπικά δεδομένα. Σε περίπτωση που οι συμμετέχοντες αναφέρουν προσωπικές πληροφορίες σε ανοικτές ερωτήσεις, αυτές θα παραμείνουν εμπιστευτικές και θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τους σκοπούς της έρευνας. Η επεξεργασία των δεδομένων γίνεται σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), διασφαλίζοντας πλήρη προστασία και ασφάλεια.

Στόχος: Καλύτερη φροντίδα για τους ασθενείς σε όλη την Ευρώπη

Οι απαντήσεις των συμμετεχόντων θα συμβάλουν στη βελτίωση της περίθαλψης των καρκινοπαθών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών και εξατομικευμένων θεραπειών. Το έργο OASIS φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την επόμενη γενιά στοχευμένων αντικαρκινικών φαρμάκων.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η πρώτη πιλοτική συνεδρίαση Τηλεψυχιατρικής μέσω του Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής, συνδέοντας το ΓΝ-ΚΥ Φιλιατών με το Ειδικό Περιφερειακό Ιατρείο των Φυλακών Αγίου Στεφάνου.

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 3 Ιουλίου η πιλοτική συνεδρίαση Τηλεψυχιατρικής μέσω των Σταθμών Τηλεϊατρικής του Γενικού Νοσοκομείου – Κέντρου Υγείας Φιλιατών (Ν. Θεσπρωτίας) και του Ειδικού Περιφερειακού Ιατρείου (Ε.Π.Ι.) Φυλακών Αγίου Στεφάνου (Ν. Αχαΐας), στο πλαίσιο της λειτουργίας του Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής (Ε.ΔΙ.Τ.). Στην πιλοτική δράση συμμετείχαν η ψυχίατρος Όλγα Χουλιάρα, οι γενικοί ιατροί Μαρία Τσόλη και Παναγιώτης Κανελλάκης, καθώς και τρόφιμοι του Σωφρονιστικού Καταστήματος.

Ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις δράσεις αξιοποίησης των δυνατοτήτων του Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής, με βασικό στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης σε εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, τη διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας και την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσω σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών.

Τακτικές συνεδρίες Τηλεψυχιατρικής το επόμενο διάστημα

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι συνεδρίες Τηλεψυχιατρικής θα συνεχιστούν σε τακτική βάση, αξιοποιώντας τον σύγχρονο εξοπλισμό και τις δυνατότητες του Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής. Η συγκεκριμένη δράση αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην ισότιμη πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας υψηλής ποιότητας, ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης ή ιδιαίτερων συνθηκών.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Από το 2020 έως το 2024 δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος
στις γυναίκες 20-24 ετών
Αυτός είναι ο αριθμός που αποτυπώνεται σε μια νέα, πρωτοποριακή μελέτη
από το Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, δημοσιευμένη στην ιατρική
επιθεώρηση The Lancet: από το 2020 έως το 2024, καμία γυναίκα μεταξύ 20 και
24 ετών στην Αγγλία δεν πέθανε από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Χωρίς
τον εμβολιασμό κατά του HPV, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα αναμένονταν 23
θάνατοι στην ίδια ηλικιακή ομάδα κατά την ίδια περίοδο.
Τα κορίτσια που εμβολιάστηκαν σε ηλικία 12 ή 13 ετών -το εμβόλιο HPV εισήχθη
στα αγγλικά σχολεία το 2008- έχουν σήμερα σχεδόν μηδενικό κίνδυνο να
πεθάνουν από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου πριν κλείσουν τα 30. Συνολικά,
οι ερευνητές υπολογίζουν ότι περίπου 200 ζωές έχουν ήδη σωθεί στην Αγγλία
χάρη στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού, αριθμός που αναμένεται να αυξάνεται
καθώς οι εμβολιασμένες γενιές ενηλικιώνονται.
«Ιστορικό ορόσημο» τα αποτελέσματα της έρευνας
«Είναι απίστευτο να σκεφτεί κανείς ότι ένα και μόνο εμβόλιο μπορεί σχεδόν
να εξαλείψει μια συγκεκριμένη μορφή καρκίνου», δήλωσε ο επικεφαλής της
μελέτης καθηγητής Πίτερ Σασιένι. Η έρευνα αποτελεί την πρώτη που εξετάζει
άμεσα τη θνησιμότητα από τη νόσο μετά την εισαγωγή του εμβολιασμού και τα
αποτελέσματά της χαρακτηρίστηκαν «ιστορικό ορόσημο» από τον οργανισμό
Cancer Research UK, που χρηματοδότησε τη μελέτη.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει η 14η συχνότερη μορφή
καρκίνου στις γυναίκες στο Η.Β, με περίπου 3.300 νέες διαγνώσεις ετησίως.
Το 99% των περιστατικών συνδέεται με τον HPV, έναν ιό που μεταδίδεται μέσω
δερματικής επαφής. Παρ’ όλα αυτά, η εμβολιαστική κάλυψη στην Αγγλία φτάνει
μόλις στο 76% των κοριτσιών ως τα 15 τους χρόνια – αισθητά χαμηλότερα
από τον στόχο του 90% που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την
εξάλειψη της νόσου. Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη δεσμευτεί να εξαλείψει τον
καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έως το 2040, ενώ από το 2019 το εμβόλιο
χορηγείται και στα αγόρια, συμβάλλοντας στη μείωση της μετάδοσης του ιού στον
γενικό πληθυσμό. Στη βάση αυτών των ευρημάτων, ο Πανελλήνιος Σύλλογος
Επισκεπτών Υγείας (ΠΣΕΥ/ΝΠΔΔ) επισημαίνει ότι η πρόληψη παραμένει το πλέον
αποτελεσματικό εργαλείο ενάντια σε νοσήματα που έως πριν από λίγες δεκαετίες
κόστιζαν ζωές. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας ανήκει στις ελάχιστες μορφές
κακοήθειας για τις οποίες διαθέτουμε ταυτόχρονα αποτελεσματικό εμβόλιο και
προσυμπτωματικό έλεγχο – δύο εργαλεία που, όταν αξιοποιούνται συστηματικά,
μπορούν να αλλάξουν την εξέλιξη της νόσου σε επίπεδο πληθυσμού.
Ανάγκη αναβάθμισης εμβολιαστικής κάλυψης στην Ελλάδα
Ο ΠΣΕΥ/ΝΠΔΔ τονίζει την ανάγκη για αναβάθμιση της εμβολιαστικής κάλυψης
στην Ελλάδα, έγκαιρης ενημέρωσης γονέων και εφήβων, καθώς και ουσιαστικής
συμμετοχής των γυναικών στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
Οι Επισκέπτες Υγείας, ως εξειδικευμένοι επαγγελματίες αγωγής και προαγωγής
υγείας, βρίσκονται διαχρονικά στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας:
στην κοινότητα, στα σχολεία, στις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας – εκεί όπου η
ενημέρωση κάνει πραγματικά τη διαφορά.

