Συντάκτης: grammateia

Η επιβίωση των ασθενών με πολλαπλούν μυέλωμα στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει βελτιωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς η θεραπευτική φαρέτρα εμπλουτίστηκε με μεταμόσχευση, στοχευμένες θεραπείες, μονοκλωνικά αντισώματα και, πιο πρόσφατα, προηγμένες ανοσοθεραπείες.

Νέα ανάλυση δεδομένων SEER για την περίοδο 1975-2023 αποτυπώνει την επίδραση αυτής της προόδου στη θνησιμότητα.

Η αλλαγή πορείας μετά από δεκαετίες περιορισμένων επιλογών

Για πολλά χρόνια, η αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος βασιζόταν κυρίως σε αλκυλιωτικούς παράγοντες και κορτικοστεροειδή. Οι θεραπευτικές αυτές επιλογές αποτέλεσαν για δεκαετίες τον βασικό κορμό της αγωγής, ωστόσο είχαν περιορισμένη δυνατότητα να μεταβάλουν ουσιαστικά τη φυσική πορεία της νόσου.

Η εικόνα άρχισε να αλλάζει τη δεκαετία του 1990, όταν η αυτόλογη μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων εισήλθε πιο δυναμικά στη θεραπευτική στρατηγική. Όπως αναφέρει ο Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής και τ. Πρύτανης του ΕΚΠΑ, η συγκεκριμένη εξέλιξη σηματοδότησε την πρώτη ουσιαστική μεταβολή στην πρόγνωση των ασθενών.

Οι στοχευμένες θεραπείες άλλαξαν το θεραπευτικό τοπίο

Στα χρόνια που ακολούθησαν, η είσοδος των ανοσοτροποποιητικών φαρμάκων και των αναστολέων πρωτεασώματος έδωσε στους γιατρούς τη δυνατότητα να ελέγχουν τη νόσο με διαφορετικούς και πιο εξειδικευμένους μηχανισμούς δράσης.

Η εξέλιξη αυτή συνδέθηκε με σταδιακή μείωση της θνησιμότητας, καθώς οι νέες θεραπείες επέτρεψαν βαθύτερες ανταποκρίσεις και καλύτερη διαχείριση της νόσου σε περισσότερες γραμμές θεραπείας. Στη συνέχεια, τα μονοκλωνικά αντισώματα, οι θεραπείες συντήρησης και τα συνδυαστικά σχήματα ενίσχυσαν περαιτέρω την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής προσέγγισης.

Η μεγάλη επιτάχυνση της περιόδου 2021-2023

Η πιο απότομη πτώση στη θνησιμότητα καταγράφηκε μεταξύ 2021 και 2023. Η περίοδος αυτή συμπίπτει με την ευρύτερη κλινική εφαρμογή προηγμένων ανοσοθεραπειών, όπως οι CAR-T θεραπείες και τα διειδικά αντισώματα.

Οι θεραπείες αυτές έχουν δείξει ότι μπορούν να προκαλέσουν βαθιές και διαρκείς ανταποκρίσεις ακόμη και σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα, οι οποίοι είχαν ήδη λάβει πολλές προηγούμενες θεραπείες. Έτσι, η πρόοδος δεν αφορά μόνο τους νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς, αλλά και ομάδες με ιδιαίτερα δύσκολη θεραπευτική πορεία.

Από τα συνέδρια στην πραγματική ζωή

Η σημασία της νέας ανάλυσης δεν περιορίζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι θεραπευτικές καινοτομίες δεν παραμένουν μόνο στα εξειδικευμένα κέντρα ή στα επιστημονικά συνέδρια, αλλά μπορούν να μεταφραστούν σε πραγματικό όφελος για τον πληθυσμό.

Με άλλα λόγια, η πρόοδος στην αιματολογία αποτυπώνεται πλέον σε επίπεδο δημόσιας υγείας. Η μείωση της θνησιμότητας αντανακλά την αλληλουχία των θεραπευτικών εξελίξεων, από τη μεταμόσχευση και τα στοχευμένα φάρμακα έως τις νεότερες ανοσοθεραπείες.

Οι νέες προκλήσεις της μακροχρόνιας θεραπείας

Ωστόσο, η πρόοδος συνοδεύεται από νέες προκλήσεις. Πολλοί ασθενείς ζουν πλέον για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με τη νόσο και χρειάζονται μακροχρόνια αγωγή, συνεχή παρακολούθηση και διαχείριση πιθανών σωρευτικών τοξικοτήτων.

Παράλληλα, το οικονομικό βάρος των σύγχρονων θεραπειών παραμένει σημαντικό. Η πρόσβαση δεν είναι ίδια για όλους, καθώς επηρεάζεται από γεωγραφικούς, κοινωνικοοικονομικούς και υγειονομικούς παράγοντες. Επομένως, η επόμενη μεγάλη πρόκληση δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη ακόμη πιο αποτελεσματικών φαρμάκων, αλλά και τη διασφάλιση ότι οι θεραπείες αυτές θα είναι διαθέσιμες, προσιτές και βιώσιμες για τους ασθενείς που τις χρειάζονται.

