Συντάκτης: grammateia

Σε ασθενείς που δεν ήταν
επιλέξιμοι
Η θεραπεία με CAR-T κύτταρα, η οποία αναπτύχθηκε αρχικά για τη
θεραπεία αιματολογικών καρκίνων, μπορεί επίσης να καταστήσει δυνατή
τη μεταμόσχευση νεφρού σε ασθενείς που κανονικά δεν θα ήταν επιλέξιμοι,
σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση των ερευνητών. Ορισμένα άτομα με νεφρική
ανεπάρκεια είναι «ευαισθητοποιημένα», που σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό τους
σύστημα έχει αναπτύξει αντισώματα έναντι ξένων ιστών – για παράδειγμα,
από προηγούμενες μεταγγίσεις αίματος, εγκυμοσύνες ή μεταμοσχεύσεις –
επομένως το σώμα τους είναι πιθανό να απορρίψει τους περισσότερους 
νεφρούς από δότες. Για τους ασθενείς με υψηλή ευαισθησία, η εύρεση ενός
κατάλληλου δότη νεφρού μπορεί να είναι δύσκολη ή αδύνατη. Σε ασθενείς
με καρκίνο, η θεραπεία με κύτταρα CAR-T περιλαμβάνει την αφαίρεση
των ανοσοκυττάρων του ασθενούς, την τροποποίηση αυτών των κυττάρων
στο εργαστήριο για να τους μάθει να εντοπίζουν και να καταστρέφουν τα
καρκινικά κύτταρα και την επανέγχυση στον ασθενή. Δουλεύοντας με
ασθενείς με υψηλή ευαισθησία που χρειάζονταν μεταμόσχευση νεφρών
-δύο σε νοσοκομείο των ΗΠΑ και μία στη Γερμανία- ξεχωριστές
ομάδες ερευνητών κατάφεραν να τροποποιήσουν τα ανοσοκύτταρα
των ασθενών στο εργαστήριο για να μειώσουν την παραγωγή αντισωμάτων
και στη συνέχεια να επανεγχύσουν τα τροποποιημένα ανοσοκύτταρα για να
«επαναφέρουν» αποτελεσματικά το ανοσοποιητικό τους σύστημα.
Και οι τρεις ασθενείς παρουσίασαν δραματικές μειώσεις στα επιβλαβή
ανοσοποιητικά αντισώματα που συνήθως προσβάλλουν τους νεφρούς
των δοτών. Ως αποτέλεσμα, όλοι έλαβαν με επιτυχία νέους νεφρούς,
ανέφεραν οι δύο ερευνητικές ομάδες την Τετάρτη στο The New England
Journal of Medicine.

 

 

Πηγη: HealthDaily

Νέα υγειονομική διάταξη στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης
κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας
Με πρωτοβουλία της Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας, Ειρήνης Αγαπηδάκη,
τίθεται σε εφαρμογή νέα, επικαιροποιημένη υγειονομική διάταξη για τη
λειτουργία των σχολικών κυλικείων, των χώρων εστίασης και των αυτόματων
πωλητών σε όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
της χώρας. Η νέα διάταξη, η οποία αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του
2013, διαμορφώθηκε λαμβάνοντας υπόψη την εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής
Διατροφής με βάση τα πλέον σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.
Στόχος είναι το σχολικό έτος 2026-2027 να εκκινήσει με πλήρη συμμόρφωση
των αρμόδιων φορέων στους νέους κανόνες, διασφαλίζοντας ότι το σχολικό
περιβάλλον θα λειτουργεί ως πρότυπο υγιεινής διατροφής και θωράκισης της
υγείας των μαθητών.
Ποιές είναι οι βασικές αλλαγές
Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται η πλήρης απαγόρευση των
αλλαντικών, η υποχρεωτική μείωση των μερίδων σε συγκεκριμένα είδη,
καθώς και η απόλυτη απαγόρευση της διάθεσης αναψυκτικών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται οργανικά στο ευρύτερο πλέγμα δράσεων του
Εθνικού Προγράμματος για την Αντιμετώπιση της Παιδικής Παχυσαρκίας.
Με αφορμή τη δημοσιοποίηση της νέας υγειονομικής διάταξης, η
Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, δήλωσε:
«Με τη νέα υγειονομική διάταξη, αλλάζουμε ριζικά τους κανόνες του
παιχνιδιού. Επικαιροποιούμε το πλαίσιο με βάση τα πιο αυστηρά επιστημονικά
δεδομένα, βγάζουμε οριστικά τα αλλαντικά και τα αναψυκτικά από τα σχολικά
κυλικεία και μειώνουμε τις μερίδες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που
προστατεύει έμπρακτα τους μαθητές. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί κεντρικό
πυλώνα των εθνικών μας δράσεων κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Ξεκινάμε
από τη ρίζα του προβλήματος, θωρακίζοντας τα παιδιά μας και προσφέροντάς
τους τα εφόδια να υιοθετήσουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες που θα
τα συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή. Δεν κάνουμε εκπτώσεις στην υγεία
της νέας γενιάς».

 

 

Πηγη:HealthDaily

Η μωβ μέδουσα έχει κάνει την εμφάνισή της σε πολλές ελληνικές θάλασσες. Ποια συμπτώματα προκαλεί το τσίμπημά της, πότε χρειάζεται ιατρική βοήθεια και ποιες είναι οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για την άμεση αντιμετώπιση.

Η μωβ μέδουσα (Pelagia noctiluca), γνωστή και ως τσούχτρα, αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα είδη μεδουσών στη Μεσόγειο. Παρότι το μέγεθός της είναι σχετικά μικρό, το τσίμπημά της μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και ερεθισμό, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρότερες αντιδράσεις, ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένη ευαισθησία.
Γιατί η μωβ μέδουσα προκαλεί τόσο έντονα συμπτώματα

Η συγκεκριμένη μέδουσα διαθέτει κεντριά όχι μόνο στα πλοκάμια της αλλά και στην επιφάνεια της καμπάνας της, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ερεθιστική για το δέρμα. Οι νηματοκύστες της απελευθερώνουν τοξικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα τα οποία διαρκούν από μερικές ώρες έως και αρκετές ημέρες.

Ποια είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα

Μετά από επαφή με μωβ μέδουσα μπορεί να εμφανιστούν:

Έντονο κάψιμο και πόνος
Κοκκίνισμα του δέρματος
Πρήξιμο στην περιοχή
Έντονη φαγούρα
Χαρακτηριστικά σημάδια από τα πλοκάμια

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν και γενικότερα συμπτώματα όπως:

Ναυτία
Πονοκέφαλος

Ταχυκαρδία
Έμετος

Διάρροια
Δυσκολία στην αναπνοή

Πτώση της αρτηριακής πίεσης
Πότε πρέπει να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Η άμεση αξιολόγηση από γιατρό κρίνεται απαραίτητη όταν εμφανιστούν:

Δυσκολία στην αναπνοή
Βραχνάδα ή αλλαγή της φωνής

Σημαντική πτώση της πίεσης
Εκτεταμένο αλλεργικό εξάνθημα

Πρήξιμο στο πρόσωπο ή στον λαιμό
Επίμονοι έμετοι
Διαταραχές συνείδησης

Σε αυτές τις περιπτώσεις συνιστάται άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας.

Τι πρέπει να κάνετε μετά από τσίμπημα μωβ μέδουσας

Οι ειδικοί συστήνουν τα εξής βήματα:

Απομακρύνετε τα πλοκάμια
Χρησιμοποιήστε τσιμπιδάκι ή μια πλαστική κάρτα για να αφαιρέσετε τυχόν υπολείμματα από το δέρμα. Αποφύγετε την επαφή με γυμνά χέρια.

Ξεπλύνετε με θαλασσινό νερό
Πλύνετε την περιοχή με άφθονο θαλασσινό νερό. Το γλυκό νερό μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό ενεργοποιώντας τα κεντριά που παραμένουν στο δέρμα.

Βάλτε πάγο ή κρύες κομπρέσες
Η ψύξη της περιοχής συμβάλλει στη μείωση του πόνου, του οιδήματος και της φλεγμονής.

Χρησιμοποιήστε κορτιζονούχα κρέμα
Μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από τη φαγούρα και τον ερεθισμό.

Λάβετε αντιισταμινικό εφόσον χρειαστεί
Ιδιαίτερα όταν η αντίδραση είναι εκτεταμένη ή συνοδεύεται από έντονο κνησμό.

Το χρήσιμο κιτ για την παραλία

Οι ειδικοί προτείνουν να υπάρχει στην τσάντα θαλάσσης ένα μικρό κιτ πρώτων βοηθειών που να περιλαμβάνει:

Τσιμπιδάκι
Πλαστική κάρτα

Μαγειρική σόδα
Αντιισταμινικά δισκία

Κορτιζονούχα κρέμα
Στιγμιαία παγοκομπρέσα

Αντισηπτικά μαντηλάκια
Μην αγνοείτε τα επίμονα συμπτώματα

Αν ο πόνος, η φλεγμονή ή ο ερεθισμός δεν υποχωρούν τις επόμενες ώρες ή επιδεινώνονται, είναι απαραίτητο να ζητηθεί ιατρική συμβουλή. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί ειδική θεραπευτική αγωγή για την αντιμετώπιση της αντίδρασης.

ΠΗΓΗ: ΕΟΔΥ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Η νόσος Alzheimer παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της νευροεπιστήμης, καθώς οδηγεί προοδευτικά σε απώλεια μνήμης, έκπτωση νοητικών λειτουργιών και καταστροφή νευρικών κυττάρων. Νέα μελέτη στο Nature Neuroscience φωτίζει έναν πιθανό μηχανισμό μέσω του οποίου η παθολογική συσσώρευση της πρωτεΐνης tau μπορεί να οδηγεί τους νευρώνες στον θάνατο.

Ερευνητές από το Zhejiang University, το Xiamen University και άλλα ερευνητικά ιδρύματα στην Κίνα μελέτησαν πώς τα τοξικά συσσωματώματα tau επηρεάζουν τη γενετική οργάνωση των νευρώνων. Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι η tau μπορεί να πυροδοτεί μια αλυσιδωτή αντίδραση μέσα στο κύτταρο, η οποία ξεκινά από τη διατάραξη της ετεροχρωματίνης και καταλήγει στην ενεργοποίηση φλεγμονωδών και θανατηφόρων μονοπατιών.

