Eγκριση για την πρώτη γονιδιακή θεραπεία για παιδιατρικούς ασθενείς με σύνδρομο Sanfilippo τύπου A

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ ενέκρινε  το Fayuvi (rebisufligene etisparvovec-hopf) της  Ultragenyx Pharmaceutical, Inc. ως την πρώτη θεραπεία για παιδιατρικούς ασθενείς με βλεννοπολυσακχαρίδωση τύπου IIIA (MPS IIIA), επίσης γνωστή ως σύνδρομο Sanfilippo τύπου Α. Το MPS IIIA είναι μια σπάνια κληρονομική ασθένεια που βλάπτει προοδευτικά τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα, προκαλώντας στα παιδιά απώλεια γνωστικών, γλωσσικών και άλλων αναπτυξιακών ικανοτήτων με την πάροδο του χρόνου. Μέχρι σήμερα, η θεραπεία περιοριζόταν στη διαχείριση των συμπτωμάτων.

Το Fayuvi (rebisufligene etisparvovec-hopf, πρώην UX111) είναι μία εφάπαξ ενδοφλέβια γονιδιακή θεραπεία, η οποία χρησιμοποιεί έναν τροποποιημένο, μη λοιμογόνο ιό, τον adeno-associated virus serotype 9 (AAV9), για τη μεταφορά ενός λειτουργικού αντιγράφου του γονιδίου SGSH στα κύτταρα του ασθενούς.

Με αυτόν τον τρόπο, τα κύτταρα του οργανισμού μπορούν να παράγουν σουλφαμιδάση, το ένζυμο που απουσιάζει ή είναι ανεπαρκές στη MPS IIIA. Η αποκατάσταση της παραγωγής του ενζύμου επιτρέπει τη σωστή διάσπαση της θειικής ηπαράνης (heparan sulfate) μέσα στα λυσοσώματα, περιορίζοντας την επιβλαβή συσσώρευσή της σε ολόκληρο τον οργανισμό και στον εγκέφαλο.

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του Fayuvi αξιολογήθηκαν σε μία ανοικτής επισήμανσης, μονού σκέλους, πολυκεντρική κλινική μελέτη σε παιδιατρικούς ασθενείς με MPS IIIA.

Η μελέτη μέτρησε τις μέσες αλλαγές στις γνωστικές βαθμολογίες σε ασθενείς ηλικίας μεταξύ 2 και 5 ετών. Οι ασθενείς που έλαβαν θεραπεία με Fayuvi διατήρησαν ή βελτίωσαν τη γνωστική λειτουργία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου που δεν έλαβε θεραπεία .

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν σε περισσότερο από 5% των ασθενών ήταν αυξήσεις στα ηπατικά ένζυμα (AST), ναυτία και έμετος, πυρετός, μειωμένη όρεξη, μειωμένος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων και αιμοπεταλίων και αυξημένη αμυλάση. Σημαντικές προειδοποιήσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν τον κίνδυνο θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας (TMA). Όπως και με άλλες γονιδιακές θεραπείες που βασίζονται σε AAV, υπάρχει πιθανός μακροπρόθεσμος κίνδυνος το εισαγόμενο γενετικό υλικό να ενσωματωθεί στο γονιδίωμα και ενδεχομένως να οδηγήσει σε ανάπτυξη όγκου.

Το Fayuvi χορηγείται σε περιβάλλον υγειονομικής περίθαλψης που είναι εξοπλισμένο για τη διαχείριση αντιδράσεων στην έγχυση. Όλοι οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπεία με κορτικοστεροειδή, η οποία ξεκινά μία ημέρα πριν από την έγχυση και συνεχίζεται για τουλάχιστον οκτώ εβδομάδες μετά.

 

Πηγές:
fda.gov

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

ΕΚΠΑ: Ποιες είναι οι πρόσφατες εξελίξεις στην αντιμετώπιση του καρκίνου του παγκρέατος

Ο καρκίνος του παγκρέατος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης Ογκολογίας. Η επιθετική βιολογική συμπεριφορά του, η συχνά καθυστερημένη διάγνωση και η σχετικά περιορισμένη αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων συστηματικών θεραπειών συνδέονται με δυσμενή πρόγνωση.

Τα τελευταία δεδομένα, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι το θεραπευτικό τοπίο αρχίζει σταδιακά να μεταβάλλεται. Η δυνατότητα άμεσης στόχευσης του RAS, η εντατικοποίηση της τοπικής θεραπείας και η διερεύνηση νέων συνδυασμών με ανοσοθεραπεία δημιουργούν ένα διαφορετικό πλαίσιο αντιμετώπισης μιας νόσου που για πολλά χρόνια βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στη χημειοθεραπεία.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ δρ Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι στο επίκεντρο των πρόσφατων εξελίξεων βρίσκεται το daraxonrasib (Rasonque), ένας νέος αναστολέας RAS(ON), σχεδιασμένος να αναστέλλει την ενεργοποιημένη μορφή της πρωτεΐνης RAS και επομένως να παρεμβαίνει σε έναν από τους σημαντικότερους μοριακούς μηχανισμούς που οδηγούν την ανάπτυξη του παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος.

Οι μεταλλάξεις του KRAS αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου και ανιχνεύονται στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων. Παρά την κεντρική τους σημασία στην καρκινογένεση, οι πρωτεΐνες RAS θεωρούνταν επί δεκαετίες ουσιαστικά μη θεραπευτικοί στόχοι.

Η πρόσφατη έγκριση του daraxonrasib από τον FDA, με βάση τα δεδομένα της μελέτης RASolute 302, για ενήλικες με μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος μετά από τουλάχιστον μία προηγούμενη συστηματική θεραπεία ή για ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για συστηματική αγωγή με συνδυασμούς φαρμάκων, αποτελεί επομένως μία σημαντική εξέλιξη. Ακολούθησε ταχύτατα η ενσωμάτωσή του στις διεθνείς θεραπευτικές συστάσεις.

Η ESMO συνέστησε τη χρήση του μετά από πρόοδο σε χημειοθεραπεία σε ασθενείς με RAS G12-mutated νόσο και καλή λειτουργική κατάσταση, ενώ το NCCN το ενέταξε στη συζήτηση των αναδυόμενων θεραπευτικών επιλογών. Η ταχύτητα μετάβασης από τα κλινικά δεδομένα στην κανονιστική έγκριση και στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι αξιοσημείωτη και αναδεικνύει τη δυναμική της μοριακής στόχευσης του RAS στον καρκίνο του παγκρέατος.

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στον τοπικά προχωρημένο, ανεγχείρητο καρκίνο του παγκρέατος. Στη μελέτη MAIBE διερευνήθηκε η χορήγηση ακτινοθεραπείας με ταυτόχρονη καπεσιταβίνη σε ασθενείς των οποίων οι όγκοι παρέμεναν ανεγχείρητοι λόγω εμπλοκής μεγάλων αγγείων μετά την αρχική συστηματική θεραπεία. Η διετής συνολική επιβίωση έφθασε το 38% στο σύνολο των ασθενών και το 54% μεταξύ εκείνων που, μετά τη θεραπεία, κατέστη δυνατό να οδηγηθούν σε χειρουργική εξαίρεση.

Παράλληλα, τα ποσοστά τοπικής εξέλιξης στα δύο έτη περιορίστηκαν στο 11–15%. Το όφελος αυτό συνοδεύτηκε από αξιοσημείωτη τοξικότητα, με όψιμες ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού ≥3 σχετιζόμενες με την ακτινοθεραπεία στο 26,1%, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη αυστηρής επιλογής των ασθενών και εφαρμογής της τεχνικής σε κέντρα με ανάλογη εμπειρία.