Ένα νέο κεφάλαιο για το πολλαπλούν μυέλωμα

Το πολλαπλούν μυέλωμα παραμένει μια σύνθετη αιματολογική κακοήθεια, με ανάγκη για εξατομικευμένη θεραπευτική στρατηγική και μακροχρόνια φροντίδα. Ωστόσο, τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι η θεραπευτική πρόοδος έχει ήδη αλλάξει την πρόγνωση της νόσου.

Η μετάβαση από τις παλαιότερες θεραπείες στις σύγχρονες στοχευμένες παρεμβάσεις και στις προηγμένες ανοσοθεραπείες αποτυπώνει μία από τις πιο χαρακτηριστικές ιστορίες επιτυχίας της σύγχρονης αιματολογίας. Το ζητούμενο πλέον είναι η καινοτομία να φτάνει έγκαιρα και ισότιμα σε κάθε ασθενή.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Νέες μελέτες που παρουσιάστηκαν στο European Congress on Obesity δείχνουν ότι οι αγωνιστές GLP-1 μπορεί να έχουν οφέλη πέρα από την απώλεια βάρους. Η χρήση τους συνδέθηκε με λιγότερες εξάρσεις άσθματος και μειωμένη ανάγκη για φάρμακα ημικρανίας σε γυναίκες που λάμβαναν Wegovy.

Τα φάρμακα απώλειας βάρους μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση των συμπτωμάτων του άσθματος και στην ανακούφιση από την ημικρανία, σύμφωνα με δύο νέες μελέτες που παρουσιάστηκαν στο European Congress on Obesity στην Τουρκία.

Τα ευρήματα ενισχύουν την εικόνα ότι οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1, γνωστοί ως GLP-1RA, δεν περιορίζονται μόνο στη μείωση του σωματικού βάρους. Καθώς αυξάνεται η χρήση τους διεθνώς, οι ερευνητές εξετάζουν όλο και περισσότερο τις πιθανές επιδράσεις τους σε φλεγμονώδεις, μεταβολικές και νευρολογικές καταστάσεις.

Στην Αγγλία, φάρμακα αυτής της κατηγορίας χρησιμοποιούνται ήδη για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια. Τα νέα δεδομένα διευρύνουν ακόμη περισσότερο τη συζήτηση γύρω από το θεραπευτικό τους αποτύπωμα.

Wegovy και ημικρανία: Τι έδειξαν τα δεδομένα από τη Δανία

Στην πρώτη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τα εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας για την περίοδο 2022-2024. Η ανάλυση περιέλαβε περίπου 150.000 άτομα που ξεκίνησαν θεραπεία με Wegovy για τη διαχείριση του βάρους.

Από αυτούς, περίπου 6.800 άτομα είχαν λάβει συνταγή για φάρμακα ημικρανίας κατά το έτος πριν από την έναρξη της θεραπείας απώλειας βάρους.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, μεταξύ των γυναικών με ιστορικό ημικρανίας, η χρήση του Wegovy συνδέθηκε με μείωση 7% στη χρήση φαρμάκων της κατηγορίας των τριπτανών έναν χρόνο μετά την έναρξη της θεραπείας.

Οι τριπτάνες αποτελούν ειδική κατηγορία φαρμάκων για την αντιμετώπιση κρίσεων ημικρανίας. Η σταδιακή μείωση της χρήσης τους μετά την έναρξη του Wegovy δείχνει, σύμφωνα με τους συγγραφείς, πιθανή επίδραση της σεμαγλουτίδης στη συχνότητα ή στην ένταση των κρίσεων.

Το εύρημα αφορούσε μόνο γυναίκες

Ένα σημαντικό σημείο της μελέτης είναι ότι η συσχέτιση παρατηρήθηκε μόνο στις γυναίκες. Οι συγγραφείς ανέφεραν ότι η έναρξη θεραπείας με σεμαγλουτίδη συνδέθηκε με σταδιακή μείωση στη χρήση τριπτανών κατά τον πρώτο χρόνο μετά την έναρξη της αγωγής, αλλά μόνο στον γυναικείο πληθυσμό της μελέτης.

Το εύρημα αυτό χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι το Wegovy θεραπεύει την ημικρανία. Δείχνει, όμως, ότι σε πραγματικά δεδομένα πληθυσμού υπήρξε μετρήσιμη μείωση στη χρήση φαρμάκων για ημικρανία σε γυναίκες που ξεκίνησαν θεραπεία για απώλεια βάρους.

Η διαφορά ανά φύλο μπορεί να συνδέεται με ορμονικούς, μεταβολικούς ή φλεγμονώδεις μηχανισμούς, όμως αυτό απαιτεί περαιτέρω μελέτη.

Μείωση εξάρσεων άσθματος σε χρήστες GLP-1

Η δεύτερη μελέτη εστίασε στο άσθμα. Ερευνητές από τη Δανία ανέλυσαν δεδομένα από 27.523 άτομα που είχαν λάβει φάρμακα GLP-1 είτε για παχυσαρκία είτε για διαβήτη τύπου 2 και ταυτόχρονα χρησιμοποιούσαν εισπνεόμενα φάρμακα για άσθμα.

Η χρήση των GLP-1 συνδέθηκε με μείωση 26% στον αριθμό των εξάρσεων άσθματος. Παράλληλα, καταγράφηκε μείωση 14% στη χρήση ανακουφιστικών εισπνεόμενων φαρμάκων.