Η ανακάλυψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή δεν περιορίζεται στην παρατήρηση της συσσώρευσης tau. Προτείνει έναν συγκεκριμένο βιολογικό δρόμο που συνδέει την παθολογική tau με τον θάνατο των νευρώνων και τη γνωστική έκπτωση.

Ο φυσιολογικός και ο παθολογικός ρόλος της tau

Η πρωτεΐνη tau έχει φυσιολογικά κρίσιμο ρόλο στην υγεία του εγκεφάλου. Βοηθά στη σταθεροποίηση των μικροσωληνίσκων, δηλαδή δομών που λειτουργούν σαν εσωτερικός σκελετός των νευρώνων και στηρίζουν τη μεταφορά ουσιών μέσα στα κύτταρα.

Στη νόσο Alzheimer και σε άλλες ταυοπάθειες, όμως, η tau αλλάζει συμπεριφορά. Αντί να στηρίζει τη λειτουργία των νευρώνων, συσσωρεύεται σε ανώμαλα, αδιάλυτα και τοξικά συμπλέγματα. Αυτά τα συσσωματώματα βλάπτουν τα εγκεφαλικά κύτταρα και συμβάλλουν στη σταδιακή απώλειά τους.

Οι ταυοπάθειες περιλαμβάνουν, εκτός από τη νόσο Alzheimer, και μορφές μετωποκροταφικής άνοιας. Παρά τον κεντρικό ρόλο της tau σε αυτές τις παθήσεις, οι θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν άμεσα τη νευροτοξικότητά της παραμένουν περιορισμένες.

Το πείραμα στα ποντίκια PS19

Για να κατανοήσουν καλύτερα τον μηχανισμό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια PS19. Πρόκειται για γενετικά τροποποιημένο μοντέλο, στο οποίο εμφανίζεται παθολογική συσσώρευση tau στους νευρώνες, με χαρακτηριστικά που θυμίζουν τη νόσο Alzheimer και άλλες ταυοπάθειες.

Τα ποντίκια αυτά εμφανίζουν προοδευτική επιδείνωση μνήμης και εγκεφαλικής λειτουργίας. Έτσι, προσφέρουν ένα χρήσιμο πειραματικό σύστημα για τη μελέτη της σχέσης ανάμεσα στη συσσώρευση tau, την κυτταρική βλάβη και τη γνωστική έκπτωση.

Η ερευνητική ομάδα των Wei Liu, Song-Ang Wu και συνεργατών εστίασε σε ένα ερώτημα: πώς τα συσσωματώματα tau επηρεάζουν την οργάνωση του DNA μέσα στους νευρώνες;

Η ετεροχρωματίνη ως γενετικό «φρένο»

Οι επιστήμονες εξέτασαν την ετεροχρωματίνη, μια πυκνά συσκευασμένη μορφή DNA που λειτουργεί σαν μηχανισμός σίγασης. Η ετεροχρωματίνη κρατά ανενεργά τμήματα του γενετικού υλικού που δεν πρέπει να εκφράζονται, μεταξύ αυτών και μεταθετά στοιχεία DNA.

Τα μεταθετά στοιχεία, γνωστά και ως transposable elements, είναι αλληλουχίες DNA που μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να ενεργοποιηθούν και να διαταράξουν τη φυσιολογική λειτουργία του κυττάρου. Σε υγιείς συνθήκες, ο οργανισμός τα κρατά σιωπηλά μέσω επιγενετικών μηχανισμών.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι τα συσσωματώματα tau διαταράσσουν αυτή τη σίγαση. Με άλλα λόγια, η tau δεν προκαλεί μόνο δομική βλάβη μέσα στον νευρώνα, αλλά μπορεί να ανοίγει γενετικά «κλειδωμένες» περιοχές, επιτρέποντας την έκφραση στοιχείων που φυσιολογικά παραμένουν ανενεργά.

Πώς η tau ενεργοποιεί σιωπηλά γενετικά στοιχεία

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα συσσωματώματα tau εμφανίζουν ισχυρή συγγένεια με χρωματίνη που φέρει την επιγενετική τροποποίηση H3K9me3. Η τροποποίηση αυτή συνδέεται με τη σιωπηλή, συμπυκνωμένη ετεροχρωματίνη.

Η παθολογική tau φαίνεται να «δεσμεύει» αυτά τα επιγενετικά σημάδια και να τα απομακρύνει από την πρωτεΐνη HP1, η οποία βοηθά στη διατήρηση της συμπύκνωσης της ετεροχρωματίνης. Όταν αυτή η δομή διαταράσσεται, σιωπηλά μεταθετά στοιχεία ενεργοποιούνται.

Από αυτά τα επανενεργοποιημένα στοιχεία παράγονται μόρια RNA που οι ερευνητές περιγράφουν ως Z-RNAs. Τα μόρια αυτά ενεργοποιούν στη συνέχεια την Z-DNA-binding protein 1, γνωστή ως ZBP1.

ZBP1: Ο κρίκος προς φλεγμονή και κυτταρικό θάνατο

Η ZBP1 παίζει ρόλο σε φλεγμονώδεις αποκρίσεις και σε μορφές προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου, όπως η νεκρόπτωση. Στη μελέτη, η ενεργοποίησή της συνδέθηκε με τον θάνατο νευρώνων που εκφράζουν παθολογική tau.

Το εύρημα αυτό δημιουργεί μια πιο καθαρή αλυσίδα γεγονότων: τα συσσωματώματα tau διαταράσσουν την ετεροχρωματίνη, ενεργοποιούν μεταθετά στοιχεία DNA, οδηγούν στην παραγωγή Z-RNAs, ενεργοποιούν τη ZBP1 και τελικά συμβάλλουν στον θάνατο των νευρώνων.

Η σημασία του μηχανισμού βρίσκεται στο ότι προσφέρει πιθανό θεραπευτικό στόχο. Εάν η ZBP1 αποτελεί κρίσιμο μεσολαβητή της νευρωνικής απώλειας, τότε η αναστολή της θα μπορούσε μελλοντικά να περιορίσει τη βλάβη που προκαλεί η tau.

Σχέση με γνωστική έκπτωση σε Alzheimer

Οι ερευνητές αναφέρουν και κλινικά στοιχεία που ενισχύουν το ενδιαφέρον για τη ZBP1. Παρατήρησαν αντίστροφη συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα έκφρασης της ZBP1 σε διεγερτικούς νευρώνες και τη γνωστική επίδοση ατόμων με νόσο Alzheimer.

Με απλά λόγια, υψηλότερη έκφραση ZBP1 φάνηκε να συνδέεται με χειρότερη γνωστική λειτουργία. Αν και τέτοιες συσχετίσεις δεν αποδεικνύουν από μόνες τους αιτιότητα, ταιριάζουν με το πειραματικό μοντέλο που προτείνει η μελέτη.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι η μερική μείωση της λειτουργίας του γονιδίου Zbp1 σε γηρασμένα ποντίκια με παθολογική tau βελτίωσε σημαντικά τα γνωστικά ελλείμματα. Το εύρημα αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η ZBP1 μπορεί να αποτελέσει θεραπευτικό στόχο σε ταυοπάθειες.

Μια νέα πιθανή θεραπευτική κατεύθυνση

Η αναστολή της ZBP1 δεν αποτελεί ακόμη έτοιμη θεραπεία. Ωστόσο, η μελέτη δείχνει ότι ο άξονας tau–ετεροχρωματίνη–μεταθετά στοιχεία–ZBP1 μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη νευροεκφύλιση.

Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε ανθρώπινους ιστούς και σε περαιτέρω μελέτες, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα θεραπευτικά προγράμματα. Αυτά μπορεί να στοχεύουν είτε τη διατήρηση της ετεροχρωματίνης, είτε την καταστολή των επανενεργοποιημένων μεταθετών στοιχείων, είτε την αναστολή της ZBP1 και των μονοπατιών κυτταρικού θανάτου που ακολουθούν.

Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από κλασικές προσπάθειες που στοχεύουν μόνο την απομάκρυνση των συσσωματωμάτων tau. Εστιάζει στο τι κάνουν τα συσσωματώματα μέσα στο κύτταρο και πώς μετατρέπουν μια πρωτεϊνική ανωμαλία σε γενετική και φλεγμονώδη κρίση.

Τι σημαίνει για την έρευνα στη νόσο Alzheimer

Η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο πολύπλοκο παζλ της νόσου Alzheimer. Η παθολογία της tau συνδέεται εδώ και χρόνια με τη γνωστική έκπτωση, όμως οι ακριβείς μηχανισμοί με τους οποίους σκοτώνει τους νευρώνες δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.

Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η tau μπορεί να αποδιοργανώνει βαθιά τον πυρήνα του κυττάρου, επηρεάζοντας όχι μόνο τις δομές στήριξης του νευρώνα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το DNA παραμένει σιωπηλό ή ενεργό.

Αυτή η σύνδεση ανάμεσα στην πρωτεϊνική συσσώρευση και την επιγενετική απορρύθμιση μπορεί να έχει ευρύτερη σημασία και για άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους. Οι ταυοπάθειες δεν αποτελούν ενιαία νόσο, αλλά ομάδα παθήσεων με κοινό χαρακτηριστικό την παθολογική tau. Ένας κοινός μηχανισμός νευρωνικού θανάτου θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες με ευρύτερη εφαρμογή.

Συγκρατημένη αισιοδοξία και επόμενα βήματα

Τα ευρήματα προέρχονται κυρίως από πειραματικά μοντέλα και χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση στον άνθρωπο. Η μετάφραση από τα ποντίκια σε ανθρώπινη νόσο Alzheimer είναι πάντα σύνθετη, ιδίως σε παθήσεις με πολυπαραγοντική βιολογία και μακρά πορεία.

Ωστόσο, η μελέτη προσφέρει έναν σαφή και δοκιμάσιμο μηχανισμό. Άλλες ερευνητικές ομάδες μπορούν πλέον να εξετάσουν αν η ίδια αλυσίδα γεγονότων εμφανίζεται σε ανθρώπινους νευρώνες, σε εγκεφαλικό ιστό ασθενών και σε άλλα μοντέλα ταυοπάθειας.

Εάν η υπόθεση επιβεβαιωθεί, η ZBP1 και τα μονοπάτια που σχετίζονται με τα Z-RNAs μπορεί να μετατραπούν σε νέο πεδίο φαρμακευτικής έρευνας για τη νόσο Alzheimer και τις συγγενείς νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ένα νέο υποψήφιο εμβόλιο DNA, το pEVAC-PS, σχεδιασμένο για ευρεία προστασία έναντι των sarbecoviruses, αξιολογήθηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπους. Η μελέτη φάσης Ι έδειξε καλό προφίλ ασφάλειας και ανεκτικότητας, ενώ τα ανοσολογικά ευρήματα υποστηρίζουν τη συνέχιση της έρευνας για εμβόλια επόμενης γενιάς κατά κορωνοϊών.

