Η Ε. Δαλακάκη στο News4Health για τα RWE: Η «χρυσή ευκαιρία» για μία Εθνική Στρατηγική αξιοποίησης των δεδομένων υγείας στην Ελλάδα

« Η Ελλάδα μπορεί και έχει όλες τις προοπτικές να λειτουργήσει ως ΚΕΝΤΡΟ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ για τη διαχείριση των RWD», των δεδομένων πραγματικού χρόνου, υπογραμμίζει στο News4Health η Εύη Δαλακάκη, Associate Director Health Policy της MSD Greece. Όπως τόνισε, αναφερόμενη στην αξιοποίηση των Real World Evidence, «τα δεδομένα υγείας μπορούν  να ενταχθούν σε μία πληθώρα εφαρμογών, αλλά και να βοηθήσουν στο σχεδιασμό αποφάσεων για τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων».

«Παγκοσμίως και μέσω της έλευσης της πανδημίας COVID-19, η οποία έπαιξε καταλυτικό ρόλο, πραγματοποιείται μία ψηφιακή επανάσταση στον τομέα της υγείας. Η ψηφιοποίηση μέσω νέων συσκευών, εφαρμογών και τεχνολογιών παρακολούθησης των ασθενών οδηγεί σε μια έκρηξη δεδομένων υγείας– αυτό που ονομάζουμε δεδομένα πραγματικού χρόνου, Real World Data (RWD). Είναι όμως εξίσου σημαντικό να αξιοποιούνται, μετά από την κατάλληλη επεξεργασία και εφαρμογή μεθόδων επικύρωσης και τυποποίησης των δεδομένων, προς όφελος του ασθενούς, της ακαδημαϊκής και κλινικής έρευνας, των επαγγελματιών του υγειονομικού τομέα και του συστήματος υγείας – τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την ανάλυση των RWD, τα λεγόμενα Real World Evidence (RWE).

 

Τα δεδομένα αυτά μπορούν να ενταχθούν σε μία πληθώρα εφαρμογών – μπορούν να ενημερώσουν δείκτες ποιότητας στην παροχή υπηρεσιών δημόσιας υγείας, όπως για παράδειγμα η καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης ή της 5ετούς επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο, να βοηθήσουν στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου μέσω διαγνωστικών αλγορίθμων, να αποτυπώσουν εκβάσεις που έχουν αξία για τους ασθενείς, όπως π.χ. η επίπτωση μιας θεραπείας στην ποιότητα ζωής των ασθενών , να παρέχουν δεδομένα για μελλοντικές κλινικές αποφάσεις των επαγγελματιών υγείας (θεραπευτικοί αλγόριθμοι) σε σχέση με τις προτιμήσεις των ασθενών. Για παράδειγμα, σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα είναι σημαντικό να καταγράφεται τόσο η συνολική επιβίωση αλλά και συμπτώματα όπως ο βήχας και η διάρκεια που ο ασθενής λαμβάνει παρηγορητική θεραπεία σε νοσοκομειακή μονάδα1. Παράλληλα, τα δεδομένα υγείας μπορούν να βοηθήσουν στο σχεδιασμό αποφάσεων για τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Μία τέτοια πρωτοβουλία καταγράφεται ήδη στο Μητρώο Ανισοτήτων της ΕΕ στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης κατά του Καρκίνου.

 

H παραγωγή και η αξιοποίηση των δεδομένων αποτελεί ήδη προτεραιότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω της συζήτησης για τη δημιουργία του Eυρωπαϊκού Xώρου Δεδομένων στον τομέα της υγείας μέχρι το 20252. Ο κανονισμός αυτός αναμένεται να προωθήσει α) την ανταλλαγή και την πρόσβαση των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας σε διαφορετικούς τύπους δεδομένων υγείας για την υποστήριξη της παροχής υγειονομικής περίθαλψης (η λεγόμενη πρωτογενής χρήση δεδομένων) και β) την κλινική έρευνα και τo σχεδιασμό πολιτικών υγείας (η λεγόμενη δευτερογενής χρήση δεδομένων). Μάλιστα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαμορφώσουν εθνικούς φορείς πρόσβασης στα δεδομένα (Health Data Access body). Παράλληλα, η αξία της χρήσης των RWD στις ρυθμιστικές διαδικασίες έγκρισης φαρμάκων έχει αναγνωριστεί μέσω της δημιουργίας του DARWIN EU®3, ενός συντονιστικού κέντρου για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων των επιστημονικών επιτροπών του EMA και των εθνικών αρμόδιων αρχών στα κράτη μέλη της ΕΕ. Μέχρι σήμερα έχουν συνδεθεί στο δίκτυο 10 βάσεις δεδομένων και έχουν ξεκινήσει 4 μελέτες με RWD από όλη την Ευρώπη για την καλύτερη κατανόηση των ασθενειών, των πληθυσμών, της χρήσης και της αποτελεσματικότητας των φαρμάκων.

 

Η Ελλάδα βρίσκεται σε προνομιακή θέση, καθώς υπάρχει ήδη πληθώρα βάσεων δεδομένων (ΗΔΙΚΑ, ΕΟΠΥΥ, ΥΥ, ΕΟΦ, ΕΛΣΤΑΤ κα). Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της υγείας αποτελεί προτεραιότητα στο Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», στο οποίο έχουν διασφαλιστεί κονδύλια ύψους 278 εκατ. Ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας4 για μια σειρά μεταρρυθμίσεων όπως το Εθνικό Ψηφιακό πρόγραμμα για τον καρκίνο, η διασύνδεση των νοσοκομείων, ο ατομικός ηλεκτρονικός φάκελος, ενίσχυση τηλεϊατρικής. Αυτή η ψηφιακή μετάβαση συνιστά μία τεράστια ευκαιρία αξιοποίησης των παραγόμενων δεδομένων και προσέλκυσης επενδύσεων στη χώρα. Προς αυτή την κατεύθυνση υπάρχει ανάγκη για τον προσδιορισμό μιας Εθνικής Στρατηγικής για την καινοτομία και την αξιοποίηση των Δεδομένων Πραγματικού Χρόνου στην υγεία. Κομβικό ρόλο για αυτό διαδραματίζει η θεσμοθέτηση του απαραίτητου ρυθμιστικού πλαισίου με σαφείς κατευθυντήριές γραμμές για τη συλλογή και αξιοποίηση των δεδομένων διασφαλίζοντας τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών και χτίζοντας την εμπιστοσύνη μεταξύ των φορέων και των ασθενών. Η διαχείριση των RWD αναμένεται να έχει θετικό αντίκτυπο όχι μόνο στην υγεία, αλλά και στην εθνική οικονομία. Σε πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ5 για την ανάπτυξη των RWD μέσω της ενσωμάτωσης καινοτόμων πληροφοριακών συστημάτων και νέων ψηφιακών εργαλείων, που υλοποιήθηκε με την υποστήριξη της MSD, υπολογίσθηκε ότι η επένδυση 1 εκατ. ευρώ στο οικοσύστημα RWD/RWE συνεισφέρει συνολικά 959.000 ευρώ στο ΑΕΠ της χώρας, με τη δημιουργία 24 νέων και υψηλών δεξιοτήτων θέσεων εργασίας.

Στην Ευρώπη υπάρχουν καλές πρακτικές λειτουργίας οικοσυστημάτων δευτερογενούς χρήσης δεδομένων όπως η περίπτωση της Φιλανδίας. Η δημιουργία του οργανισμού FinData6 ολοκληρώθηκε το 2020 και έχει σκοπό να εγκρίνει και να αδειοδοτεί τη δευτερογενή χρήση δεδομένων κοινωνικής και υγειονομικής περίθαλψης, να συνδέει τα δεδομένα με ασφάλεια και να εξορθολογίζει τη διαδικασία διασφαλίζοντας πρωτίστως την προστασία προσωπικών δεδομένων. Η Ελλάδα μπορεί και έχει όλες τις προοπτικές να λειτουργήσει ως ΚΕΝΤΡΟ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ για τη διαχείριση των RWD. Με τον πλούτο των δεδομένων αυτών και την ανάπτυξη του πλαισίου αξιοποίησής τους θα έχει τη δυνατότητα στο μέλλον να αναλύει τις ανάγκες της (π.χ. υγειονομικές, ακάλυπτες, επιδημιολογικές, δαπάνες, κ.α.), να προσελκύει επενδύσεις και κλινική έρευνα, να αξιολογεί τις αποφάσεις που λαμβάνει (π.χ. αποζημίωσης, αποτελεσματικότητας, επίδρασης στους ασθενείς). Για την ανάπτυξη της εθνικής στρατηγικής είναι απαραίτητη η συνεργασία και η διαμόρφωση μίας πλατφόρμας διαλόγου μεταξύ όλων των φορέων – της πολιτείας, των ασθενών, των επαγγελματιών υγείας, της ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας, των παρόχων υγείας και της βιομηχανίας σε ένα πλαίσιο διαφάνειας».

