Συντάκτης: grammateia

Καλημέρα σας,

θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για την έναρξη λειτουργίας του 14ου κύκλου του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) με τίτλο «Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη» που πραγματοποιείται στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Το Π.Μ.Σ. απευθύνεται σε όλους τους επαγγελματίες υγείας.

Η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος είναι διαθέσιμη και μέσω του παρακάτω συνδέσμου

https://preview.mailerlite.com/s2l2u4x8d8

Αναλυτικές πληροφορίες υπάρχουν στην ιστοσελίδα του Προγράμματος Μεταπτυχιακού Σπουδών www.diabetes.ihu.gr

14-ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔ.ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ-ΠΜΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΟ ΣΔ

Η γραμματεία του Π.Μ.Σ.

Γραμματεία ΠΜΣ

“Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη”

Τμήμα Νοσηλευτικής – Σχολή Επιστημών Υγείας

Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (ΔΙ.ΠΑ.Ε)

Αλεξάνδρεια Πανεπιστημιούπολη

Τ.Θ. 141, Σίνδος
ΤΚ 57400, Θεσσαλονίκη

☎  2310.013.100

📧 [email protected]

[email protected]

Μήνυμα από καρδιολόγους, φαρμακοποιούς και ασθενείς
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, ο Πανελλήνιος
Φαρμακευτικός Σύλλογος, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ένωση
Ασθενών Ελλάδας παρουσιάζουν κοινό κοινωνικό μήνυμα. Με το σύνθημα
«Η πρόληψη κρατά την καρδιά στη ζωή», το spot καλεί τον πολίτη να φροντίζει
την καρδιά του με κίνηση και να απευθύνεται στους επαγγελματίες υγείας
«Μίλησε με τον γιατρό και τον φαρμακοποιό σου, η πρόληψη ξεκινά με ένα απλό
βήμα». Τα καρδιαγγειακά νοσήματα συνδέονται με τροποποιήσιμους παράγοντες
κινδύνου, όπως η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, ο σακχαρώδης διαβήτης, το
κάπνισμα, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής άσκησης. Η έγκαιρη ενημέρωση,
ο προληπτικός έλεγχος, η αναγνώριση των ενδείξεων που απαιτούν ιατρική
αξιολόγηση και η προσήλωση στη θεραπεία, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις
για τη μείωση του κινδύνου. Σε αυτή την προσπάθεια, το κοινοτικό φαρμακείο
διαθέτει ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα αφού βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον
πολίτη, χωρίς να απαιτείται ραντεβού, αποτελώντας ιδιαίτερα στην περιφέρεια
και στα νησιά ένα από τα πλέον προσβάσιμα σημεία επαφής με επαγγελματία
υγείας, συχνά το μοναδικό. Αξιοποιώντας τα δεδομένα της πανελλαδικής
έρευνας του 2022 στην οποία καταγράφεται ότι το 73,1% των πολιτών έχει τον
προσωπικό φαρμακοποιό του, καθώς και τα μνημόνια συνεργασίας που έχει ήδη
υπογράψει ο Π.Φ.Σ. με την Ένωση Ασθενών Ελλάδας και την Ελληνική Εταιρεία
Υπέρτασης, προτείνουμε τη δημιουργία ενός οργανωμένου δικτύου πρόληψης,
με εκπαιδευμένους φαρμακοποιούς, κοινά πρωτόκολλα, σαφή παραπομπή και
ουσιαστική συνεργασία με τους γιατρούς και την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία.

Πηγη:HealthDaily

Νέα ευρωπαϊκή δράση για τη διάγνωση, τη θεραπεία, την έρευνα και τη φροντίδα των ασθενών με σπάνιες παθήσεις προτείνει η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Την ενίσχυση της ευρωπαϊκής δράσης για τις σπάνιες παθήσεις, με ένα ειδικό ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που θα βελτιώνει την πρόληψη, τη διάγνωση, την έρευνα και την υποστήριξη των ασθενών, ζητούν οι ευρωβουλευτές της Επιτροπής Δημόσιας Υγείας (SANT) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία εγκρίθηκε τη Δευτέρα με 33 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 5 αποχές. Ως σπάνιες χαρακτηρίζονται, σύμφωνα με το κείμενο, οι παθήσεις που προσβάλλουν λιγότερα από 5 άτομα ανά 10.000.

Οι προτάσεις περιλαμβάνουν τη μείωση των ανισοτήτων στον έλεγχο, τη διάγνωση και τη θεραπεία, την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και τη δημιουργία εξατομικευμένων διαδρομών φροντίδας με επίκεντρο τον ασθενή. Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές ζητούν κοινά ευρωπαϊκά σημεία αναφοράς και στόχους με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, ώστε να παρακολουθείται η πρόοδος.

Στόχος η διάγνωση μέσα σε έναν χρόνο

Για τη μείωση των καθυστερήσεων στη διάγνωση, προτείνεται η δημιουργία ενός δεσμευτικού μηχανισμού συντονισμού, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Καθοδήγησης για τον Νεογνικό Έλεγχο και την Έγκαιρη Διάγνωση.

Ο μηχανισμός θα συντονίζει τα κράτη-μέλη, θα παρέχει στοχευμένη υποστήριξη σε χώρες με περιορισμένες δυνατότητες και θα συμβάλλει στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών για σχετικές σπάνιες παθήσεις.

Στόχος είναι να μειωθεί ο χρόνος μέχρι τη διάγνωση, με επιδίωξη η διάγνωση να πραγματοποιείται μέσα σε έναν χρόνο από την αρχική ιατρική επίσκεψη.

Οι ευρωβουλευτές προτείνουν επίσης έναν ευρωπαϊκό οδικό χάρτη για τη βελτίωση της διάγνωσης, με ευρύτερη αξιοποίηση προηγμένων διαγνωστικών μεθόδων, συμπεριλαμβανομένων των γονιδιωματικών τεχνολογιών. Ο οδικός χάρτης θα περιλαμβάνει κοινούς στόχους, ελάχιστα συνιστώμενα πρότυπα και μετρήσιμους στόχους.

Παράλληλα, ζητείται η τυποποίηση και συστηματική εφαρμογή του νεογνικού ελέγχου, ώστε να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες γεωγραφικές ανισότητες.

Συνεργασία για τα φάρμακα και τις θεραπείες

Για την εξασφάλιση ίσης πρόσβασης στις θεραπείες ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής των ασθενών, οι ευρωβουλευτές ζητούν ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών.