Παράλληλα διερευνάται η δυνατότητα συνδυασμού στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας σώματος (SBRT), χημειοθεραπείας και ανοσοθεραπείας. Σε μελέτη φάσης ΙΙ, 22 ασθενείς με οριακά εξαιρέσιμο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο παγκρέατος έλαβαν nab-paclitaxel και gemcitabine μαζί με camrelizumab, με ή χωρίς προηγούμενη SBRT. Συνολικά, έξι ασθενείς οδηγήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση και σε όλους επιτεύχθηκε R0 εκτομή, δηλαδή πλήρης αφαίρεση του όγκου με ελεύθερα μικροσκοπικά όρια. Η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 12,5 μήνες στην ομάδα της SBRT έναντι 6,6 μηνών χωρίς SBRT.

Δεν καταγράφηκε, ωστόσο, στατιστικά σημαντική βελτίωση της συνολικής επιβίωσης. Λόγω του μικρού αριθμού ασθενών και του μη τυχαιοποιημένου σχεδιασμού, τα αποτελέσματα είναι υποσχόμενα αλλά διερευνητικά και χρειάζονται επιβεβαίωση σε μεγαλύτερες τυχαιοποιημένες μελέτες.

Την ίδια στιγμή, εξίσου σημαντικά είναι και τα αρνητικά δεδομένα, καθώς μπορούν να αποτρέψουν τη χρήση θεραπειών χωρίς επαρκή πιθανότητα κλινικού οφέλους. Στην υποανάλυση της μελέτης DESTINY-PanTumor02, το trastuzumab deruxtecan αξιολογήθηκε σε 25 ασθενείς με HER2-εκφράζοντα νεοπλάσματα του παγκρέατος. Το ποσοστό αντικειμενικής ανταπόκρισης ήταν μόλις 12%, ενώ η διάμεση συνολική επιβίωση ήταν 5 μήνες.

Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν ότι η παρουσία ενός θεραπευτικού στόχου, όπως η έκφραση του HER2, δεν συνεπάγεται απαραίτητα την ίδια ευαισθησία στη στοχευμένη θεραπεία σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Η μοριακή υπογραφή του όγκου πρέπει πάντοτε να ερμηνεύεται στο πλαίσιο της ιδιαίτερης βιολογίας της κάθε νόσου.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνουν μία ευρύτερη αλλαγή στη θεραπευτική φιλοσοφία του καρκίνου του παγκρέατος. Η χημειοθεραπεία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κορμό της αντιμετώπισης για τους περισσότερους ασθενείς, αλλά η θεραπευτική στρατηγική γίνεται σταδιακά πιο εξατομικευμένη και μοριακά καθοδηγούμενη. Η στόχευση του RAS, ενός μοριακού μηχανισμού που για δεκαετίες θεωρούνταν απρόσιτος θεραπευτικά, αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτής της αλλαγής. Παράλληλα, η ακριβέστερη επιλογή των ασθενών για εντατικοποιημένη τοπική θεραπεία και η αξιολόγηση νέων συνδυασμών δημιουργούν πρόσθετες θεραπευτικές προοπτικές.

Σε μία κακοήθεια στην οποία η πρόοδος υπήρξε ιστορικά αργή, τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι ο καρκίνος του παγκρέατος έχει πάψει να αποτελεί μία δύσκολη νόσο. Δείχνουν όμως ότι αρχίζουμε να διαθέτουμε περισσότερους τρόπους να διαχωρίζουμε τους ασθενείς με βάση τη μοριακή βιολογία, την έκταση και τη συμπεριφορά του όγκου τους και να επιλέγουμε θεραπεία με μεγαλύτερη ακρίβεια. Και αυτή η μετάβαση από το «μία θεραπεία για όλους» σε μία πραγματικά εξατομικευμένη ογκολογική προσέγγιση αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη εξέλιξη για το μέλλον της αντιμετώπισης του καρκίνου του παγκρέατος.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ψηφιακή ζωή και ψυχική υγεία των εφήβων: Τι μας δείχνουν τα δεδομένα

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η συζήτηση γύρω από την επίδραση της ψηφιακής ζωής στην ψυχική υγεία των εφήβων επανέρχεται δυναμικά. Πόσο τους επηρεάζουν πραγματικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Ποιοι κίνδυνοι τεκμηριώνονται από την επιστημονική έρευνα και ποιες ευκαιρίες προσφέρει το ψηφιακό περιβάλλον; Ποιες παρεμβάσεις φαίνεται να είναι αποτελεσματικές; Και τι έχουν να μας πουν οι ίδιοι οι έφηβοι;

Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η νέα αναφορά «Μεγαλώνοντας στην Ψηφιακή Εποχή: μια σύνθεση επιστημονικών δεδομένων και πολιτικών», η οποία εκπονήθηκε από την Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων (Child & Adolescent Mental Health Initiative – CAMHI), σε συνεργασία με το Child Mind Institute (Νέα Υόρκη) και με την αποκλειστική υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία του ΙΣΝ.

Η αναφορά συνθέτει διεθνή επιστημονικά δεδομένα με στοιχεία από την Ελλάδα και τις εμπειρίες εφήβων από όλη τη χώρα. Βασίστηκε στην ανάλυση 32 διεθνών εγγράφων της περιόδου 2017–2026, 1099 επιμέρους ισχυρισμών επιστημονικής τεκμηρίωσης και 635 συστάσεων πολιτικής, χαρτογραφώντας τόσο τα σημεία διεθνούς σύγκλισης όσο και εκείνα στα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες.

Σε ένα περιβάλλον όπου τα κινητά τηλέφωνα, οι εφαρμογές, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα video games και άλλα ψηφιακά μέσα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας των εφήβων, η έρευνα καταδεικνύει ότι η χρήση τους μπορεί να αυξήσει την έκθεση σε γνωστούς παράγοντες κινδύνου για την ψυχική υγεία, ενώ καταγράφονται συσχετίσεις ανάμεσα στην πολύωρη ή προβληματική χρήση και σε εκβάσεις όπως η κατάθλιψη, το άγχος, η μοναξιά και τα προβλήματα ύπνου. Η σχέση, ωστόσο, είναι σύνθετη και αμφίδρομη: αρνητικές διαδικτυακές εμπειρίες μπορεί να επιτείνουν την ψυχική δυσφορία, ενώ έφηβοι που ήδη αντιμετωπίζουν συναισθηματικές δυσκολίες είναι πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη προβληματικών μοτίβων χρήσης.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι ο χρόνος που περνούν οι νέοι online έχει σημασία, ιδιαίτερα όταν η χρήση των ψηφιακών μέσων παρεμβαίνει στον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα, τις σχέσεις και άλλες εμπειρίες που στηρίζουν την υγιή ανάπτυξη. Σημαντικό, όμως, είναι και το περιεχόμενο με το οποίο έρχονται σε επαφή, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται στα ψηφιακά μέσα, οι λόγοι και οι συνθήκες χρήσης, καθώς και το τι προσφέρει ή υποκαθιστά αυτή η χρήση στην καθημερινότητά τους. Οι πιο σαφείς ανησυχίες που διατυπώνει η έρευνα αφορούν τον διαδικτυακό εκφοβισμό και την παρενόχληση, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο, την κοινωνική σύγκριση, τη χρήση που είναι δύσκολο να ελεγχθεί και τη διατάραξη του ύπνου.