 

1https://connect.ichom.org/patient-centered-outcome-measures/lung-cancer/

2https://health.ec.europa.eu/ehealth-digital-health-and-care/european-health-data-space_en

https://ec.europa.eu/digital-building-blocks/wikis/display/DIGITAL/2022/10/11/Data+sharing+through+eDelivery+in+the+HealthData@EU

https://health.ec.europa.eu/system/files/2022-05/com_2022-196_en.pdf

3https://www.ema.europa.eu/en/news/darwin-eur-has-completed-its-first-studies-calling-new-data-partners

4https://www.minfin.gr/documents/20182/15898696/RRF+Plan+det+31032021+EL.pdf/763a8773-471b-4beb-adb0-fa2d89098df0

5http://iobe.gr/docs/research/RES_05_A_10032022_REP_GR.pdf

6https://findata.fi/en/about-findata/

https://findata.fi/en/news/application-backlogs-significantly-shortened-findatas-annual-report-2022-published/

 

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

H ιστορία μιας φανταστικής πόλης και οι φόβοι πολιτών, αλλά και επιστημόνων, γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη

Μια φορά κι έναν καιρό υπήρχε μια πόλη που αναπτυσσόταν με εκπληκτικούς ρυθμούς. Οι μάστορες έχτιζαν συνέχεια. Καθώς οι κόποι των χεριών τους απέδιδαν έσοδα και η επιχείρηση της οικοδομής αποδεικνυόταν εξαιρετικά επικερδής, άρχισαν να χτίζουν όλο και πιο περίπλοκα, πολυώροφα κτήρια, χρησιμοποιώντας λίγο-πολύ τις ίδιες τεχνολογίες. Όλα γίνονταν πολύ γρήγορα. Κάποτε άρχισαν να εμφανίζονται ρωγμές εδώ και εκεί, κάποιοι ανησύχησαν λίγο, αλλά ουδείς έδωσε ιδιαίτερη προσοχή. Οι μάστορες συνέχισαν ενθουσιασμένοι να χτίζουν με ξέφρενους ρυθμούς, όλο και πιο ψηλούς ουρανοξύστες -που κάποιοι άρχισαν να αποκαλούν «πύργους της Βαβέλ»- χωρίς να επινοήσουν νέους τρόπους κατασκευής ή νέους οικοδομικούς κανονισμούς. Οι πύργοι έφτασαν σε τέτοιο μέγεθος, ώστε καθένας από αυτούς μπορούσε να στεγάσει πολλές χιλιάδες κατοίκους, οι οποίοι αισθάνονταν μεγάλη χαρά και ικανοποίηση για το προνόμιο να ζουν σε τόσο εντυπωσιακές κατοικίες και να χρησιμοποιούν καθημερινά τις υποδομές τους.

Κάποια στιγμή, οι μάστορες πρόσεξαν ότι οι ρωγμές πλήθαιναν με επιταχυνόμενο ρυθμό και τότε άρχισαν να ανησυχούν πραγματικά: τι προκαλούσε τις ρωγμές; Υπήρχε περίπτωση τα κτήρια να καταρρεύσουν; Μήπως είχαν ξεπεράσει τα ασφαλή όρια ύψους για τέτοιες κατασκευές; Οι ιδιοκτήτες των πύργων είχαν και εκείνοι τις δικές τους ανησυχίες, διαφορετικές από των μαστόρων. Αν οι πύργοι κατέρρεαν, ποιος και πώς θα αποζημίωνε τα θύματα; Ποιοι κανονισμοί και ποια νομοθεσία ήταν σε ισχύ για τέτοιες περιπτώσεις; Υπήρχαν κανονισμοί για τόσο μεγάλα κτήρια; Σύντομα και οι ίδιοι οι κάτοικοι, που αρχικά ήταν ενθουσιασμένοι που ζούσαν στους εμβληματικούς ουρανοξύστες, άρχισαν να ανησυχούν: ήταν ασφαλείς; Άραγε οι μάστορες ήταν όντως ικανοί να δημιουργήσουν τόσο μεγάλες και πολύπλοκες κατασκευές με ασφάλεια; Η κυβέρνηση της πόλης πάλι, είχε να ασχοληθεί με άλλα πιεστικά προβλήματα, που έχρηζαν πιο άμεσων λύσεων και δεν ενδιαφέρθηκε να αναλάβει επείγουσα δράση για το θέμα, παρότι οι ρωγμές -και οι ανησυχίες- πλήθαιναν και βάθαιναν. Με άλλα λόγια, ουδείς γνώριζε τι να κάνει, αλλά πολλοί άρχισαν να φοβούνται για το χειρότερο.

Με τη μικρή αυτή ιστορία, που είναι προϊόν ανθρώπινης δημιουργικότητας και όχι λογικού και εύστοχου ταιριάσματος λέξεων και νοημάτων από το μεγάλο γλωσσικό μοντέλο ChatGPT, ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Ιωάννης Πήτας, περιγράφει την κατάσταση που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ): «η παραπάνω ιστορία είναι μια καλή παραβολή για την τρέχουσα κατάσταση των πραγμάτων, σε ό,τι αφορά τη δημιουργική Τεχνητή Νοημοσύνη και τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, όπως το ChatGPT. Ο ενθουσιασμός για την ΤΝ αναμειγνύεται με τεχνοφοβία. Η τεχνοφοβία είναι κάτι μάλλον φυσικό για το ευρύ κοινό, που αγαπά τα νέα συναρπαστικά πράγματα, αλλά συχνά φοβάται το άγνωστο. Το καινούργιο είναι όμως ότι αρκετοί επιφανείς επιστήμονες έγιναν οι ίδιοι τεχνοσκεπτικιστές, αν όχι τεχνοφοβικοί» σημειώνει ο κ.Πήτας, πρόεδρος της Διεθνούς Ακαδημίας Διδακτορικών Σπουδών στην ΤΝ (AIDA) και διευθυντής του Εργαστηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης και Ανάλυσης Πληροφοριών (AIIA Lab).

Ως προς το τελευταίο, τον τεχνοσκεπτικισμό των ίδιων των επιστημόνων, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα: το πρώτο είναι η ανοιχτή επιστολή που υπέγραψαν πρόσφατα περίπου 2000 επιστήμονες και επιχειρηματίες, μεταξύ των οποίων ο φυσικός του ΜΙΤ, Μαξ Τέγκμαρκ, ο καθηγητής της επιστήμης των υπολογιστών Στιούαρτ Ράσελ και ο Ιλον Μασκ, ζητώντας την παύση -για τουλάχιστον έξι μήνες- της ανάπτυξης ΤΝ ισχυρότερης από το ChatGPT-4. Το δεύτερο είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του κορυφαίου επιστήμονα της ΤΝ, καθηγητή Τζέφρι Χίντον, ο οποίος έχει συμβάλει σημαντικότατα στη δημιουργία ισχυρών αλγορίθμων μέσω και της εργασίας του στη Google. Ο εβδομηνταπεντάχρονος Χίτον παραιτήθηκε πρόσφατα από τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό, προκειμένου -όπως διευκρίνισε- να μπορεί να μιλάει πιο ανοιχτά για τους κινδύνους της ΤΝ.

Πρέπει να σταματήσει, έστω προσωρινά, η έρευνα για την ΤΝ;

«Η τεχνοφοβία δεν δικαιολογείται, ούτε αποτελεί λύση. Φυσικά, ο καθένας έχει το δικαίωμα και να φοβάται και να αμφισβητεί την τρέχουσα κατάσταση της ΤΝ: κανείς δεν γνωρίζει γιατί τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα λειτουργούν τόσο καλά και αν έχουν κάποιο όριο. Επιπλέον, παραμονεύουν πολλοί κίνδυνοι για δημιουργία “βομβών τεχνητής νοημοσύνης” από κακόβουλους παράγοντες, ιδίως αν τα κράτη παραμείνουν παθητικοί θεατές, όσον αφορά τους ρυθμιστικούς κανονισμούς. Πρόκειται για εύλογες ανησυχίες που τροφοδοτούν το φόβο του αγνώστου, ακόμη και σε διακεκριμένους επιστήμονες. Εξάλλου, είναι και οι ίδιοι άνθρωποι» λέει ο κ.Πήτας.