Οι συγγραφείς ανέφεραν ότι, σε αυτόν τον εθνικό πληθυσμό άνω των 27.000 ατόμων με άσθμα και ταυτόχρονα υπερβάλλον βάρος, παχυσαρκία ή διαβήτη τύπου 2, η χρήση GLP-1 φαρμάκων συνδέθηκε με σημαντική μείωση των εξάρσεων, της ανάγκης για ανακουφιστική αγωγή, της έκθεσης σε εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και των επεισοδίων πνευμονίας.

Ο ρόλος της απώλειας βάρους και της φλεγμονής

Ο Dr Kjell Erik Julius Hakansson, από το Copenhagen University Hospital, εκτίμησε ότι η απώλεια βάρους πιθανότατα παίζει σημαντικό ρόλο στα αποτελέσματα.

Όπως εξήγησε, η δύσπνοια αποτελεί κοινό σύμπτωμα τόσο στο άσθμα όσο και στην παχυσαρκία. Παράλληλα, η περίσσεια λιπώδους ιστού δημιουργεί μια γενικευμένη προφλεγμονώδη κατάσταση στον οργανισμό.

Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή η φλεγμονή που σχετίζεται με το υπερβάλλον λίπος διαφέρει από την «κλασική» φλεγμονή του άσθματος, η οποία συχνά συνδέεται με αλλεργίες ή με κύτταρα όπως τα ηωσινόφιλα.

Με άλλα λόγια, η βελτίωση του βάρους μπορεί να μειώνει ένα μέρος του φλεγμονώδους φορτίου που επιβαρύνει την αναπνοή, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι τα GLP-1 φάρμακα δρουν άμεσα ως αντιασθματική θεραπεία.

Ένα νέο πεδίο για την έρευνα των GLP-1

Η αυξανόμενη χρήση φαρμάκων όπως η σεμαγλουτίδη έχει ανοίξει νέα ερευνητικά πεδία. Αρχικά, τα GLP-1 φάρμακα αναπτύχθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τον διαβήτη τύπου 2. Στη συνέχεια, η ισχυρή επίδρασή τους στην απώλεια βάρους τα έφερε στο επίκεντρο της θεραπείας της παχυσαρκίας.

Πλέον, οι μελέτες εξετάζουν αν η μεταβολική βελτίωση, η απώλεια λίπους, η μείωση της φλεγμονής και η επίδραση στην όρεξη μπορούν να μεταφραστούν σε οφέλη και για άλλες παθήσεις.

Τα νέα δεδομένα για την ημικρανία και το άσθμα δεν αρκούν για να αλλάξουν άμεσα τις θεραπευτικές οδηγίες. Ωστόσο, δείχνουν ότι οι GLP-1 αγωνιστές μπορεί να επηρεάζουν ευρύτερα συστήματα του οργανισμού, ειδικά σε ασθενείς όπου η παχυσαρκία συνυπάρχει με χρόνια φλεγμονώδη ή νευρολογικά συμπτώματα.

Προσοχή στην ερμηνεία των ευρημάτων

Οι μελέτες βασίστηκαν σε μητρώα υγείας και παρατηρησιακά δεδομένα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να δείξουν συσχετίσεις, αλλά όχι να αποδείξουν απόλυτη αιτιώδη σχέση.

Για παράδειγμα, η μείωση των φαρμάκων ημικρανίας μπορεί να σχετίζεται με την απώλεια βάρους, με βελτίωση του ύπνου, με αλλαγές στη διατροφή, με λιγότερη φλεγμονή ή με άλλους παράγοντες που συνδέονται με τη θεραπεία. Αντίστοιχα, η μείωση των εξάρσεων άσθματος μπορεί να προκύπτει εν μέρει από τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, τη μείωση του σωματικού φορτίου και τη συνολική μεταβολική αλλαγή.

Για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, χρειάζονται προοπτικές κλινικές μελέτες που θα εξετάσουν ειδικά την επίδραση των GLP-1 σε ημικρανία και άσθμα, με σαφή τελικά σημεία, κατάλληλες ομάδες σύγκρισης και μακρύτερη παρακολούθηση.

Τι σημαίνουν για τους ασθενείς

Για τους ασθενείς με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, άσθμα ή ημικρανία, τα νέα δεδομένα είναι ενδιαφέροντα αλλά δεν πρέπει να οδηγήσουν σε αυτοθεραπεία ή αλλαγή αγωγής χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Τα φάρμακα GLP-1 έχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και χρειάζονται παρακολούθηση. Δεν αποτελούν γενική θεραπεία για την ημικρανία ή το άσθμα. Μπορεί, όμως, σε επιλεγμένους ασθενείς με παχυσαρκία και συννοσηρότητες να προσφέρουν ευρύτερα οφέλη, πέρα από την απώλεια κιλών.

Η συζήτηση με τον γιατρό παραμένει απαραίτητη, ιδιαίτερα για όσους λαμβάνουν ήδη αγωγή για άσθμα ή ημικρανίες και σκέφτονται θεραπεία απώλειας βάρους.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Νέα πειραματική θεραπεία με έξυπνα νανοσωματίδια ανέστρεψε συμπτώματα τύπου Αλτσχάιμερ σε ποντίκια, αποκαθιστώντας τη λειτουργία του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και ενισχύοντας την απομάκρυνση τοξικών πρωτεϊνών β-αμυλοειδούς.