Πηγη: HealthDaily

Είδος προς… εξαφάνιση είναι οι γιατροί σε πολλά γνωστά και δημοφιλή νησιά, αφού το ιατρικό προσωπικό γυρίζει την πλάτη στις προκηρύξεις που δημοσιοποιεί το υπουργείο υγείας.

Ενδεικτικό είναι ότι στην τελευταία προκήρυξη του υπουργείου Υγείας για την κάλυψη κενών θέσεων στη νησιωτική χώρα, περίπου το 18% των θέσεων δεν καλύφθηκαν, αφού το επιστημονικό προσωπικό απέφυγε να καταθέσει αίτηση.

Το γεγονός βέβαια αυτό δεν είναι τυχαίο αφού οι γιατροί αποφεύγουν συγκεκριμένα νησιά, στα οποία είτε δεν μπορούν να βρουν κατοικία οικονομική, είτε το κόστος ζωής είναι υψηλό.

Παράλληλα επιπλέον δυσκολίες φαίνεται ότι δημιουργεί και η ασυνέπεια ορισμένων τοπικών αρχόντων, οι οποίοι ενώ δεσμεύονταν το χειμώνα ότι θα ενισχύσουν οικονομικά με επιδόματα τους γιατρούς που θα υπηρετήσουν ώστε να μπορούν να βρουν σπίτι, τελικώς δεν καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά για τα οποία έχουν δεσμευτεί.

Όπως αναφέρει στο HealthReport.gr ο Γενικός Γραμματέας της ΟΕΝΓΕ Πάνος Παπανικολάου, «έχουμε διαπιστώσει ότι πολλοί Δήμαρχοι ενώ δεσμεύονταν για επιδόματα στέγασης, τελικώς δεν τα κατέβαλαν ποτέ, με αποτέλεσμα οι γιατροί να αποφεύγουν να υπηρετήσουν στα συγκεκριμένα νησιά».

Εξάλλου και τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο υγείας από την πρόσφατη προκήρυξη, έδειξαν ξεκάθαρα ότι υπάρχουν νησιά στα οποία πολλές ειδικότητες γιατρών δεν επιλέγουν για να εκδηλώσουν ενδιαφέρον.

Ποια νησιά αποφεύγουν οι γιατροί

Συγκεκριμένα όπως προκύπτει από τα ίδια στοιχεία του υπουργείου υγείας υπάρχουν τουλάχιστον 5 νησιά στα οποία οι γιατροί απέφυγαν να καταθέσουν αίτηση για διάφορους λόγους κυρίως οικονομικούς και τα οποία είναι τα Κύθηρα, η Ρόδος, η Λήμνος, η Κεφαλονιά και τα Χανιά.

Υπό το πρίσμα αυτό το υπουργείο υγείας αναμένεται να προχωρήσει σε νέα προκήρυξη για τις θέσεις που έμειναν κενές, από τον Σεπτέμβριο. Όπως γνωστοποίησε ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία για την αρχική προκήρυξη των γιατρών, θα ξεκινήσει νέα για την επαναπροκήρυξη των θέσεων που έμειναν κενές.

Μάλιστα δεν αποκλείεται να υπάρξουν και νέα κίνητρα προκειμένου η κυβέρνηση να προσελκύσει ιατρικό προσωπικό για τη νησιωτική χώρα η οποία παρουσιάζει πρόβλημα με την κάλυψη των θέσεων, όπως δήλωσε πρόσφατα η Γενική Γραμματέας του υπουργείου Υγείας Λίλιαν Βιλδιρίδη.

Να σημειωθεί ότι τα κενά παρουσιάζονται κυρίως στις εξής ειδικότητες: Παθολογίας, Παιδιατρικής και Ακτινολογίας.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Η Long Covid συνεχίζει να επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους, αφήνοντας πίσω της συμπτώματα που δεν φαίνονται πάντα, αλλά μπορούν να διαλύσουν την καθημερινότητα: ακραία κόπωση, brain fog, άγχος, δυσκολία συγκέντρωσης, προβλήματα μνήμης και αδυναμία επιστροφής σε κανονικούς ρυθμούς ζωής και εργασίας.

Για τον 62χρονο Adrian Black από το Brighton, η νόσος δεν ξεκίνησε με μια βαριά οξεία λοίμωξη. Όταν κόλλησε Covid την άνοιξη του 2020, δεν ήταν ιδιαίτερα άρρωστος. Όμως, μετά από επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, άρχισε να παρατηρεί παράξενα και ανησυχητικά συμπτώματα από τον Νοέμβριο του 2021.

Η κόπωση έγινε τόσο έντονη, ώστε σε μια κακή ημέρα μπορούσε να σηκωθεί, να φάει πρωινό και μετά να επιστρέψει στο κρεβάτι. Άρχισε να τραυλίζει, να ξεχνά ραντεβού και να χάνει την ικανότητα οργάνωσης που θεωρούσε μέχρι τότε δεδομένη.

Από την παραγωγικότητα στην εξάντληση

Πριν από τη Long Covid, ο Black ήταν ένας δραστήριος άνθρωπος. Διατηρούσε επιχείρηση στον χώρο των ακινήτων, ήταν πρόεδρος τοπικής φιλανθρωπικής οργάνωσης και διαχειριζόταν και Airbnb. Η καθημερινότητά του απαιτούσε συγκέντρωση, μνήμη, κοινωνική επαφή και επαγγελματική συνέπεια.