Στο ερώτημα όμως, αν η έρευνα για την ΤΝ μπορεί και πρέπει να σταματήσει, έστω προσωρινά, η άποψή του είναι πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό -ούτε επιθυμητό. «Η ΤΝ είναι η απάντηση της ανθρωπότητας σε έναν κόσμο με ολοένα αυξανόμενη πολυπλοκότητα. Καθώς οι διαδικασίες αύξησης της φυσικής και κοινωνικής πολυπλοκότητας είναι θεμελιώδεις και φαίνονται αδυσώπητες, η ΤΝ και η μόρφωση των πολιτών είναι η μόνη μας ελπίδα για μια ομαλή μετάβαση από την τρέχουσα Κοινωνία της Πληροφορίας στην Κοινωνία της Γνώσης. Διαφορετικά, μπορεί να αντιμετωπίσουμε μια καταστροφική κοινωνική κατάρρευση. Η λύση είναι να εμβαθύνουμε στην κατανόηση των εξελίξεων της ΤΝ, να επιταχύνουμε την ορθολογική ανάπτυξή της και να ρυθμίσουμε τη χρήση της, προς την κατεύθυνση της μεγιστοποίησης των θετικών συνεπειών της, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις ήδη εμφανείς και άλλες κρυφές αρνητικές επιπτώσεις. Η έρευνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί και πρέπει να γίνει διαφορετική: πιο ανοιχτή, δημοκρατική, επιστημονική και ηθική» υπογραμμίζει και προσθέτει ότι είναι τα εκλεγμένα κοινοβούλια και κυβερνήσεις -και όχι οι εταιρείες ή οι μεμονωμένοι επιστήμονες-  που πρέπει να έχουν τον πρώτο λόγο για σημαντικά ζητήματα έρευνας της ΤΝ, που μπορούν να έχουν εκτεταμένες κοινωνικές επιπτώσεις.

Κατά τον κ.Πήτα, ο θετικός αντίκτυπος των συστημάτων TN μπορεί να αντισταθμίσει σε μεγάλο βαθμό τις αρνητικές πτυχές τους, εάν ληφθούν κατάλληλα ρυθμιστικά μέτρα. Κατά την άποψή του, η μεγαλύτερη απειλή σήμερα προέρχεται από το γεγονός ότι τέτοια συστήματα ΤΝ μπορούν να εξαπατήσουν εξ αποστάσεως εξαιρετικά πολλούς απλούς πολίτες που έχουν μικρή (ή μέση) εκπαίδευση ή/και μικρή ερευνητική ικανότητα. Αυτή η κατάσταση μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνη για τη δημοκρατία και οποιαδήποτε μορφή κοινωνικοοικονομικής προόδου, λέει. Άλλη μεγάλη απειλή είναι η χρήση τους σε παράνομες δραστηριότητες: η εξαπάτηση στις εξετάσεις των πανεπιστημίων είναι μια μάλλον «καλοήθης» χρήση τους, αν συγκριθεί με άλλες δυνατότητες που η ΤΝ δίνει για άσκηση εγκληματικής δραστηριότητας. Ακόμη και κακοποιοί με σχετικά χαμηλή εξειδίκευση μπορούν να κατασκευάσουν έξυπνο κακόβουλο λογισμικό ή ψεύτικα δεδομένα σε μαζική κλίμακα, μέσω εργαλείων ΤΝ. «Την επινοητικότητά τους ήδη την βλέπουμε στο Διαδίκτυο. Βεβαίως, τέτοια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί κακόβουλα και από αυταρχικά κράτη ή κράτη-παρίες για άλλους σκοπούς, π.χ. αποσταθεροποίηση της δημοκρατίας. Για αυτό, τα συστήματα ΤΝ θα πρέπει να απαιτείται από το διεθνές δίκαιο να καταχωρούνται σε ένα “μητρώο συστημάτων ΤΝ” και να ενημερώνουν τους χρήστες τους ότι συνομιλούν με ένα σύστημα ΤΝ ή χρησιμοποιούν τα αποτελέσματα αυτού» σημείωσε και πρόσθεσε ότι ο αντίκτυπός τους στην εργασία και τις αγορές θα είναι πολύ θετικός, μεσομακροπρόθεσμα. Κατά τον καθηγητή, κρίσιμο είναι ακόμα οι προηγμένες βασικές τεχνολογίες συστημάτων ΤΝ να καταστούν ανοικτές και τα δεδομένα που σχετίζονται με αυτές να εκδημοκρατιστούν (τουλάχιστον εν μέρει), και πάλι προς την κατεύθυνση της μεγιστοποίησης του οφέλους και της κοινωνικοοικονομικής προόδου.

«Πρέπει επιπλέον να προβλεφθούν κατάλληλα ισχυρά συστήματα οικονομικής αποζημίωσης για τους πρωταθλητές της τεχνολογίας ΤΝ, ώστε να αντισταθμιστεί τυχόν απώλεια κερδών λόγω της προαναφερθείσας ανοικτότητας κώδικα και δεδομένων και να διασφαλιστούν ισχυρές μελλοντικές επενδύσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη ΤΝ (π.χ. μέσω της κατοχύρωσης τεχνολογικών πατεντών, υποχρεωτικών συστημάτων αδειοδότησης)» τόνισε και κατέληξε: «Η ισορροπία της έρευνας ΤΝ μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και βιομηχανίας θα πρέπει να επανεξεταστεί ώστε να μεγιστοποιηθεί η ερευνητική παραγωγή. Την ίδια στιγμή, οι εκπαιδευτικές πρακτικές θα πρέπει να επανεξεταστούν σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης ώστε να μεγιστοποιηθεί το όφελος από τις τεχνολογίες ΤΝ, δημιουργώντας παράλληλα μια νέα γενιά δημιουργικών και προσαρμοστικών πολιτών και επιστημόνων (ΤΝ και όχι μόνον), ενώ θα πρέπει να δημιουργηθούν και να ενισχυθούν οι κατάλληλοι ρυθμιστικοί/εποπτικοί/χρηματοδοτικοί μηχανισμοί για την ανάπτυξη της ΤΝ»

 

 

 

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η επένδυση στην υγεία αυξάνει σημαντικά την ευημερία των πολιτών

Σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία και στην ποιότητα ζωής των Ελλήνων έχει επιφέρει η υποχρηματοδότηση του δημόσιου συστήματος υγείας στη χώρα μας, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επηρεάζοντας αναπόφευκτα την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και αυξάνοντας τις ανικανοποίητες ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη. Στα συμπεράσματα αυτά καταλήγει νέα μελέτη με τίτλο «Ο αντίκτυπος της υπο-επένδυσης στο Φάρμακο & τις Υπηρεσίες Υγείας» του ΙΠΟΚΕ Ερευνητικού Κέντρου που καταδεικνύει τις επιπτώσεις της υποχρηματοδότησης στον τομέα της Υγείας και του Φαρμάκου στους δείκτες υγείας και στην ποιότητα ζωής των Ελλήνων. Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσίασε σήμερα ο Ιωάννης Υφαντόπουλος, πρόεδρος του ΙΠΟΚΕ και καθηγητής Οικονομικών της Υγείας του ΕΚΠΑ.

Η έρευνα βασίζεται σε συνδυασμό χρονολογικών σειρών, που καλύπτουν την περίοδο 60 χρόνων (από το 1960 μέχρι το 2021), και διακρατικών δεδομένων των ευρωπαϊκών χωρών. Το σύνολο του δείγματος των χωρών της Ευρώπης είναι 322.724 άτομα και της Ελλάδας 16.621 άτομα. Ο κ. Υφαντόπουλος επεσήμανε ότι τα πορίσματα της μελέτης είναι χρήσιμα για τον στρατηγικό προγραμματισμό και την επιστημονική τεκμηρίωση των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της υγείας που σχεδιάζουν τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα.