Μεταξύ άλλων, προτείνουν την κοινή προμήθεια ορφανών φαρμάκων και θεραπειών, καθώς και κοινά έργα για την τιμολόγηση και την αποζημίωσή τους. Παράλληλα, ζητούν να διερευνηθεί η δυνατότητα συντονισμένης αποζημίωσης των ορφανών θεραπειών σε επίπεδο ΕΕ.

Όπου τα εθνικά συστήματα υγείας αντιμετωπίζουν περιορισμούς λόγω της φύσης των σπάνιων παθήσεων, όπως συμβαίνει όταν ο μικρός αριθμός περιστατικών οδηγεί σε έλλειψη τοπικής κλινικής εμπειρίας, το κείμενο προτείνει τη δημιουργία ευρωπαϊκών «φάρων» για τις σπάνιες παθήσεις. Πρόκειται για κοινά κέντρα εμπειρογνωμοσύνης που θα συγκεντρώνουν δεδομένα ασθενών και θα παρέχουν υπηρεσίες στα κράτη-μέλη στον αντίστοιχο τομέα εξειδίκευσης.

Έμφαση στις ανάγκες των παιδιών

Οι ευρωβουλευτές ζητούν ολοκληρωμένες, διεπιστημονικές και με επίκεντρο τον ασθενή διαδρομές φροντίδας για τους ασθενείς με σπάνιες παθήσεις, τους φροντιστές και τις οικογένειές τους.

Οι διαδρομές αυτές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, την εκπαίδευση, την απασχόληση και τη μετάβαση στην ενηλικίωση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα παιδιά με σπάνιες παθήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να αναπτύξει κατευθυντήριες γραμμές για τις διαδρομές των ασθενών, ιδιαίτερα των παιδιών, ώστε να διαμορφωθούν κοινά κριτήρια και να εκπαιδευτούν κατάλληλα οι επαγγελματίες υγείας.

Έρευνα, καινοτομία και δεδομένα

Οι ευρωβουλευτές χαρακτηρίζουν τις παιδιατρικές σπάνιες παθήσεις «κρίσιμο τομέα ανεκπλήρωτης ιατρικής ανάγκης», λόγω της χαμηλής συχνότητας εμφάνισής τους και της ανεπαρκούς έρευνας και χρηματοδότησης.

Για την επιτάχυνση της ανάπτυξης θεραπειών για τα παιδιά που επηρεάζονται, ζητούν μεγαλύτερη κανονιστική, οικονομική και επιστημονική υποστήριξη.

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μιας ατζέντας έρευνας για τις σπάνιες παθήσεις, με τη συστηματική συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών, ώστε τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα να ευθυγραμμίζονται με τις ανάγκες του τομέα.

Η καλύτερη αξιοποίηση της έρευνας θα μπορούσε, σύμφωνα με το κείμενο, να υποστηριχθεί και μέσω του συντονισμού και της κοινής χρήσης ερευνητικών υποδομών, βιοτραπεζών και σχετικών πλατφορμών δεδομένων.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης καλύτερο συντονισμό των κλινικών δοκιμών μεταξύ των χωρών και απλοποίηση των σχετικών διοικητικών διαδικασιών, όπου αυτό είναι δυνατό χωρίς να μειώνονται τα πρότυπα ασφάλειας.

Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση των υφιστάμενων Ευρωπαϊκών Δικτύων Αναφοράς (ERNs) ως κέντρων εκπαίδευσης, έρευνας και τεχνογνωσίας, καθώς και η υποστήριξη της συμμετοχής τους σε διασυνοριακές και πολυεθνικές ερευνητικές δραστηριότητες με βιώσιμη χρηματοδότηση.

Έως 36 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι σπάνιες παθήσεις επηρεάζουν συνολικά εκτιμώμενα 27 έως 36 εκατομμύρια ανθρώπους στην ΕΕ, ενώ το 75% των ανθρώπων που ζουν με σπάνια πάθηση είναι παιδιά.

Οι μικροί και γεωγραφικά διάσπαρτοι πληθυσμοί ασθενών δυσκολεύουν τα επιμέρους κράτη-μέλη να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη εξειδικευμένη τεχνογνωσία. Το 95% των σπάνιων παθήσεων δεν διαθέτει εγκεκριμένη θεραπευτική επιλογή, ενώ ακόμη και όταν υπάρχουν θεραπείες, η πρόσβαση σε αυτές μπορεί να διαφέρει μεταξύ των κρατών-μελών.

Οι προτάσεις βασίζονται, μεταξύ άλλων, σε δημόσια διαβούλευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 4.000 ασθενείς, οικογένειες, ομάδες υποστήριξης ασθενών, επαγγελματίες υγείας και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς.

Τα επόμενα βήματα

Οι συστάσεις και η συνοδευτική έκθεση νομοθετικής πρωτοβουλίας θα τεθούν προς ψήφιση σε προσεχή σύνοδο ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Εφόσον εγκριθούν από την πλειοψηφία του συνόλου των ευρωβουλευτών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει στη συνέχεια τρεις μήνες για να απαντήσει στην πρόταση και να εξηγήσει ποια συνέχεια προτίθεται να δώσει.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Μεγάλη σουηδική μελέτη σε 3,7 εκατ. άτομα εντόπισε αυξημένο κίνδυνο αυτισμού και νοητικής αναπηρίας σε παιδιά με συγγενείς λοιμώξεις TORCH – Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για πολύ σπάνιες λοιμώξεις και ότι εξηγούν ελάχιστες από τις συνολικές περιπτώσεις αυτισμού

Σπάνιες λοιμώξεις που μπορούν να μεταδοθούν από την έγκυο στο έμβρυο συνδέονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο αυτισμού και νοητικής αναπηρίας αργότερα στη ζωή του παιδιού, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη του Karolinska Institutet στη Σουηδία, η οποία δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics.

«Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι είναι ασυνήθιστο αυτές οι λοιμώξεις να μεταδίδονται από τη μητέρα στο παιδί. Αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μικρό ποσοστό όλων των περιπτώσεων αυτισμού στον πληθυσμό. Ωστόσο, στα παιδιά που πράγματι προσβάλλονται, βλέπουμε σαφώς αυξημένο κίνδυνο τόσο για αυτισμό όσο και για νοητική αναπηρία», εξηγεί η Reneé Gardner, ερευνήτρια στο Τμήμα Παγκόσμιας Δημόσιας Υγείας του Karolinska Institutet και μία από τους συγγραφείς της μελέτης.