Η νόσος τα ανέτρεψε όλα.

Ο ίδιος περιέγραψε ότι από ένας άνθρωπος που λειτουργούσε παραγωγικά, βρέθηκε να μην μπορεί να εργαστεί πλήρως, να χάνει την αίσθηση του προγράμματος και να δυσκολεύεται να παρακολουθήσει ακόμη και βασικές υποχρεώσεις.

Σε μια ημερήσια εκδρομή στο Λονδίνο με τη σύζυγό του, η εξάντληση έγινε τόσο έντονη ώστε κατέληξε με το κεφάλι πάνω στο τραπέζι ενός καφέ, ανίκανος να κινηθεί. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο τη φύση της Long Covid: δεν πρόκειται απλώς για κούραση, αλλά για βαθιά λειτουργική κατάρρευση.

Όταν οι εξετάσεις δεν δείχνουν κάτι, αλλά ο ασθενής δεν είναι καλά

Ο γιατρός του τον παρέπεμψε σε νευρολόγο, ώστε να διερευνηθεί αν το brain fog και το άγχος οφείλονταν σε όγκο ή σε εκφυλιστική νόσο. Οι εξετάσεις, όμως, δεν έδειξαν κάτι τέτοιο.

Τότε οι γιατροί έθεσαν την πιθανότητα της Long Covid.

Αυτή είναι μια εμπειρία κοινή για πολλούς ασθενείς: σοβαρά συμπτώματα, μεγάλη επίπτωση στην καθημερινότητα, αλλά συχνά χωρίς εμφανές εύρημα στις κλασικές εξετάσεις. Το αποτέλεσμα είναι αβεβαιότητα, καθυστέρηση στη διάγνωση και, πολλές φορές, αίσθηση ότι ο ασθενής δεν ακούγεται.

Για τους ανθρώπους με Long Covid, η αναγνώριση της κατάστασης αποτελεί κρίσιμο πρώτο βήμα. Δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα, αλλά βοηθά να δοθεί όνομα σε μια εμπειρία που συχνά μοιάζει αόρατη στους γύρω.

Περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι με Long Covid στο Ηνωμένο Βασίλειο

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα συμπτώματα της Covid υποχωρούν μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες. Όμως για περίπου δύο εκατομμύρια ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι επιπτώσεις της λοίμωξης επιμένουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Η Long Covid μπορεί να εκδηλωθεί με διαφορετικούς τρόπους. Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• brain fog και δυσκολία συγκέντρωσης,
• εξουθενωτική κόπωση,
• δύσπνοια,
• άγχος,
• ταχυπαλμίες,
• προβλήματα μνήμης,
• δυσκολία στον σχεδιασμό και στην ολοκλήρωση εργασιών.

Οι γνωστικές δυσκολίες είναι από τα πιο επιβαρυντικά συμπτώματα. Επηρεάζουν την εργασία, τις κοινωνικές σχέσεις, την αυτοπεποίθηση και την ικανότητα του ανθρώπου να οργανώνει τη ζωή του.

Η γνωστική αποκατάσταση ως πρακτικό εργαλείο

Ο Adrian Black συμμετείχε σε πρόγραμμα γνωστικής αποκατάστασης διάρκειας 10 εβδομάδων, το οποίο τον βοήθησε να μάθει να λειτουργεί μέσα στα νέα του όρια και να ξαναπάρει έναν βαθμό ελέγχου στην καθημερινότητά του.

Το πρόγραμμα δεν υποσχέθηκε άμεση ίαση. Αντίθετα, εστίασε σε κάτι πιο πρακτικό: στο πώς ένας άνθρωπος με Long Covid μπορεί να θέσει ρεαλιστικούς στόχους, να αναπτύξει στρατηγικές και να ανακτήσει λειτουργικότητα σε συγκεκριμένους τομείς της ζωής του.

Η θεραπεία γινόταν σε ατομικές συνεδρίες με θεραπευτή. Οι συμμετέχοντες όριζαν στόχους αποκατάστασης και στη συνέχεια εργάζονταν πάνω σε συγκεκριμένες στρατηγικές για να τους πετύχουν.

Για τον Black, ένας στόχος ήταν να μπορεί να θυμάται πού είχε αφήσει μια δραστηριότητα όταν τον διέκοπταν. Ένας άλλος ήταν να μπορέσει να μιλήσει ξανά μπροστά σε ομάδες ανθρώπων, αφού το τραύλισμα είχε κάνει δύσκολη ακόμη και την επικοινωνία με την οικογένειά του.

Η μελέτη του UCL

Το πρόγραμμα αξιολογήθηκε σε μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του University College London, η οποία δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open.

Στη μελέτη συμμετείχαν 78 άτομα με γνωστικά συμπτώματα Long Covid. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Οι μισοί έλαβαν τη θεραπεία γνωστικής αποκατάστασης, ενώ οι υπόλοιποι συνέχισαν τη συνήθη φροντίδα του NHS.

Κάθε συμμετέχων όρισε τρεις προσωπικούς στόχους. Αυτοί μπορούσαν να αφορούν απλές, αλλά ουσιαστικές λειτουργίες της καθημερινότητας: να μπορεί κάποιος να παρακολουθήσει μια ολόκληρη ταινία χωρίς να χάνει τη συγκέντρωσή του, να διαβάσει ένα βιβλίο, να οργανώσει εργασίες ή να επιστρέψει σε κοινωνικές δραστηριότητες.

Οι θεραπευτές βοήθησαν τους ασθενείς να αναπτύξουν πρακτικές στρατηγικές για την επίτευξη αυτών των στόχων. Η λογική ήταν εξατομικευμένη και λειτουργική: όχι γενικές συμβουλές, αλλά συγκεκριμένα βήματα για συγκεκριμένα προβλήματα.

Τα αποτελέσματα στους τρεις και στους έξι μήνες

Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά.