Τα διαθέσιμα στοιχεία από την Ελλάδα αποτυπώνουν την ολοένα εντονότερη ψηφιακή παρουσία των εφήβων: η καθημερινή χρήση του διαδικτύου από μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αυξήθηκε από 77% το 2019 σε 86% το 2025, ενώ το 61% ανέφερε έκθεση σε επιβλαβές ή ακατάλληλο περιεχόμενο, συνήθως  τυχαία. Παράλληλα, η προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μεταξύ εφήβων 15 και 16 ετών αυξήθηκε από 36,1% το 2015 σε 48% το 2024.

Οι κίνδυνοι δεν επηρεάζουν όλους τους νέους με τον ίδιο τρόπο. Μεγαλύτερη ευαλωτότητα φαίνεται να εμφανίζουν οι μεγαλύτεροι έφηβοι, τα κορίτσια και οι νέοι που ήδη αντιμετωπίζουν άγχος, κατάθλιψη ή άλλες δυσκολίες. Την ίδια στιγμή, το ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να προσφέρει δυνατότητες σύνδεσης και υποστήριξης, ιδίως για νέους που είναι κοινωνικά απομονωμένοι, ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές ή ανήκουν σε περιθωριοποιημένες ομάδες.

Ακούγοντας τους ίδιους τους εφήβους

Στις συζητήσεις με 85 εφήβους ηλικίας 13 έως 17 ετών από πέντε ελληνικές πόλεις, αναδείχθηκαν τόσο τα οφέλη της ψηφιακής ζωής, όπως η διατήρηση κοινωνικών σχέσεων, η συμμετοχή σε κοινότητες και η πρόσβαση σε πληροφορίες, όσο και οι προκλήσεις που τη συνοδεύουν. Οι ίδιοι οι έφηβοι αναγνώρισαν την ανάγκη για προστασία και καθοδήγηση, ιδιαίτερα για μικρότερες ηλικίες, ενώ εξέφρασαν επιφυλάξεις απέναντι σε οριζόντιους περιορισμούς που παρακάμπτονται εύκολα ή αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τα βαθύτερα αίτια των προβλημάτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ψηφιακή παιδεία, στον ουσιαστικό διάλογο, στις υποστηρικτικές οικογενειακές σχέσεις και στη δημιουργία ευκαιριών για κοινωνική συναναστροφή, άθληση και συμμετοχή εκτός διαδικτύου.

Μια βάση για τεκμηριωμένο διάλογο

Η αναφορά δεν δίνει εύκολες ή απόλυτες απαντήσεις, αλλά αποτυπώνει τι γνωρίζουμε, πού η τεκμηρίωση εξελίσσεται και πού παραμένουν κενά. Η αβεβαιότητα, ωστόσο, δεν δικαιολογεί την αδράνεια: τα διαθέσιμα δεδομένα μπορούν ήδη να καθοδηγήσουν παρεμβάσεις για ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον και την προστασία της ψυχικής υγείας των εφήβων.

Μεγαλύτερες πιθανότητες αποτελεσματικότητας φαίνεται να έχουν οι παρεμβάσεις που στοχεύουν συγκεκριμένους μηχανισμούς κινδύνου, όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και η διαταραχή του ύπνου, σε συνδυασμό με συστηματική ψηφιακή παιδεία, καθοδήγηση από την οικογένεια και το σχολείο, ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και μεγαλύτερη ευθύνη και λογοδοσία για τις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες.

Οι περιορισμοί στη χρήση κινητών στα σχολεία φαίνεται να συμβάλλουν στη μείωση των περισπασμών όταν εφαρμόζονται με συνέπεια, ενώ τα ηλικιακά όρια πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν επίσης ένα πεδίο παρέμβασης, για το οποίο η διαθέσιμη τεκμηρίωση εξακολουθεί να εξελίσσεται. Μακροπρόθεσμα, η αποτελεσματική προστασία των εφήβων φαίνεται να εξαρτάται από έναν συνδυασμό παρεμβάσεων που προσαρμόζονται στις ταχείες εξελίξεις του ψηφιακού περιβάλλοντος, αξιολογούνται και αναπροσαρμόζονται συστηματικά στην πράξη, και λαμβάνουν υπόψη τις εμπειρίες και τις απόψεις των ίδιων των εφήβων.

Το πρόγραμμα της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων καταρτίζεται και υλοποιείται από ένα πανελλαδικό Δίκτυο φορέων και επαγγελματιών ψυχικής υγείας του δημοσίου τομέα, σε συνεργασία με το Child Mind Institute και με τη στήριξη του Υπουργείου Υγείας.

Η Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών & Εφήβων υποστηρίζεται αποκλειστικά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία (ΔΠΥ) του ΙΣΝ.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ψυχική υγεία και παθήσεις αμφιβληστροειδούς: Νέα διεθνή έρευνα δείχνει υψηλά επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονικού ιδεασμού

Η Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών (Π.Ε.Α.) παρουσιάζει τα πρώτα αποτελέσματα διεθνούς έρευνας σε 841 πάσχοντες με κληρονομικές εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, αναδεικνύοντας σημαντική επιβάρυνση στην ψυχική υγεία. Τα ευρήματα, που δημοσιοποιούνται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αμφιβληστροειδούς (26 Σεπτεμβρίου 2026),  επισημαίνουν την ανάγκη ενσωμάτωσης της ψυχολογικής υποστήριξης στη συνολική φροντίδα των πασχόντων.

Διεθνής έρευνα σε 841 άτομα: άγχος, κατάθλιψη και αυτοκτονικός ιδεασμός

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026, με συμμετοχή ατόμων από επτά αγγλόφωνες χώρες και ακόμη 28 χώρες διεθνώς. Τα πρώτα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο της Retina International στο Τέξας τον Ιούνιο 2026, ενώ η επίσημη δημοσίευση αναμένεται στις αρχές του 2027.

Σύμφωνα με τα ευρήματα:

  • Οι πάσχοντες εμφανίζουν υψηλά επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.
  • Καταγράφεται αυτοκτονικός ιδεασμός σε μέρος του δείγματος.
  • Η ψυχολογική επιβάρυνση δεν συνδέεται στενά με το επίπεδο όρασης.

Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά:«…η ψυχολογική ευεξία δεν φαίνεται να συνδέεται στενά με το αυτοπροσδιοριζόμενο επίπεδο όρασης…»Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η επίδραση της πάθησης στην ψυχική υγεία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον βαθμό απώλειας όρασης.

Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες: καθοριστικός ρόλος στην ψυχική υγεία

Η έρευνα αναδεικνύει ότι οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν σημαντικά την ψυχική υγεία των πασχόντων: Η ανεργία συνδέεται έντονα με άγχος και κατάθλιψη. Ο αυτοκτονικός ιδεασμός παρουσιάζει ισχυρή συσχέτιση με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες. Η καλύτερη ποιότητα ζωής λειτουργεί προστατευτικά. Επιπλέον, καταγράφεται διαφοροποίηση ανά ηλικία: στα άτομα άνω των 55 ετών η συσχέτιση με άγχος, κατάθλιψη και αυτοκτονικό ιδεασμό είναι χαμηλότερη.

Η απώλεια όρασης και οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα

Η απώλεια όρασης επηρεάζει πολλαπλές πτυχές της ζωής: αυτονομία, εργασία, προσωπικές σχέσεις, κινητικότητα, κοινωνική συμμετοχή και συνολική ποιότητα ζωής. Η Π.Ε.Α. τονίζει ότι η φροντίδα της όρασης πρέπει να ενσωματώνει και την ψυχική διάσταση της υγείας.