Η ιδιαιτερότητά τους είναι ότι, σε αντίθεση με πολλά κοινά λοιμώδη νοσήματα, ορισμένα από αυτά τα παθογόνα μπορούν να διαπεράσουν τον πλακούντα και να προσβάλουν άμεσα το έμβρυο, επηρεάζοντας την ανάπτυξή του.

Τριπλάσιος κίνδυνος για αυτισμό

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά με συγγενή λοίμωξη TORCH είχαν περίπου τρεις φορές υψηλότερο κίνδυνο να διαγνωστούν με αυτισμό σε σύγκριση με όσα δεν είχαν τέτοια λοίμωξη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι η σχέση με τον αυτισμό ήταν ισχυρότερη όταν συνυπήρχε νοητική αναπηρία. Οι ερευνητές εκτιμούν επίσης ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά που γεννιούνται με συγγενή λοίμωξη TORCH μπορεί αργότερα να διαγνωστεί με αυτισμό.

Οι αριθμοί αυτοί ακούγονται εντυπωσιακοί, αλλά οι επιστήμονες επιμένουν στη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον σχετικό κίνδυνο για ένα παιδί που έχει προσβληθεί και στην επίδραση αυτών των λοιμώξεων στον γενικό πληθυσμό.

Επειδή οι συγγενείς λοιμώξεις TORCH είναι τόσο σπάνιες, εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να συνδέονται με μόλις 0,034% των διαγνωσμένων περιπτώσεων αυτισμού στη Σουηδία. Αντίθετα, η συμβολή τους στις σοβαρές μορφές νοητικής αναπηρίας υπολογίστηκε περίπου στο 1,2%.

Η μεγαλύτερη μελέτη μέχρι σήμερα

«Γνωρίζουμε εδώ και πολύ καιρό ότι αυτές οι λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν νοητική αναπηρία. Η σχέση με τον αυτισμό, όμως, ήταν λιγότερο ξεκάθαρη στις προηγούμενες έρευνες, οι οποίες συχνά βασίζονταν σε μικρές ομάδες ασθενών», αναφέρει ο Hugo Sjöqvist, υποψήφιος διδάκτορας και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Όπως επισημαίνει, πρόκειται για τη μεγαλύτερη έως σήμερα μελέτη στο συγκεκριμένο πεδίο, βασισμένη σε εθνικά μητρώα που καλύπτουν σχεδόν ολόκληρο τον πληθυσμό της Σουηδίας.

Οι ερευνητές προχώρησαν μάλιστα και σε συγκρίσεις μεταξύ αδελφών: Συνέκριναν παιδιά που είχαν συγγενή λοίμωξη TORCH με αδέλφια τους που δεν είχαν προσβληθεί. Η συσχέτιση με τον αυτισμό και τη νοητική αναπηρία παρέμεινε, γεγονός που περιορίζει την πιθανότητα τα αποτελέσματα να εξηγούνται αποκλειστικά από γενετικούς ή άλλους οικογενειακούς παράγοντες.

Αντίθετα, δεν προέκυψε αντίστοιχα σαφής σχέση με άλλες νευροψυχιατρικές διαταραχές. Η αρχική συσχέτιση με τη ΔΕΠΥ δεν διατηρήθηκε όταν συγκρίθηκαν αδέλφια, ενώ δεν διαπιστώθηκε σύνδεση με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.

Γιατί η πρόληψη έχει σημασία

Τα ευρήματα στρέφουν την προσοχή και στην πρόληψη, καθώς ορισμένες από αυτές τις λοιμώξεις μπορούν να προληφθούν.

«Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι ορισμένες λοιμώξεις που μεταδίδονται στο έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου», αναφέρει η Gardner. «Παρότι αυτές οι συγγενείς λοιμώξεις είναι σπάνιες, ορισμένες μπορούν να προληφθούν και αυτό τις καθιστά σημαντικές από την άποψη της δημόσιας υγείας».

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ερυθράς, η οποία έχει σχεδόν εξαφανιστεί στη Σουηδία μετά την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος εμβολιασμού.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν επομένως τη σημασία της διατήρησης υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης, αλλά και των υπόλοιπων μέτρων πρόληψης: αποφυγή ωμού ή ανεπαρκώς ψημένου κρέατος και προσεκτικό πλύσιμο των λαχανικών για την τοξοπλάσμωση, προγεννητικός έλεγχος και θεραπεία για λοιμώξεις όπως η σύφιλη, καλή υγιεινή των χεριών για τη μείωση του κινδύνου από τον κυτταρομεγαλοϊό και έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση του έρπητα κατά την εγκυμοσύνη.

Το βασικό μήνυμα της μελέτης δεν είναι ότι οι λοιμώξεις κατά την εγκυμοσύνη εξηγούν τον αυτισμό. Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι μια πολύ συγκεκριμένη και σπάνια κατηγορία συγγενών λοιμώξεων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νευροαναπτυξιακών προβλημάτων στα παιδιά που πράγματι προσβάλλονται, γεγονός που καθιστά ακόμη σημαντικότερη την πρόληψη όπου αυτή είναι εφικτή.

Πηγη:https://www.ygeiamou.gr/

Με αφορμή τα πρόσφατα δημοσιεύματα σχετικά με τη λειτουργία μη αδειοδοτημένου ογκολογικού τμήματος σε ιδιωτική κλινική και τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων υπό συνθήκες που διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές, η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) επισημαίνει ότι η προστασία των ασθενών με καρκίνο απαιτεί σαφείς κανόνες, αυστηρή εποπτεία και πλήρη τήρηση του θεσμικού πλαισίου.

Η ΕΟΠΕ δεν υπεισέρχεται στην αξιολόγηση της συγκεκριμένης υπόθεσης ούτε προκαταλαμβάνει τις αποφάσεις των αρμόδιων διοικητικών, πειθαρχικών και δικαστικών αρχών. Τα δημοσιευμένα στοιχεία, ωστόσο, αναδεικνύουν ένα ζήτημα μείζονος σημασίας για την ασφάλεια και την ποιότητα της ογκολογικής περίθαλψης.

Η επιλογή, η συνταγογράφηση και η ιατρική επίβλεψη της χημειοθεραπείας και των λοιπών συστηματικών αντικαρκινικών θεραπειών για ενήλικες ασθενείς με συμπαγείς όγκους ανήκουν στο γνωστικό αντικείμενο και στην ευθύνη των ιατρών με αναγνωρισμένη ειδικότητα Παθολογικής Ογκολογίας. Μια επιμέρους εκπαίδευση ή εμπειρία στην ογκολογία συγκεκριμένου οργάνου δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ολοκληρωμένη και θεσμικά αναγνωρισμένη ειδικότητα του Παθολόγου Ογκολόγου.