Τρεις μήνες μετά, 84% των συμμετεχόντων που έλαβαν γνωστική αποκατάσταση είχαν καταφέρει να επιτύχουν τους στόχους τους. Στην ομάδα που συνέχισε με τη συνήθη φροντίδα του NHS, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 53%.

Η διαφορά παρέμεινε και στους έξι μήνες. 53% των ασθενών της ομάδας γνωστικής αποκατάστασης διατήρησαν τους στόχους τους, έναντι μόλις 15% στην ομάδα σύγκρισης.

Τα ποσοστά αυτά δείχνουν ότι η παρέμβαση δεν περιορίζεται σε μια βραχυπρόθεσμη ενίσχυση. Μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να αποκτήσουν εργαλεία που παραμένουν χρήσιμα και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.

«Δυσκολία στη μνήμη, στην προσοχή και στον σχεδιασμό»

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr Martina Vanova, σημείωσε ότι έως και ένας στους τρεις ανθρώπους που νοσούν με Covid μπορεί να αναπτύξει Long Covid, ενώ οι γνωστικές δυσκολίες είναι από τα συχνότερα συμπτώματα που επιμένουν για μήνες.

Οι ασθενείς μπορεί να δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν ή να κρατήσουν μια σκέψη στο μυαλό τους. Η μνήμη, η προσοχή και ο σχεδιασμός επηρεάζονται, συχνά σε συνδυασμό με έντονη κόπωση.

Αυτός ο συνδυασμός είναι ιδιαίτερα δύσκολος. Δεν πρόκειται μόνο για ένα σύμπτωμα, αλλά για αλληλεπίδραση σωματικής και γνωστικής εξάντλησης. Όταν ο άνθρωπος κουράζεται εύκολα, η συγκέντρωση μειώνεται. Όταν η συγκέντρωση μειώνεται, οι εργασίες γίνονται πιο δύσκολες. Όταν οι εργασίες γίνονται πιο δύσκολες, αυξάνεται το άγχος και η αίσθηση αποτυχίας.

Η γνωστική αποκατάσταση προσπαθεί να σπάσει αυτόν τον κύκλο.

Πώς βοήθησε τον Adrian Black

Για τον Black, το πρόγραμμα έφερε πρακτική αλλαγή. Άρχισε να οργανώνει τις εργασίες του με περισσότερη δομή, να αποφεύγει το χάος που δημιουργούσε η διακοπή μιας δραστηριότητας και να κάνει λιγότερα λάθη.

Ο ίδιος περιέγραψε ότι βρισκόταν σε σύγχυση επειδή ξεκινούσε πράγματα και τα ξεχνούσε. Η δημιουργία πλάνου και δομής τον βοήθησε να λειτουργήσει καλύτερα.

Σταδιακά κατάφερε να μιλήσει ξανά σε φιλανθρωπική εκδήλωση και να ανακτήσει μέρος της κοινωνικής και επαγγελματικής του αυτοπεποίθησης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι επέστρεψε πλήρως στην προηγούμενη ζωή του. Ο ίδιος εκτιμά ότι σήμερα βρίσκεται περίπου στο 80% του ανθρώπου που ήταν πριν. Ωστόσο, έχει πλέον καλύτερο έλεγχο της κόπωσης, του brain fog και του άγχους.

Η Long Covid ως πλήγμα στην εργασία και στην ταυτότητα

Η ιστορία του Adrian Black δείχνει ότι η Long Covid δεν επηρεάζει μόνο την υγεία. Επηρεάζει την εργασία, την οικονομική ασφάλεια, την κοινωνική ζωή και την αίσθηση ταυτότητας.

Ένας άνθρωπος που είχε μάθει να είναι παραγωγικός μπορεί ξαφνικά να δυσκολεύεται να θυμηθεί ραντεβού. Ένας επαγγελματίας που διαχειριζόταν πολλά καθήκοντα μπορεί να μην μπορεί να οργανώσει την ημέρα του. Κάποιος που μιλούσε άνετα σε κόσμο μπορεί να αρχίσει να τραυλίζει ή να αποφεύγει την επικοινωνία.

Αυτή η απώλεια λειτουργικότητας είναι συχνά δύσκολο να γίνει κατανοητή από τους γύρω, ειδικά όταν ο ασθενής «φαίνεται καλά». Η Long Covid, όμως, μπορεί να είναι βαθιά αναπηρική ακόμη και χωρίς εμφανή εξωτερικά σημάδια.

Γιατί οι εξατομικευμένοι στόχοι έχουν σημασία

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης είναι ότι η θεραπεία δεν βασίστηκε σε έναν ενιαίο στόχο για όλους. Κάθε ασθενής έθεσε τρεις προσωπικούς στόχους, ανάλογα με τις δικές του ανάγκες και δυσκολίες.

Αυτό έχει μεγάλη σημασία στη Long Covid, επειδή η νόσος δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Για κάποιον, το μεγαλύτερο πρόβλημα μπορεί να είναι η επιστροφή στην εργασία. Για άλλον, η ανάγνωση. Για άλλον, η κοινωνική επαφή ή η διαχείριση καθημερινών υποχρεώσεων.

Η εξατομίκευση επιτρέπει στη θεραπεία να συνδεθεί με την πραγματική ζωή του ασθενούς. Δεν μετρά μόνο δείκτες σε μια κλίμακα. Μετρά αν ο άνθρωπος μπορεί να κάνει ξανά κάτι που έχει σημασία για εκείνον.

Δεν είναι θεραπεία-θαύμα, αλλά δίνει εργαλεία

Η γνωστική αποκατάσταση δεν εξαφανίζει απαραίτητα τη Long Covid. Δεν υπόσχεται ότι ο ασθενής θα επιστρέψει αμέσως στο 100% της προηγούμενης κατάστασης.

Προσφέρει όμως κάτι πολύτιμο: εργαλεία.

Μαθαίνει στον ασθενή να αναγνωρίζει τα όριά του, να οργανώνει την ενέργειά του, να σχεδιάζει δραστηριότητες, να μειώνει τα λάθη, να αντιμετωπίζει τη γνωστική υπερφόρτωση και να χτίζει σταδιακά λειτουργικότητα.