Η πανδημία της COVID-19 ανέδειξε με τον πιο ορατό τρόπο ότι οι κορωνοϊοί παραμένουν διαρκής απειλή για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, ο SARS-CoV-2 δεν αποτελεί το μοναδικό πρόβλημα. Στην ίδια ευρύτερη ομάδα των sarbecoviruses ανήκουν και άλλοι ιοί, όπως ο SARS-CoV-1, καθώς και συγγενικοί κορωνοϊοί που εντοπίζονται σε ζωικούς ξενιστές και θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να περάσουν στον άνθρωπο.

Αυτός ο κίνδυνος έχει οδηγήσει την επιστημονική κοινότητα στην αναζήτηση εμβολίων με ευρύτερη κάλυψη, τα οποία δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά σε μία παραλλαγή του SARS-CoV-2, αλλά θα μπορούν να στοχεύουν πιο συντηρημένες περιοχές των κορωνοϊών με πιθανό πανδημικό δυναμικό.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται το pEVAC-PS, ένα υποψήφιο εμβόλιο DNA που σχεδιάστηκε με υπολογιστική τεχνολογία, ώστε να στοχεύει διατηρημένες δομές στην περιοχή δέσμευσης του υποδοχέα της πρωτεΐνης ακίδας. Η πρώτη κλινική δοκιμή σε ανθρώπους δημοσιεύθηκε στο Journal of Infection και αξιολόγησε την ασφάλεια, την ανεκτικότητα και την ανοσογονικότητα του εμβολίου.

Τι είναι το pEVAC-PS

Το pEVAC-PS αναπτύχθηκε με την τεχνολογία Digitally Immune Optimised Synthetic Vaccine, γνωστή ως DIOSynVax. Η φιλοσοφία της συγκεκριμένης πλατφόρμας βασίζεται στον ψηφιακό σχεδιασμό αντιγόνων που μπορούν να προκαλέσουν ανοσολογικές αποκρίσεις έναντι κοινών, συντηρημένων περιοχών διαφορετικών sarbecoviruses.

Το εμβόλιο κωδικοποιεί μια υπολογιστικά σχεδιασμένη αλληλουχία της περιοχής RBD, δηλαδή του τμήματος της πρωτεΐνης ακίδας που εμπλέκεται στη σύνδεση με τον ανθρώπινο υποδοχέα ACE2. Η περιοχή αυτή έχει κρίσιμη σημασία για την είσοδο του ιού στα κύτταρα και παραμένει βασικός στόχος για την ανάπτυξη εμβολίων και θεραπευτικών αντισωμάτων.

Η επιλογή της μορφής DNA δεν έγινε τυχαία. Τα εμβόλια DNA μπορούν να εμφανίζουν μεγαλύτερη θερμοσταθερότητα σε σχέση με άλλες πλατφόρμες και να διευκολύνουν τη διανομή σε περιοχές όπου η ψυχρή αλυσίδα, η αποθήκευση και η διαχείριση ιατρικών αποβλήτων αποτελούν πρακτικά εμπόδια.

Χορήγηση χωρίς βελόνα με ενδοδερμική εφαρμογή

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης ήταν ο τρόπος χορήγησης. Το pEVAC-PS δεν χορηγήθηκε με συμβατική βελόνα, αλλά ενδοδερμικά μέσω της συσκευής PharmaJet Tropis, η οποία επιτρέπει needle-free χορήγηση.

Η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για μελλοντική χρήση σε ευρύτερους πληθυσμούς. Η αποφυγή βελονών μπορεί να μειώσει τα απόβλητα αιχμηρών αντικειμένων, να περιορίσει ορισμένα επιχειρησιακά εμπόδια σε προγράμματα εμβολιασμού και να βελτιώσει την αποδοχή σε άτομα με φόβο ή δυσανεξία στις ενέσεις.

Παράλληλα, η ενδοδερμική χορήγηση αξιοποιεί την ανοσολογικά ενεργή φύση του δέρματος, το οποίο διαθέτει κύτταρα ικανά να παρουσιάζουν αντιγόνα και να κινητοποιούν ανοσολογικές αποκρίσεις.

Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη φάσης Ι

Η μελέτη ήταν ανοιχτή, φάσης Ι, και είχε σχεδιασμό κλιμάκωσης δόσης. Συμμετείχαν υγιείς εθελοντές ηλικίας 18 έως 50 ετών, οι οποίοι είχαν λάβει δύο ή τρεις προηγούμενες δόσεις εμβολίου κατά της COVID-19 και δεν είχαν πρόσφατα επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19.

Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν διαδοχικά σε τέσσερις ομάδες δόσης: 0,2 mg, 0,4 mg, 0,8 mg και 1,2 mg. Κάθε εθελοντής έλαβε δύο δόσεις του pEVAC-PS, την ημέρα 0 και την ημέρα 28. Η κύρια αξιολόγηση αφορούσε την ασφάλεια και την αντιδραστικότητα, ενώ η δευτερεύουσα αξιολόγηση εστίασε στην ανοσογονικότητα, κυρίως στις χυμικές αποκρίσεις έναντι αντιγόνων του SARS-CoV-1 και του SARS-CoV-2.

Συνολικά, από τον Δεκέμβριο του 2021 έως τον Σεπτέμβριο του 2023 εμβολιάστηκαν 39 εθελοντές. Η περίοδος αυτή συνέπεσε με διαφορετικά κύματα της πανδημίας και με την κυκλοφορία παραλλαγών Omicron, γεγονός που επηρέασε την ερμηνεία των ανοσολογικών αποτελεσμάτων.

Καλή ανεκτικότητα χωρίς σοβαρά ζητήματα ασφάλειας

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι το pEVAC-PS ήταν γενικά καλά ανεκτό και στις τέσσερις δόσεις που αξιολογήθηκαν. Δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις ή ύποπτες απροσδόκητες σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις.

Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες ή μέτριες. Δεν παρατηρήθηκε σαφής σχέση αύξησης της αντιδραστικότητας με την αύξηση της δόσης, ενώ οι αναφερόμενες αντιδράσεις ήταν λιγότερες μετά τη δεύτερη δόση σε σχέση με την πρώτη.

Καταγράφηκαν επίσης ανεπιθύμητα συμβάντα ειδικού ενδιαφέροντος, τα οποία αφορούσαν επεισόδια COVID-19. Ωστόσο, αυτά ήταν ήπιας ή μέτριας βαρύτητας και δεν χρειάστηκαν ιατρική παρέμβαση. Οι εργαστηριακές μεταβολές που κρίθηκαν κλινικά σημαντικές ήταν επίσης ήπιες ή μέτριες και υποχώρησαν χωρίς παρέμβαση.

Μέτρια ανοσογονικότητα σε περιβάλλον προϋπάρχουσας ανοσίας

Η εικόνα της ανοσογονικότητας ήταν πιο σύνθετη. Οι συμμετέχοντες είχαν ήδη ανοσία λόγω προηγούμενου εμβολιασμού κατά της COVID-19, ενώ κατά τη διάρκεια της μελέτης ορισμένοι εκτέθηκαν σε κυκλοφορούσες παραλλαγές του SARS-CoV-2. Αυτό δημιούργησε υψηλά και ετερογενή επίπεδα αντισωμάτων στην έναρξη της δοκιμής και περιόρισε τη δυνατότητα καθαρής αποτίμησης της επίδρασης του pEVAC-PS.

Συνολικά, οι δεσμευτικές αντισωματικές αποκρίσεις μετά τον εμβολιασμό ήταν μέτριες. Στην ομάδα των 0,8 mg παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στους τίτλους αντισωμάτων έναντι του RBD του SARS-CoV-1 σε ορισμένα χρονικά σημεία, ενώ στην υψηλότερη δόση των 1,2 mg καταγράφηκε σημαντική μεταβολή έναντι του RBD του ίδιου του εμβολιαστικού κατασκευάσματος.

Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές παρέμειναν περιορισμένες και δεν έδειξαν ισχυρή, δοσοεξαρτώμενη ενίσχυση της ανοσολογικής απάντησης. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή, ακριβώς λόγω της προϋπάρχουσας ανοσίας και των διαφορετικών ιστορικών έκθεσης των συμμετεχόντων.

Τι έδειξαν οι δοκιμές εξουδετέρωσης

Οι εξουδετερωτικές αποκρίσεις αξιολογήθηκαν στις ομάδες των 0,8 mg και 1,2 mg έναντι ψευδοϊών που αντιπροσώπευαν τον SARS-CoV-1, τον αρχικό SARS-CoV-2 Wuhan, καθώς και τις παραλλαγές Delta και Omicron BA.1.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μικρές αυξήσεις της εξουδετερωτικής δραστηριότητας σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Στην ομάδα των 0,8 mg παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση έναντι της Omicron BA.1, ενώ στην ομάδα των 1,2 mg καταγράφηκε αύξηση έναντι της παραλλαγής Delta. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε σαφής ή ισχυρή ενίσχυση της εξουδετέρωσης έναντι του SARS-CoV-1.

Αυτό σημαίνει ότι, αν και το εμβόλιο φάνηκε να προκαλεί μετρήσιμες ανοσολογικές αποκρίσεις, τα δεδομένα δεν τεκμηριώνουν ακόμη ευρεία ή ισχυρή εξουδετερωτική προστασία έναντι διαφορετικών sarbecoviruses.

Σημαντικό εύρημα σε συντηρημένες περιοχές του ιού

Παρά τη μέτρια ανοσογονικότητα, η μελέτη ανέδειξε ένα σημαντικό βιολογικό στοιχείο. Μέσω ανάλυσης peptide microarray, οι ερευνητές παρατήρησαν αυξημένη αντισωματική αναγνώριση σε συγκεκριμένες περιοχές του RBD, συμπεριλαμβανομένων συντηρημένων επιτόπων που έχουν συνδεθεί με ευρύτερη διασταυρούμενη ανοσολογική αναγνώριση.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται περιοχή που αντιστοιχεί στο επίτοπο του ευρέως εξουδετερωτικού μονοκλωνικού αντισώματος S309. Η αναγνώριση αυτής της περιοχής υποστηρίζει τη βασική ιδέα του σχεδιασμού του pEVAC-PS: να εκπαιδεύσει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να στοχεύει πιο σταθερές δομές του ιού και όχι μόνο μεταβλητές περιοχές που αλλάζουν με τις νέες παραλλαγές.