Δεδομένα από την Ελλάδα: πρώτες ενδείξεις για τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης

Παράλληλα, η Π.Ε.Α. επεξεργάζεται στοιχεία από την Έρευνα Υγείας της ΕΛΣΤΑΤ/Eurostat (2019–2020) για τα Άτομα με Αναπηρία Όρασης (ΑμΑΟ).
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι μέρος των συμμετεχόντων αναφέρει συχνά συμπτώματα όπως: μελαγχολία ή κατάθλιψη, απώλεια ενδιαφέροντος, κόπωση, αισθήματα απογοήτευσης ή ενοχής, δυσκολίες συγκέντρωσης. Η Π.Ε.Α. επισημαίνει ότι: «…τα δεδομένα αυτά αποτελούν μια πρώτη ένδειξη που ενισχύει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα…» Λόγω του μικρού δείγματος, τα στοιχεία δεν μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικά, αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη συστηματικής καταγραφής των αναγκών ψυχικής υγείας.

Κεντρικά μηνύματα: όραση, ψυχική υγεία και ποιότητα ζωής

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αμφιβληστροειδούς, η Retina International προτάσσει το μήνυμα: «Η ενσωμάτωση της υποστήριξης της ψυχικής υγείας στη φροντίδα για τις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς». Η Π.Ε.Α. συμπληρώνει: «Η ψυχική ενδυνάμωση των πασχόντων συμβάλλει στην προαγωγή της υγιούς όρασης».

Ανάγκη για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις

Η Π.Ε.Α.  επισημαίνει την ανάγκη ανάπτυξης παρεμβάσεων που θα συνδυάζουν: πρόληψη και έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων ψυχικής υγείας, ενημέρωση και υποστήριξη πασχόντων και οικογενειών, επιμόρφωση επαγγελματιών υγείας, εργαλεία έγκαιρου εντοπισμού, δράσεις κοινωνικής ένταξης και ενδυνάμωσης.

Οι κληρονομικές εκφυλιστικές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς αποτελούν ένα ετερογενές σύνολο νοσημάτων, με πάνω από 300 γονίδια να έχουν συσχετιστεί με την εμφάνισή τους. Πολλές χαρακτηρίζονται ως σπάνιες και συνοδεύονται από σημαντικές ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αμφιβληστροειδούς (26 Σεπτεμβρίου 2026), η Π.Ε.Α. τονίζει ότι η φροντίδα της όρασης δεν μπορεί να αποσυνδέεται από την ψυχική και κοινωνική ευεξία. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση, η έγκαιρη αναγνώριση των αναγκών και η κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που ζουν με απώλεια όρασης.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Εθνικό δίκτυο τηλεϊατρικής : Μια τεράστια επένδυση που δεν φαίνεται να λειτουργεί

Ολοκληρώθηκε, δηλώνουν τα υπουργεία Υγείας
και Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας υλοποιήθηκε το έργο
«Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής (ΕΔΙΤ)», με προϋπολογισμό περίπου 29,93 εκατ.
ευρώ, το οποίο, σύμφωνα με τα υπουργεία Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης
έχει ολοκληρωθεί. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές αμφιβολίες ως προς αυτό, μετά,
μάλιστα, τη μετάθεση της αρχικής ημερομηνίας ολοκλήρωσης από 31.12.2025 σε
30.6.2026 και την παρέλευση και της δεύτερης αυτής καταληκτικής ημερομηνίας.
Δεν είναι σαφές ποιος έχει την ευθύνη για την επιχειρησιακή
λειτουργία του δικτύου
Επίσης, δεν είναι σαφές ποιος έχει την ευθύνη για την επιχειρησιακή λειτουργία
του δικτύου, με ποια κριτήρια αξιολογείται η απόδοσή του και ποιες
συγκεκριμένες διορθωτικές ενέργειες ενεργοποιούνται όταν χρηματοδοτημένες
και εγκατεστημένες υποδομές δεν αξιοποιούνται στον προβλεπόμενο βαθμό.
Σημειώνεται ότι η επέκταση του ΕΔΙΤ περιλαμβάνει 305 νέους Σταθμούς
Τηλεϊατρικής Ιατρού Ασθενούς, 35 Σταθμούς Τηλεϊατρικής Ιατρού-Συμβούλου
και 3.000 Συστήματα Κατ’ Οίκον Παρακολούθησης, καθώς και τις αναγκαίες
κεντρικές ψηφιακές και επιχειρησιακές υποδομές.
Περαιτέρω, η επίσημη δομή του ΕΔΙΤ περιλαμβάνει Κέντρο Ελέγχου και
Επιχειρησιακής Λειτουργίας (ΚΕΕΛ) στην Αθήνα και Περιφερειακά Κέντρα
Ελέγχου Λειτουργίας (ΚΕΛ), μεταξύ των οποίων ΚΕΛ ειδικά για την 3η και 4η
Υγειονομική Περιφέρεια με έδρα τη Θεσσαλονίκη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πραγματική λειτουργία του ΕΔΙΤ στην 3η και
4η Υγειονομική Περιφέρεια και στις δημόσιες δομές της Θεσσαλονίκης και της
Κεντρικής Μακεδονίας, ώστε η σημαντική δημόσια επένδυση σε εξοπλισμό και
ψηφιακές υποδομές να μεταφράζεται σε σταθερά διαθέσιμες υπηρεσίες υγείας για
τους πολίτες.
Στη Βουλή και πάλι το θέμα
Με δεδομένο ότι πολλές από τις παραπάνω λειτουργίες κρίνονται ως μη
ολοκληρωμένες, το θέμα έχει φτάσει για μια ακόμα φορά στη Βουλή, αυτή τη
φορά από το ΠΑΣΟΚ.
Οι βουλευτές ζητούν από τους αρμόδιους Υπουργούς να απαντήσουν στα
παρακάτω σημαντικά ερωτήματα:
• Με ποια συγκεκριμένα διοικητικά και λειτουργικά κριτήρια θεωρούν ότι το
δίκτυο βρίσκεται σε παραγωγική λειτουργία μετά την 30ή Ιουνίου 2026;
• Εφόσον οποιοδήποτε μέρος του προβλεπόμενου λειτουργικού αντικειμένου
δεν πληροί σήμερα τα κριτήρια αυτά, ποιος φορέας φέρει την ευθύνη για την
αποκατάστασή του και ποια συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία έχει τεθεί;
• Ποιο είναι το ελάχιστο επιχειρησιακό επίπεδο στελέχωσης και διαθεσιμότητας
ιατρών συμβούλων που απαιτείται ώστε ένας Σταθμός Τηλεϊατρικής Ιατρού-
Συμβούλου να θεωρείται ουσιαστικά λειτουργικός;
• Ποιος μηχανισμός έχει προβλεφθεί σε εθνικό επίπεδο για τη διαρκή
παρακολούθηση της πραγματικής χρήσης, της επιχειρησιακής απόδοσης και της
αξιοποίησης της χρηματοδοτημένης υποδομής μετά την ολοκλήρωση του έργου;

 

 

Πηγη:HealthDaily

Νέα διαπραγμάτευση στις 6 Οκτωβρίου για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν – Ανοικτή επιστολή από 9 Προέδρους Φαρμακευτικών

Στις 6 Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσει η νέα διαπραγμάτευση για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν. Πρόκειται για το αντικαρκινικό φάρμακο Trodelvy της φαρμακευτικής εταιρείας Gilead που χορηγείται για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού και θεωρείται πλέον μοναδικό και αναντικατάστατο.