Για ανθρώπους που αισθάνονται ότι η ζωή τους έχει βγει εκτός ελέγχου, αυτό μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ο Γιώργος Πατρινός, γενικός διευθυντής του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ, υπήρξε ο πρώτος Έλληνας που είδε το πλήρες γονιδίωμά του να αναλύεται. Δεκαπέντε χρόνια μετά, το «Genome of Greece» εξελίσσεται σε κρίσιμη εθνική υποδομή για τη Γενετική, την εξατομικευμένη Ιατρική και τη δημόσια υγεία.

Το 2012, όταν η πλήρης αλληλούχιση του ανθρώπινου γονιδιώματος παρέμενε υπόθεση λίγων επιστημονικών κέντρων παγκοσμίως, ο Γιώργος Πατρινός έκανε ένα βήμα που θα αποκτούσε ισχυρό συμβολισμό για την ελληνική Γενετική. Ο καθηγητής Φαρμακευτικής Βιοτεχνολογίας και Φαρμακογονιδιωματικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών έγινε ο πρώτος Έλληνας του οποίου αναλύθηκε το πλήρες γονιδίωμα, με τα δεδομένα να εντάσσονται στην υπό διαμόρφωση ελληνική βάση «Genome of Greece».

Σχεδόν δεκαπέντε χρόνια αργότερα, το πρόγραμμα έχει περάσει σε νέα φάση. Περιλαμβάνει πλέον περίπου 600 γονιδιώματα Ελλήνων, τόσο από τον γενικό πληθυσμό όσο και από ομάδες ασθενών με νοσήματα όπως η Νόσος του Κινητικού Νευρώνα ALS, η θαλασσαιμία και η κοιλιοκάκη. Παράλληλα, έχει τεθεί υπό την αιγίδα του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ, όπου ο Γιώργος Πατρινός έχει αναλάβει γενικός διευθυντής.

Από την πολυδιάσπαση στην ανάγκη εθνικής στρατηγικής

Η ιδέα του «Genome of Greece» γεννήθηκε το 2010 στο Πανεπιστήμιο Πατρών, όταν η ομάδα του Γιώργου Πατρινού επιχείρησε να αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση της Γενετικής στην Ελλάδα. Η εικόνα που προέκυψε ήταν ανησυχητική: εργαστήρια χωρίς επαρκείς πιστοποιήσεις, ασαφές θεσμικό πλαίσιο, μη εναρμονισμένες εργαστηριακές πρακτικές, απουσία ειδικότητας Γενετικής και περιορισμένη διδασκαλία της Φαρμακογονιδιωματικής και της Εξατομικευμένης Ιατρικής στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Το πρόβλημα δεν αφορούσε μόνο τα εργαστήρια ή την ακαδημαϊκή εκπαίδευση. Αφορούσε και τη σχέση των γιατρών και των πολιτών με τη γενετική πληροφορία, η οποία παρέμενε επιφανειακή. Η Γενετική δεν είχε ακόμη ενσωματωθεί ουσιαστικά στην κλινική πράξη, ενώ οι πολίτες δεν διέθεταν την ενημέρωση και τη συμβουλευτική που απαιτεί μια τόσο σύνθετη και συχνά ευαίσθητη πληροφορία.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον πεδίο μελέτης. Η γεωγραφική απομόνωση πολλών νησιών και ορεινών κοινοτήτων, καθώς και οι ιδιαίτερες πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι Πομάκοι και οι Έλληνες Ρομά, έχουν δημιουργήσει ένα σύνθετο γενετικό μωσαϊκό. Η καταγραφή του μπορεί να προσφέρει πολύτιμη γνώση για τη γενετική ποικιλομορφία, την προδιάθεση σε νοσήματα και την ανταπόκριση στις θεραπείες.

Η εμπειρία της προσωπικής αλληλούχισης

Δύο χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος, ο Γιώργος Πατρινός δέχθηκε πρόταση από αμερικανική εταιρεία βιοτεχνολογίας να αλληλουχηθεί το δικό του γονιδίωμα. Η διαδικασία ξεκίνησε με μια απλή αιμοληψία. Το δείγμα στάλθηκε στις ΗΠΑ και, λίγο αργότερα, ο Έλληνας επιστήμονας έλαβε ένα αρχείο με το σύνολο των γενετικών του πληροφοριών.

Η πραγματική πρόκληση ήρθε όταν, προετοιμάζοντας διάλεξη για τη γονιδιωματική του καρκίνου, αναζήτησε το δικό του προφίλ στα δεδομένα που είχε λάβει. Εκεί εντόπισε 187 γενετικές παραλλαγές που συνδέονται με κληρονομικές μορφές καρκίνου. Η πρώτη αντίδραση ήταν φόβος. Και αυτό, όπως ο ίδιος έχει επισημάνει, δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η διαχείριση τέτοιας πληροφορίας, ακόμη και για έναν ειδικό.

Η συνέχεια έδωσε ένα κρίσιμο μάθημα. Μελέτη της ερευνητικής του ομάδας έδειξε ότι οι περισσότερες από αυτές τις παραλλαγές δεν οδηγούν κατ’ ανάγκη σε νόσο. Από τις 187 παραλλαγές του δικού του γονιδιώματος, καμία δεν μπορούσε να προκαλέσει καρκίνο. Αντίστοιχα, από 570 παραλλαγές που εντοπίστηκαν σε έντεκα μέλη δύο οικογενειών από την Ελλάδα και τη Μάλτα, μόνο δύο θα μπορούσαν δυνητικά να οδηγήσουν σε καρκίνο.

Το συμπέρασμα είναι καθοριστικό για τη δημόσια υγεία: τα αποτελέσματα γενετικών αναλύσεων δεν πρέπει να φτάνουν στον πολίτη ως απρόσωπες αναφορές ή μέσω διαδικτυακών υπηρεσιών χωρίς ερμηνεία. Χρειάζονται πιστοποιημένα εργαστήρια, ειδικευμένοι γενετιστές και γενετική συμβουλευτική, ώστε η πληροφορία να μετατρέπεται σε γνώση και όχι σε άγχος.