Ωστόσο, η παρουσία δεσμευτικών αντισωμάτων έναντι συντηρημένων επιτόπων δεν σημαίνει αυτομάτως και ισχυρή λειτουργική εξουδετέρωση. Για τον λόγο αυτό, οι επόμενες φάσεις της έρευνας θα πρέπει να εξετάσουν αν αυτές οι αποκρίσεις μπορούν να γίνουν πιο ισχυρές, πιο διαρκείς και πιο προστατευτικές.

Τα όρια της μελέτης

Η μελέτη είχε αρκετούς περιορισμούς, τους οποίους αναγνωρίζουν οι ερευνητές. Ο μικρός αριθμός συμμετεχόντων, η απουσία ομάδας σύγκρισης με άλλο εμβόλιο και η ανοιχτή φύση της δοκιμής περιορίζουν τη δυνατότητα γενίκευσης των συμπερασμάτων.

Επιπλέον, η χρονική περίοδος της δοκιμής συνέπεσε με διαφορετικά κύματα της πανδημίας και διαφορετικές παραλλαγές του SARS-CoV-2. Έτσι, οι συμμετέχοντες δεν είχαν ενιαίο ανοσολογικό ιστορικό. Άλλοι είχαν λάβει δύο δόσεις, άλλοι τρεις, ενώ ορισμένοι πιθανόν είχαν εκτεθεί σε λοίμωξη κατά τη διάρκεια της μελέτης ή πριν από αυτήν.

Αυτή η ετερογένεια δυσκολεύει την αξιολόγηση της πραγματικής συμβολής του pEVAC-PS στην ενίσχυση της ανοσολογικής απάντησης. Παρ’ όλα αυτά, η μελέτη πέτυχε τον βασικό στόχο της φάσης Ι: να δώσει πρώτα δεδομένα ασφάλειας και εφικτότητας σε ανθρώπους.

Γιατί έχει σημασία η πλατφόρμα DNA

Τα εμβόλια DNA έχουν ορισμένα πρακτικά πλεονεκτήματα. Μπορούν να παραχθούν σχετικά γρήγορα, εμφανίζουν καλή σταθερότητα και συχνά δεν απαιτούν τις ίδιες αυστηρές συνθήκες υπερψυχρής αποθήκευσης με ορισμένες άλλες πλατφόρμες. Αυτό τα καθιστά ενδιαφέροντα για χρήση σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, αλλά και σε μελλοντικά σενάρια ταχείας αντίδρασης απέναντι σε νέους ιούς.

Από την άλλη πλευρά, τα εμβόλια DNA έχουν ιστορικά δείξει χαμηλότερη ανοσογονικότητα στον άνθρωπο σε σύγκριση με ορισμένες άλλες τεχνολογίες, όπως τα mRNA εμβόλια. Αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι το πλασμιδιακό DNA πρέπει να εισέλθει στον πυρήνα του κυττάρου ώστε να μεταγραφεί, ενώ το mRNA δρα απευθείας στο κυτταρόπλασμα.

Γι’ αυτό η βελτιστοποίηση της δόσης, της συσκευής χορήγησης, του αντιγονικού σχεδιασμού και πιθανών ενισχυτικών στρατηγικών θα είναι κρίσιμη για την επόμενη φάση ανάπτυξης.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τα εμβόλια επόμενης γενιάς

Η πρώτη κλινική δοκιμή του pEVAC-PS δεν αποδεικνύει ακόμη ότι το υποψήφιο εμβόλιο μπορεί να προσφέρει ευρεία προστασία έναντι όλων των sarbecoviruses. Δείχνει όμως ότι η προσέγγιση είναι ασφαλής, ανεκτή και βιολογικά εφικτή.

Το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι οι υπολογιστικά σχεδιασμένες πλατφόρμες μπορούν να οδηγήσουν σε αντιγόνα που αναγνωρίζουν συντηρημένες περιοχές ιών με πανδημικό κίνδυνο. Αν οι επόμενες μελέτες καταφέρουν να ενισχύσουν το εύρος, την ένταση και τη διάρκεια της ανοσολογικής απόκρισης, τέτοια εμβόλια θα μπορούσαν να αποτελέσουν κρίσιμο εργαλείο προετοιμασίας απέναντι σε μελλοντικές απειλές.

Η φάση Ι του pEVAC-PS ανοίγει επομένως τον δρόμο για περαιτέρω κλινική αξιολόγηση. Η επόμενη φάση θα πρέπει να δείξει αν το εμβόλιο μπορεί να προκαλέσει πιο ισχυρές και πιο διαρκείς αποκρίσεις, ικανές να υποστηρίξουν την ιδέα ενός πραγματικά ευρέος, pan-sarbecovirus εμβολίου.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Νέο πλαίσιο προγραμματισμού για τα απογευματινά ιατρεία των νοσοκομείων του ΕΣΥ θέτει σε εφαρμογή το Υπουργείο Υγείας. Από την 1η Ιουλίου 2026, όλα τα διαθέσιμα ραντεβού θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα της ΗΔΥΚΑ, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, ισότιμη πρόσβαση και καλύτερο έλεγχο.

Στην πλήρη ψηφιακή οργάνωση των απογευματινών ραντεβού στα νοσοκομεία του ΕΣΥ προχωρά το Υπουργείο Υγείας, με εγκύκλιο που απευθύνεται σε όλες τις Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας.

Η εγκύκλιος, με ημερομηνία 4 Ιουνίου 2026 και υπογραφή του Υφυπουργού Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους, προβλέπει ότι από την 1η Ιουλίου 2026 όλα τα διαθέσιμα απογευματινά ραντεβού θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα προγραμματισμού ραντεβού της ΗΔΥΚΑ.

Η αλλαγή αυτή αφορά τη λειτουργία των απογευματινών ιατρείων των νοσοκομείων, τα οποία πραγματοποιούνται πέραν του τακτικού ωραρίου και έχουν ως στόχο την ενίσχυση της πρόσβασης των πολιτών σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας, τη μείωση των χρόνων αναμονής και την καλύτερη αξιοποίηση του ιατρικού δυναμικού.

Ραντεβού μέσω 1566, MyHealth App και finddoctors.gov.gr

Από την 1η Ιουλίου 2026, οι πολίτες θα μπορούν να κλείνουν απογευματινό ραντεβού μέσω τριών βασικών ψηφιακών και τηλεφωνικών καναλιών: της εθνικής τηλεφωνικής γραμμής 1566, της εφαρμογής MyHealth App και της ιστοσελίδας finddoctors.gov.gr.

Η διαδικασία προγραμματισμού μέσω αυτών των καναλιών θα γίνεται χωρίς χρέωση για το κλείσιμο του ραντεβού. Παράλληλα, οι πολίτες θα συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα να προγραμματίζουν ραντεβού τηλεφωνικά με τη δομή ή με αυτοπρόσωπη παρουσία στο νοσοκομείο.

Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, τα αντίστοιχα ραντεβού θα δεσμεύονται στην πλατφόρμα της ΗΔΥΚΑ, ώστε να υπάρχει ενιαία εικόνα της διαθεσιμότητας και να αποφεύγονται παράλληλα ή μη ορατά συστήματα προγραμματισμού.

Προγραμματισμός για τουλάχιστον 120 ημέρες

Η εγκύκλιος θέτει σαφές χρονοδιάγραμμα για τα νοσοκομεία. Ο προγραμματισμός των διαθέσιμων απογευματινών ραντεβού θα γίνεται στο τέλος κάθε μήνα και θα καλύπτει τουλάχιστον τις επόμενες 120 ημερολογιακές ημέρες.

Παράλληλα, η διάρκεια κάθε ραντεβού ορίζεται σε τουλάχιστον 10 λεπτά. Πρόκειται για ελάχιστο χρόνο εξέτασης, ο οποίος εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια οργάνωσης των διαθέσιμων θέσεων, με τρόπο που να επιτρέπει καλύτερο έλεγχο της ροής των ασθενών και πιο προβλέψιμο πρόγραμμα για τους γιατρούς.

Τα νοσοκομεία καλούνται να ολοκληρώσουν τον χρονοπρογραμματισμό των διαθέσιμων απογευματινών ραντεβού έως τις 15 Ιουνίου 2026, ώστε η μετάβαση στο νέο σύστημα να γίνει εγκαίρως.

Ποιοι γιατροί συμμετέχουν στα απογευματινά ιατρεία

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, τα απογευματινά ιατρεία στελεχώνονται από ειδικευμένους γιατρούς του ΕΣΥ και πανεπιστημιακούς γιατρούς που κατέχουν τίτλο ειδικότητας και εργάζονται σε πανεπιστημιακές κλινικές, εργαστήρια ή μονάδες εγκατεστημένες σε νοσηλευτικά ιδρύματα του ΕΣΥ.

Η συμμετοχή τους γίνεται με βάση τον προγραμματισμό της ιατρικής υπηρεσίας και τις αποφάσεις της διοίκησης κάθε νοσοκομείου. Οι γιατροί μπορούν να πλαισιώνονται από ειδικευόμενο γιατρό, ο οποίος λειτουργεί πάντοτε υπό την άμεση επίβλεψη του υπεύθυνου ειδικευμένου γιατρού.

Η λειτουργία των απογευματινών ιατρείων εντάσσεται στο πλαίσιο της ολοήμερης λειτουργίας των νοσοκομείων και πραγματοποιείται πέραν του τακτικού ωραρίου, σύμφωνα με τις προβλέψεις της κείμενης νομοθεσίας.

Ποιες υπηρεσίες καλύπτουν τα απογευματινά ιατρεία

Τα απογευματινά ιατρεία λειτουργούν στα νοσοκομεία για την παροχή πρωτοβάθμιας περίθαλψης σε ασθενείς που χρειάζονται εξέταση από γιατρό ειδικότητας, χωρίς να απαιτείται νοσηλεία.

Στις υπηρεσίες που μπορούν να παρέχονται περιλαμβάνονται η ιατρική εξέταση, η διάγνωση και παρακολούθηση νοσημάτων, η συνταγογράφηση φαρμάκων και παρακλινικών εξετάσεων, η έκδοση ιατρικών γνωματεύσεων και η επανεξέταση έπειτα από νοσηλεία ή επέμβαση.