Τα ευρήματα ανοίγουν νέο δρόμο στην έρευνα, αλλά παραμένουν σε προκλινικό στάδιο.

Νέα στρατηγική απέναντι στο Αλτσχάιμερ

Μια διεθνής ερευνητική ομάδα ανέφερε σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση συμπτωμάτων τύπου Αλτσχάιμερ σε ποντίκια, χρησιμοποιώντας ειδικά σχεδιασμένα νανοσωματίδια που δεν λειτουργούν απλώς ως «φορείς» φαρμάκων, αλλά ως θεραπευτικοί παράγοντες από μόνα τους.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Signal Transduction and Targeted Therapy, πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Institute for Bioengineering of Catalonia (IBEC), του West China Hospital Sichuan University, καθώς και συνεργαζόμενων ερευνητικών ομάδων από το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλους φορείς.

Σε αντίθεση με πολλές προηγούμενες προσεγγίσεις που επικεντρώνονται άμεσα στους νευρώνες ή στις πλάκες αμυλοειδούς, οι ερευνητές στόχευσαν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό σύστημα προστασίας, το οποίο ελέγχει τι εισέρχεται και τι απομακρύνεται από τον εγκέφαλο.

Στη νόσο Αλτσχάιμερ, αυτός ο φραγμός σταδιακά απορρυθμίζεται. Όταν η λειτουργία του επιδεινώνεται, τοξικές πρωτεΐνες, όπως το β-αμυλοειδές, συσσωρεύονται πιο εύκολα στον εγκέφαλο και επηρεάζουν τη λειτουργία του.

Τα νανοσωματίδια ως «υπερμοριακά φάρμακα»

Οι επιστήμονες σχεδίασαν βιοδραστικά νανοσωματίδια, τα οποία περιγράφονται ως υπερμοριακά φάρμακα. Ο στόχος τους ήταν να αποκαταστήσουν τη λειτουργία του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και να ενεργοποιήσουν ξανά τον φυσικό μηχανισμό απομάκρυνσης αποβλήτων από τον εγκέφαλο.

Η προσέγγιση αυτή διαφέρει από την κλασική λογική της νανοϊατρικής. Συνήθως, τα νανοσωματίδια χρησιμοποιούνται για να μεταφέρουν ένα φάρμακο στον οργανισμό ή σε συγκεκριμένο ιστό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, τα ίδια τα νανοσωματίδια αποτελούν την παρέμβαση.

Οι ερευνητές τα σχεδίασαν με τρόπο ώστε να αλληλεπιδρούν με συγκεκριμένους υποδοχείς στην επιφάνεια των κυττάρων του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Με αυτόν τον τρόπο, φαίνεται ότι μπορούν να «ρυθμίσουν» εκ νέου τη μεταφορά του β-αμυλοειδούς έξω από τον εγκέφαλο.

Ο ρόλος του αιματοεγκεφαλικού φραγμού

Ο εγκέφαλος έχει τεράστιες ενεργειακές ανάγκες. Στους ενήλικες καταναλώνει περίπου το 20% της συνολικής ενέργειας του σώματος, ενώ στα παιδιά το ποσοστό μπορεί να φτάσει ακόμη υψηλότερα. Για να λειτουργεί σωστά, εξαρτάται από ένα πυκνό δίκτυο αιμοφόρων αγγείων.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος περιέχει περίπου ένα δισεκατομμύριο τριχοειδή αγγεία, με σχεδόν κάθε νευρώνα να βρίσκεται κοντά σε παροχή αίματος.

Τα τελευταία χρόνια, η αγγειακή διάσταση του Αλτσχάιμερ προσελκύει όλο και μεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον. Πολλοί ειδικοί θεωρούν πλέον ότι η αγγειακή βλάβη δεν αποτελεί απλώς συνέπεια της νόσου, αλλά μπορεί να συμβάλλει ενεργά στην εξέλιξή της.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός βοηθά στην απομάκρυνση άχρηστων ή επιβλαβών ουσιών από τον εγκέφαλο, ενώ εμποδίζει την είσοδο τοξινών και παθογόνων. Στο Αλτσχάιμερ, αυτό το σύστημα καθαρισμού εξασθενεί, επιτρέποντας τη συσσώρευση β-αμυλοειδούς.

Μείωση β-αμυλοειδούς μέσα σε μία ώρα

Για να αξιολογήσουν τη θεραπεία, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια που αναπτύσσουν υψηλά επίπεδα β-αμυλοειδούς και γνωστική έκπτωση παρόμοια με χαρακτηριστικά της νόσου Αλτσχάιμερ στον άνθρωπο.

Τα ζώα έλαβαν μόλις τρεις δόσεις των νανοσωματιδίων. Τα αποτελέσματα εμφανίστηκαν πολύ γρήγορα.

Ο Junyang Chen, πρώτος συν-συγγραφέας της μελέτης, ερευνητής στο West China Hospital of Sichuan University και υποψήφιος διδάκτορας στο University College London, ανέφερε ότι μόλις μία ώρα μετά την έγχυση παρατηρήθηκε μείωση 50% έως 60% στην ποσότητα β-αμυλοειδούς μέσα στον εγκέφαλο.

Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η παρέμβαση δεν επηρεάζει απλώς βραδέως τη νόσο, αλλά μπορεί να ενεργοποιεί άμεσα μηχανισμούς απομάκρυνσης των τοξικών πρωτεϊνών.