Το γονιδίωμα ως παζλ με πολλά άγνωστα κομμάτια

Ο Γιώργος Πατρινός περιγράφει συχνά το γονιδίωμα ως ένα παζλ, από το οποίο η επιστήμη γνωρίζει ακόμη μόνο ένα μέρος. Από περίπου 20.000 ανθρώπινα γονίδια, η λειτουργία έχει αποσαφηνιστεί για περίπου 8.000. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή γενετική ανάλυση δεν μπορεί να προσφέρει πλήρη εικόνα για όλες τις ασθένειες που μπορεί να εμφανίσει ένας άνθρωπος.

Η επιστήμη μπορεί να αναγνωρίσει κινδύνους, να εντοπίσει προδιαθέσεις, να καθοδηγήσει φαρμακευτικές επιλογές και να στηρίξει προληπτικές στρατηγικές. Δεν μπορεί, όμως, να προβλέψει με απόλυτη βεβαιότητα το μέλλον της υγείας ενός ατόμου. Η υπερβολική αυτοπεποίθηση στην ερμηνεία των γενετικών δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα και σε κακές αποφάσεις.

Παρά τα όρια της σημερινής γνώσης, η ανάλυση του γονιδιώματος διατηρεί μεγάλη αξία. Η έγκυρη, εγκεκριμένη και σωστά ερμηνευμένη γενετική πληροφορία μπορεί να αξιοποιηθεί σήμερα, ενώ στο μέλλον η ίδια πληροφορία ίσως αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τα παιδιά και τις επόμενες γενιές.

Ανωνυμία, ασφάλεια και γενετική συμβουλευτική

Η αξιοποίηση των γονιδιωμάτων προϋποθέτει αυστηρές διασφαλίσεις. Στο «Genome of Greece», τα δεδομένα είναι πλήρως ανωνυμοποιημένα, αποθηκεύονται εκτός διαδικτύου και χρησιμοποιούνται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή. Η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το γονιδίωμα αποτελεί εξαιρετικά ευαίσθητη πληροφορία, με πιθανές επιπτώσεις όχι μόνο για το άτομο αλλά και για τους συγγενείς του.

Η γενετική συμβουλευτική αποτελεί το δεύτερο κρίσιμο σκέλος. Χωρίς σωστή ερμηνεία, ακόμη και ένα ακριβές εργαστηριακό αποτέλεσμα μπορεί να προκαλέσει σύγχυση. Με τη συμβουλευτική, ο πολίτης μπορεί να κατανοήσει τι σημαίνει μια παραλλαγή, τι δεν σημαίνει, ποια επόμενα βήματα χρειάζονται και πότε η πληροφορία έχει πραγματική κλινική αξία.

Η ευρωπαϊκή διάσταση του Genome of Greece

Το 2024, το ελληνικό πρόγραμμα εντάχθηκε επίσημα στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Genome of Europe». Η ένταξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την ανάλυση 2.500 επιπλέον γονιδιωμάτων στο πλαίσιο κοινών κλινικών μελετών, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη της γονιδιωματικής έρευνας.

Για τον Γιώργο Πατρινό, πάντως, το «Genome of Greece» δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια επιστημονική βάση δεδομένων. Σύμφωνα με το ΑΠΕ – ΜΠΕ, πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα, το οποίο συνδέει την έρευνα με την εκπαίδευση, την κλινική πράξη, την ενημέρωση του κοινού και τη χάραξη πολιτικής υγείας.

Η πρωτοβουλία συνέβαλε στην κατάρτιση νέων επιστημόνων, στην εισαγωγή της εξατομικευμένης Ιατρικής στα ελληνικά πανεπιστήμια και στην ανάδειξη της Γενετικής ως εργαλείου βελτίωσης της ζωής των ασθενών. Παράλληλα, συνδέθηκε με δράσεις ενημέρωσης μαθητών και πολιτών, όπως το Φεστιβάλ Γενετικής και Εξατομικευμένης Ιατρικής και ο διαγωνισμός «Hellenic DNA Day», στον οποίο συμμετέχουν εκατοντάδες σχολεία.

Η διοργάνωση του Παγκόσμιου Συνεδρίου Γενετικής «Human Genome Meeting 2026» στο Ζάππειο, με πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής τον Γιώργο Πατρινό, επιβεβαίωσε τη διεθνή αναγνώριση της ελληνικής παρουσίας στον χώρο.

Τι άλλαξε στην Ελλάδα και τι παραμένει ανοιχτό

Από το 2010 μέχρι σήμερα, το τοπίο της Γενετικής στην Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά. Η ειδικότητα της Γενετικής έχει θεσμοθετηθεί, η εξατομικευμένη Ιατρική έχει ενταχθεί στα περισσότερα πανεπιστήμια και οι νέοι επιστήμονες διαθέτουν μεγαλύτερη εξοικείωση με το αντικείμενο.

Ωστόσο, τα κενά παραμένουν. Η χώρα εξακολουθεί να χρειάζεται ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για την παροχή γενετικών εξετάσεων, πιο ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στις γενετικές υπηρεσίες και σταθερή χρηματοδότηση για την ανάπτυξη υποδομών, την εκπαίδευση προσωπικού και την ενσωμάτωση της γονιδιωματικής στην καθημερινή ιατρική πρακτική.

Η πρόκληση είναι διπλή: από τη μία να μη χαθεί η δυναμική που έχει δημιουργηθεί, και από την άλλη να αποφευχθεί η άναρχη εμπορική αξιοποίηση γενετικών τεστ χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς επαρκή προστασία του πολίτη.

Η εξατομικευμένη Ιατρική ως εργαλείο καλύτερης θεραπείας

Ο Γιώργος Πατρινός υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς γενετικές αλλαγές. Κάθε άτομο φέρει εκατομμύρια γενετικές παραλλαγές, οι οποίες επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο την υγεία, την προδιάθεση σε νοσήματα και την ανταπόκριση στα φάρμακα. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η σημασία της εξατομικευμένης Ιατρικής.