Η ΕΟΠΕ έχει επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη σαφούς θεσμικής κατοχύρωσης του συγκεκριμένου πλαισίου προς το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΠΥΥ και το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) και εξακολουθεί να την αναδεικνύει με κάθε ευκαιρία. Πρόκειται για μια σταθερή θέση της Εταιρείας, η οποία απορρέει αποκλειστικά από την ανάγκη προστασίας των ασθενών και διασφάλισης της ποιότητας της ογκολογικής φροντίδας.

Η χημειοθεραπεία δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία χορήγησης φαρμάκων. Προϋποθέτει ακριβή διάγνωση και σταδιοποίηση, επιλογή και εξατομίκευση του θεραπευτικού σχήματος, αξιολόγηση πιθανών αλληλεπιδράσεων και αντενδείξεων, προσαρμογή των δόσεων, παρακολούθηση της ανταπόκρισης και έγκαιρη αντιμετώπιση σοβαρών ή ακόμη και απειλητικών για τη ζωή ανεπιθύμητων ενεργειών.

Παράλληλα, η χορήγηση συστηματικής αντικαρκινικής θεραπείας οφείλει να πραγματοποιείται αποκλειστικά σε νομίμως αδειοδοτημένες ογκολογικές μονάδες ή μονάδες ημερήσιας νοσηλείας, οι οποίες διαθέτουν:

• υπεύθυνο Παθολόγο Ογκολόγο και κατάλληλα εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό,
• ασφαλείς και πιστοποιημένες διαδικασίες παρασκευής και διακίνησης των κυτταροστατικών φαρμάκων,
• δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επειγόντων συμβαμάτων,
• πλήρη καταγραφή, ιχνηλασιμότητα και φαρμακευτικό έλεγχο κάθε θεραπείας,
• τις αναγκαίες υποστηρικτικές υπηρεσίες και τις προβλεπόμενες από την άδεια λειτουργίας υποδομές.

Η ΕΟΠΕ θεωρεί αναγκαία:

1. Τη σαφή θεσμική κατοχύρωση ότι η επιλογή, συνταγογράφηση και ιατρική επίβλεψη της συστηματικής αντικαρκινικής θεραπείας των συμπαγών όγκων ασκούνται από Παθολόγους Ογκολόγους.
2. Τη σύνδεση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των αντινεοπλασματικών φαρμάκων με την αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητα της Παθολογικής Ογκολογίας και τις εγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις.
3. Τη διενέργεια τακτικών και ουσιαστικών ελέγχων σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές όπου δηλώνεται ή πραγματοποιείται χορήγηση αντικαρκινικών θεραπειών.
4. Την άμεση αναστολή σχετικών υπηρεσιών όταν δεν πληρούνται οι όροι αδειοδότησης, στελέχωσης και ασφαλούς λειτουργίας.
5. Την πλήρη ενημέρωση των ασθενών για την ειδικότητα του θεράποντος ιατρού και την αδειοδότηση της μονάδας στην οποία λαμβάνουν θεραπεία.

Οι ασθενείς με καρκίνο δικαιούνται να γνωρίζουν ότι η θεραπεία τους αποφασίζεται και επιβλέπεται από κατάλληλα εκπαιδευμένους και θεσμικά αναγνωρισμένους ειδικούς, μέσα σε αδειοδοτημένες και ασφαλείς δομές. Η τήρηση αυτών των προϋποθέσεων δεν αποτελεί συντεχνιακή διεκδίκηση. Αποτελεί βασική εγγύηση ποιότητας, λογοδοσίας και προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

Η ΕΟΠΕ παραμένει στη διάθεση του Υπουργείου Υγείας, του ΕΟΠΥΥ και των αρμόδιων θεσμικών και ελεγκτικών αρχών για τη διαμόρφωση ενός σαφούς και εφαρμόσιμου πλαισίου που θα αποτρέπει αντίστοιχα περιστατικά και θα ενισχύει την ασφάλεια της ογκολογικής φροντίδας σε ολόκληρη τη χώρα.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Νέα δεδομένα για το μελάνωμα και τον καρκίνο του δέρματος παρουσιάζονται στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Δερματολογίας στη Βιέννη.

Σημαντική πρόοδο στη θεραπεία του καρκίνου του δέρματος καταγράφει τα τελευταία χρόνια η ιατρική κοινότητα, με την ανοσοθεραπεία να έχει βελτιώσει αισθητά την επιβίωση ασθενών με προχωρημένο μελάνωμα.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Δερματολογίας στη Βιέννη, περίπου οι μισοί ασθενείς με μελάνωμα σταδίου IV ζουν πλέον για 10 χρόνια ή και περισσότερο.

Όπως ανέφερε ο Christian Posch, ειδικός στη δερματολογία και αφροδισιολογία και μέλος του προεδρείου της Αυστριακής Εταιρείας Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας, η έρευνα στρέφεται πλέον στην περαιτέρω αξιοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος για την αντιμετώπιση του μελανώματος.

Τα εμβόλια που βασίζονται στην τεχνολογία mRNA σχεδιάζονται εξατομικευμένα και θα μπορούσαν να χορηγούνται συμπληρωματικά σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο υποτροπής.

Μία από τις πιθανές εφαρμογές τους αφορά ασθενείς στους οποίους ο όγκος έχει αφαιρεθεί πλήρως, αλλά υπάρχει κίνδυνος να εμφανιστεί ξανά η νόσος. Στόχος είναι η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, ώστε να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τυχόν καρκινικά κύτταρα που έχουν απομείνει.

Πρόκειται για θεραπευτική και όχι προληπτική ανοσοποίηση, καθώς τα συγκεκριμένα εμβόλια προορίζονται για ασθενείς που έχουν ήδη διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί για μελάνωμα.

Παράλληλα με το μελάνωμα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις συχνότερες μορφές καρκίνου του δέρματος, τα λεγόμενα καρκινώματα των κερατινοκυττάρων, που είναι ευρύτερα γνωστά ως “λευκός καρκίνος του δέρματος”.

Η βασικότερη αιτία τους είναι η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Σύμφωνα με τον Christian Posch, οι συγκεκριμένοι όγκοι εμφανίζονται σε κάποια μορφή σχεδόν στους μισούς ανθρώπους ηλικίας άνω των 60 ετών.