Η εντυπωσιακή εικόνα σε ηλικιωμένα ποντίκια

Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα θεωρήθηκαν ακόμη πιο εντυπωσιακά. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τα ζώα για μήνες, χρησιμοποιώντας δοκιμασίες συμπεριφοράς και μνήμης σε διαφορετικά στάδια εξέλιξης της νόσου.

Σε ένα χαρακτηριστικό πείραμα, οι επιστήμονες χορήγησαν τη θεραπεία σε ποντίκι ηλικίας 12 μηνών, που αντιστοιχεί περίπου σε άνθρωπο 60 ετών. Έξι μήνες αργότερα, όταν το ζώο αντιστοιχούσε ηλικιακά περίπου σε άνθρωπο 90 ετών, οι ερευνητές το αξιολόγησαν ξανά.

Παρά την προχωρημένη ηλικία του, το ποντίκι συμπεριφερόταν παρόμοια με υγιές ζώο, χωρίς σημάδια γνωστικής έκπτωσης τύπου Αλτσχάιμερ.

Ο Giuseppe Battaglia, ICREA Research Professor στο IBEC, επικεφαλής της ομάδας Molecular Bionics και κύριος ερευνητής της μελέτης, εξήγησε ότι το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα φαίνεται να προκύπτει από την αποκατάσταση της αγγειακής λειτουργίας στον εγκέφαλο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν τοξικές ουσίες όπως το β-αμυλοειδές συσσωρεύονται, η νόσος προχωρά. Όταν όμως το αγγειακό σύστημα μπορεί να λειτουργήσει ξανά, αρχίζει να απομακρύνει το β-αμυλοειδές και άλλα επιβλαβή μόρια, επιτρέποντας στο σύστημα να ανακτήσει την ισορροπία του.

Το κλειδί βρίσκεται στην πρωτεΐνη LRP1

Κεντρικό ρόλο στη μελέτη είχε η πρωτεΐνη LRP1, η οποία λειτουργεί σαν μοριακός μηχανισμός μεταφοράς στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η LRP1 αναγνωρίζει το β-αμυλοειδές, συνδέεται με αυτό και βοηθά στη μεταφορά του έξω από τον εγκέφαλο προς την κυκλοφορία του αίματος, ώστε στη συνέχεια να απομακρυνθεί από τον οργανισμό.

Η διαδικασία, όμως, είναι λεπτή. Αν η LRP1 συνδεθεί πολύ ισχυρά με το β-αμυλοειδές, ο μηχανισμός μεταφοράς μπορεί να υπερφορτωθεί και να καταρρεύσει. Αν η σύνδεση είναι πολύ ασθενής, η απομάκρυνση δεν γίνεται αποτελεσματικά. Και στις δύο περιπτώσεις, το β-αμυλοειδές συσσωρεύεται στον εγκέφαλο.

Τα υπερμοριακά νανοσωματίδια σχεδιάστηκαν ώστε να μιμούνται φυσικά μόρια που αλληλεπιδρούν με την LRP1. Με αυτόν τον τρόπο, φαίνεται ότι «επαναρυθμίζουν» το σύστημα μεταφοράς, επιτρέποντας στο β-αμυλοειδές να απομακρύνεται ξανά.

Από την επίθεση στις πλάκες στην αποκατάσταση της υποδομής

Η συγκεκριμένη στρατηγική έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή δεν στοχεύει απλώς τις πλάκες αμυλοειδούς. Αντίθετα, επιχειρεί να αποκαταστήσει την ίδια την υποδομή που χρειάζεται ο εγκέφαλος για να καθαρίζει τα τοξικά μόρια.

Αυτή η ιδέα κερδίζει έδαφος στην έρευνα για το Αλτσχάιμερ. Η νόσος θεωρείται όλο και περισσότερο όχι μόνο νευρολογική, αλλά και αγγειακή διαταραχή. Η διαταραχή της αιματικής ροής και η βλάβη στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό μπορεί να επιταχύνουν τη συσσώρευση τοξικών πρωτεϊνών και τη γνωστική έκπτωση.

Η προσέγγιση των νανοσωματιδίων θα μπορούσε, μελλοντικά, να λειτουργήσει συμπληρωματικά με υπάρχουσες ή νέες θεραπείες που στοχεύουν το αμυλοειδές. Ένα από τα μεγάλα προβλήματα πολλών θεραπειών είναι η δυσκολία ασφαλούς και αποτελεσματικής διέλευσης από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό.

Τι σημαίνει για την έρευνα στα φάρμακα Αλτσχάιμερ

Η νανοτεχνολογία εξετάζεται πλέον ως πιθανό εργαλείο για την αντιμετώπιση ενός από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη νευρολογία: την παράδοση θεραπευτικών παραγόντων στον εγκέφαλο.

Πέρα από τα συγκεκριμένα υπερμοριακά νανοσωματίδια, άλλες πειραματικές τεχνολογίες διερευνούν τρόπους υπέρβασης του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται συστήματα υπερήχων, μόρια τύπου «brain shuttle» και διαφορετικές πλατφόρμες νανοσωματιδίων.

Η ιδιαιτερότητα της παρούσας μελέτης είναι ότι τα νανοσωματίδια δεν μεταφέρουν απλώς ένα φάρμακο στον εγκέφαλο. Αντιθέτως, αλληλεπιδρούν με το ίδιο το σύστημα μεταφοράς και φαίνεται να ενεργοποιούν μηχανισμό αποκατάστασης.