Όπως είχε αποκαλύψει το HealthReport.gr, η εταιρεία Gilead επρόκειτο να το αποσύρει και είχε ξεκινήσει ήδη τις σχετικές διαδικασίες, λόγω των υπέρογκων «κουρεμάτων» (clawback) τα οποία ξεπερνούσαν το 80%.

Ωστόσο λόγω των έντονων αντιδράσεων που προκλήθηκαν τόσο από τους ασθενείς, όσο και από την ιατρική κοινότητα, το υπουργείο Υγείας κάλεσε τον ΕΟΦ να επαναδιατυπώσει τη γνωμοδότησή του για λόγους δημόσιας υγείας. Έτσι ο ΕΟΦ με νέα γνωμοδότησή του απεφάνθη ότι πρόκειται τελικά για φάρμακο μοναδικό και αναντικατάστατο.

Έτσι σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr, η εταιρεία Gilead εκλήθη στις 6 Οκτωβρίου από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων προκειμένου να ξεκινήσουν νέες συζητήσεις.
Άλλωστε η νεότερη απόφαση του ΕΟΦ – ο οποίος αρχικά είχε αποφανθεί ότι το φάρμακο δεν είναι αναντικατάστατο – έδωσε τη δυνατότητα στην Επιτροπή Διαπραγμάτευσης για λόγους επάρκειας της αγοράς, να εξετάσει εκ νέου τα κριτήρια, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία και να μην αποσυρθεί το Trodelvy από την ελληνική αγορά.

Να σημειωθεί πως όταν ένα φάρμακο είναι μοναδικό και μη ανταλλάξιμο με άλλη θεραπεία, ο υπουργός Υγείας μπορεί να δώσει εντολή για παρέκκλιση από τα κριτήρια διαπραγμάτευσης για λόγους δημόσιας υγείας.

Άλλωστε στις περιπτώσεις αυτές όταν ένα νέο καινοτόμο φάρμακο αποσύρεται από τη χώρα μας, εισάγεται εκ νέου μέσω ΙΦΕΤ, Ινστιτούτο που ελέγχεται από τον ΕΟΦ, με αρκετές γραφειοκρατικές διαδικασίες αλλά πρωτίστως σε πολλαπλάσια τιμή.

Ανοικτή επιστολή από 9 Προέδρους Φαρμακευτικών

Στο μεταξύ όμως ανησυχία επικρατεί σε όλη την Ευρώπη για την πορεία της φαρμακευτικής αγοράς. Την ώρα που στην Ελλάδα η μία εταιρεία μετά την άλλη συρρικνώνεται λόγω των υπέρογκων επιβαρύνσεων, ολόκληρη η Ευρώπη έχει να αντιμετωπίσει και το ζήτημα της νέας φαρμακευτικής πολιτικής που εφαρμόζει ο Τραμπ στις ΗΠΑ και το MFN (Most Favored Nation), ο οποίος πιέζει τις τιμές των φαρμάκων στην Αμερική ώστε να ευθυγραμμιστούν με χαμηλότερες τιμές άλλων ανεπτυγμένων χωρών. Μία τακτική που ούτως ή άλλως έχει επιπτώσεις και στην Ελλάδα.

Στις 6 Οκτωβρίου η νέα κρίσιμη διαπραγμάτευση για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν

Έτσι 9 Πρόεδροι των μεγαλύτερων φαρμακευτικών εταιρειών, με ανοικτή επιστολή τους σημειώνουν ότι η Ευρώπη χάνει την κούρσα των επενδύσεων στον φαρμακευτικό κλάδο.

Πρόκειται για τους Προέδρους Ευρώπης των εταιρειών AstraZeneca, Boehringer Ingelheim, Chiesi Group, Ipsen, GSK, Novo, Novartis, Roche και Sanofi. Εταιρείες που δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα και δέχονται ήδη πιέσεις στα φαρμακευτικά τους προϊόντα λόγω του clawback.

«Τα καμπανάκια κινδύνου για την Ευρώπη ηχούν. Όπως προειδοποίησε ο Mario Draghi, χωρίς άμεση δράση, στρατηγικοί κλάδοι όπως η φαρμακοβιομηχανία αντιμετωπίζουν μια «αργή αγωνία» παρακμής. Το 1990, η Ευρώπη αντιπροσώπευε το 43% της παγκόσμιας έρευνας και ανάπτυξης στον φαρμακευτικό τομέα. Σήμερα, το ποσοστό αυτό είναι 31% και μειώνεται. Η Κίνα έχει ξεπεράσει την Ευρώπη όσον αφορά τις κλινικές δοκιμές» αναφέρουν μεταξύ άλλων στην ανοικτή τους επιστολή οι Πρόεδροι των 9 Φαρμακευτικών εταιρειών.
Στις 6 Οκτωβρίου η νέα κρίσιμη διαπραγμάτευση για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν
Η επιστολή των 9 Προέδρων των Φαρμακευτικών Εταιρειών

Αναφέρονται όμως και στις επιπτώσεις στους ασθενείς: «Για τους ασθενείς, οι συνέπειες είναι σαφείς: περίπου το 40% των νέων θεραπειών που δεν εγκρίνονται, δεν φτάνει ποτέ στους Ευρωπαίους ασθενείς. Από όσες φτάνουν, οι ασθενείς αναμένουν σχεδόν 600 ημέρες για να λάβουν τη θεραπεία».

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Σχεδόν 28.000 άτομα με διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα – Χαμηλή η χρήση αντλιών

Σημαντικά δεδομένα για τη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα φέρνει νέα ανάλυση πραγματικού κόσμου, η οποία βασίστηκε σε περισσότερους από 2.200 χρήστες συστήματος αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σχεδόν τρεις στους τέσσερις πέτυχαν τους διεθνώς συνιστώμενους γλυκαιμικούς στόχους.

Η μελέτη «Real-World Performance of the MiniMed 780G Advanced Hybrid Closed Loop Automated Insulin Delivery System in Greece» αξιολόγησε δεδομένα από 2.284 χρήστες του συστήματος MiniMed 780G στην Ελλάδα και επιχειρεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό τεκμηρίωσης για την καθημερινή διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 στον ελληνικό πληθυσμό.

Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι περίπου 28.000 άνθρωποι ζουν με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Παρά τις αυξημένες ανάγκες καθημερινής παρακολούθησης και χορήγησης ινσουλίνης, η χρήση αντλιών ινσουλίνης παραμένει σχετικά περιορισμένη, καθώς κυμαίνεται από 15,4% έως 21,3%, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα.

Σχεδόν τρεις στους τέσσερις εντός γλυκαιμικού στόχου

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αναδρομικής παρατηρητικής μελέτης, το 74,5% των χρηστών πέτυχε Time in Range (TIR) τουλάχιστον 70%. Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει το ποσοστό του χρόνου κατά το οποίο η γλυκόζη παραμένει μεταξύ 70 και 180 mg/dL και αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης της γλυκαιμικής ρύθμισης.

Ο μέσος χρόνος εντός του επιθυμητού εύρους έφθασε το 75,4% στο σύνολο των 2.284 χρηστών, ξεπερνώντας τον διεθνώς συνιστώμενο στόχο του 70%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η μεταβολή που καταγράφηκε μετά την έναρξη χρήσης του συστήματος. Το ποσοστό των χρηστών που πετύχαινε TIR τουλάχιστον 70% αυξήθηκε από 36,1% σε 72,8%, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκε.