“Η σωστή πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση είναι εξίσου σημαντικές με τη θεραπεία”, υπογράμμισε ο ειδικός, επισημαίνοντας ότι το δέρμα έρχεται καθημερινά σε επαφή με περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η υπεριώδης ακτινοβολία και διάφορες χημικές ουσίες.

“Κάθε άνθρωπος θα αντιμετωπίσει κάποια στιγμή ένα δερματολογικό πρόβλημα”

Οι δερματολόγοι επισημαίνουν ότι το δέρμα, ως το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος και βασικό “σύνορο” με το εξωτερικό περιβάλλον, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο σε τραυματισμούς, εγκαύματα, ακτινοβολία και άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες.

Ως αποτέλεσμα, οι δερματικές παθήσεις είναι εξαιρετικά συχνές. “Κάθε άνθρωπος, αργά ή γρήγορα, θα αντιμετωπίσει τουλάχιστον ένα δερματολογικό πρόβλημα”, ανέφερε χαρακτηριστικά ο Christian Posch.

Το Ευρωπαϊκό Συνέδριο της European Academy of Dermatology and Venereology (EADV) πραγματοποιείται στο Austria Center Vienna από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 3 Οκτωβρίου, με αντικείμενο τις τελευταίες εξελίξεις στη δερματολογία, τον καρκίνο του δέρματος και τις σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας δεν αποτελούν μόνο ιατρικό ζήτημα, αλλά έχουν και σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο. Νέα ανάλυση του Office of Health Economics (OHE), που εκπονήθηκε για λογαριασμό της EFPIA, εκτιμά το ετήσιο κόστος του αυξημένου σωματικού βάρους και της παχυσαρκίας στην Ελλάδα σε 3,4 δισ. ευρώ.[1] Αυτό αντιστοιχεί σε 328 ευρώ ανά κάτοικο και σε περίπου 1,4% του ΑΕΠ.[1]

Από το συνολικό κόστος, τα 2,3 δισ. ευρώ (68%) είναι άμεσες δαπάνες υγείας και τα 1,1 δισ. ευρώ (32%) έμμεσες οικονομικές απώλειες, που σχετίζονται με απουσίες από την εργασία, μειωμένη παραγωγικότητα, πρόωρη θνησιμότητα και άλλες επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.[1]

Ο μεγαλύτερος επιμέρους παράγοντας των άμεσων δαπανών είναι ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, με κόστος 0,9 δισ. ευρώ ετησίως. Ακολουθούν οι μυοσκελετικές παθήσεις (0,4 δισ. ευρώ) και τα καρδιαγγειακά νοσήματα (0,2 δισ. ευρώ).[1]

Η μελέτη κάλυψε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες συνολικά (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο) και εκτιμά ότι σε αυτές το αυξημένο σωματικό βάρος συνδέεται με 278.000 θανάτους και περίπου 8 εκατ. χαμένα έτη υγιούς ζωής.[1]

Στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σύμφωνα με στοιχεία του 2022, σχεδόν το 60% των ενηλίκων είναι υπέρβαροι ή ζουν με παχυσαρκία, ενώ το ίδιο ισχύει για περίπου ένα στα τρία παιδιά.[2]

Χρειάζεται προσοχή στο πώς διαβάζουμε τέτοια νούμερα. Η μελέτη χρησιμοποιεί επιδημιολογικά και οικονομικά δεδομένα για να εκτιμήσει το μέρος της επιβάρυνσης από συγκεκριμένα νοσήματα και των οικονομικών απωλειών που αποδίδονται στο αυξημένο σωματικό βάρος. Τα ποσά είναι επομένως εκτιμήσεις σε επίπεδο πληθυσμού και όχι ακριβείς μετρήσεις του κόστους για κάθε άτομο ξεχωριστά.

Αυτό όμως δεν αναιρεί το βασικό μήνυμα. Ο διαβήτης τύπου 2, που αποτελεί το μεγαλύτερο επιμέρους κομμάτι του κόστους, σε σημαντικό βαθμό μπορεί να προληφθεί ή να καθυστερήσει με έγκαιρη παρέμβαση και διαχείριση του σωματικού βάρους.

Ας το δούμε λοιπόν και ως ευκαιρία παρέμβασης, όχι μόνο ως λογαριασμό: η έγκαιρη απώλεια βάρους και η διατήρηση της, με σωστή καθοδήγηση, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά και μυοσκελετικά νοσήματα.

Άλλη ανάλυση της EFPIA (2025) εκτιμά πως, χωρίς παρέμβαση, το συνολικό οικονομικό κόστος της παχυσαρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να φτάσει έως τα 1.597 δισ. ευρώ έως το 2030.[3] Πρόκειται για διαφορετική μελέτη, με άλλη μεθοδολογία και σε διαφορετικούς πληθυσμούς, που δίνει εκτίμηση στη δική της κλίμακα και δεν πρέπει να αθροιστεί με τα προηγούμενα ποσά.

Βιβλιογραφία
1. Bray G., Oyalo P., El Banhawi H., Subramaniyan S., Skedgel C. The economic burden of overweight and obesity in Europe. Office of Health Economics (OHE); 2026. https://www.ohe.org/publications/the-economic-burden-of-overweight-and-obesity-in-europe/
2. WHO Regional Office for Europe. WHO European Regional Obesity Report 2022. https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289057738
3. EFPIA. A Blueprint for Action to address Obesity in the European Union. 2025. https://www.efpia.eu/news-events/the-efpia-view/efpia-news/a-blueprint-for-action-to-address-obesity-in-the-european-union/

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Στην πρόληψη και στη γνώση βασικών δεικτών υγείας εστιάζει το μήνυμα του ΣΦΕΕ για την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς 2026. Αρτηριακή πίεση, χοληστερόλη και σάκχαρο μπορούν να δώσουν σημαντικές πληροφορίες για τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο, αρκεί οι μετρήσεις να αξιολογούνται μαζί με επαγγελματία υγείας και να οδηγούν, όπου χρειάζεται, σε έγκαιρη παρέμβαση.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, που τιμάται στις 29 Σεπτεμβρίου, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, μέσω της Πλατφόρμας Καρδιαγγειακών Νοσημάτων των εταιρειών-μελών του, καλεί τους πολίτες να εντάξουν την πρόληψη στην καθημερινότητά τους.