Η Lorena Ruiz Pérez, ερευνήτρια στην ομάδα Molecular Bionics του IBEC και Serra Hunter Assistant Professor στο University of Barcelona, ανέφερε ότι η μελέτη έδειξε αξιοσημείωτη αποτελεσματικότητα στην ταχεία απομάκρυνση του β-αμυλοειδούς, στην αποκατάσταση της υγιούς λειτουργίας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και στην εντυπωσιακή αντιστροφή της παθολογίας τύπου Αλτσχάιμερ σε ποντίκια.

Γιατί χρειάζεται προσοχή

Παρά τον ενθουσιασμό, η έρευνα παραμένει σε στάδιο δοκιμών σε ζώα. Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν να μεταφερθούν άμεσα στους ανθρώπους.

Πολλές θεραπείες που είχαν εντυπωσιακή αποτελεσματικότητα σε ποντίκια απέτυχαν αργότερα σε ανθρώπινες κλινικές δοκιμές. Η ανθρώπινη νόσος Αλτσχάιμερ είναι πολύπλοκη, εξελίσσεται σε βάθος πολλών ετών και επηρεάζεται από γενετικούς, αγγειακούς, μεταβολικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Επιπλέον, κάθε παρέμβαση στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό χρειάζεται εξαιρετικά προσεκτική αξιολόγηση ασφάλειας. Ο φραγμός αυτός προστατεύει τον εγκέφαλο από ουσίες που δεν πρέπει να εισέλθουν στο νευρικό σύστημα. Η αποκατάσταση ή ρύθμισή του πρέπει να γίνει χωρίς να διαταραχθεί η προστατευτική του λειτουργία.

Ένα νέο παράθυρο στην κατανόηση της νόσου

Η αξία της μελέτης δεν βρίσκεται μόνο στο θεραπευτικό αποτέλεσμα στα ποντίκια. Βρίσκεται και στο γεγονός ότι φωτίζει έναν μηχανισμό που μπορεί να έχει κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη του Αλτσχάιμερ: την αποτυχία του εγκεφάλου να απομακρύνει αποτελεσματικά τοξικές πρωτεΐνες μέσω του αγγειακού του συστήματος.

Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε επόμενα στάδια έρευνας, η θεραπευτική στρατηγική θα μπορούσε να μετακινηθεί από την απλή απομάκρυνση πλακών προς την αποκατάσταση των φυσικών μηχανισμών καθαρισμού του εγκεφάλου.

Αυτό θα άλλαζε τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες προσεγγίζουν τη νόσο. Αντί να αντιμετωπίζουν το β-αμυλοειδές μόνο ως στόχο καταστροφής, θα επιχειρούν να ενισχύσουν τα βιολογικά συστήματα που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, το απομακρύνουν.

Πηγη: https://healthpharma.gr

πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών με τίτλο “Κριτική σκέψη και ήπιες δεξιότητες (soft skills) στις Βιοϊατρικές και Κοινωνικές Επιστήμες” που έχει αναπτύξει το Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ.

Συνημμένο χωρίς τίτλο 00249

Με εκτίμηση,
Αστέριος Καραγιάννης
Ομότιμος Καθηγητής Ιατρικής ΑΠΘ

ΕΓΓΡΑΦΗ

Πρόσκληση εκδήλωσης  ενδιαφέροντος για την πρόσληψη ενός (1) ιατρού ειδικότητας ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΑΣ  και ενός (1) ιατρού ειδικότητας ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ με  ΑΠΥ για το Κ.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ.

Η 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας για την κάλυψη των αναγκών σε ιατρικό προσωπικό, του  Κ.Υ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ ενδιαφέρεται για συνεργασία με έναν  (1) ιατρό ειδικότητας ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΑΣ  και ενός (1) ιατρού ειδικότητας ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, χρονικής διάρκειας είκοσι τεσσάρων (24) μηνών με καθεστώς έκδοσης απόδειξης παροχής υπηρεσιών

ΨΘΝΛ469Η2Γ-ΛΥΕ ΠΡΟΣΚΛ ΕΚΔΗΛ ΕΝΔΙΑΦ

9ΨΝΦ469073-Ν8Π-ορθή

..

Ζητείται ιατρός από την Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας  της Αθαμανίας για την περίοδο 15 Ιουλίου-31 Αυγούστου.

Υψηλές αποδοχές

Δωρεάν διαμονή

Δωρεάν διατροφή

Για πληροφορίες καλέστε

στο τηλ 6972259617

Με εκτίμηση,

Ελένη Δήμα

Πρόεδρος Φ.Α.Τ.Α

Ένα εργαλείο με τεχνολογία ΑΙ που βοηθά στον σχεδιασμό της χορήγησης της ακτινοθεραπείας βελτιώνει την θεραπευτική της απόδοση στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και τον καρκίνο του προστάτη, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της πρώτης διεθνούς μελέτης που διεξήγαγαν ερευνητές της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου (LSHTM) και του Πανεπιστημίου University College London.

Το αποτύπωμα της ενσωμάτωσης της εφαρμογής ΑΙ στον καλύτερο σχεδιασμό της ακτινοθεραπείας βοηθά να σωθούν επιπλέον 1 εκατ. ογκολογικοί ασθενείς ετησίως.