Με αυτόν τον τρόπο, το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί να δώσει πιο οργανωμένη διέξοδο σε περιστατικά που χρειάζονται εξειδικευμένη αξιολόγηση, αλλά δεν απαιτούν εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Διαφάνεια και ισότιμη πρόσβαση

Η υποχρεωτική ανάρτηση όλων των διαθέσιμων απογευματινών ραντεβού στην πλατφόρμα της ΗΔΥΚΑ αποτελεί το κεντρικό σημείο της εγκυκλίου. Το Υπουργείο Υγείας συνδέει τη νέα διαδικασία με τη διασφάλιση της διαφάνειας, της ισότιμης πρόσβασης των πολιτών και της δυνατότητας ελέγχου.

Η ενιαία ψηφιακή αποτύπωση των διαθέσιμων ραντεβού μπορεί να περιορίσει την αδιαφάνεια, να διευκολύνει τον πολίτη στην αναζήτηση διαθέσιμου γιατρού και να επιτρέψει στις διοικήσεις και στις Υγειονομικές Περιφέρειες να παρακολουθούν πιο αποτελεσματικά τη λειτουργία των απογευματινών ιατρείων.

Το μέτρο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα σύστημα υγείας που πιέζεται από αυξημένη ζήτηση, καθυστερήσεις και ανάγκη καλύτερου συντονισμού ανάμεσα στις διαθέσιμες δημόσιες δομές.

Υποχρεώσεις γιατρών και νοσοκομείων

Η εγκύκλιος περιγράφει και τις υποχρεώσεις των γιατρών που συμμετέχουν στα απογευματινά ιατρεία. Οι γιατροί οφείλουν να παρέχουν υψηλού επιπέδου ιατρική φροντίδα, με σεβασμό στα δικαιώματα των ασθενών, να συμμορφώνονται με την κείμενη νομοθεσία και τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, καθώς και να τηρούν τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του νοσοκομείου.

Επιπλέον, προβλέπεται η τήρηση των ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων των ασθενών, στοιχείο που ενισχύει τη συνέχεια της φροντίδας και τη διασύνδεση των υπηρεσιών υγείας.

Οι διοικήσεις των νοσοκομείων και οι αρμόδιοι φορείς καλούνται να μεριμνήσουν για την ακριβή εφαρμογή των οδηγιών και να διασφαλίσουν την εύρυθμη και ορθή λειτουργία των απογευματινών ιατρείων.

Το στοίχημα της εφαρμογής

Η επιτυχία του νέου πλαισίου θα κριθεί στην πράξη. Η ανάρτηση των διαθέσιμων ραντεβού στην ΗΔΥΚΑ μπορεί να βελτιώσει την πρόσβαση και να ενισχύσει τη διαφάνεια, υπό την προϋπόθεση ότι τα νοσοκομεία θα διαθέτουν εγκαίρως πλήρη, επικαιροποιημένα και ρεαλιστικά προγράμματα.

Το κρίσιμο ζητούμενο είναι να μη μείνει η διαδικασία σε τυπική ψηφιακή καταχώριση, αλλά να λειτουργήσει ως πραγματικό εργαλείο εξυπηρέτησης των πολιτών. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη προετοιμασία των νοσοκομείων έως τις 15 Ιουνίου και η πλήρης εφαρμογή από την 1η Ιουλίου αποτελούν κομβικά ορόσημα.

Με το νέο σύστημα, το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί να περάσει τα απογευματινά ιατρεία σε μια πιο οργανωμένη και ελέγξιμη φάση, όπου ο πολίτης θα μπορεί να βλέπει διαθέσιμα ραντεβού μέσα από ενιαία κανάλια και το ΕΣΥ θα αποκτά καλύτερη εικόνα της πραγματικής προσφοράς υπηρεσιών.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Οι ετικέτες τροφίμων παρουσιάζουν τις θερμίδες ως έναν σταθερό αριθμό. Ένα τρόφιμο περιέχει συγκεκριμένη ποσότητα λιπαρών, υδατανθράκων και πρωτεΐνης, άρα αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ενεργειακή αξία. Στο ανθρώπινο σώμα, όμως, η διαδικασία είναι πολύ πιο σύνθετη.

Η πέψη δεν αποτελεί μόνο ανθρώπινη λειτουργία. Εξελίσσεται μέσα σε ένα ζωντανό οικοσύστημα μικροβίων, το οποίο μπορεί να επηρεάσει πόσες από τις θερμίδες της τροφής απορροφά τελικά ο οργανισμός.

Νέο μαθηματικό μοντέλο που ανέπτυξαν ερευνητές του Arizona State University φωτίζει αυτό το «κρυφό» κομμάτι της πέψης. Το μοντέλο ονομάζεται DAMM, από τις λέξεις digestion, absorption and microbial metabolism, δηλαδή πέψη, απορρόφηση και μικροβιακός μεταβολισμός.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο PLOS One και μπορεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, να βοηθήσει μελλοντικά στην καλύτερη κατανόηση της παχυσαρκίας, του διαβήτη και άλλων μεταβολικών διαταραχών.

Τι κάνει το μοντέλο DAMM

Το DAMM παρακολουθεί την πορεία της τροφής μέσα στο πεπτικό σύστημα. Υπολογίζει τι απορροφά απευθείας ο οργανισμός στο ανώτερο γαστρεντερικό σύστημα, τι φτάνει στο παχύ έντερο και πώς τα μικρόβια του εντέρου επεξεργάζονται το υπόλοιπο υλικό.

Αυτή η διαδικασία έχει σημασία, επειδή μέρος της τροφής δεν απορροφάται νωρίς στην πέψη. Φτάνει στο παχύ έντερο, όπου τα μικρόβια το διασπούν και παράγουν ουσίες που μπορούν είτε να απορροφηθούν είτε να αποβληθούν.

Η Rosa Krajmalnik-Brown, καθηγήτρια στο Arizona State University και διευθύντρια του Biodesign Center for Health Through Microbiomes, εξηγεί ότι η πέψη είναι συνεργασία ανάμεσα στο ανθρώπινο σώμα και τρισεκατομμύρια μικρόβια που ζουν στο έντερο.

Το DAMM επιχειρεί να ποσοτικοποιήσει αυτή τη συνεργασία. Με άλλα λόγια, δεν βλέπει την τροφή μόνο ως άθροισμα θερμίδων, αλλά ως υλικό που περνά από ανθρώπινους και μικροβιακούς μηχανισμούς πριν μετατραπεί σε διαθέσιμη ενέργεια.

Πέρα από το κλασικό σύστημα υπολογισμού θερμίδων

Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις λεγόμενες παραμέτρους Atwater για να εκτιμήσουν πόση ενέργεια λαμβάνει ο άνθρωπος από την τροφή. Το σύστημα υπολογίζει τις θερμίδες με βάση την ποσότητα πρωτεΐνης, υδατανθράκων και λιπαρών.

Η μέθοδος αυτή παραμένει χρήσιμη, όμως έχει όρια. Δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τον ρόλο του μικροβιώματος, ούτε το πώς διαφορετικές δίαιτες τροφοδοτούν τα μικρόβια του εντέρου.

Ειδικά οι φυτικές ίνες και το ανθεκτικό άμυλο, που δεν απορροφώνται πλήρως στο ανώτερο πεπτικό, λειτουργούν ως υπόστρωμα για τα μικρόβια στο παχύ έντερο. Εκεί, μετατρέπονται σε λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, τα οποία μπορούν να απορροφηθούν και να χρησιμοποιηθούν ως ενέργεια.

Το DAMM ενσωματώνει αυτή τη μικροβιακή διάσταση, προσφέροντας πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την πραγματική ενεργειακή απορρόφηση.

Η κλινική μελέτη με δύο διαφορετικές δίαιτες

Το νέο μοντέλο βασίστηκε σε ελεγχόμενη διατροφική μελέτη που εξέτασε πώς το μικροβίωμα επηρεάζει την ανθρώπινη ενεργειακή ισορροπία.

Στη μελέτη, υγιείς ενήλικες κατανάλωσαν δύο προσεκτικά σχεδιασμένες δίαιτες. Η μία ήταν διατροφή ενίσχυσης του μικροβιώματος, πλούσια σε φυτικές ίνες και ανθεκτικό άμυλο, με λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα και μεγαλύτερο μέγεθος σωματιδίων τροφής. Η άλλη ήταν πιο κοντά στη δυτικού τύπου διατροφή, με λιγότερα από αυτά τα συστατικά, περισσότερη επεξεργασία και μικρότερο μέγεθος σωματιδίων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι ακολούθησαν τη δυτικού τύπου διατροφή απορρόφησαν περίπου 116 περισσότερες θερμίδες την ημέρα σε σύγκριση με όσους ακολούθησαν τη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η ομάδα της υψηλής πρόσληψης φυτικών ινών δεν ένιωθε περισσότερη πείνα.

Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η ποιότητα και η δομή της τροφής μπορεί να επηρεάζει την καθαρή ενεργειακή απορρόφηση, όχι μόνο το αίσθημα κορεσμού.

Τα μικρόβια ως «ρυθμιστές» της ενέργειας

Το DAMM χωρίζει τη διατροφή στα βασικά θρεπτικά της συστατικά και εκτιμά πόση αξιοποιήσιμη ενέργεια απορροφάται στο ανώτερο πεπτικό σύστημα.

Στη συνέχεια, παρακολουθεί το υλικό που φτάνει στο παχύ έντερο. Εκεί, τα μικρόβια διασπούν συστατικά που δεν απορροφήθηκαν νωρίτερα και παράγουν λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου. Αυτά μπορούν να περάσουν από το έντερο στο σώμα και να συνεισφέρουν επιπλέον θερμίδες.

Σύμφωνα με το μοντέλο, τα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου που απορροφώνται από το παχύ έντερο συνεισφέρουν κατά μέσο όρο περίπου 140 θερμίδες την ημέρα, δηλαδή περίπου το 7,4% της συνολικής αξιοποιήσιμης ενέργειας.

Περίπου το 85% της αξιοποιήσιμης ενέργειας προέρχεται από το ανώτερο γαστρεντερικό σύστημα, ενώ περίπου το 15% από το κατώτερο γαστρεντερικό, όπου η μικροβιακή δραστηριότητα έχει κεντρικό ρόλο.

Γιατί η διατροφή με πολλές φυτικές ίνες απορροφήθηκε διαφορετικά

Η διατροφή ενίσχυσης του μικροβιώματος έστειλε περισσότερο ζυμώσιμο υλικό στο παχύ έντερο. Τα μικρόβια το αξιοποίησαν και παρήγαγαν περισσότερα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου.