Στην ανάλυσή του ο καθηγητής ανάφερε ότι «η δεκαετής οικονομική κρίση, τα 3 μνημόνια και στη συνέχεια η επιδημιολογική κρίση του COVID-19, επηρέασε σημαντικά την υποχρηματοδότηση του Συστήματος Υγείας στην Ελλάδα. Όσον αφορά το σκέλος της χρηματοδότησης, η Ελλάδα παρουσίασε σημαντικές αποκλίσεις από τον μέσο όρο των ΕΕ-27. Οι αποκλίσεις αυτές ανέρχονται σε δύο ποσοστιαίες μονάδες στο σύνολο των δαπανών υγείας σε ποσοστό του ΑΕΠ, και σε τρείς ποσοστιαίες μονάδες στις δημόσιες δαπάνες υγείας. Η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική χώρα των ΕΕ-27 με τις μεγαλύτερες υποχρηματοδοτήσεις του συστήματος υγείας».

Μειώσεις/αποκλίσεις από τον Μ.Ο. των ΕΕ-27

Για το σύνολο των δαπανών υγείας κατά κεφαλή: μείωση στην Ελλάδα κατά 22,8% έναντι αύξησης στον Μ.Ο ΕΕ-27 κατά 16,7%.

Δημόσιες δαπάνες κατά κεφαλή: μείωση στην Ελλάδα κατά 32,5% έναντι αύξησης στο Μ.Ο των ΕΕ-27 κατά 15,3%.

Σύνολο των φαρμακευτικών δαπανών κατά κεφαλή: μείωση στην Ελλάδα κατά 26,2% έναντι αύξησης στο Μ.Ο. των ΕΕ-27 κατά 3,6%.

Δημόσιες φαρμακευτικές δαπάνες κατά κεφαλή: μείωση στην Ελλάδα κατά 51,8%, σε σχέση με αντίστοιχη μείωση στο Μ.Ο. των ΕΕ-27 μόνο κατά 6,7%.

Όσον αφορά το μείγμα των δημόσιων/ιδιωτικών δαπανών υγείας για το φάρμακο, παρατηρείται, επίσης, μια σημαντική συρρίκνωση της δημόσιας δαπάνης στην Ελλάδα, από 78,1% το 2009 στο 51% το 2019. Οι αντίστοιχες εκτιμήσεις για το Μ.Ο των Ε.Ε-27 ήταν από 65,9% το 2009 στο 59,3% το 2019.

«Εξετάζοντας διαχρονικά το πρότυπο χρηματοδότησης των δαπανών υγείας στην Ελλάδα, παρατηρούμε μια σημαντική συρρίκνωση των δημοσίων δαπανών υγείας με αντίστοιχη αύξηση των ιδιωτικών δαπανών. Η μετακύληση αυτή της δαπάνης από τον δημόσιο τομέα στις τσέπες των Ελλήνων πολιτών έφερε ένα επιπλέον βάρος στα ελληνικά νοικοκυριά δημιουργώντας σημαντικές, καταστροφικές δαπάνες», ανέφερε ο κ. Υφαντόπουλος.

Αύξηση στις ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες

Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι παραπάνω μειώσεις των δημοσίων δαπανών επηρέασαν αναπόφευκτα την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, αυξάνοντας τις ανικανοποίητες ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη. «Η Ελλάδα καταγράφεται ως μια από τις χώρες της ΕΕ-27 με τη μεγαλύτερη αύξηση στις ανικανοποίητες υγειονομικές ανάγκες. Η αύξηση αποδίδεται στην υποεπένδυση του δημόσιου τομέα στην υγεία. Συγκρίνοντας τις ανικανοποίητες ανάγκες σε συνδυασμό με τις δημόσιες δαπάνες υγείας στις 27 χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα κατατάσσεται στην ομάδα των ανατολικών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία) με τις χαμηλότερες δαπάνες υγείας και τις υψηλότερες ανικανοποίητες ανάγκες» αναφέρει.

Εξετάζοντας την ικανοποίηση των Ευρωπαίων πολιτών από το σύστημα υγείας, προέκυψε ότι οι Έλληνες δηλώνουν τη χαμηλότερη ικανοποίηση. Το 45% των Ελλήνων δηλώνουν ικανοποίηση από το σύστημα υγείας έναντι του 96,5% των Ελβετών, το 94% των Δανών, και το 91% των Ισπανών.

 

 

Πηγη:  ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ηλικία, το φύλο και το κάπνισμα επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της Covid-19

Η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος και το κάπνισμα είναι παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της Covid-19, όπως διαπιστώνει έρευνα του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Scientific Reports».

Στη μελέτη που έγινε τον Ιούνιο του 2021, οι ερευνητές παρακολούθησαν την ανταπόκριση στα εμβόλια των εταιρειών Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson σε δείγματα αίματος 498 υγιών εθελοντών, ηλικίας 18-88 ετών. Μέτρησαν τα επίπεδα των εξουδετερωτικών αντισωμάτων που παρήχθησαν από τον εμβολιασμό αποτρέποντας τη μόλυνση από Covid-19.

Έναν μήνα μετά τον εμβολιασμό όσοι έκαναν το εμβόλιο της Pfizer είχαν απόκριση αντισωμάτων 21 φορές υψηλότερη από εκείνους που έλαβαν το Johnson & Jonson, ενώ εκείνοι που έκαναν το Moderna είχαν απόκριση 51 φορές υψηλότερη από εκείνους που έλαβαν το Johnson & Johnson. Για να διασφαλιστεί η ακρίβεια, οι εθελοντές ελέγχθηκαν για προηγούμενη μόλυνση από Covid-19 πριν λάβουν το εμβόλιο, ενώ οποιαδήποτε προγενέστερη λοίμωξη ελήφθη υπόψη στον υπολογισμό των επιπέδων αντισωμάτων.

Η έκπληξη ήταν ότι στους έξι μήνες μετά τον εμβολιασμό εκείνοι που εμβολιάστηκαν με Johnson & Johnson ξεπέρασαν τα επίπεδα αντισωμάτων εκείνων που έλαβαν το Pfizer και έφτασαν σε παρόμοια επίπεδα αντισωμάτων με εκείνους που εμβολιάστηκαν με Moderna, καθώς τα επίπεδα αντισωμάτων για τα άλλα εμβόλια Pfizer και Moderna μειώνονταν.

Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι και άλλοι παράγοντες επηρέαζαν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Μεταξύ των μεγαλύτερων σε ηλικία ενηλίκων τα αντισώματα ήταν 17% χαμηλότερα για όσους έλαβαν Pfizer και 11% χαμηλότερα για όσους έλαβαν Johnson & Johnson, αλλά παρέμειναν τα ίδια για όσους εμβολιάστηκαν με Moderna. Σε όσους είχαν υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος τα αντισώματα ήταν 11% χαμηλότερα σε όσους εμβολιάστηκαν με Johnson & Johnson αλλά όχι για όσους εμβολιάστηκαν με Pfizer ή Moderna.

Στους άνδρες τα αντισώματα ήταν 30% χαμηλότερα από ό,τι στις γυναίκες ανεξάρτητα από τη μάρκα του εμβολίου και στους καπνιστές ήταν 240% χαμηλότερα σε σχέση με τους μη καπνιστές, και πάλι ανεξάρτητα από τη μάρκα του εμβολίου.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα της μελέτης μπορεί να ισχύουν και για τα νέα εμβόλια που αφορούν στις παραλλαγές Όμικρον και στην επόμενη φάση της έρευνας θα επικεντρωθούν στην αποτελεσματικότητα αυτών των νέων εμβολίων.