Διεθνώς, το 94% των θανάτων από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου κατά κεφαλήν εισοδήματος και εκτιμάται ότι 350.000 γυναίκες πέθαναν το 2022 εξαιτίας της νόσου. Η ακτινοθεραπεία είναι η κύρια θεραπευτική προσέγγιση στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά επί του παρόντος μόνο το 10% των γυναικών που χρειάζονται ακτινοθεραπεία στις χώρες χαμηλού κατά κεφαλήν εισοδήματος τη λαμβάνουν.

Το αντίστοιχο ποσοστό στις χώρες μεσαίου εισοδήματος ανέρχεται στο 40% (4πλάσιο), με την έλλειψη εξειδικευμένων επαγγελματιών, που να χειρίζονται τα μηχανήματα ακτινοθεραπείας (γραμμικούς επιταχυντές) να αποτελεί ένα από τα κύρια εμπόδια, για την διευρυμένη πρόσβαση των ασθενών.

Το ΑΙ αντικαθιστά τον σχεδιασμό από ογκολόγους και ακτινοθεραπευτές

Η μελέτη, με την ονομασία ARCHERY, διεξήχθη σε νοσοκομεία στην Ινδία, τη Νότια Αφρική, την Ιορδανία και τη Μαλαισία και περιελάμβανε περισσότερους από 1.000 ογκολογικούς ασθενείς με τρεις κύριους καρκίνους, τον τράχηλο της μήτρας, τον καρκίνο του προστάτη και τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου (λαιμού). Οι ερευνητές αξιολόγησαν κατά πόσο η τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιτύχει τον βέλτιστο σχεδιασμό ακτινοθεραπείας, που συνήθως πραγματοποιούν ογκολόγοι και ακτινοθεραπευτές ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση της ακόμα και σε ένα περιβάλλον μειωμένων πόρων όλων των χωρών, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο σχεδιασμός της ακτινοθεραπείας περιλαμβάνει αρκετά σύνθετα βήματα που απαιτούν συχνά πολλές ώρες εργασίας από: 1) έναν ογκολόγο (για να σκιαγραφήσει τους όγκους σε μια αξονική τομογραφία, καθώς και περιοχές που κινδυνεύουν από εξάπλωση του όγκου και περιοχές υγιών ιστών που κινδυνεύουν από βλάβη από ακτινοβολία) και από 2) έναν ακτινοθεραπευτή (για να προσδιορίσει την καλύτερη θέση, μέγεθος και σχήμα της δέσμης ακτινοβολίας). Το λογισμικό που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη το κάνει αυτόματα αυτό εντοπίζοντας δομές-στόχους και προσδιορίζοντας βέλτιστες διαμορφώσεις δέσμης ακτινοβολίας – εργασίες που παραδοσιακά διαρκούν ημέρες ή εβδομάδες.

Οι ενθαρρυντικές ανακοινώσεις στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας (ESTRO)

Τα νέα αποτελέσματα, που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ακτινοθεραπείας και Ογκολογίας (ESTRO) στη Στοκχόλμη, διαπίστωσαν ότι η τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να σχεδιάσει την ακτινοθεραπεία σε υψηλό επίπεδο για περισσότερο από το 95% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Για τον καρκίνο του προστάτη, η τεχνολογία σχεδίασε την ακτινοθεραπεία σε υψηλό επίπεδο για το 85% των περιπτώσεων, κάτι που εξακολουθεί να θεωρείται κατάλληλο για κλινική χρήση. Τα αποτελέσματα για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου θα είναι διαθέσιμα αργότερα φέτος.

Οι επισημάνσεις των καθηγητών

Ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Ατζάι Αγκάρβαλ (Ajay Aggarwal), με έδρα το LSHTM και τον Μη κερδοσκοπικό Οργανισμό «Guy’s & St Thomas’ NHS Trust» στο Λονδίνο, δήλωσε: «Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αυτή η τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης επιτυγχάνει πολύ υψηλό επίπεδο, υποστηρίζοντας την κλινική της χρήση σε νοσοκομεία παγκοσμίως.

Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη της πρωτοβουλίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας όσον αφορά τη θεραπεία μέσα στα προσεχή χρόνια. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη της παροχής θεραπειών για τον καρκίνο του προστάτη σε οποιαδήποτε χώρα. Σε μια συνήθη ροή εργασίας, ο προγραμματισμός της ακτινοθεραπείας μπορεί να διαρκέσει πολλές ώρες σε διάστημα αρκετών εβδομάδων, καθώς εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού. Αυτή η τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μειώσει αυτόν τον χρόνο σε λίγο περισσότερο από μία ώρα, μειώνοντας τους χρόνους αναμονής και διευρύνοντας την πρόσβαση σε αυτή τη θεραπεία που σώζει ζωές.»