Το DAMM προέβλεψε υψηλότερη παραγωγή αυτών των ουσιών στη δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες, κάτι που ταίριαξε με το γενικό μοτίβο της κλινικής δοκιμής. Εκεί είχαν παρατηρηθεί υψηλότερα επίπεδα λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου σε μετρήσεις αίματος και κοπράνων.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι απλή. Αν και αυξήθηκε η μικροβιακή παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου, η συνολική καθαρή απορρόφηση θερμίδων ήταν χαμηλότερη στη διατροφή που ενίσχυε το μικροβίωμα.

Αυτό δείχνει ότι οι φυτικές ίνες μπορούν να τροφοδοτούν τα μικρόβια και να αυξάνουν τη μικροβιακή δραστηριότητα, χωρίς απαραίτητα να οδηγούν σε μεγαλύτερη συνολική ενεργειακή απορρόφηση.

Πιο ακριβής εκτίμηση από το κλασικό μοντέλο Atwater

Όταν οι ερευνητές συνέκριναν το DAMM με τα αποτελέσματα της ελεγχόμενης μελέτης, το νέο μοντέλο προσέγγισε καλύτερα την πραγματική απορρόφηση θερμίδων από ό,τι η κλασική μέθοδος Atwater.

Το παραδοσιακό σύστημα είχε την τάση να υποεκτιμά τις απορροφημένες θερμίδες. Αντίθετα, το DAMM παρήγαγε εκτιμήσεις που ταίριαζαν περισσότερο με τις μετρήσεις της μελέτης.

Ο Bruce Rittmann, καθηγητής περιβαλλοντικής μηχανικής στο Arizona State University και διευθυντής του Biodesign Swette Center for Environmental Biotechnology, τόνισε ότι το μοντέλο συνδέει ποσοτικά τον ανθρώπινο μεταβολισμό με τον μεταβολισμό των μικροοργανισμών στο παχύ έντερο.

Αυτό έχει σημασία γιατί μετατρέπει το μικροβίωμα από γενική βιολογική έννοια σε υπολογίσιμο παράγοντα της ενεργειακής ισορροπίας.

Μια πλατφόρμα για πιο εξατομικευμένη διατροφή

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, με περισσότερη έρευνα, το DAMM θα μπορούσε να εξελιχθεί σε εργαλείο για πιο εξατομικευμένες διατροφικές παρεμβάσεις.

Σήμερα, δύο άνθρωποι μπορεί να τρώνε την ίδια τροφή, αλλά να απορροφούν διαφορετική ποσότητα ενέργειας, επειδή έχουν διαφορετικό μικροβίωμα, διαφορετικό πεπτικό ρυθμό ή διαφορετική μεταβολική κατάσταση. Ένα μοντέλο που ενσωματώνει τον ρόλο των μικροβίων μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα αυτές τις διαφορές.

Στο μέλλον, τέτοια εργαλεία θα μπορούσαν να βοηθήσουν επαγγελματίες υγείας να σχεδιάζουν διατροφικά σχήματα για ασθενείς με παχυσαρκία, διαβήτη ή άλλες μεταβολικές διαταραχές, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις θερμίδες της ετικέτας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα και το μικροβίωμα τις διαχειρίζονται.

Ένα μοντέλο που μπορεί να εξελίσσεται μαζί με την επιστήμη

Ο Taylor Davis, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και graduate research assistant στο Arizona State University, σημείωσε ότι το DAMM δεν αποτελεί απλώς εργαλείο χαρακτηρισμού μιας δίαιτας. Πρόκειται για πλαίσιο που έχει σχεδιαστεί ώστε να εξελίσσεται.

Καθώς οι επιστήμονες μαθαίνουν περισσότερα για τη σχέση διατροφής, μεταβολισμού και μικροβίων, τα νέα δεδομένα μπορούν να ενσωματωθούν στο μοντέλο.

Η ευελιξία αυτή είναι κρίσιμη, επειδή η επιστήμη του μικροβιώματος αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό. Κάθε νέο εύρημα για τον τρόπο με τον οποίο συγκεκριμένα μικρόβια επεξεργάζονται φυτικές ίνες, παράγουν μεταβολίτες ή επηρεάζουν την απορρόφηση ενέργειας μπορεί να βελτιώσει την ακρίβεια του μοντέλου.

Τι αλλάζει στην κατανόηση των θερμίδων

Η νέα μελέτη δεν ακυρώνει τη χρησιμότητα των θερμίδων ως εργαλείου διατροφικής πληροφόρησης. Δείχνει, όμως, ότι ο αριθμός στην ετικέτα δεν αποτυπώνει πλήρως την εμπειρία του οργανισμού.

Η ίδια ποσότητα ενέργειας στο πιάτο δεν σημαίνει πάντα ίδια ποσότητα ενέργειας που απορροφάται. Το είδος της τροφής, ο βαθμός επεξεργασίας, οι φυτικές ίνες, το μέγεθος των σωματιδίων και το μικροβίωμα μπορούν να αλλάξουν το τελικό αποτέλεσμα.

Η πέψη, όπως τονίζουν οι ερευνητές, είναι συνεργασία. Και σε αυτή τη συνεργασία τα μικρόβια του εντέρου δεν αποτελούν παθητικούς παρατηρητές, αλλά ενεργούς ρυθμιστές της ενεργειακής ισορροπίας.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Το ετήσιο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology (ASCO) ανέδειξε ορισμένες από τις πιο σημαντικές εξελίξεις στη σύγχρονη ογκολογία, με νέα δεδομένα για τον καρκίνο προστάτη, τον καρκίνο πνεύμονα, το λιποσάρκωμα και τον μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος.

Ο Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και τ. Πρύτανης του ΕΚΠΑ, συνοψίζει τις μελέτες που παρουσιάστηκαν στην ειδική συνεδρία plenary session και ξεχώρισαν για τη δυνητική επίδρασή τους στην κλινική πράξη.

Η ογκολογία περνά σε πιο πρώιμη και πιο στοχευμένη παρέμβαση

Το ASCO αποτελεί κάθε χρόνο το σημαντικότερο διεθνές βήμα για την παρουσίαση των νέων θεραπευτικών δεδομένων στον καρκίνο. Οι μελέτες που ανακοινώθηκαν φέτος ενισχύουν μια σαφή τάση: οι στοχευμένες θεραπείες και οι ανοσοθεραπευτικοί συνδυασμοί δεν περιορίζονται πλέον στα προχωρημένα στάδια της νόσου, αλλά μετακινούνται νωρίτερα, εκεί όπου η πιθανότητα μακροχρόνιου ελέγχου ή ίασης είναι μεγαλύτερη.

Παράλληλα, νέοι βιολογικοί στόχοι και φάρμακα νέας γενιάς δείχνουν κλινικό όφελος σε νοσήματα που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένες επιλογές. Από τον περιεγχειρητικό καρκίνο προστάτη έως το αδιαφοροποίητο λιποσάρκωμα και από τον RET-θετικό καρκίνο πνεύμονα έως τον μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος, τα δεδομένα δείχνουν ότι η ακριβέστερη βιολογική ταξινόμηση των όγκων αρχίζει να μεταφράζεται σε πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές στρατηγικές.

PROTEUS: Η apalutamide αλλάζει τα δεδομένα στον υψηλού κινδύνου καρκίνο προστάτη

Η μελέτη PROTEUS αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες θετικές ανακοινώσεις στον περιεγχειρητικό καρκίνο προστάτη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η προσθήκη της apalutamide στον ανδρογονικό αποκλεισμό, πριν και μετά τη ριζική προστατεκτομή, βελτίωσε ουσιαστικά τα ογκολογικά αποτελέσματα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν, ο συνδυασμός πέτυχε δεκαπλάσια αύξηση των παθολογοανατομικών πλήρων ανταποκρίσεων, καθώς και 20% μείωση του κινδύνου μεταστάσεων ή θανάτου. Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεταφέρει μια ισχυρή αντιανδρογονική στρατηγική σε πιο πρώιμο στάδιο της θεραπευτικής πορείας, με στόχο όχι μόνο τον έλεγχο της νόσου, αλλά και τη μείωση του μελλοντικού μεταστατικού κινδύνου.

Εφόσον τα δεδομένα ενσωματωθούν στις κατευθυντήριες οδηγίες, η θεραπευτική αυτή προσέγγιση θα μπορούσε να αποτελέσει νέο πρότυπο αντιμετώπισης για επιλεγμένους ασθενείς με υψηλού κινδύνου καρκίνο προστάτη που οδηγούνται σε ριζική προστατεκτομή.

Abemaciclib: Σημαντικό όφελος σε αδιαφοροποίητο λιποσάρκωμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν και τα δεδομένα για το abemaciclib στο αδιαφοροποίητο λιποσάρκωμα, έναν σπάνιο όγκο με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές. Το φάρμακο έγινε η πρώτη στοχευμένη θεραπεία που έδειξε, σε τυχαιοποιημένη μελέτη φάσης 3, σημαντικό όφελος σε αυτή την ομάδα ασθενών.

Η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου αυξήθηκε από περίπου 1,5 μήνα σε σχεδόν 10 μήνες, ενώ παρατηρήθηκε και τάση βελτίωσης της συνολικής επιβίωσης. Τα αποτελέσματα ενισχύουν τη σημασία της αναστολής του CDK4 ως θεραπευτικής στρατηγικής σε έναν όγκο όπου η ανάγκη για νέες επιλογές παραμένει μεγάλη.

Πέρα από το άμεσο κλινικό όφελος, η μελέτη έχει και ευρύτερη αξία, καθώς δείχνει ότι η μοριακή κατανόηση σπάνιων όγκων μπορεί να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις.

LIBRETTO-432: Νέα επικουρική θεραπεία στον RET-θετικό καρκίνο πνεύμονα

Η LIBRETTO-432 είναι η πρώτη θετική μελέτη επικουρικής θεραπείας σε ασθενείς με RET-θετικό πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα. Το selpercatinib μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου κατά περίπου 83%, με ποσοστό διετούς επιβίωσης χωρίς υποτροπή 91,5% έναντι 61,1% στο σκέλος του placebo.

Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν τη σημασία του μοριακού ελέγχου ήδη από τη διάγνωση. Σε έναν όγκο όπως ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος πνεύμονα, όπου οι θεραπευτικές αποφάσεις καθορίζονται ολοένα και περισσότερο από μοριακούς βιοδείκτες, η έγκαιρη ταυτοποίηση της RET μετάλλαξης ή σύντηξης μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τη μετεγχειρητική στρατηγική.