 

 

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νόσος των Λεγεωναρίων: Μύθοι και αλήθειες για τον «τρόμο» των ταξιδιωτών

Ακούστε την κ. Ελισάβετ Μουρατίδου, Επιδημιολόγο, MSc/ EPIET Alumna από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, να μιλά για τη λοίμωξη που ταυτίζεται με το καλοκαίρι, αλλά και αν πράγματι αποτελεί τη «νόσο των κλιματιστικών»

Κάθε χρόνο, κοντά στην έναρξη της τουριστικής περιόδου και ενώ ο υδράργυρος έχει μαρτυρήσει τον ερχομό του καλοκαιριού, έρχεται στο προσκήνιο μια λοίμωξη του αναπνευστικού συνυφασμένη με τα ταξίδια και τα κλιματιστικά. Δεν είναι άλλη από τη Νόσο των Λεγεωναρίων, την περιλάλητη ως «τρόμο των ταξιδιωτών» που, πέρα από μια πικρή ιστορία για τις απαρχές της, τη συνοδεύουν έως σήμερα μύθοι και αλήθειες. Πόσο επικίνδυνη είναι; Μπορούμε να προφυλαχθούμε; Γιατί στοχοποιήθηκαν τα κλιματιστικά για τη μετάδοσή της; Πρέπει πράγματι να τα φοβόμαστε;

Για όλα τα παραπάνω μιλά στο podcast του ygeiamou η κ. Ελισάβετ Μουρατίδου, Επιδημιολόγος, MSc/ EPIET Alumna στο Τμήμα Λοιμώξεων του Αναπνευστικού, Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης για Λοιμώδη Νοσήματα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Στο πλαίσιο της συζήτησης, η ειδικός ξεδιαλύνει το τοπίο σχετικά με τη λοίμωξη, προσδιορίζει τις ευάλωτες ομάδες και εξηγεί τους τρόπους που παρακολουθείται και προλαμβάνεται η νόσος σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, όπως καταγράφονται και στη σελίδα του ΕΟΔΥ eody.gov.gr.

Ακούστε όλη τη συζήτηση για τη Νόσο των Λεγεωναρίων -όπως και γιατί δεν πρέπει να σας τρομάζουν τα κλιματιστικά- στο podcast που ακολουθεί.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Λοίμωξη HIV: Το 50% των ασθενών έχει ήδη εγγραφεί στο Εθνικό Μητρώο

Το 2022 οι περισσότερες νέες διαγνώσεις HIV αφορούσαν σε Έλληνες. Στους άνδρες η βασική ηλικιακή ομάδα ήταν 30 – 49 ετών ενώ στις γυναίκες ήταν 30 – 39 ετών. Τα υψηλότερα ποσοστά καθυστερημένης διάγνωσης καταγράφηκαν στις γυναίκες, στα άτομα που μολύνθηκαν μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής, στα άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών και σε αλλοδαπούς

Με γοργό ρυθμό προχωρά η καταγραφή των ασθενών με HIV στο Εθνικό Μητρώο που λειτουργεί για πρώτη φορά στη χώρα μας από τον περασμένο μήνα. Μέχρι στιγμής έχουν ενταχθεί στο Μητρώο περίπου 6.000 ασθενείς με HIV λοίμωξη, οι μισοί από όσους είναι σε θεραπεία και παρακολουθούνται. Σταδιακά και αναλόγως τον χρόνο στον οποίο παίρνουν τα φάρμακά τους θα ενταχθεί το σύνολο των ασθενών, ενώ διασφαλίζεται η επέκταση χορήγησης της προφυλακτικής αγωγής μετά την έκθεση στον ιό (Post-Exposure Prophylaxis -PEP).

Η έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Εθνικού Μητρώου ασθενών με HIV λοίμωξη ξεκίνησε τον Απρίλιο. Σε αυτό εισάγονται όλοι οι ασθενείς που παρακολουθούνται σε Μονάδες. Η στιγμή ένταξής τους είναι η παραλαβή των φαρμάκων που γίνεται ανά δύο μήνες. Για αυτό και έως σήμερα έχουν ενταχθεί περίπου οι μισοί από τους 12.000 ασθενείς στη χώρα μας. Υπενθυμίζεται ότι με τις πρωτοβουλίες που έχει υπογράψει ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, για την ποιοτικότερη περίθαλψη των ασθενών με HIV λοίμωξη, τα αντιρετροϊκά φάρμακα και τα παραπεμπτικά των εργαστηριακών εξετάσεων είναι στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα προφυλακτικής θεραπείας για τον ιό HIV. Η θεραπεία μετά την έκθεση (PEP) ήταν πάντα διαθέσιμη, ωστόσο τα τελευταία χρόνια είχε ατονίσει η χορήγησή της. Με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί ένα σημαντικό «δίχτυ» προστασίας για τα άτομα που εκτίθενται στον ιό. Εκτός από την προφυλακτική αγωγή μετά την έκθεση, υπάρχει και η προφυλακτική αγωγή πριν από την έκθεση στον ιό HIV, η Pre-Exposure Prophylaxis (PrEP). Η σχετική δυνατότητα έχει θεσμοθετηθεί από το φθινόπωρο του 2022, ωστόσο δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή καθώς εκκρεμεί μια Υπουργική Απόφαση.

Self test για HIV

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Διάγνωσης (European Testing Week), ο ΕΟΔΥ πραγματοποίησε διεθνή εκδήλωση κλειστού τύπου με θέμα «Έναρξη της Εαρινής Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Διάγνωσης, ανάπτυξη δικτύων για τη διάγνωση HIV, ιογενών ηπατιτίδων και Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων». Στην εκδήλωση συμμετείχαν και εκπρόσωποι ελληνικών φορέων που δραστηριοποιούνται στην αντιμετώπιση του HIV και Ηπατιτίδων, ενώ σκοπός ήταν η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η ενίσχυση της εκστρατείας για τη διάγνωση του HIV, ιογενών ηπατιτίδων και Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων (ΣΜΝ).

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τονίστηκε η αναγκαιότητα χρήσης self tests για διάγνωση του HIV ή τεστ μέσω ταχυδρομείου. Να λαμβάνει κάποιος που επιθυμεί να εξεταστεί για τον ιό έναν προπληρωμένο φάκελο με το κιτ εξέτασης στο σπίτι του και στη συνέχεια αυτό να εξετάζεται σε εργαστήριο. Φυσικά στην περίπτωση του self test οι ειδικοί τόνισαν την ανάγκη επιβεβαίωσης της διάγνωσης από το νοσοκομείο.

Όπως αναφέρει στο ygeiamou.gr ο πρόεδρος του Συλλόγου Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή», Νίκος Δέδες, κατά την περίοδο της πανδημίας διαταράχθηκε η εξέταση για HIV στη χώρα μας. «Η εξέταση εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης είναι πολύ προβληματική. Χρειαζόμαστε ανώνυμη και δωρεάν εξέταση, κάτι που έχει καταστρατηγηθεί», επισημαίνει εξαίροντας την επιτυχημένη λειτουργία των Checkpoints σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη όπου ανώνυμα και γρήγορα οι ενδιαφερόμενοι λαμβάνουν την απάντηση του τεστ για τον HIV.

Μικρή μείωση των διαγνώσεων HIV το 2022 στην Ελλάδα

Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση για τον HIV που δημοσίευσε πριν λίγες ημέρες ο ΕΟΔΥ, το 2022 διαγνώστηκαν και δηλώθηκαν 565 νέα περιστατικά HIV στην Ελλάδα, έναντι 572 το 2021. Από το σύνολο των περιστατικών της περασμένης χρονιάς 450 (79,6%) αφορούσαν σε άνδρες και 115 (20,4%) σε γυναίκες.

Από τις περιπτώσεις που διαγνώσθηκαν με HIV το 2022, 60 (10,6%) άτομα είχαν ήδη εμφανίσει ή ανέπτυξαν κλινικά AIDS εντός του συγκεκριμένου έτους. To 44,1% των νέων διαγνώσεων αφορούσαν σε μεταδόσεις μέσω σεξουαλικής επαφής μεταξύ ανδρών, το 21,9% σε μεταδόσεις μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής, το 11,9% σε μεταδόσεις μέσω της από κοινού χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών, ενώ για το 21,1% των περιπτώσεων δεν είχε προσδιοριστεί ο τρόπος μετάδοσης του HIV. Οι περισσότερες νέες διαγνώσεις (61,6 %) αφορούσαν σε άτομα ελληνικής εθνικότητας. Τα περισσότερα περιστατικά HIV στους άνδρες ήταν ηλικίας 30 – 39 και 40 – 49 ετών κατά τη διάγνωση (25,1% και 25,3%, αντίστοιχα), ενώ στις γυναίκες η
προεξάρχουσα ηλικιακή ομάδα κατά τη διάγνωση ήταν αυτή των 30 – 39 ετών (28,7%) και ακολουθούσε η ομάδα των 50+ (27,8%).