Στους χρήστες που ακολουθούσαν τις συνιστώμενες βέλτιστες ρυθμίσεις, ο μέσος Time in Range διαμορφώθηκε στο 78,8%, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα πέτυχαν τους διεθνώς συνιστώμενους γλυκαιμικούς στόχους.

Βελτίωση σε παιδιά, ενήλικες και μεγαλύτερες ηλικίες

Τα οφέλη δεν περιορίστηκαν σε μία συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι βελτιώσεις στη γλυκαιμική ρύθμιση καταγράφηκαν σε παιδιά, ενήλικες και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και διατηρήθηκαν για χρονικό διάστημα 12 μηνών.

Παράλληλα, οι χρήστες διατήρησαν τη γλυκόζη τους στο στενότερο εύρος 70–140 mg/dL για περισσότερο από το ήμισυ της ημέρας, με μέσο Time in Tight Range 50,8%. Ο συγκεκριμένος δείκτης χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για την αποτίμηση του πόσο κοντά βρίσκονται τα επίπεδα γλυκόζης σε εκείνα ατόμων χωρίς διαβήτη.

Η καθημερινή διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική. Τα άτομα που ζουν με τη νόσο καλούνται να λαμβάνουν πολυάριθμες αποφάσεις σχετικά με τις δόσεις ινσουλίνης, τα γεύματα και τις μεταβολές της γλυκόζης, με ιδιαίτερη δυσκολία κατά τη διάρκεια της νύχτας ή μετά τα γεύματα.

Τα συστήματα αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης συνδυάζουν αντλία, συνεχή παρακολούθηση γλυκόζης και αλγόριθμο που προσαρμόζει τη χορήγηση ινσουλίνης σε πραγματικό χρόνο, περιορίζοντας μέρος αυτού του καθημερινού φορτίου.

Χαμηλή παραμένει η χρήση αντλιών στην Ελλάδα

Παρά τα θετικά αποτελέσματα που καταγράφει η συγκεκριμένη ανάλυση, η πρόσβαση στις σχετικές τεχνολογίες παραμένει ένα από τα βασικά ζητήματα για τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα.

Η χρήση αντλιών ινσουλίνης, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων αυτοματοποιημένης χορήγησης, βρίσκεται σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία μεταξύ 15,4% και 21,3%, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα.

Η καθηγήτρια Παθολογίας – Ενδοκρινολογίας του ΕΚΠΑ Βάια Λαμπαδιάρη σημείωσε ότι τα δεδομένα δείχνουν τη δυνατότητα των συστημάτων αυτοματοποιημένης χορήγησης να βοηθήσουν περισσότερους ανθρώπους να πετύχουν τους συνιστώμενους γλυκαιμικούς στόχους, ενώ υπογράμμισε τη σημασία ευρύτερης πρόσβασης στη συγκεκριμένη τεχνολογία.

Στην ίδια κατεύθυνση, η καθηγήτρια Παιδιατρικής και Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Χριστίνα Κανακά-Gantenbein εστίασε ιδιαίτερα στο καθημερινό φορτίο για τα παιδιά και τις οικογένειές τους, ενώ ο καθηγητής Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων και πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Κωνσταντίνος Μακρυλάκης υπογράμμισε την ανάγκη για ευρύτερη και ισότιμη πρόσβαση στα συστήματα AID.

Τα αποτελέσματα προέρχονται από δεδομένα χρηστών που είχαν συναινέσει στη συλλογή πληροφοριών μέσω της πλατφόρμας CareLink Personal και, ως εκ τούτου, αφορούν συγκεκριμένο πληθυσμό χρηστών και όχι το σύνολο των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα.

Νέα ελληνικά δεδομένα από περισσότερους από 2.200 χρήστες συστήματος αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης δείχνουν σημαντική βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης, σε μια χώρα όπου περίπου 28.000 άνθρωποι ζουν με διαβήτη τύπου 1.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ανθεκτικά βακτήρια: Νέες οδηγίες για θεραπεία με βακτηριοφάγους όταν τα αντιβιοτικά αποτυγχάνουν

Πάνω από 60 συστάσεις δημοσιεύθηκαν στο Nature Medicine για τη χρήση των βακτηριοφάγων, των ιών που μπορούν να εντοπίζουν και να καταστρέφουν συγκεκριμένα βακτήρια – Για ποιους ασθενείς μπορεί να εξετάζεται η θεραπεία

Μια θεραπευτική προσέγγιση με ιστορία άνω του ενός αιώνα επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά περιορίζει τις επιλογές για ορισμένους ασθενείς με δύσκολες λοιμώξεις.

Πρόκειται για τη χρήση βακτηριοφάγων, δηλαδή ιών που προσβάλλουν επιλεκτικά βακτήρια και μπορούν να τα καταστρέψουν, χωρίς να μολύνουν τα ανθρώπινα κύτταρα. Η μεγάλη εξειδίκευσή τους είναι και το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της προσέγγισης. Ένας βακτηριοφάγος ή απλά φάγος, μπορεί να είναι αποτελεσματικός απέναντι σε συγκεκριμένο είδος ή ακόμη και συγκεκριμένο στέλεχος βακτηρίου, αλλά όχι απέναντι σε άλλα.

Αυτό σημαίνει ότι πριν από τη χορήγησή τους πρέπει να έχει εντοπιστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λοίμωξη και να επιλεγεί ο κατάλληλος φάγος για το συγκεκριμένο περιστατικό. Η αντιμετώπιση είναι επομένως εξατομικευμένη και δεν βασίζεται σε μία ενιαία θεραπεία για όλους τους ασθενείς.

Σε αυτό το πλαίσιο, νέες αναλυτικές συστάσεις δημοσιεύθηκαν στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 στο Nature Medicine, με στόχο να καθοριστούν κοινοί κανόνες για την επιλογή, την παρασκευή, τον ποιοτικό έλεγχο και τη χορήγηση των βακτηριοφάγων στην κλινική πράξη.

Πάνω από 60 συστάσεις – Από το εργαστήριο έως τον ασθενή

Οι νέες οδηγίες αναπτύχθηκαν υπό την ηγεσία της Γερμανικής Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 20 επιστημονικές εταιρείες, οργανώσεις ασθενών και ρυθμιστικές αρχές, καθώς και 18 διεθνών ειδικών. Περιλαμβάνουν δε περισσότερες από 60 συστάσεις και θέσεις.

Το πλαίσιο καλύπτει όλη τη διαδρομή που απαιτείται πριν ένας βακτηριοφάγος φτάσει στον ασθενή:

  • την ακριβή ταυτοποίηση του βακτηρίου που προκαλεί τη λοίμωξη,
  • την επιλογή του κατάλληλου φάγου που μπορεί να το προσβάλει,
  • τον έλεγχο ποιότητας και την ασφαλή παρασκευή του,
  • τον τρόπο χορήγησης και την παρακολούθηση του ασθενούς,
  • αλλά και την καταγραφή των περιστατικών και των αποτελεσμάτων σε ειδικά μητρώα.

Οι συστάσεις όμως δεν σταματούν στην επιλογή του κατάλληλου φάγου. Περιγράφουν και τις προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρχουν για να εφαρμοστεί η θεραπεία με ασφάλεια.