Το μήνυμα είναι απλό: να γνωρίζουμε βασικούς δείκτες της υγείας μας και να συζητούμε με γιατρό ή άλλο επαγγελματία υγείας τι σημαίνουν για τον προσωπικό μας κίνδυνο.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιάς εκτιμά ότι προκαλούν περισσότερους από 20 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Για το 2026, η καμπάνια της Παγκόσμιας Ημέρας Καρδιάς έχει κεντρικό σύνθημα «Don’t Miss a Beat» – «Μη χάσεις τον παλμό» – και επικεντρώνεται στην αναγνώριση συμπτωμάτων που μπορεί να περνούν απαρατήρητα.

Γιατί έχει σημασία να γνωρίζουμε τις τιμές μας

Η υψηλή αρτηριακή πίεση, η αυξημένη χοληστερόλη και τα υψηλά επίπεδα σακχάρου συχνά δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα.

Γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να έχει καθοριστική σημασία, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται σύμφωνα με την ηλικία, το ατομικό ιστορικό και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.

Η γνώση των αριθμών από μόνη της δεν αρκεί. Η αξία τους βρίσκεται στην ερμηνεία τους και, όπου απαιτείται, στην έγκαιρη διάγνωση, την αλλαγή τρόπου ζωής ή την κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «EU Screening Week – Know Your Numbers», η οποία προωθεί τον προληπτικό έλεγχο και την καλύτερη γνώση βασικών καρδιομεταβολικών δεικτών. Σε σχετικές δράσεις περιλαμβάνονται μετρήσεις όπως η αρτηριακή πίεση, ο δείκτης μάζας σώματος, η HbA1c και το λιπιδαιμικό προφίλ.

Το ευρωπαϊκό Safe Hearts Plan

Η πρόληψη βρίσκεται πλέον ψηλά και στην ευρωπαϊκή ατζέντα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Δεκέμβριο του 2025 το Safe Hearts Plan, το πρώτο ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Το σχέδιο επικεντρώνεται στην πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και τον προσυμπτωματικό έλεγχο, αλλά και στη θεραπεία, την αποκατάσταση και τη συνέχεια της φροντίδας. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ευρωπαϊκό πρωτόκολλο για καρδιαγγειακούς ελέγχους, εξατομικευμένα εργαλεία πρόληψης και δράσεις για τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών-μελών.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν και στην Ευρωπαϊκή Ένωση την πρώτη αιτία θανάτου, με περίπου 1,7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΣΦΕΕ: Ανάγκη για εθνικό σχέδιο καρδιαγγειακής υγείας

Για την Ελλάδα, ο ΣΦΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διαμορφωθεί ένα συνεκτικό και μακροπρόθεσμο εθνικό σχέδιο για την καρδιαγγειακή υγεία.

Ο Σύνδεσμος δηλώνει ότι στηρίζει έναν τέτοιο σχεδιασμό σε συνεργασία με την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, τους επαγγελματίες υγείας και τις οργανώσεις ασθενών.

Στις βασικές προτεραιότητες εντάσσει τη συστηματική ενημέρωση του πληθυσμού, την ισότιμη πρόσβαση στον κατάλληλο προληπτικό έλεγχο, την έγκαιρη διάγνωση και τη συνέχεια της φροντίδας.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική κινείται προς την ίδια κατεύθυνση, καθώς το Safe Hearts Plan προβλέπει υποστήριξη προς τα κράτη-μέλη για την ανάπτυξη ή περαιτέρω εφαρμογή εθνικών σχεδίων καρδιαγγειακής υγείας.

Παπαδημητρίου: Η ενημέρωση πρέπει να μετατραπεί σε διαρκή δράση

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, σημείωσε ότι η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς πρέπει να λειτουργήσει ως αφετηρία για πιο συστηματική δράση.

«Η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς είναι μια ευκαιρία να μετατρέψουμε την ευαισθητοποίηση σε διαρκή δράση. Ως ΣΦΕΕ, θέλουμε να συμβάλουμε ενεργά στη διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδιασμού για την καρδιαγγειακή υγεία, που θα συνδέει την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση με την κατάλληλη φροντίδα για κάθε άνθρωπο», ανέφερε.

Όπως πρόσθεσε, η γνώση βασικών δεικτών υγείας μπορεί να αποτελέσει μέρος της καθημερινής πρόληψης, όταν συνοδεύεται από σωστή ενημέρωση και συνέχεια στη φροντίδα.

Τούτουζας: Πίεση, χοληστερόλη και σάκχαρο μπορεί να μην δίνουν συμπτώματα

Στην αξία του έγκαιρου ελέγχου αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, καθηγητής Κωνσταντίνος Τούτουζας.

«Η υψηλή αρτηριακή πίεση, η αυξημένη χοληστερόλη και το σάκχαρο μπορεί να μην προκαλούν συμπτώματα. Ο κατάλληλος έλεγχος, με βάση την ηλικία και το ατομικό ιστορικό, και η συζήτηση με τον γιατρό μάς βοηθούν να αναγνωρίζουμε έγκαιρα τον κίνδυνο και να παίρνουμε αποφάσεις για την υγεία της καρδιάς μας», επισήμανε.

Το μήνυμα συνδέεται με τη φετινή διεθνή καμπάνια, η οποία επιδιώκει να στρέψει την προσοχή και στα σημάδια καρδιαγγειακής νόσου που μπορεί να αγνοούνται ή να υποτιμώνται μέχρι να εμφανιστεί σοβαρό πρόβλημα.

Η πρόληψη ως καθημερινή πρακτική

Η καρδιαγγειακή πρόληψη δεν περιορίζεται σε μια ετήσια καμπάνια ή σε έναν μεμονωμένο εργαστηριακό έλεγχο.

Αφορά τη συστηματική παρακολούθηση των παραγόντων κινδύνου, την αντιμετώπιση της υπέρτασης, της δυσλιπιδαιμίας και του διαβήτη, την αποφυγή του καπνίσματος, τη σωματική δραστηριότητα και τη συνεργασία με τον γιατρό.

Το ζητούμενο είναι οι αριθμοί να μετατρέπονται σε γνώση και η γνώση σε έγκαιρη δράση.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Επιστήμονες δημιούργησαν έναν λεπτομερή χάρτη της δραστηριότητας των γονιδίων σε μια κρίσιμη περιοχή του εγκεφάλου, τον προμετωπιαίο φλοιό, αποκτώντας έτσι πολύτιμες γνώσεις σχετικά με τη φυσιολογική ανάπτυξη και σοβαρές εγκεφαλικές διαταραχές, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η νόσος Πάρκινσον και η σχιζοφρένεια.