Σε πανευρωπαϊκή κλινική μελέτη για την εξατομικευμένη θεραπεία, η οποία πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2017-2020 σε 7.000 ασθενείς από επτά ευρωπαϊκές χώρες και δημοσιεύθηκε στο «The Lancet», η γενετικά καθοδηγούμενη θεραπεία μείωσε τις παρενέργειες κατά 30%. Στην ελληνική ομάδα, που περιλάμβανε περισσότερους από 1.000 ψυχιατρικούς ασθενείς, οι παρενέργειες μειώθηκαν κατά 34%, ενώ οι νοσηλείες και οι επανεισαγωγές μειώθηκαν κατά 41%.

Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η φαρμακογονιδιωματική δεν αφορά ένα μακρινό μέλλον. Μπορεί ήδη να συμβάλει σε ασφαλέστερες θεραπείες, λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, περιορισμό της πολυφαρμακίας, χαμηλότερο κόστος και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς.

Από τη γνώση στην πολιτική υγείας

Η εξατομικευμένη Ιατρική μπορεί να ανοίξει δρόμους όχι μόνο για καλύτερη επιλογή θεραπείας, αλλά και για ανάπτυξη νέων φαρμάκων ή επαναστόχευση υπαρχόντων θεραπειών σε ασθενείς με διαφορετικά νοσήματα και ιδιαίτερα γενετικά προφίλ.

Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι να περάσει από τις μεμονωμένες πρωτοβουλίες σε μια συνεκτική εθνική στρατηγική. Το «Genome of Greece» μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα αυτής της μετάβασης, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνδυαστεί με θεσμική θωράκιση, ισότιμη πρόσβαση, εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και ισχυρή προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Όπως το περιγράφει ο ίδιος ο Γιώργος Πατρινός, η σημερινή προσπάθεια μοιάζει με φύτεμα μικρών ελαιόδεντρων. Οι καρποί τους ίσως δεν ωφελήσουν άμεσα όλους όσοι τα φύτεψαν, μπορούν όμως να θρέψουν τις επόμενες γενιές με καλύτερη πρόληψη, ακριβέστερη διάγνωση και πιο ασφαλείς θεραπείες.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Χωρίς αποζημίωση παραμένουν οι βιοδείκτες παρά τις υποσχέσεις. Η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) αναφέρει ότι υποδεχθήκαμε με ιδιαίτερη ικανοποίηση τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης για την επικαιροποίηση του καταλόγου των αποζημιούμενων βιοδεικτών και, ιδίως, τη θεσμοθέτηση μιας σαφούς διαδικασίας τακτικής αξιολόγησης και ένταξης νέων στο μέλλον.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα προς τον εκσυγχρονισμό της ογκολογικής περίθαλψης στη χώρα μας και ανταποκρίνεται σε ένα πάγιο αίτημα της επιστημονικής κοινότητας για ένα δυναμικό σύστημα που θα μπορεί να ακολουθεί τις συνεχείς εξελίξεις της Ιατρικής Ακριβείας.

Ωστόσο, η κλινική εφαρμογή του νέου πλαισίου έχει ήδη καθυστερήσει σημαντικά. Κατά το διάστημα αυτό, πολλοί ασθενείς στερήθηκαν τη δυνατότητα πρόσβασης σε απαραίτητες μοριακές εξετάσεις, γεγονός που σε αρκετές περιπτώσεις περιόρισε ή καθυστέρησε την πρόσβασή τους στις πλέον κατάλληλες στοχευμένες ή ανοσοθεραπευτικές επιλογές.

Το μέγεθος της ανάγκης αποτυπώνεται και στους υπολογισμούς της ΕΟΠΕ: η εφαρμογή της υπουργικής απόφασης για τους βιοδείκτες αναμένεται να δώσει πρόσβαση σε περίπου 23.000 ασθενείς με διαφορετικά νεοπλάσματα —μεταξύ άλλων καρκίνο πνεύμονα, μαστού, προστάτη, παγκρέατος, ουροδόχου κύστης, παχέος εντέρου, ωοθηκών και τραχήλου μήτρας- σε εξετάσεις απαραίτητες για την ορθή θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους.

Στο πλαίσιο της σχετικής συνέντευξης Τύπου, στο πάνελ συμμετείχαν οι κ.κ. Εμμανουήλ Σαλούστρος, Αριστοτέλης Μπάμιας και Μιχάλης Λιόντος από την ΕΟΠΕ, ο κ. Σπυρίδων Γούλας Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού του ΕΟΠΥΥ, η κα. Έλενα Χουλιάρα, Αντιπρόεδρος του ΣΦΕΕ, ο κ. Ελευθέριος Ελευθεριάδης, Αντιπρόεδρος της ΕΕΠΑ, η κα. Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Αντιπρόεδρος της ΕΛΛΟΚ και η κα. Εύη Πούλιου Αξιολογητής Ποιότητας του ΕΣΥΔ.
Βιοδείκτες: Επιτακτική η ανάγκη για άμεση αποζημίωσή τους

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκε η ανάγκη να επιταχυνθούν οι διαδικασίες υλοποίησης της αποζημίωσης των βιοδεικτών, ώστε η θεσμική πρόοδος που έχει ήδη επιτευχθεί να μετατραπεί άμεσα σε πραγματική δυνατότητα πρόσβασης για τους ασθενείς.

Παράλληλα, τονίστηκε η σημαντική συμβολή της ΕΟΠΕ και της φαρμακοβιομηχανίας στην υποστήριξη κλινικών προγραμμάτων που επιτρέπουν τη δωρεάν εξέταση βιοδεικτών σε ασθενείς με καρκίνο. Από το 2015, μέσα από τα προγράμματα αυτά, περισσότερα από 3.500 άτομα με καρκίνο ωοθηκών, ενδομητρίου, πνεύμονα, μαστού, γαστρικό και ουροθηλιακό καρκίνο έχουν λάβει κλινικά χρήσιμες πληροφορίες για τη μοριακή ταυτοποίηση της νόσου και την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.