Οι ειδικοί προτείνουν η απόφαση να λαμβάνεται με τη συμμετοχή διεπιστημονικής ομάδας, στην οποία μπορεί να συμμετέχουν θεράποντες γιατροί, λοιμωξιολόγοι, μικροβιολόγοι, φαρμακοποιοί και ειδικοί στους βακτηριοφάγους. Οι δομές που χορηγούν τη θεραπεία πρέπει επίσης να διαθέτουν κατάλληλες συνθήκες φύλαξης, εξειδικευμένο προσωπικό και δυνατότητα παρακολούθησης της ασφάλειας του ασθενούς.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ποιότητα των σκευασμάτων. Οι φάγοι που προορίζονται για θεραπευτική χρήση πρέπει να είναι καλά χαρακτηρισμένοι και να ελέγχονται, μεταξύ άλλων, ως προς την ταυτότητα, τη δραστικότητα, τη στειρότητα και την καθαρότητά τους.

Παράλληλα, οι οδηγίες θεωρούν σημαντική την καταγραφή των θεραπειών σε εθνικά ή διεθνή μητρώα, ώστε να συγκεντρώνονται στοιχεία για τα θεραπευτικά σχήματα, την έκβαση και τυχόν απρόβλεπτα συμβάντα.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η θεραπεία με φάγους θα πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση, κυρίως όταν οι καθιερωμένες θεραπείες έχουν αποτύχει ή δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

Αυτό μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, δύσκολες λοιμώξεις από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά ή λοιμώξεις στις οποίες σχηματίζεται βιοφίλμ. Δηλαδή ένα προστατευτικό στρώμα μέσα στο οποίο τα βακτήρια μπορούν να επιβιώνουν και να γίνονται δυσκολότερα προσβάσιμα από τη θεραπεία.

Πώς επιλέγεται ο κατάλληλος φάγος

Η εξατομίκευση είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας. Αρχικά πρέπει να απομονωθεί και να αναγνωριστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λοίμωξη. Στη συνέχεια, στο εργαστήριο αναζητείται ένας βακτηριοφάγος – ή συνδυασμός βακτηριοφάγων – που είναι δραστικός απέναντι στο συγκεκριμένο βακτήριο.

Οι οδηγίες επισημαίνουν ότι η ευαισθησία του βακτηρίου στους φάγους πρέπει να ελέγχεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη της θεραπείας, επειδή μπορεί να μεταβάλλεται με τον χρόνο.

Σε λοιμώξεις στις οποίες συμμετέχουν περισσότερα από ένα βακτήρια, πρέπει να εξετάζονται όλα τα βακτηριακά είδη που θεωρούνται υπεύθυνα για τη λοίμωξη. Διαφορετικά, η εξουδετέρωση ενός μόνο βακτηρίου μπορεί να μην είναι αρκετή για να υποχωρήσει η λοίμωξη.

Η θεραπεία με φάγους μπορεί επίσης, ανάλογα με το περιστατικό, να χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με αντιβιοτικά. Δεν πρόκειται επομένως απαραίτητα για επιλογή «φάγοι αντί αντιβιοτικών», αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις για μια επιπλέον θεραπευτική στρατηγική.

Ανθεκτικά βακτήρια – Το μεγάλο πρόβλημα

Το ενδιαφέρον για τους βακτηριοφάγους έχει αυξηθεί ιδιαίτερα εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια η μικροβιακή αντοχή ευθύνεται άμεσα για περίπου 133.000 θανάτους τον χρόνο και συνδέεται έμμεσα με περίπου 541.000 θανάτους. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, το οικονομικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 11,7 δισ. ευρώ ετησίως, εξαιτίας των δαπανών Υγείας και των απωλειών παραγωγικότητας.

Ο ΠΟΥ θεωρεί ότι οι βακτηριοφάγοι μπορούν να αποτελέσουν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή απέναντι στις δύσκολες βακτηριακές λοιμώξεις, Τονίζει, ωστόσο, την ανάγκη για περισσότερα κλινικά δεδομένα. Σήμερα, στις περισσότερες χώρες η εξατομικευμένη θεραπεία με φάγους χρησιμοποιείται κυρίως σε ειδικές περιπτώσεις, συχνά όταν οι συμβατικές θεραπευτικές επιλογές έχουν αποτύχει.

Το ίδιο επισημαίνουν και οι συντάκτες των νέων οδηγιών. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, όταν τηρούνται οι απαιτούμενες προδιαγραφές ποιότητας, η θεραπεία με φάγους φαίνεται γενικά ασφαλής. Ωστόσο, τα ελεγχόμενα κλινικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και η αποτελεσματικότητά της δεν έχει ακόμη αποδειχθεί με συνέπεια στις κλινικές δοκιμές.

Χρειάζονται επομένως καλύτερα σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες, ώστε να διευκρινιστεί σε ποιες λοιμώξεις, με ποιους φάγους και με ποια θεραπευτικά σχήματα μπορεί να προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος.

Οι νέες συστάσεις επιχειρούν να καλύψουν ένα άλλο σημαντικό κενό. Το να υπάρχουν κοινοί κανόνες και συγκεκριμένες προδιαγραφές ώστε, όταν η θεραπεία χρησιμοποιείται, η επιλογή των φάγων, η παρασκευή, η ποιότητα, η χορήγηση και η παρακολούθηση του ασθενούς να γίνονται με έναν ασφαλή και τυποποιημένο τρόπο.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Θ. Δημόπουλος: ”Κβαντική ιατρική” είναι νεολογισμός – Αυστηρότεροι έλεγχοι στις πρακτικές ευεξίας

Η υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα για τις πρακτικές που παρουσιάζονται ως «αντιγήρανση», «ευζωία» και «κβαντική ιατρική», αλλά και για το κατά πόσο υπάρχει επαρκής έλεγχος στις υπηρεσίες που παρέχονται από ιδιωτικά ιατρεία και κλινικές. Ο καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας και Ογκολογίας και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θανάσης Δημόπουλος, μίλησε στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τους Βασίλη Αδαμόπουλο και Μαρία Γεωργίου για τα όρια της επιστημονικά τεκμηριωμένης ιατρικής, εξηγεί τι ισχύει με την πλασμαφαίρεση και υπογραμμίζει την ανάγκη για αυστηρούς ελέγχους και σαφή ενημέρωση των πολιτών.

«Κβαντική ιατρική»: νεολογισμός χωρίς αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητα

Ο καθηγητής Θανάσης Δημόπουλος ξεκαθαρίζει ότι η κβαντική φυσική έχει εφαρμογές στην ιατρική, όμως ο όρος «κβαντικός γιατρός» δεν αποτελεί ιατρική ειδικότητα. Όπως υπογράμμισε «υπάρχει η κβαντική φυσική, που όπως γνωρίζουμε είναι μία σχετικά πρόσφατη εξέλιξη της φυσικής, η οποία από ότι καταλαβαίνω και από ότι ενημερωνόμαστε βρίσκει εφαρμογές σε διάφορες σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις της ιατρικής. Τώρα κβαντική ιατρική και κβαντικός γιατρός είναι ένας νεολογισμός (…). Η Μοριακή Βιολογία αποτελεί μια πολύ σημαντική εξέλιξη, πάνω στην οποία στηρίζονται πολύ σημαντικές θεραπευτικές εξελίξεις στην ιατρική. Στην κβαντική φυσική σε κάποιο βαθμό, το ίδιο και ενδεχομένως θα δούμε και στο μέλλον περισσότερες εξελίξεις. Αλλά το να συνδυάζουμε μια βασική επιστήμη με μία ιατρική ειδικότητα είναι κάπως αυθαίρετο. Από κει και πέρα κανείς μπορεί να βγάλει κάποια συμπεράσματα. Σίγουρα είναι ένας νεολογισμός κατά την εκτίμησή μου».