Οι γυναίκες ηλικίας άνω των 50 ετών που διαγνώστηκαν το 2022 στην Ελλάδα, είχαν στην πλειοψηφία τους αλλοδαπή εθνικότητα (59,4%) και είχαν μολυνθεί μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής (78,1%).
Κατά τη διάρκεια του 2022, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, τα υψηλότερα ποσοστά καθυστερημένης διάγνωσης καταγράφηκαν στις γυναίκες (72,6%), στα άτομα που μολύνθηκαν μέσω ετεροφυλοφιλικής σεξουαλικής επαφής (74,4%), στα περιστατικά ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών κατά τη διάγνωση (68%) και στα άτομα αλλοδαπής εθνικότητας (67,9%).
Επίσης, το 2022 διαγνώστηκαν και δηλώθηκαν στην Ελλάδα δύο HIV οροθετικά παιδιά αλλοδαπής εθνικότητας, για τα οποία ως τρόπος μόλυνσης δηλώθηκε η κάθετη μετάδοση.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Yγεία των Oστών: Πώς οι τραυματισμοί που σχετίζονται με τη δράση και οι θεραπείες τους επηρεάζουν την οστική μάζα

“Ελπίζουμε ότι τα αποτελέσματα αυτά θα οδηγήσουν σε περαιτέρω έρευνα σχετικά με τους τρόπους αντιστροφής των αλλαγών στην οστική πυκνότητα”, δήλωσε ο συν-συγγραφέας Group Captain Alex Bennett, καθηγητής αποκατάστασης στο Κέντρο Αμυντικής Ιατρικής Αποκατάστασης (Defence Medical Rehabilitation Centre). “Πρέπει να διερευνήσουμε τον ρόλο των προσθετικών υλικών και της άσκησης στην αναστροφή της απώλειας οστικής πυκνότητας, ώστε να μειωθεί ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος κατάγματος του ισχίου

Yγεία των Oστών: Οι τραυματισμοί των οστών που σχετίζονται με τη δράση είναι συνηθισμένοι στο στρατιωτικό προσωπικό και μπορεί να οδηγήσουν σε πόνο και αναπηρία. Τα αποτελέσματα μιας νέας μελέτης στο Περιοδικό Έρευνας Οστών και Ορυκτών Πόρων (Journal of Bone and Mineral Research) υποδηλώνουν ότι οι ακρωτηριασμοί για τέτοιους τραυματισμούς μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την οστική μάζα.

Στη μελέτη 575 ενήλικων ανδρών στρατιωτικών του Ηνωμένου Βασιλείου με τραυματισμούς που σχετίζονται με δράσεις και 562 χωρίς τέτοιους τραυματισμούς, οι βετεράνοι που υπέστησαν τραυματικό ακρωτηριασμό είχαν συχνά χαμηλή οστική πυκνότητα στην περιοχή του ισχίου. Οι αλλαγές στην υγεία των οστών φάνηκε να είναι μάλλον μηχανικά καθοδηγούμενες παρά συστηματικές και ήταν εμφανείς μόνο σε όσους είχαν ακρωτηριασμούς των κάτω άκρων.

“Ελπίζουμε ότι τα αποτελέσματα αυτά θα οδηγήσουν σε περαιτέρω έρευνα σχετικά με τους τρόπους αντιστροφής των αλλαγών στην οστική πυκνότητα”, δήλωσε ο συν-συγγραφέας Group Captain Alex Bennett, καθηγητής αποκατάστασης στο Κέντρο Αμυντικής Ιατρικής Αποκατάστασης (Defence Medical Rehabilitation Centre). “Πρέπει να διερευνήσουμε τον ρόλο των προσθετικών υλικών και της άσκησης στην αναστροφή της απώλειας οστικής πυκνότητας, ώστε να μειωθεί ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος κατάγματος του ισχίου. Επειδή οι συστηματικές θεραπείες όπως τα διφωσφονικά δεν ενδείκνυνται σε αυτόν τον νεαρό πληθυσμό με απώλεια οστικής πυκνότητας, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε άλλους τρόπους για να μειώσουμε τον κίνδυνο κατάγματος του ισχίου τους”.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

COVID-19: Αλλαγές στη διάγνωση και τη θεραπεία της νόσου στην Κίνα κατά τη διάρκεια της πανδημίας

Η κλινική διαχείριση των αναδυόμενων ασθενειών απαιτεί συνεχή προσαρμογή. Αυτή η ανασκόπηση αναδεικνύει την τεκμηριωμένη προσέγγιση της Κίνας για τη βελτίωση της διάγνωσης, της θεραπείας και των πρωτοκόλλων περίθαλψης με την πάροδο του χρόνου, καταδεικνύοντας πώς αυτές οι αλλαγές καταπολέμησαν αποτελεσματικά τις προκλήσεις της COVID-19″, δήλωσε ο συν-συγγραφέας You Wu, Ph.D., του Πανεπιστημίου Tsinghua.

COVID-19: Ένα άρθρο στην Επιστήμη της Υγειονομικής Περίθαλψης (Health Care Science) παρέχει μια εμπεριστατωμένη ανάλυση των αλλαγών που έγιναν στο πρωτόκολλο διάγνωσης και θεραπείας της COVID-19 στην Κίνα κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Οι συγγραφείς συγκρίνουν και συνοψίζουν κάθε μία από τις 10 εκδόσεις του πρωτοκόλλου που εξέδωσε η Εθνική Επιτροπή Υγείας της Κίνας σε διάστημα 3 ετών, τονίζοντας τα εξελισσόμενα επιστημονικά στοιχεία και την κατάσταση της νόσου που ενημέρωσαν για τις αλλαγές αυτές.

Η περίληψη παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την προσαρμοστική διαχείριση της υγειονομικής περίθαλψης και την αντιμετώπιση της COVID-19 στην Κίνα, οι οποίες μπορούν να ενημερώσουν την παγκόσμια αντιμετώπιση της πανδημίας.

“Η κλινική διαχείριση των αναδυόμενων ασθενειών απαιτεί συνεχή προσαρμογή. Αυτή η ανασκόπηση αναδεικνύει την τεκμηριωμένη προσέγγιση της Κίνας για τη βελτίωση της διάγνωσης, της θεραπείας και των πρωτοκόλλων περίθαλψης με την πάροδο του χρόνου, καταδεικνύοντας πώς αυτές οι αλλαγές καταπολέμησαν αποτελεσματικά τις προκλήσεις της COVID-19”, δήλωσε ο συν-συγγραφέας You Wu, Ph.D., του Πανεπιστημίου Tsinghua.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Απώλεια Εγκυμοσύνης: Η πρώιμη εξέταση αίματος μπορεί να αποκαλύψει τα μυστικά της

Το ταμπού μπορεί, επίσης, να κάνει πιο δύσκολο για ένα ζευγάρι να λάβει την κατάλληλη θεραπεία. “Πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε πιο ανοιχτά γι’ αυτό. Γιατί αλλιώς, δεν θα μπορούσα να πω στον κόσμο ότι υπάρχουν ειδικοί… που μπορούν να σας βοηθήσουν”, δήλωσε η 39χρονη. Σύμφωνα με τον Svarre Nielsen, τα ευρήματα της μελέτης θα μπορούσαν τελικά να βοηθήσουν στην πρόληψη του 5% των 30 εκατομμυρίων αποβολών που παρατηρούνται παγκοσμίως ετησίως.

Απώλεια Εγκυμοσύνης: Μια εξέταση αίματος που λαμβάνεται μετά από μια αποβολή που υπέστη ήδη από την πέμπτη εβδομάδα της εγκυμοσύνης μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί συνέβη και σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε προληπτικές θεραπείες, λένε Δανοί ερευνητές. Μία στις 10 γυναίκες βιώνει απώλεια εγκυμοσύνης, με τον αριθμό αυτό να είναι ακόμη μεγαλύτερος στις χώρες όπου οι εγκυμοσύνες συμβαίνουν όλο και περισσότερο αργότερα στην αναπαραγωγική ηλικία της γυναίκας. Η Δανή γυναικολόγος Henriette Svarre Nielsen και η ομάδα ερευνητών της δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη στο βρετανικό περιοδικό The Lancet, η οποία δείχνει ότι ένα δείγμα αίματος που λαμβάνεται από τη μητέρα αμέσως μετά την αποβολή, ήδη από την πέμπτη εβδομάδα της εγκυμοσύνης, μπορεί να καθορίσει αν το έμβρυο είχε χρωμοσωμική ανωμαλία Στη Δανία, τέτοιες εξετάσεις προσφέρονται, συνήθως, μόνον αφού μια γυναίκα έχει υποστεί τρεις αποβολές και μόνον αν αυτές συνέβησαν μετά τη δέκατη εβδομάδα κύησης. “Βρισκόμαστε στο 2023. Είμαστε πολύ πέρα από το να μετράμε απλώς ως κριτήρια” για να διερευνήσουμε γιατί κάποιος μπορεί να είναι επιρρεπής σε απώλεια εγκυμοσύνης, δήλωσε στο AFP ο Svarre Nielsen του νοσοκομείου Hvidovre κοντά στην Κοπεγχάγη.