Τα προγράμματα αυτά έχουν καλύψει ουσιαστικά κενά πρόσβασης τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, υπογραμμίστηκε ότι η μακροπρόθεσμη και ισότιμη πρόσβαση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε έκτακτες πρωτοβουλίες, αλλά απαιτεί ένα σταθερό, διαφανές και προβλέψιμο πλαίσιο αξιολόγησης, αποζημίωσης και χρηματοδότησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διασφάλιση της ποιότητας των εξετάσεων. Η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων προϋποθέτει εργαστήρια που εφαρμόζουν τεκμηριωμένες διαδικασίες ποιότητας, διαθέτουν κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, χρησιμοποιούν επικυρωμένες μεθόδους, συμμετέχουν σε εξωτερικά προγράμματα ποιοτικού ελέγχου και λειτουργούν με βάση πρότυπα πιστοποίησης από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ). Συζητήθηκε επίσης πώς οι υφιστάμενες διαδικασίες μπορούν να βελτιστοποιηθούν στο μέλλον, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αξιοπιστίας, της συγκρισιμότητας και της ταχύτητας των αποτελεσμάτων.

Στο ίδιο πλαίσιο, επισημάνθηκε η ανάγκη να υποστηριχθεί η πιστοποίηση των εργαστηρίων των δημόσιων νοσοκομείων που διαχειρίζονται μεγάλο αριθμό ασθενών με καρκίνο. Η ενίσχυση αυτών των εργαστηρίων αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτικούς βιοδείκτες, ανεξάρτητα από τον τόπο παρακολούθησης ή το θεραπευτικό κέντρο στο οποίο απευθύνονται.

Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτέλεσε και ο ρόλος των Παθολογοανατόμων. Η άμεση συμμετοχή τους στη διαχείριση των δειγμάτων των ασθενών είναι απαραίτητη, ώστε να εξασφαλίζεται η καταλληλότητα του βιολογικού υλικού, η ορθολογική επιλογή των εξετάσεων και το καλύτερο δυνατό διαγνωστικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η ανάγκη επαρκούς αποζημίωσης της εργασίας τους, καθώς η ποιότητα της μοριακής διάγνωσης αρχίζει από τη σωστή προαναλυτική διαχείριση του δείγματος.

Η ΕΟΠΕ επαναλαμβάνει τη θέση της ότι η συνταγογράφηση των βιοδεικτών πρέπει να πραγματοποιείται από τις ιατρικές ειδικότητες που είναι υπεύθυνες για τη λήψη των θεραπευτικών αποφάσεων και αξιοποιούν άμεσα τα αποτελέσματα των εξετάσεων στην κλινική πράξη. Για τους συμπαγείς όγκους, η ευθύνη αυτή ανήκει στους Παθολόγους Ογκολόγους, οι οποίοι έχουν τη συνολική ευθύνη του θεραπευτικού σχεδιασμού και της επιλογής της κατάλληλης εξατομικευμένης θεραπείας σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα.

Από την πλευρά του ΕΟΠΥΥ εκφράστηκε η αισιοδοξία ότι η διαπραγμάτευση με τους παρόχους θα ολοκληρωθεί σύντομα, ώστε να καταστεί εφικτή η εφαρμογή της συνταγογράφησης των νέων βιοδεικτών. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό βήμα για την πρακτική ενεργοποίηση του νέου πλαισίου και για τη μετατροπή της θεσμικής πρόβλεψης σε πραγματικό όφελος για τους ασθενείς.

Η ΕΟΠΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΠΥΥ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η Ιατρική Ακριβείας να καταστεί πραγματικότητα για όλους τους ασθενείς με καρκίνο στη χώρα μας. Η έγκαιρη πρόσβαση σε ποιοτικούς βιοδείκτες και στις κατάλληλες στοχευμένες θεραπείες αποτελεί βασική προϋπόθεση για την παροχή σύγχρονης, αποτελεσματικής και ισότιμης ογκολογικής φροντίδας.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Στην κορυφή των χωρών με υψηλά ποσοστά εξαγωγής ιατρικού δυναμικού βρίσκεται η Ελλάδα, σύμφωνα με νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η οποία αναδεικνύει την ένταση του φαινομένου του “brain drain” στον τομέα της Υγείας.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα, το 2023 οι γιατροί που είχαν εκπαιδευτεί εκτός της χώρας καταγωγής τους αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο στο 20% του ιατρικού εργατικού δυναμικού στις χώρες του ΟΟΣΑ. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στην Ελλάδα, όπου φτάνει το 22%.

Η έκθεση επισημαίνει ότι δεν πρόκειται αποκλειστικά για μετανάστες γιατρούς, καθώς σημαντικό μέρος τους είναι Έλληνες που ολοκλήρωσαν τις βασικές ιατρικές σπουδές στο εξωτερικό και στη συνέχεια επέστρεψαν για ειδίκευση ή εργασία στη χώρα.

Ενδεικτικό της τάσης είναι ότι περίπου το 80% των γιατρών που έχουν εκπαιδευτεί στο εξωτερικό και εργάζονται στην Ελλάδα είναι Έλληνες πολίτες, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

Παράλληλα, ο αριθμός των Ελλήνων γιατρών που εργάζονται εκτός χώρας έχει αυξηθεί σημαντικά, υπερτριπλασιαζόμενος από περίπου 2.900 το 2000 σε σχεδόν 10.000 το 2021.
ΟΟΣΑ: Τι δείχνουν τα στοιχεία για τους νοσηλευτές

Αντίστοιχη, αν και μικρότερης κλίμακας, τάση καταγράφεται και στους νοσηλευτές ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι αυξήθηκαν από περίπου 1.300 το 2000 σε πάνω από 3.500 το 2021, με το ποσοστό μετανάστευσης να προσεγγίζει το 8%.

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία και η Ελβετία εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο προσέλκυσης και αποχώρησης γιατρών μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

Αντίθετα, χώρες όπως η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Πολωνία καταγράφουν καθαρές απώλειες ιατρικού προσωπικού, καθώς περισσότεροι γιατροί φεύγουν για εργασία στο εξωτερικό απ’ όσους επιστρέφουν ή εισέρχονται στη χώρα.

Το φαινόμενο αυτό συνεχίζει να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τα συστήματα υγείας των χωρών που πλήττονται από την εκροή επιστημονικού δυναμικού.

Δείτε  την έκθεση του ΟΑΣΑ

OASA

Πηγη: https://www.healthreport.gr