 Αυστηρότεροι έλεγχοι στις ιατρικές υπηρεσίες και στις κλινικές ευεξίας

Στη συνέχεια της συνομιλίας τους, ο καθηγητής υπογράμμισε την ανάγκη για αδειοδότηση, ελέγχους και σαφή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το τι αποτελεί συμβατική ιατρική και τι βρίσκεται εκτός των επιστημονικά τεκμηριωμένων πρακτικών.

Όπως τόνισε «(…) Αυτό που ξέρω είναι ότι σε ευρωπαϊκά κράτη συνήθως υπάρχουν κάποιοι φορείς, ενδεχομένως όχι ιατρικοί σύλλογοι μόνο, οι οποίοι πραγματοποιούν αυτούς τους ελέγχους (…). Προφανώς απαιτείται κάποιου άλλου είδους παρέμβαση, δεδομένου ότι βεβαίως ο κάθε ένας από εμάς είναι σημαντικό να είναι ενημερωμένος για το πού πρόκειται να πάει, τι πρόκειται να γίνει, τι πρόκειται να του κάνουν. Αλλά σε ένα οργανωμένο κράτος και σύγχρονο, όπως είναι η Ελλάδα, θα πρέπει και η πολιτεία κατά κάποιο τρόπο να προστατεύει τον πολίτη, ο οποίος ζητάει κάποια ιατρική υπηρεσία».

Και συμπλήρωσε «(…) Δεν μπορεί να τα αφήσουμε όλα στην προσωπική ευθύνη των ανθρώπων. Αφενός μεν συγκεκριμένο πλαίσιο χορήγησης άδειας λειτουργίας εγκαταστάσεων από νοσοκομεία, κλινικές, πολυιατρεία, μεμονωμένα ιατρεία, έλεγχοι, δηλαδή αδειοδότηση, έλεγχοι στη λειτουργία και βεβαίως σαφής ενημέρωση από τους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους και τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο για το τι θεωρείται σήμερα συμβατική ιατρική, ποιες είναι ειδικότητες στο πλαίσιο της συμβατικής δυτικής ιατρικής την οποία εφαρμόζουμε όλοι και βεβαίως τι είναι εκτός αυτών των ορίων (…)».

Η αντιγήρανση δεν έχει ακόμη αποδεδειγμένη θεραπεία

Αναφερόμενος στο παραπάνω ζήτημα, δήλωσε πως μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί παρέμβαση με αποδεδειγμένο ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αναστολή της γήρανσης, ενώ προειδοποιεί να μη δημιουργείται σύγχυση γύρω από πρακτικές «ευεξίας» και θεραπείες χωρίς τεκμηριωμένο όφελος.

«Υπάρχει αυτό που λέμε ολόκληρο κομμάτι της επιστήμης και της φυσιολογίας και της βιολογίας της γήρανσης. Επομένως, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες ειδικές διαδικασίες και διεργασίες τις οποίες υφίστανται τα κύτταρα με αποτέλεσμα να γερνάνε. Αυτές οι διαδικασίες έχουν συγκεκριμένες βιοχημικές αντιδράσεις και αλλαγές. Επομένως, είναι ευνόητο ότι θα μπορεί να γίνει προσπάθεια, στο πλαίσιο μελετών να δει κανείς πώς μπορεί να επηρεάσει αυτές τις διεργασίες. Και όντως, κατά διαστήματα πραγματοποιούνται κλινικές μελέτες οι οποίες στηρίζονται ακριβώς σε βιολογικά μονοπάτια. Μέχρι τώρα αυτό το οποίο μπορούμε να πούμε είναι ότι δεν έχει αποδεδειγμένα βρεθεί κάποια παρέμβαση η οποία να έχει ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αναστολή της γήρανσης», είπε.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

ΕΙΝΑΠ: Να αποσυρθεί το άρθρο 55 – Αντίθεση στις παρατάσεις υπηρεσίας γιατρών άνω των 67 ετών

Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΙΝΑΠ εκφράζει την πλήρη αντίθεσή του στις νέες ρυθμίσεις του Υπουργείου Υγείας που αφορούν την παράταση παραμονής γιατρών του ΕΣΥ άνω των 67 ετών. Ιδιαίτερη αντίδραση προκαλεί η ειδική εξαίρεση για συνδικαλιστικά στελέχη, την οποία η Ένωση χαρακτηρίζει «φωτογραφική» και «χαριστική».

Ως προς την σντίθεση στις παρατάσεις υπηρεσίας γιατρών άνω των 67 ετών, η ΕΙΝΑΠ επισημαίνει ότι το σχέδιο νόμου με τίτλο «Σύσταση και οργάνωση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων” , ειδικότερα για τις  ρυθμίσεις για την άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος και άλλες διατάξεις, το άρθρο 55 προβλέπει ότι γιατροί του ΕΣΥ που συμπληρώνουν το 67ο έτος μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να παραμένουν στην υπηρεσία για επιπλέον χρονικό διάστημα. Η ΕΙΝΑΠ χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «απαράδεκτη», τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση των κενών του ΕΣΥ δεν μπορεί να βασίζεται σε διαρκείς παρατάσεις, αλλά σε μαζικές προσλήψεις μόνιμων γιατρών.

«Ανακυκλώνεται η υποστελέχωση»

Η Ένωση επισημαίνει ότι η επιλογή αυτή δεν αποτελεί πολιτική ουσιαστικής στελέχωσης των νοσοκομείων, αλλά «ανακυκλώνει την υποστελέχωση».
Η ΕΙΝΑΠ υπογραμμίζει στην ανακοίνωσή της ότι οι θέσεις που κενώνονται λόγω συνταξιοδότησης πρέπει να προκηρύσσονται τουλάχιστον έξι μήνες πριν και να καλύπτονται με μόνιμους Επιμελητές Β. Ειδικότερα, η ΕΙΝΑΠ δηλώνει ξεκάθαρα ότι διαφωνεί με την εργασία γιατρών άνω των 67 ετών στο ΕΣΥ, πόσο μάλλον με την παραμονή τους σε διοικητικές θέσεις, όπως αυτές των Συντονιστών Διευθυντών.

Έντονη αντίδραση για την εξαίρεση των συνδικαλιστικών στελεχών

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στη διάταξη που επιτρέπει στα μέλη Διοικητικών Συμβουλίων συνδικαλιστικών οργανώσεων να παραμένουν στην υπηρεσία μέχρι τη λήξη της θητείας τους, ακόμη και πέρα από την προβλεπόμενη παράταση. Η ΕΙΝΑΠ τονίζει ότι η συνδικαλιστική ιδιότητα δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο διαφορετικής μεταχείρισης, ούτε λόγο παράτασης της υπηρεσιακής σχέσης. Η ρύθμιση χαρακτηρίζεται «φωτογραφική, χαριστική και προκλητική», ενώ η Ένωση σημειώνει ότι ποτέ δεν ζήτησε τέτοια εξαίρεση από καμία κυβέρνηση.

Απαίτηση για απόσυρση του άρθρου 55
Το Δ.Σ. της ΕΙΝΑΠ ζητά την άμεση απόσυρση του άρθρου 55, θέτοντας το ερώτημα: «Ποιος τη ζήτησε και ποιον εξυπηρετεί;»Η Ένωση καλεί το Υπουργείο Υγείας να προχωρήσει σε ουσιαστικές λύσεις για τη στελέχωση του ΕΣΥ, με μόνιμες προσλήψεις και ενίσχυση των δημόσιων δομών υγείας.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/