Εύρεση ανωμαλιών, πρόβλεψη κινδύνου

Τώρα, στο πλαίσιο μιας συνεχιζόμενης μελέτης, προσφέρεται η εξέταση αίματος σε όλες τις γυναίκες που έχουν υποστεί αποβολή και έχουν επισκεφθεί τα επείγοντα περιστατικά του νοσοκομείου Hvidovre. Περισσότερο από το 75 τοις εκατό από αυτές έχουν αποδεχθεί μέχρι στιγμής. “Για μένα ήταν προφανές ότι θα το έκανα. Σε βοηθάει να καταλάβεις”, δήλωσε μια γυναίκα που μίλησε στο AFP υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν έχει αποκαλύψει την απώλεια της εγκυμοσύνης της σε όλη την οικογένεια και τους φίλους της. Η εξέταση αίματος αποστέλλεται αμέσως στο εργαστήριο του νοσοκομείου. Στη συνέχεια απομονώνεται το DNA του εμβρύου, αλληλουχείται και αναλύεται για να διαπιστωθεί αν φέρει χρωμοσωμική ανωμαλία, κάτι που συμβαίνει σε περίπου 50 έως 60 τοις εκατό των αποβολών. Οι γιατροί μπορούν στη συνέχεια να καθορίσουν αν κάποιες από τις ανωμαλίες είναι πιο σοβαρές από άλλες. “Θα είναι επίσης σε θέση να προβλέψουν τον κίνδυνο” μελλοντικών αποβολών, εξήγησε η τεχνικός του εργαστηρίου Lene Werge, επιδεικνύοντας ένα δείγμα DNA με επιπλέον αντίγραφα του χρωμοσώματος 21, το οποίο συνδέεται με το σύνδρομο Down. Εάν δεν βρεθούν ανωμαλίες, οι γιατροί ξεκινούν στη συνέχεια μια σχολαστική αναζήτηση για απαντήσεις. “Μπορούμε να αρχίσουμε να θέτουμε το ερώτημα: ‘Είναι αυτό; Είναι αυτό; Είναι αυτό;”, δήλωσε ο Svarre Nielsen. Η απώλεια εγκυμοσύνης μπορεί να είναι αποτέλεσμα ορμονικής ανισορροπίας, ενδοκρινικών ασθενειών, προβλημάτων πήξης ή προβλημάτων του τρόπου ζωής. Εάν βρεθεί μια εξήγηση, οι γιατροί μπορούν να καθορίσουν τους κινδύνους και να καταρτίσουν ένα σχέδιο θεραπείας. Το έργο που ξεκίνησε το 2020, το οποίο ονομάστηκε COPL για την απώλεια εγκυμοσύνης στην Κοπεγχάγη, βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και αναμένεται να αποδώσει μια μοναδική βάση δεδομένων για ένα ευρύ φάσμα ασθενειών χάρη στη μεγάλη κοόρτη, που αριθμεί μέχρι στιγμής 1.700 γυναίκες. “Θα έχουμε καλό υπόβαθρο δεδομένων για να απαντήσουμε πραγματικά σωστά σε ερωτήσεις σχετικά με την απώλεια εγκυμοσύνης, την αναπαραγωγή, αλλά και την υγεία των γυναικών γενικότερα”, δήλωσε ο Svarre Nielsen.

‘Κάντε την απώλεια να έχει σημασία’

Γιατρός με περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας, η Svarre Nielsen ειδικεύτηκε από νωρίς στην αναπαραγωγική υγεία και επιθυμεί να αναπτύξει θεραπείες. “Η απώλεια εγκυμοσύνης είναι κάτι πολύ συνηθισμένο, το 25 τοις εκατό όλων των κυήσεων καταλήγει σε απώλεια εγκυμοσύνης”, δήλωσε. “Και παρόλο που είναι τόσο συχνό εδώ και πολλά, πολλά χρόνια, η μόνη εστίαση ήταν στην εκκένωση της μήτρας μετά την απώλεια”. Η ίδια εξέφρασε το παράπονο ότι δεν είχαν καταβληθεί περισσότερες προσπάθειες για την εξεύρεση εξηγήσεων ή την υποστήριξη της ψυχικής υγείας των ζευγαριών μετά από μια αποβολή. Η Rikke Hemmingsen, η οποία υπέστη τρεις αποβολές πριν γεννήσει δύο παιδιά, δήλωσε στο AFP ότι θα ήθελε το πρόγραμμα να υπήρχε για να τη βοηθήσει. “Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις απώλειες για κάτι άλλο. Έτσι, το πρόγραμμά μου δίνει ελπίδα ότι λιγότερες γυναίκες θα πρέπει να περάσουν αυτό που περάσαμε εμείς”, δήλωσε.

“Κάνει όλη τη θλίψη και όλη τη θλίψη για κάθε απώλεια εγκυμοσύνης να έχει σημασία”. Η απώλεια εγκυμοσύνης συχνά δεν συζητείται δημοσίως, και όταν συζητείται οι αντιδράσεις μπορεί να είναι αμήχανες. “Το να λένε όλοι “αυτό είναι φυσιολογικό” δεν το κάνει πιο φυσιολογικό ή περισσότερο ή λιγότερο λυπηρό για εκείνον στον οποίο συμβαίνει”, δήλωσε η Hemmingsen. Το ταμπού μπορεί, επίσης, να κάνει πιο δύσκολο για ένα ζευγάρι να λάβει την κατάλληλη θεραπεία. “Πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε πιο ανοιχτά γι’ αυτό. Γιατί αλλιώς, δεν θα μπορούσα να πω στον κόσμο ότι υπάρχουν ειδικοί… που μπορούν να σας βοηθήσουν”, δήλωσε η 39χρονη. Σύμφωνα με τον Svarre Nielsen, τα ευρήματα της μελέτης θα μπορούσαν τελικά να βοηθήσουν στην πρόληψη του 5% των 30 εκατομμυρίων αποβολών που παρατηρούνται παγκοσμίως ετησίως.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Σχέδιο Δράσης για Άνοια και Αλτσχάιμερ: Ιατρεία Μνήμης και Φροντιστές γειτονιάς σε όλη την Ελλάδα

Βαρύτητα στα προβλήματα Ψυχογηριατρικής δίνει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία, με ορίζοντα υλοποίησης, μεταξύ 2021-2030.

Η πανδημία του κορονοϊού οδήγησε στην επιβράδυνση της εφαρμογής του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την Άνοια, του οποίου οι δομές και υπηρεσίες που προβλέπει, επανεκκινούνται πλέον με το νέο Σχέδιο Δράσης που κατήρτισε το Υπουργείο Υγείας και η υφυπουργός Υγείας, αρμόδια για θέματα ψυχικής υγείας, Ζωή Ράπτη.

Για την υλοποίηση του σχεδίου, που δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Υγείας την Τρίτη (16/5), θα αξιοποιηθούν πόροι του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, ενώ ως καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης ορίζεται το 2030.

Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία Κέντρων Ηλικιωμένων (ΚΗ) για άτομα με άνοια, ξενώνες για ανοϊκούς ασθενείς, Κινητές Μονάδες (ΚΜ) και υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας, δημιουργία μονάδων τελικού σταδίου άνοιας, παροχή κινήτρων σε συγγενείς, αλλά και τη δημιουργία του θεσμού του «φροντιστή γειτονιάς».

Άνοια – Αλτσχάιμερ: 430 χιλιάδες πάσχοντες και 1 εκατ. όσοι επηρεάζονται από το πρόβλημα

Σύμφωνα με πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη, στη χώρα μας 160.000 άτομα πάσχουν από άνοια και 280.000 άτομα από ήπια νοητική διαταραχή που είναι προστάδιο της άνοιας.