Ο ερευνητής καθηγητής Μαχές Παρμάρ (Mahesh Parmar), Διευθυντής του Ινστιτούτου Κλινικών Δοκιμών του UCL, πρόσθεσε: «Η ακτινοθεραπεία αποτελεί βασική θεραπεία για τον καρκίνο, βοηθώντας στη θεραπεία του 40% των περιστατικών καρκίνου. Ωστόσο, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο δεν έχουν πρόσβαση σε αυτήν. Αν είχαν, θα μπορούσαμε να σώζουμε περισσότερες από ένα εκατομμύριο ζωές ετησίως. Η συγκεκριμένη κλινική μελέτη καλύπτει επίσης ένα σημαντικό κενό στον αυστηρό έλεγχο της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης για τη θεραπεία του καρκίνου. Οι μελέτες που δοκιμάζουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης είναι συχνά μικρής κλίμακας, σε ένα μόνο κέντρο και μπορεί να έχουν υψηλό κίνδυνο μεροληψίας. Σχεδόν καμία δεν έχει πραγματοποιηθεί εκτός χωρών υψηλού εισοδήματος, όπου η ανάγκη είναι συχνά μεγαλύτερη. Αυτή η διεθνής μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία της εφαρμογής της πολλά υποσχόμενης τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης για την επίτευξη βελτιώσεων στην υγεία σε μεγάλη κλίμακα».

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας (ESTRO), Καθηγητής Ματίας Γκουκενμπέργκερ (Matthias Guckenberger), από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ζυρίχης της Ελβετίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, πρόσθεσε: «Η ακτινοθεραπεία είναι ένα ζωτικό εργαλείο για τη θεραπεία του καρκίνου. Είναι μια θεραπεία ακριβείας, που σημαίνει ότι μπορούμε να στοχεύσουμε προσεκτικά τους όγκους χωρίς να προκαλέσουμε βλάβη στους περιφερειακούς ιστούς.

Το κόστος μιας συσκευής ακτινοθεραπείας μπορεί να είναι υψηλό, αλλά όταν χρησιμοποιείται αποτελεσματικά, τα οφέλη για τους ασθενείς με καρκίνο είναι τεράστια, οπότε η επένδυση έχει μεγάλη ανταποδοτικότητα. Τα αποτελέσματα της μελέτης ARCHERY δείχνουν ότι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη για να σχεδιάσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια τη θεραπεία των ασθενών με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Οι θεραπείες που σχεδιάστηκαν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης εξετάστηκαν από ειδικούς και, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, διαπιστώθηκε ότι ήταν σωστές και επομένως θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την επιτυχή θεραπεία ασθενών.

Είναι πιθανό ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης θα επιταχύνει επίσης τη διαδικασία σχεδιασμού και χορήγησης θεραπείας. Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε όχι μόνο να βοηθήσει στη θεραπεία και την ίαση περισσότερων ασθενών με καρκίνο, αλλά θα μπορούσε επίσης να εξοικονομήσει χρόνο και πόρους στα νοσοκομεία. Υπάρχουν προφανή οφέλη από τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών για τον καρκίνο σε χώρες με λιγότερους πόρους, όπου μπορεί να μην υπάρχουν αρκετά μηχανήματα ακτινοθεραπείας για τη θεραπεία κάθε ασθενούς που τη χρειάζεται.

Ωστόσο, η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών για τον καρκίνο οπουδήποτε στον κόσμο. Γνωρίζουμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει τεράστιες δυνατότητες στην υγειονομική περίθαλψη, αλλά χρειαζόμαστε κλινικές μελέτες μεγάλης κλίμακας όπως αυτή, με τη συμμετοχή ασθενών σε διάφορες χώρες σε όλο τον κόσμο, για να αποδείξουμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πραγματικά ωφέλιμη για τους ασθενείς και τους γιατρούς τους.»

Το χρονικό πίσω από την ΑΙ εφαρμογή

Η κλινική δοκιμή ARCHERY χρηματοδοτείται από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH) στις ΗΠΑ, το Ίδρυμα «Rising Tide Foundation on Clinical Cancer Research» και το Συμβούλιο Ιατρικής Έρευνας του Ηνωμένου Βασιλείου. Η μελέτη σχεδιάστηκε και διεξήχθη από τη Μονάδα Καινοτόμων Κλινικών Μελετών του UCL.

Η εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης, γνωστή ως «Βοηθός Σχεδιασμού Ακτινοθεραπείας», αναπτύχθηκε από το Κέντρο Καρκίνου «MD Anderson» του Πανεπιστημίου του Τέξας, με επικεφαλής τον καθηγητή Λόρενς Κορτ (Laurence Court) και την ομάδα του. Στους εταίρους, που συμμετείχαν της κλινικής μελέτη περιλαμβάνονται το Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν, το Πανεπιστήμιο Στέλενμπος, το Ιατρικό Κέντρο Tata στην Καλκούτα, το Νοσοκομείο «Tata Memorial» στη Βομβάη, το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου της Μαλάγια, το Κέντρο Καρκίνου «King Hussein» στο Πανεπιστήμιο της Γάνδης και η Ομάδα Διασφάλισης Ποιότητας Μελετών Ακτινοθεραπείας του Ηνωμένου Βασιλείου (RTTQA).

Η συνεργασία τέτοιας έκτασης επιστημονικών δυνάμεων στην βελτίωση της θεραπευτικής ικανότητας μιας all star αντικαρκινικής θεραπείας, με την βοήθεια της κορυφαίας ΑΙ τεχνολογίας, δεν θα μπορούσε παρά να αποδώσει καρπούς που αλλάζουν τα δεδομένα στη μάχη με τον καρκίνο.

Πηγη: https://www.insider.gr/