Σε εννέα ξεχωριστές μελέτες, οι ερευνητές εξέτασαν τις αλλαγές σε μεμονωμένους τύπους εγκεφαλικών κυττάρων που συμβαίνουν με την πάροδο του χρόνου και σημείωσαν πρόοδο στην αποκρυπτογράφηση των μοριακών διεργασιών που αποτελούν τη βάση ορισμένων από τις πιο καταστροφικές εγκεφαλικές διαταραχές, σε ένα βήμα προς πιθανές νέες θεραπείες.

Ο προμετωπιαίος φλοιός είναι το μπροστινό μέρος του εξωτερικού στρώματος του εγκεφάλου, που βρίσκεται πίσω από το μέτωπο. Βοηθά ένα άτομο να σχεδιάζει, να λαμβάνει αποφάσεις, να ρυθμίζει τα συναισθήματα και να προσαρμόζει τη συμπεριφορά του. Είναι επίσης ευαίσθητος στη γήρανση και οι λειτουργίες του επηρεάζονται σε πολλές ψυχιατρικές και νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

Η γονιδιακή δραστηριότητα εξετάστηκε στους πυρήνες περισσότερων από 6,3 εκατομμυρίων εγκεφαλικών κυττάρων – νευρώνων, ανοσοκυττάρων, κυττάρων που σχετίζονται με τα αιμοφόρα αγγεία και υποστηρικτικών κυττάρων που βοηθούν στη διατήρηση της εγκεφαλικής λειτουργίας – από 1.494 νεκρούς δότες, ηλικίας από τη βρεφική ηλικία έως 108 ετών και με διαφορετικές γενετικές καταβολές.

Οι δότες περιελάμβαναν άτομα χωρίς διαγνωσμένη εγκεφαλική διαταραχή, καθώς και άτομα που είχαν διαγνωστεί με παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η νόσος Πάρκινσον, η άνοια με σωμάτια Lewy, η αγγειακή άνοια, η σχιζοφρένεια και η διπολική διαταραχή.

Η έρευνα εντόπισε μοτίβα που είναι κοινά σε ορισμένες από τις ασθένειες, καθώς και άλλα που αφορούν συγκεκριμένες διαταραχές.

Δρ. Πάνος Ρούσσος: Ο Έλληνας επιστήμονας επικεφαλής της έρευνας

«Αυτές οι μελέτες βοηθούν να εξηγηθεί πού συμβαίνουν αλλαγές που σχετίζονται με ασθένειες και ποιες βιολογικές διεργασίες αξίζουν πιο προσεκτική διερεύνηση», δήλωσε ο Δρ. Πάνος Ρούσσος, διευθυντής του Κέντρου Νευρογονιδιωματικής Νοσημάτων στην Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai στη Νέα Υόρκη και επικεφαλής της έρευνας που δημοσιεύθηκε στο Nature και σε άλλα επιστημονικά περιοδικά.

«Μια χρήσιμη θεραπεία πρέπει να επηρεάζει τη σωστή βιολογική διαδικασία στα σωστά κύτταρα. Αυτός ο χάρτης βοηθά στον περιορισμό αυτής της αναζήτησης. Μπορεί να εντοπίσει ευάλωτους κυτταρικούς πληθυσμούς, να αποκαλύψει διεργασίες που σχετίζονται με τη διατηρημένη λειτουργία του εγκεφάλου και να βοηθήσει τους ερευνητές να αποφασίσουν ποιους πιθανούς θεραπευτικούς στόχους θα δοκιμάσουν», επισήμανε ο Έλληνας επιστήμονας.

Η εργασία διεξήχθη στο πλαίσιο της ερευνητικής κοινοπραξίας PsychAD, με την υποστήριξη του Εθνικού Ινστιτούτου Γήρανσης, που αποτελεί μέρος των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ.

Ισχυρές ομοιότητες

Η νόσος Αλτσχάιμερ, η νόσος με σωμάτια Lewy, η αγγειακή άνοια και η νόσος Πάρκινσον έδειξαν ιδιαίτερα έντονες ομοιότητες στη γονιδιακή δραστηριότητα που εμπλέκεται στην ανάπτυξη των νευρικών κυττάρων, τη νευρωνική επικοινωνία και τη βιολογία των αιμοφόρων αγγείων.

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης κοινές οδούς στη νόσο Αλτσχάιμερ και τη νόσο Πάρκινσον στα μικρογλοία, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που βρίσκονται στον εγκέφαλο.

Συγκρίνοντας δείγματα εγκεφάλου από δότες διαφορετικών ηλικιών, οι ερευνητές διαπίστωσαν εκτεταμένες μοριακές αλλαγές κατά την ανάπτυξη μέχρι την ενηλικίωση, σχετική σταθερότητα σε μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής και στη συνέχεια νέες αλλαγές αργότερα στη ζωή, ιδιαίτερα στα ανοσοποιητικά και υποστηρικτικά κύτταρα.

«Αυτό το στοιχείο παρέχει μια αναφορά για τη διάκριση της τυπικής γήρανσης από τις αλλαγές που σχετίζονται με ασθένειες», πρόσθεσε ο Ρούσσος.

Οι ερευνητές εντόπισαν περίπου την ηλικία των 24 ετών ως ένα σημείο μετάβασης, μετά το οποίο οι περισσότεροι τύποι κυττάρων στην περιοχή αυτή γίνονται πιο σταθεροί.

«Δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλος τελειώνει ξαφνικά την ανάπτυξή του στα 24α γενέθλια ενός ανθρώπου ή ότι η παρακμή ξεκινά σε αυτήν την ηλικία. Άλλες πτυχές της βιολογίας του εγκεφάλου συνεχίζουν να αλλάζουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής», τόνισε ο Ρούσσος.

Οι ερευνητές βρήκαν επίσης κυτταρικά πρότυπα που σχετίζονται με διαφορές στη γνωστική λειτουργία και με την κατάθλιψη που συνοδεύει τη νόσο Αλτσχάιμερ. Για παράδειγμα, άτομα που διατήρησαν τη γνωστική λειτουργία παρά την ύπαρξη σημαντικής παθολογίας Αλτσχάιμερ εμφάνισαν διαφορές στις ενεργειακές διεργασίες των εγκεφαλικών κυττάρων.

Κληρονομικός γενετικός κίνδυνος

Οι ερευνητές συνέδεσαν τον κληρονομικό γενετικό κίνδυνο διαταραχών με συγκεκριμένα γονίδια και κυτταρικούς τύπους και χαρτογράφησαν γενετικές επιρροές στη δραστηριότητα περισσότερων από 14.000 γονιδίων.