Αν υπολογιστεί δε, πώς για κάθε ασθενή με άνοια επηρεάζεται σημαντικά η ζωή 2-3 φροντιστών – μελών της οικογένειας, η πάθηση αφορά άμεσα σε 1 εκατομμύριο Έλληνες πολίτες.

Από την Ταχεία Αξιολόγηση προκύπτει ότι στην Ελλάδα, υπάρχουν περίπου δύο εκατομμύρια ηλικιωμένοι και λιγότεροι από 20.000 ζουν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων.

Στα συνηθέστερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν συμπεριλαμβάνεται η κατάθλιψη, το ντελίριο, η διπολική διαταραχή, οι αγχώδεις διαταραχές, η σχιζοφρένεια και η ψύχωση, η άνοια, η αυτοκτονικότητα, η κατάχρηση αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών.

Σύμφωνα με τα ίδια ευρήματα, οι περισσότεροι άνθρωποι με άνοια (80%) παρακολουθούνται από νευρολόγους που είναι υπεύθυνοι για τη διάγνωση και τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.

Ο ψυχίατρος είναι, επίσης, η ειδικότητα που συμμετέχει στη φροντίδα του προβλήματος, καθώς εξελίσσεται η νόσος (για συμπεριφορικά προβλήματα), ενώ οι οικογενειακοί ιατροί είναι μεν καλά εκπαιδευμένοι και μπορούν να αντιμετωπίσουν την άνοια, ωστόσο, δεν είναι διαθέσιμοι σε όλη τη χώρα.

Υπάρχουν ενδείξεις, πάντως, ότι η απουσία εξειδικευμένων υπηρεσιών συμβάλλει σε δυσμενή αποτελέσματα, όπως υψηλότερα ποσοστά νοσηλείας ηλικιωμένων με άνοια, ή με κατάθλιψη και ευκολότερη είσοδο σε μακροχρόνια ιδρυματική φροντίδα.

Η δημόσια χρηματοδότηση καλύπτει τη φαρμακευτική αγωγή για την άνοια, καθώς και τις δαπάνες για τις επισκέψεις σε δημόσιες υπηρεσίες υγείας. Ωστόσο, οι περισσότεροι πολίτες επιλέγουν να στραφούν σε ιδιώτες ιατρούς και να κάνουν άμεσες πληρωμές.

Επίσης, δεν πρέπει να παραγνωρίζονται και οι ανάγκες των φροντιστών των ηλικιωμένων με άνοια σε διαφορετικούς χώρους, όπως στην κατ’οίκον φροντίδα, στα Νοσοκομεία, τις Πρωτοβάθμιες δομές, τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων κ.α.

Μέσα στην πανδημία έγινε η αρχή…

Κατά την διάρκεια της πανδημίας και ιδίως στα πρώτα κύματα παρατηρήθηκε κατακόρυφη αύξηση εισαγωγών σε ψυχιατρικές κλινικές γενικών νοσοκομείων ηλικιωμένων με γηριατρική κατάθλιψη, αυτοκτονικότητα, ντελίριο αλλά και νευροψυχιατρικά συμπτώματα στο πλαίσιο άνοιας.

Το ίδιο διάστημα, ωστόσο, ξεκίνησε η υλοποίηση πιλοτικού προγράμματος Ψυχογηριατρικής Υποστήριξης της τρίτης ηλικίας για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη ψυχικών διαταραχών, με έμφαση την κατάθλιψη που αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου εμφάνισης της άνοιας.

Η δράση υλοποιείται από το Αιγινήτειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, και απευθύνεται σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας μας με ελλιπή πρόσβαση σε Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας ηλικιωμένων.

Η πιλοτική φάση ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2021 με νησιωτικές περιοχές, όπως η Τήνος, η Σύρος και η Άνδρος, καθώς και σε άλλες απομακρυσμένες περιοχές, όπως ο Έβρος και η Ξάνθη.

Επιπρόσθετα τον Φεβρουάριο του 2021 ξεκίνησε η λειτουργία της τηλεφωνικής Γραμμής Βοήθειας για την Άνοια (1102) σε συνεργασία με ΑμΚΕ που δραστηριοποιούνται στην υποστήριξη ασθενών με άνοια.

Η γραμμή πλαισιώνεται από εξειδικευμένους σύμβουλους / επαγγελματίες υγείας, γιατρούς νευρολόγους και ψυχιάτρους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς οι οποίοι παρέχουν άμεσα ενημέρωση, καθοδήγηση, συμβουλές και διασύνδεση με υπηρεσίες.

Απευθύνεται σε άτομα με προβλήματα μνήμης, φροντιστές, οικογένειες και φίλους ατόμων με άνοια, Επαγγελματίες Υγείας αλλά και οποιονδήποτε από τον γενικό πληθυσμό που θέλει να λάβει πληροφορίες για ζητήματα σχετικά με την άνοια

Άνοια – Ψυχογηριατρική: Τι προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης

Οι προτάσεις του Σχεδίου Δράσης για την Άνοια και το Αλτσχάιμερ, περιλαμβάνουν αναλυτικά τα εξής:

α) Δομές

  • Ολοκλήρωση δικτύου Κέντρων Ηλικιωμένων (ΚΗ) για άτομα με άνοια σε όλες τις πόλεις της Ελλάδος με πληθυσμό άνω των 10.000. Ίδρυση και λειτουργία ανά Τομέα Ψυχικής Υγείας (ΤοΨΥ) κατ’ ελάχιστον ενός Κέντρου Ηλικιωμένων για την Άνοια.
  • Ίδρυση και λειτουργία, ανά δύο ΤοΨΥ ενός ξενώνα για ανοϊκούς ασθενείς.
  • Δημιουργία Κινητών Μονάδων (ΚΜ) και υπηρεσιών κατ’οίκον φροντίδας για την υποστήριξη των ασθενών και των οικογενειών σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Ελλάδας.
  • Δημιουργία μονάδων τελικού σταδίου άνοιας σε ικανό αριθμό ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες όλων των περιοχών της χώρας.

β) Δράσεις

  • Ολοκληρωμένη Παρέμβαση Ψυχογηριατρικής Υποστήριξης (ΟΠΨΥ) που θα χρησιμοποιεί e-υπηρεσίες.
  • Δημιουργία ειδικών πρωτοκόλλων εξέτασης και νοσηλείας για άτομα με άνοια.
  • Θέσπιση επιδόματος φιλοξενίας σε στεγαστική δομή ανάλογο με το στάδιο της άνοιας.
  • Ενίσχυση της φροντίδας ατόμων που έχουν μεγαλύτερη/διαφορετική ανάγκη φροντίδας μέσω τρίτων (γειτονιά). Παροχή κινήτρων σε φροντιστές γειτονιάς.
  • Παροχή κινήτρων σε συγγενείς να αναλάβουν την φροντίδα των δικών τους ανθρώπων, όπως οικονομική υποστήριξη, διευκόλυνση ωρών εργασίας ή και τηλε-εργασίας, υποστήριξη από κοινοτικές δομές με άμεση ανταπόκριση σε περίπτωση υποτροπής ΚΜ διαχείρισης κρίσης και κατ’ οίκον θεραπείας).
  • Τακτικός έλεγχος ατόμων τρίτης ηλικίας με νευροψυχιατρικά τεστ.
  • Παροχή κινήτρων σε ηλικιωμένους να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες με ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για να παραμένουν σωματικά και πνευματικά υγιείς (απασχόληση σε καινοτόμες διασκεδαστικές δράσεις που ενισχύουν τις γνωστικές λειτουργίες).

γ) Προγράμματα

  • Διασύνδεση Ιατρείων Μνήμης και Κέντρων Ηλικιωμένων για άτομα με άνοια με τις δομές της ΠΦΥ, τα ΤΕΠ και τα τμήματα των νοσοκομείων και τις υπηρεσίες στην κοινότητα με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων.
  • Ανάπτυξη εξειδικευμένων προγραμμάτων τηλεϊατρικής για την άνοια.
  • Εκπαίδευση και επιμόρφωση επαγγελματιών υγείας
  • Ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Φροντίδα Ψυχικής Υγείας (ΠΦΨΥ) για την Τρίτη ηλικία (Κέντρα Ψυχικής Υγείας) στην κοινότητα.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/