Η μελέτη πιθανότατα ανοίγει τον δρόμο για την καθιέρωση του selpercatinib ως νέας επικουρικής θεραπείας σε ασθενείς με RET-θετικό πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα, μεταφέροντας τη λογική της εξατομικευμένης θεραπείας σε στάδιο όπου ο στόχος είναι η αποφυγή της υποτροπής.

HARMONi-6: Διπλή στόχευση PD-1 και VEGF στον πλακώδη καρκίνο πνεύμονα

Η HARMONi-6 ξεχώρισε ως η πρώτη μελέτη που έδειξε υπεροχή ενός νέου ανοσο-αγγειογενετικού παράγοντα έναντι ενεργού αναστολέα PD-1 στην πρώτη γραμμή του πλακώδους μη μικροκυτταρικού καρκίνου πνεύμονα.

Ο συνδυασμός ivonescimab και χημειοθεραπείας βελτίωσε σημαντικά τη συνολική επιβίωση, φτάνοντας τους 27,9 μήνες έναντι 23,7 μηνών με tislelizumab και χημειοθεραπεία. Η διαφορά αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφορά έναν επιθετικό ιστολογικό τύπο καρκίνου πνεύμονα, όπου η ανάγκη για πιο αποτελεσματικούς συνδυασμούς παραμένει έντονη.

Το ivonescimab στοχεύει ταυτόχρονα τους άξονες PD-1 και VEGF, συνδυάζοντας ανοσολογική ενεργοποίηση και αντι-αγγειογενετική δράση. Τα αποτελέσματα της HARMONi-6 αναδεικνύουν αυτή τη διπλή στόχευση ως μία από τις πιο υποσχόμενες νέες προσεγγίσεις στον καρκίνο πνεύμονα.

RASolute 302: Daraxonrasib στον μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος

Η μελέτη RASolute 302 αποτελεί, σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν, ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα στο ASCO 2026 για τον καρκίνο παγκρέατος. Το daraxonrasib, ένας πολυεκλεκτικός αναστολέας του RAS, έδειξε σημαντική βελτίωση τόσο της συνολικής επιβίωσης όσο και της επιβίωσης χωρίς εξέλιξη της νόσου, σε σύγκριση με τη συμβατική χημειοθεραπεία, σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο παγκρέατος που είχαν ήδη λάβει θεραπεία πρώτης γραμμής.

Ο καρκίνος παγκρέατος παραμένει ένα από τα δυσκολότερα ογκολογικά νοσήματα, με χαμηλά ποσοστά επιβίωσης και περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές μετά την αποτυχία της αρχικής θεραπείας. Γι’ αυτό τα δεδομένα για το daraxonrasib θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς στοχεύουν έναν μηχανισμό που για πολλά χρόνια θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολος φαρμακολογικά.

Εφόσον τα ευρήματα επιβεβαιωθούν και οδηγήσουν σε ρυθμιστικές εγκρίσεις, το daraxonrasib θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά το θεραπευτικό τοπίο στη δεύτερη γραμμή του μεταστατικού παγκρεατικού καρκίνου.

Το συνολικό μήνυμα του ASCO 2026

Το ASCO 2026 ανέδειξε τρεις μεγάλες κατευθύνσεις που διαμορφώνουν τη νέα εποχή της ογκολογίας. Η πρώτη αφορά τη μετακίνηση των στοχευμένων θεραπειών σε πρώιμα στάδια της νόσου, όπως δείχνουν τα δεδομένα με selpercatinib και apalutamide. Η δεύτερη συνδέεται με την ανάδειξη νέων βιολογικών στόχων σε σπάνιους ή δύσκολους όγκους, όπως το abemaciclib στο αδιαφοροποίητο λιποσάρκωμα. Η τρίτη αφορά την εμφάνιση φαρμάκων νέας γενιάς που μπορούν να αλλάξουν την πρόγνωση σε νοσήματα με ιδιαίτερα δυσμενή πορεία, όπως ο πλακώδης καρκίνος πνεύμονα και ο μεταστατικός καρκίνος παγκρέατος.

Το κοινό νήμα αυτών των εξελίξεων είναι η ολοένα πιο ακριβής θεραπευτική στόχευση. Η ογκολογία απομακρύνεται σταδιακά από την ενιαία αντιμετώπιση με βάση μόνο την ανατομική εντόπιση του όγκου και κινείται προς ένα μοντέλο όπου ο βιοδείκτης, το μοριακό προφίλ και το στάδιο της νόσου καθορίζουν τη θεραπευτική απόφαση.

Για τους ασθενείς, αυτό σημαίνει περισσότερες πιθανότητες για εξατομικευμένη θεραπεία. Για τα συστήματα υγείας, σημαίνει μεγαλύτερη ανάγκη για έγκαιρο μοριακό έλεγχο, πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και οργανωμένη ενσωμάτωση των νέων δεδομένων στην κλινική πράξη.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Τα εμβόλια κατά της γρίπης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον αριθμό των παιδιών που νοσούν κάθε χρόνο, δείχνει νέα έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Harvard. Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια έχει συμβάλει στη μείωση των ποσοστών εμβολιασμού και στην επιστροφή νοσημάτων που μπορούν να προληφθούν.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, για κάθε 100 παιδιά ηλικίας 2 έως 5 ετών που λαμβάνουν το εμβόλιο, είτε με ένεση είτε με ρινικό σπρέι, καταγράφονται 9 έως 14 λιγότερα περιστατικά γρίπης.

Ο Anupam Jena, καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο Blavatnik Institute της Ιατρικής Σχολής του Harvard, τόνισε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες αυτό μεταφράζεται σε εκατοντάδες χιλιάδες, αν όχι σε ένα εκατομμύριο, περιστατικά γρίπης που μπορούν να αποφευχθούν κάθε χρόνο. Όπως ανέφερε, πρόκειται για «τεράστιο μέγεθος επίδρασης».

Τα δεδομένα απέναντι στη διστακτικότητα για τα εμβόλια

Η νέα ανάλυση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου η παραπληροφόρηση και το αντιεμβολιαστικό κίνημα επηρεάζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Η διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια έχει ήδη συνδεθεί με αύξηση θανατηφόρων αλλά προλήψιμων νοσημάτων, μεταξύ των οποίων και η επανεμφάνιση της ιλαράς.

Ο Christopher Worsham, επίκουρος καθηγητής Ιατρικής στο Massachusetts General Hospital, ανέφερε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είχε επικαλεστεί έλλειψη στοιχείων για την αποτελεσματικότητα του ετήσιου εμβολιασμού. Όπως υπογράμμισε, η νέα μελέτη παρέχει ακριβώς αυτά τα δεδομένα: τυχαιοποιημένα στοιχεία που δείχνουν ότι τα εμβόλια γρίπης είναι αποτελεσματικά για τα μικρά παιδιά.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) είχαν αφαιρέσει νωρίτερα μέσα στο έτος τις συστάσεις για ετήσιο εμβολιασμό κατά της γρίπης, κίνηση που στη συνέχεια μπλοκαρίστηκε από ομοσπονδιακό δικαστήριο.

Πώς σχεδιάστηκε η ανάλυση

Οι ερευνητές συνέκριναν τα ποσοστά εμβολιασμού και διάγνωσης γρίπης σε μικρά παιδιά που είχαν γεννηθεί σε διαφορετικές περιόδους του έτους, αξιοποιώντας εθνικά δεδομένα ασφαλιστικών απαιτήσεων.

Η επιλογή της ημερομηνίας γέννησης δεν ήταν τυχαία. Τα μικρά παιδιά συνήθως επισκέπτονται τον παιδίατρο γύρω από τα γενέθλιά τους για τον ετήσιο έλεγχο. Επειδή τα εμβόλια της γρίπης διατίθενται το φθινόπωρο, τα παιδιά που έχουν γενέθλια εκείνη την περίοδο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμβολιαστούν κατά την ίδια επίσκεψη.

Αντίθετα, τα παιδιά που έχουν γενέθλια το καλοκαίρι χρειάζονται συχνά επιπλέον ραντεβού για να λάβουν το εμβόλιο της γρίπης. Αυτό οδηγεί σε χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού σε αυτή την ομάδα.

Τι έδειξαν τα στοιχεία πέντε εποχών γρίπης

Η ανάλυση κάλυψε πέντε περιόδους μεταξύ 2016 και 2023, εξαιρώντας τα έτη 2020 έως 2022 λόγω της πανδημίας COVID-19.

Τα στοιχεία των ασφαλιστικών απαιτήσεων έδειξαν ότι τα παιδιά με γενέθλια το φθινόπωρο είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμβολιαστούν. Τα ποσοστά εμβολιασμού ήταν υψηλότερα κατά 8,6% έως 12,5% σε σχέση με τα παιδιά που είχαν γενέθλια το καλοκαίρι.

Ο Jena εξήγησε ότι, σε αυτές τις πέντε εποχές, για κάθε 100 παιδιά που εμβολιάστηκαν ουσιαστικά λόγω του πότε έπεφταν τα γενέθλιά τους, 9 έως 14 απέφυγαν ένα περιστατικό γρίπης που διαφορετικά θα είχαν εμφανίσει.

Γύρω στην ηλικία των πέντε ετών, τα ποσοστά εμβολιασμού αρχίζουν να εξισώνονται, καθώς οι παιδικές επισκέψεις στον γιατρό συνδέονται λιγότερο στενά με τα γενέθλια.

Η γρίπη δεν είναι αθώα για τα παιδιά

Αν και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου της γρίπης μεταβάλλεται κάθε χρόνο, ο εμβολιασμός μειώνει τον κίνδυνο νόσησης και σοβαρών εκβάσεων. Τα παιδιά επηρεάζονται δυσανάλογα από ορισμένες επιπλοκές της γρίπης, ιδιαίτερα όταν έχουν υποκείμενα νοσήματα.

Σύμφωνα με τα CDC, ο εμβολιασμός κατά της γρίπης απέτρεψε 10 εκατομμύρια νοσήσεις και 12.000 θανάτους σε όλες τις ηλικιακές ομάδες κατά την περίοδο 2024-2025.

Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι ο εμβολιασμός μείωσε τον κίνδυνο θανάτου που σχετίζεται με τη γρίπη κατά περισσότερο από 75% στα παιδιά με υποκείμενα νοσήματα υψηλού κινδύνου και κατά περισσότερο από 85% στα υγιή παιδιά.