Επίσης, ανακατασκεύασαν ημερήσια πρότυπα γονιδιακής δραστηριότητας χρησιμοποιώντας δείγματα εγκεφάλου από άτομα που πέθαναν σε διαφορετικές ώρες της ημέρας.

Σε νεότερους και μεσήλικες ενήλικες, τα γονίδια του ημερήσιου ρολογιού έδειξαν συντονισμένα πρότυπα στους νευρώνες. Σε ηλικιωμένους ενήλικες, τα πρότυπα αυτά ήταν πιο αδύναμα και λιγότερο συγχρονισμένα.

«Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η γήρανση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι καθημερινοί βιολογικοί ρυθμοί μέσα στον εγκέφαλο. Το κατά πόσον η αποκατάσταση αυτών των ρυθμών θα μπορούσε να βελτιώσει την υγεία του εγκεφάλου είναι ένα σημαντικό ερώτημα για μελλοντική έρευνα», σχολίασε ο Δρ. Ρούσσος.

Οι ερευνητές δημιούργησαν επίσης μοριακά προφίλ για μεμονωμένους δότες που είχαν νόσο Αλτσχάιμερ και εντόπισαν διαφορές στη γονιδιακή ρύθμιση, καθώς και στις προβλεπόμενες αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφορετικών κυτταρικών τύπων από άτομο σε άτομο.

«Αυτό βοηθά στην εξήγηση της βιολογικής ποικιλομορφίας μεταξύ ατόμων με την ίδια διάγνωση και παρέχει μια βάση για τη διερεύνηση πιο εξατομικευμένων στρατηγικών θεραπείας», κατέληξε ο Δρ. Ρούσσος.

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Η σχέση ανάμεσα στον εγκέφαλο και το έντερο βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας. Νέα δεδομένα έρχονται τώρα να ενισχύσουν το ενδιαφέρον γύρω από τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), δείχνοντας ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ εμφανίζουν συχνότερα μια σειρά από γαστρεντερικά συμπτώματα σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Νέα συστηματική ανασκόπηση και ανάλυση, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 στο Journal of Attention Disorders, εξέτασε 23 μελέτες με περισσότερους από 1,9 εκατομμύρια συμμετέχοντες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η διάγνωση ΔΕΠΥ συνδεόταν με κατά 48% υψηλότερες πιθανότητες εμφάνισης γαστρεντερικών συμπτωμάτων συνολικά.

Από τη δυσκοιλιότητα έως το ευερέθιστο έντερο

Η συσχέτιση δεν περιοριζόταν σε μία μόνο γαστρεντερική διαταραχή. Σύμφωνα με την ανάλυση, τα άτομα με ΔΕΠΥ παρουσίαζαν 97% υψηλότερες πιθανότητες δυσκοιλιότητας, ενώ οι πιθανότητες εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (IBS) ήταν αυξημένες κατά 58%.

Αυξημένες πιθανότητες καταγράφηκαν επίσης για δυσπεψία, διάρροια, κοιλιακό άλγος και άλλα προβλήματα του πεπτικού. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η συσχέτιση με την εγκόπριση, κυρίως παιδιατρικό πρόβλημα που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενη ακούσια ή εκούσια αποβολή κοπράνων σε ακατάλληλα σημεία.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι πρόκειται κυρίως για λειτουργικά γαστρεντερικά συμπτώματα και όχι απαραίτητα για οργανικά νοσήματα του πεπτικού.

Τι ρόλο μπορεί να παίζει ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου

Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί φαίνεται να υπάρχει αυτή η σχέση. Μία από τις πιθανές εξηγήσεις αφορά τον λεγόμενο άξονα εντέρου-εγκεφάλου, το σύστημα αμφίδρομης επικοινωνίας ανάμεσα στο γαστρεντερικό και το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Οι επιστήμονες εξετάζουν μεταξύ άλλων τον πιθανό ρόλο του εντερικού μικροβιώματος, μεταβολών στη ρύθμιση του πνευμονογαστρικού νεύρου, ανοσολογικών και μεταβολικών μηχανισμών. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι κάποια μεταβολή του μικροβιώματος προκαλεί ΔΕΠΥ ή, αντίστροφα, ότι η ΔΕΠΥ προκαλεί γαστρεντερικές διαταραχές.

Στη σχέση μπορεί να συμβάλλουν και περισσότερο πρακτικοί παράγοντες. Δυσκολίες στην οργάνωση των γευμάτων, ακανόνιστες διατροφικές συνήθειες και άλλες συμπεριφορές που μπορεί να συνοδεύουν τη ΔΕΠΥ ενδέχεται να επηρεάζουν τη λειτουργία του πεπτικού. Παράλληλα, ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της ΔΕΠΥ μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιότητα

Τα νέα ευρήματα ενισχύονται και από προηγούμενη ανάλυση του 2025, η οποία περιέλαβε περισσότερα από 3,8 εκατομμύρια άτομα και επίσης εντόπισε σημαντική συσχέτιση μεταξύ ΔΕΠΥ και συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου.

Παρά τη συνέπεια ορισμένων αποτελεσμάτων, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Η νέα μετα-ανάλυση βασίστηκε σε παρατηρητικές μελέτες και δεν μπορεί να προσδιορίσει αν τα γαστρεντερικά προβλήματα αποτελούν βιολογικό χαρακτηριστικό της ΔΕΠΥ, αποτέλεσμα θεραπείας ή συνέπεια άλλων παραγόντων.

Η πρακτική σημασία των ευρημάτων βρίσκεται επομένως αλλού: στην ανάγκη μιας πιο ολοκληρωμένης προσέγγισης των ατόμων με ΔΕΠΥ. Επίμονα συμπτώματα όπως δυσκοιλιότητα, κοιλιακό άλγος, διάρροια ή δυσπεψία δεν θα πρέπει να θεωρούνται άσχετα με τη συνολική κλινική εικόνα, αλλά να αξιολογούνται κατάλληλα.

Η νέα έρευνα δεν σημαίνει ότι το «κλειδί» της ΔΕΠΥ βρίσκεται στο έντερο. Δείχνει, όμως, ότι η σχέση εγκεφάλου και πεπτικού αξίζει πολύ μεγαλύτερη προσοχή από όση της είχε δοθεί μέχρι σήμερα.

Πηγη: https://medicalmanage.gr