Τα παιδικά θύματα και η σημασία του πλήρους εμβολιασμού

Η μείωση των ποσοστών εμβολιασμού έχει συμβάλει σε αυξημένο αριθμό παιδικών θανάτων από γρίπη τα τελευταία χρόνια. Την περίοδο 2024-2025 καταγράφηκε αριθμός-ρεκόρ παιδικών θανάτων από γρίπη, ενώ ορισμένοι θάνατοι της προηγούμενης περιόδου εξακολουθούσαν να δηλώνονται νωρίτερα μέσα στο 2026.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, σχεδόν το 90% των παιδικών θανάτων από γρίπη αφορούσε παιδιά που δεν ήταν πλήρως εμβολιασμένα, με βάση στοιχεία που είχαν αναφερθεί τον Σεπτέμβριο. Για την τρέχουσα χρονιά, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 85%.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι ο παιδικός εμβολιασμός κατά της γρίπης δεν αφορά μόνο την αποφυγή μιας ολιγοήμερης ίωσης. Αφορά τη μείωση σοβαρών επιπλοκών, νοσηλειών και θανάτων που μπορούν να προληφθούν.

Γιατί τα ευρήματα έχουν σημασία για τη δημόσια υγεία

Η νέα μελέτη ενισχύει τη θέση ότι ο εμβολιασμός των παιδιών κατά της γρίπης έχει ευρύτερο όφελος για τη δημόσια υγεία. Όταν μειώνονται οι παιδικές λοιμώξεις, περιορίζεται και η μετάδοση στην κοινότητα, καθώς τα παιδιά συχνά λειτουργούν ως σημαντικοί φορείς διασποράς ιογενών λοιμώξεων.

Επιπλέον, λιγότερα περιστατικά γρίπης σημαίνουν μικρότερη πίεση στα παιδιατρικά ιατρεία, στα επείγοντα, στα νοσοκομεία και στις οικογένειες. Κάθε αποτρεπόμενο περιστατικό μεταφράζεται σε λιγότερες απουσίες από το σχολείο, λιγότερες χαμένες εργάσιμες ημέρες για τους γονείς και μικρότερο κίνδυνο για ευάλωτα μέλη της οικογένειας.

Η γρίπη συχνά αντιμετωπίζεται ως συνηθισμένη εποχική λοίμωξη. Ωστόσο, στα παιδιά μπορεί να εξελιχθεί σοβαρά, ιδίως όταν συνυπάρχουν χρόνια νοσήματα ή όταν δεν έχει προηγηθεί πλήρης εμβολιασμός.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Στην Ελλάδα, 70 έως 90 παιδιά ηλικίας 0-16 ετών εκτιμάται ότι διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με όγκο εγκεφάλου. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Όγκων Εγκεφάλου, στις 8 Ιουνίου, η «Φλόγα» αναδεικνύει την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση, εξειδικευμένη φροντίδα και πρόσβαση σε σύγχρονες μοριακές εξετάσεις.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Όγκων Εγκεφάλου, στις 8 Ιουνίου, ο Σύλλογος Γονιών Παιδιών με Νεοπλασματική Ασθένεια «Η Φλόγα» ενώνει τη φωνή του με τη διεθνή κοινότητα, με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για τους όγκους του εγκεφάλου σε παιδιά και εφήβους.

Οι όγκοι του κεντρικού νευρικού συστήματος αποτελούν τη συχνότερη συμπαγή κακοήθεια της παιδικής ηλικίας και μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο στα παιδιά. Κάθε διάγνωση ανατρέπει τη ζωή ενός παιδιού και φέρνει ολόκληρη την οικογένεια αντιμέτωπη με μια απαιτητική, μακρά και συχνά ψυχολογικά εξαντλητική διαδρομή.

Η «Φλόγα» τονίζει ότι η ενημέρωση, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την πορεία της νόσου.

Πρόοδος στη θεραπεία, αλλά και επίμονες προκλήσεις

Τα τελευταία χρόνια, η νευροχειρουργική, η μοριακή διάγνωση, η ακτινοθεραπεία και οι στοχευμένες θεραπείες έχουν βελτιώσει σημαντικά την επιβίωση και την ποιότητα ζωής πολλών παιδιών.

Ωστόσο, η πρόοδος δεν έχει λύσει όλα τα προβλήματα. Ορισμένες μορφές παιδιατρικών όγκων εγκεφάλου εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερα δυσμενή πρόγνωση. Γι’ αυτό η συνεχής επένδυση στην έρευνα, η διεθνής συνεργασία και η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων παραμένουν κρίσιμες προτεραιότητες.

Η σύγχρονη παιδο-νευροογκολογία δεν βασίζεται πλέον μόνο στην απεικόνιση και στην ιστολογική διάγνωση. Η μοριακή βιολογία και η γονιδιωματική αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι ειδικοί ταξινομούν, κατανοούν και αντιμετωπίζουν τους όγκους του εγκεφάλου στα παιδιά.

Τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή

Η έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων συμπτωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη διάγνωση και καλύτερη διαχείριση. Η «Φλόγα» υπενθυμίζει ότι επίμονοι πονοκέφαλοι, πρωινοί έμετοι, διαταραχές ισορροπίας, αλλαγές στην όραση ή στη συμπεριφορά πρέπει να αξιολογούνται χωρίς καθυστέρηση.

Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα όγκο εγκεφάλου. Ωστόσο, όταν επιμένουν, επαναλαμβάνονται ή εμφανίζονται σε συνδυασμό, χρειάζεται έλεγχος από ειδικούς.

Η έγκαιρη παραπομπή σε εξειδικευμένα παιδιατρικά κέντρα μπορεί να περιορίσει τις καθυστερήσεις και να επιτρέψει πιο άμεση θεραπευτική προσέγγιση.

70-90 παιδιά κάθε χρόνο στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, εκτιμάται ότι 70 έως 90 παιδιά ηλικίας 0-16 ετών θα διαγνωστούν κάθε χρόνο με όγκο εγκεφάλου. Σύμφωνα με τη «Φλόγα», το επίπεδο αντιμετώπισης των ασθενών στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα υψηλό και εφάμιλλο των αντίστοιχων ευρωπαϊκών κέντρων.

Οι Έλληνες επιστήμονες συμμετέχουν ενεργά στην ευρωπαϊκή παιδο-νευροογκολογική κοινότητα, συμβάλλοντας στη διάχυση γνώσης, στην εφαρμογή νέων θεραπευτικών πρωτοκόλλων και στη σύνδεση της ελληνικής κλινικής πράξης με τη διεθνή έρευνα.

Ενδεικτικό της αναγνώρισης αυτής αποτελεί η διοργάνωση της ετήσιας συνάντησης της Ευρωπαϊκής Ομάδας Παιδο-Νευροογκολογίας στην Αθήνα, τον Σεπτέμβριο του 2026, με πρόεδρο της τοπικής οργανωτικής επιτροπής τον καθηγητή Αντώνη Καττάμη.

Η ανάγκη για ολιστική και εξειδικευμένη φροντίδα

Η αντιμετώπιση ενός παιδιού με όγκο εγκεφάλου απαιτεί οργανωμένη, πολυεπιστημονική και ολιστική προσέγγιση. Η «Φλόγα» επισημαίνει ότι οι ασθενείς χρειάζονται εξειδικευμένες διατομεακές ομάδες, στις οποίες συμμετέχουν τουλάχιστον νευροχειρουργοί, παιδίατροι ογκολόγοι και ακτινοθεραπευτές.

Η φροντίδα, όμως, δεν σταματά στη χειρουργική επέμβαση, στη χημειοθεραπεία ή στην ακτινοθεραπεία. Τα παιδιά συχνά χρειάζονται νευρολογική, ψυχολογική, νευρογνωσιακή και αποκαταστασιακή υποστήριξη, ώστε να διατηρήσουν όσο γίνεται καλύτερη ποιότητα ζωής.

Ενδεικτικά, στην Πανεπιστημιακή Ογκολογική Αιματολογική Μονάδα της Ογκολογικής Μονάδας «Ελπίδα – Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη», στο Γ.Ν. Παίδων «Η Αγία Σοφία», η διατομεακή μονάδα περιλαμβάνει εξειδικευμένο νευρολόγο και νευρογνωσιακό ψυχολόγο.

Η μοριακή διάγνωση αλλάζει το τοπίο

Η ανάπτυξη της μοριακής βιολογίας και της γονιδιωματικής έχει αλλάξει ουσιαστικά την ταξινόμηση και τη θεραπευτική προσέγγιση των παιδιατρικών όγκων εγκεφάλου.

Η ακριβής μοριακή διάγνωση επιτρέπει στους γιατρούς να κατανοούν καλύτερα τη βιολογία κάθε όγκου. Έτσι ανοίγει ο δρόμος για πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές επιλογές, προσαρμοσμένες στα χαρακτηριστικά της νόσου κάθε παιδιού.

Το Μεταφραστικό Εργαστήριο Μοριακής Αιματολογίας Ογκολογίας της ΠΟΑιΜ, το μόνο αντίστοιχο στον ελληνικό χώρο, πρωτοστατεί στην εφαρμογή αυτών των νέων μεθόδων.

Στο ίδιο πλαίσιο, η «Φλόγα» υπογραμμίζει ότι η εξασφάλιση δημόσιων πόρων για την κάλυψη εξετάσεων, όπως το προφίλ μεθυλίωσης, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη σύγχρονη ιατρική και για την ισότιμη πρόσβαση των παιδιών στις εξελίξεις της επιστήμης.

Γνώση, έρευνα και συνεργασία για περισσότερη ελπίδα

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά των Όγκων Εγκεφάλου αποτελεί ημέρα μνήμης, ενημέρωσης και διεκδίκησης. Η «Φλόγα» τιμά τα παιδιά που δίνουν ή έδωσαν τη δική τους μάχη, τις οικογένειες που στέκονται καθημερινά δίπλα τους, αλλά και τους επαγγελματίες υγείας και ερευνητές που εργάζονται για ένα καλύτερο μέλλον.

Η γνώση, η έρευνα και η συνεργασία αποτελούν τα ισχυρότερα εργαλεία για περισσότερες θεραπευτικές επιλογές, καλύτερη ποιότητα ζωής και μεγαλύτερη ελπίδα για τα παιδιά με όγκους εγκεφάλου.

Η κοινωνία και η πολιτεία οφείλουν να σταθούν αρωγοί στον αγώνα των παιδιών, των οικογενειών τους και των επιστημόνων. Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα και η χρηματοδότηση σύγχρονων εξετάσεων δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά ουσιαστικές προϋποθέσεις για δίκαιη και αποτελεσματική παιδιατρική ογκολογική φροντίδα.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr