Συντάκτης: grammateia

Οκόσμος γίνεται όλο και λιγότερο ανθεκτικός στις επιδημίες μολυσματικών ασθενειών, προειδοποιούν οι ειδικοί, την ώρα που οι υγειονομικές αρχές στη Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα προσπαθούν να περιορίσουν μια επιδημία Έμπολα.

Το Global Preparedness Monitoring Board (GPMB) ανέφερε σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα ότι «καθώς οι επιδημίες μολυσματικών ασθενειών γίνονται πιο συχνές, γίνονται και πιο καταστροφικές», προειδοποιώντας ότι ο κίνδυνος πανδημίας ξεπερνά τις επενδύσεις στην ετοιμότητα και ότι «ο κόσμος δεν είναι ακόμη ουσιαστικά ασφαλέστερος».

Οι επιδημίες γίνονται όλο και πιο πιθανές λόγω της κλιματικής κρίσης και των ένοπλων συγκρούσεων, ενώ η συλλογική δράση υπονομεύεται από τον γεωπολιτικό κατακερματισμό και τα εμπορικά συμφέροντα, αναφέρει η έκθεση.

Το GPMB είναι μια ομάδα εμπειρογνωμόνων που ιδρύθηκε το 2018 από την Παγκόσμια Τράπεζα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) μετά την πρώτη μεγάλης κλίμακας επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική και λίγο πριν την εμφάνιση της Covid-19. Τα τελευταία ευρήματά της έρχονται εν μέσω της παγκόσμιας προσοχής στην επιδημία του χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο και μια μέρα μετά την κήρυξη διεθνούς έκτακτης κατάστασης δημόσιας υγείας μετά από τουλάχιστον 87 θανάτους από Έμπολα στη ΛΔΚ.

Οι δύο επιδημίες «είναι απλώς οι πιο πρόσφατες κρίσεις στον ταραγμένο κόσμο μας», δήλωσε ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγιέσους, κατά την έναρξη της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας του οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη.

Η εκπρόσωπος του ΠΟΥ στη ΛΔΚ, Άνν Ανσία, δήλωσε στο Reuters ότι, ανταποκρινόμενη στην επιδημία Έμπολα, η οργάνωση είχε εξαντλήσει τα αποθέματά της σε προστατευτικό εξοπλισμό στην πρωτεύουσα, Κινσάσα, και ετοίμαζε ένα μεταγωγικό αεροσκάφος για να μεταφέρει επιπλέον προμήθειες από αποθήκη στην Κένυα. Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις International Rescue Committee και Médecins Sans Frontières δήλωσαν ότι διέθεταν ομάδες που ανταποκρίνονταν στην επιδημία.

Ο ΠΟΥ θα διοργανώσει μια επείγουσα επιστημονική διαβούλευση την Παρασκευή, συγκεντρώνοντας κορυφαίους εμπειρογνώμονες για να συλλέξουν τα στοιχεία που είναι γνωστά για τον ιό και να καθορίσουν πού πρέπει να επικεντρωθεί η έρευνα και η ανάπτυξη εμβολίων, τεστ και φαρμάκων.

Στη Γενεύη, ο καθηγητής Matthew Kavanagh, διευθυντής του Κέντρου Παγκόσμιας Πολιτικής και Πολιτικής Υγείας του Πανεπιστημίου Georgetown, δήλωσε ότι οι περικοπές στην ανθρωπιστική βοήθεια ενδέχεται να συνέβαλαν στο να βρεθεί η παγκόσμια κοινότητα στη θέση «να προσπαθεί να καλύψει τη διαφορά έναντι ενός πολύ επικίνδυνου παθογόνου».

«Επειδή οι πρώτες δοκιμές έψαχναν για το λάθος στέλεχος του Έμπολα, πήραμε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα και χάσαμε εβδομάδες από τον χρόνο αντίδρασης. Όταν τελικά σήμανε συναγερμός, ο ιός είχε ήδη μετακινηθεί κατά μήκος των κύριων οδών μεταφοράς και είχε περάσει τα σύνορα.

«Αυτή η κρίση δεν προέκυψε από το πουθενά. Όταν αποσύρονται δισεκατομμύρια από τον ΠΟΥ και καταργείτε προγράμματα πρώτης γραμμής της USAID, καταστρέφεται ακριβώς το σύστημα επιτήρησης που προορίζεται για την έγκαιρη ανίχνευση αυτών των ιών. Βλέπουμε τις άμεσες, θανατηφόρες συνέπειες του να αντιμετωπίζουμε την παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια ως προαιρετική δαπάνη.»

Η απογοητευτική πρόσβαση σε εμβόλια

Η έκθεση της GPMB διαπιστώνει ότι οι νέες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων νέων πλατφορμών εμβολίων όπως το mRNA, έχουν «προχωρήσει με πρωτοφανή ταχύτητα» και έχουν επενδυθεί δισεκατομμύρια δολάρια στην ετοιμότητα και την αντιμετώπιση πανδημιών.

Ωστόσο, ο κόσμος «κινείται προς τα πίσω» όσον αφορά μέτρα όπως η εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε εμβόλια, τεστ και θεραπείες, διαπίστωσε. Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων επιδημιών mpox, τα εμβόλια χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια για να φτάσουν στις πληγείσες χώρες της Αφρικής, κάτι που είναι ακόμη πιο αργό από τους 17 μήνες που χρειάστηκαν για τη διανομή των εμβολίων Covid-19.

Οι επιδημίες έπληξαν την εμπιστοσύνη στις πολιτικές ηγεσίες, τις πολιτικές ελευθερίες και τους δημοκρατικούς κανόνες, κάτι που ενισχύθηκε από τις πολιτικοποιημένες αντιδράσεις και τις επιθέσεις εναντίον επιστημονικών ιδρυμάτων, προειδοποίησε η GPMB. Αυτά διήρκεσαν περισσότερο από τις ίδιες τις κρίσεις και άφησαν τις κοινωνίες «λιγότερο ανθεκτικές στην επόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης», ανέφερε.

Η Kolinda Grabar-Kitarović, συμπρόεδρος της GPMB και πρώην πρόεδρος της Κροατίας, δήλωσε: «Ο κόσμος δεν στερείται λύσεων. Αλλά χωρίς εμπιστοσύνη και ισότητα, αυτές οι λύσεις δεν θα φτάσουν στους ανθρώπους που τις χρειάζονται περισσότερο.

«Οι πολιτικοί ηγέτες, η βιομηχανία και η κοινωνία των πολιτών μπορούν ακόμα να αλλάξουν την πορεία της παγκόσμιας ετοιμότητας – αν μετατρέψουν τις δεσμεύσεις τους σε μετρήσιμη πρόοδο πριν ξεσπάσει η επόμενη κρίση», είπε.

Οι χώρες δεν κατάφεραν να τηρήσουν την προθεσμία για την οριστικοποίηση της συνθήκης για την πανδημία πριν από τη Γενική Συνέλευση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας αυτή την εβδομάδα στη Γενεύη, μετά από διαφωνίες σχετικά με τις εγγυήσεις πρόσβασης σε ιατρικές εξετάσεις, εμβόλια και θεραπείες σε αντάλλαγμα για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τυχόν παθογόνα που εμφανίζονται στα εδάφη τους.

Η GPMB κάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες να θεσπίσουν έναν μόνιμο, ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης για την παρακολούθηση του κινδύνου πανδημίας, να ολοκληρώσουν τη συμφωνία για την πανδημία ώστε να εξασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση σε εμβόλια, διαγνωστικές εξετάσεις και φάρμακα, και να διαθέσουν χρηματοδότηση για την εξασφάλιση της ετοιμότητας και της άμεσης αντίδρασης σε κρούσματα.

Η Joy Phumaphi, συμπρόεδρος της GPMB και πρώην υπουργός Υγείας της Μποτσουάνα, δήλωσε: «Εάν η εμπιστοσύνη και η συνεργασία συνεχίσουν να κλονίζονται, κάθε χώρα θα είναι πιο εκτεθειμένη όταν ξεσπάσει η επόμενη πανδημία».

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Διευρύνεται το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», με την ένταξη τριών νέων δωρεάν δράσεων που αφορούν την υπέρταση, τον καρκίνο του πνεύμονα και τον καρκίνο του δέρματος.

«Ξεκινάμε πρόγραμμα για την υπέρταση, γιατί περίπου 500.000 άνθρωποι στη χώρα μας δεν γνωρίζουν ότι έχουν υψηλή πίεση. Προχωράμε πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του πνεύμονα με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης και θα υπάρξει και πρόγραμμα για τον καρκίνο του δέρματος, ιδιαίτερα για ανθρώπους που εργάζονται στον ήλιο», ανέφερε μιλώντας στο Action 24 η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κ. Αγαπηδάκη, έξι εκατομμύρια πολίτες έχουν κάνει εξετάσεις μέσω του «Προλαμβάνω» και 200.000 έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με ευρήματα. «Είναι τεράστια τα νούμερα. Το “Προλαμβάνω” είναι ίσως η μεγαλύτερη πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης, γιατί πάει σε όλους, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους. Η φτώχεια κόβει χρόνια ζωής. Ο φτωχός είναι αυτός που πρέπει να καθοδηγηθεί, να του δώσεις δωρεάν πρόσβαση, να κινητοποιηθεί για να γλιτώσει. Αυτό είναι το “Προλαμβάνω”. Δεν είναι απλά ένα voucher για να κάνουμε εξετάσεις. Είναι ένα νέο σύστημα πρόληψης», τόνισε η κ. Αγαπηδάκη.

Σημείωσε ότι «όταν ο καρκίνος του μαστού εντοπίζεται έγκαιρα, σε ποσοστό πάνω από 95% είναι πλήρως ιάσιμος.»

Η αναπληρώτρια υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, τονίζοντας τη θετική ανταπόκριση, αλλά και στα καρδιαγγειακά, αναφέροντας ότι είναι η πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα μας. «Ειδικά στους άντρες έχουμε μεγάλο θέμα. Τους μαζεύω από τα καφενεία για να πάνε να κάνουν εξετάσεις. Πρέπει να μάθουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας. Έχω δει ανθρώπους με χίλια τριγλυκερίδια που δεν είχαν δει ποτέ γιατρό. Είναι άλλο να κάνεις εξετάσεις και άλλο να οδηγείσαι εκεί που πρέπει για να βελτιώσεις την υγεία σου.»

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Με αναφορές στις νέες υποδομές Υγείας, τη μείωση του clawback, τη φαρμακευτική κάνναβη και τις παρεμβάσεις υπέρ των φαρμακοποιών, ολοκλήρωσε την τοποθέτησή του στη Βουλή ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις».

Ο Υπουργός αναφέρθηκε αρχικά στο αίτημα δημιουργίας κέντρου ακτινοθεραπείας στον Βόλο, δηλώνοντας θετικός στην προοπτική αυτή. Όπως σημείωσε, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η ολοκλήρωση της νέας ογκολογικής κλινικής στη Λαμία, ενώ προχωρούν και άλλες σημαντικές παρεμβάσεις, όπως το κέντρο ακτινοθεραπείας στη Ρόδο, η αναβάθμιση του νοσοκομείου «Σωτηρία» με νέα μηχανήματα και ο σχεδιασμός μεγάλου κέντρου ακτινοθεραπείας στη Δυτική Μακεδονία.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι αλλαγές που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο υπέρ των φαρμακοποιών είναι ιδιαίτερα σημαντικές, σημειώνοντας ότι «αντιστρέφουν» πολιτικές της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ που –όπως είπε– είχαν επιβαρύνει τα φαρμακεία.

Η φαρμακευτική κάνναβη

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη φαρμακευτική κάνναβη, διευκρινίζοντας ότι το νομοσχέδιο αφορά κυρίως τη βιομηχανική κάνναβη, ωστόσο απάντησε στα σχετικά ερωτήματα που τέθηκαν στη Βουλή. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται σήμερα οι εταιρείες Grecan, Ανθήρα, Curity και Tikoun Olam, με την τελευταία να έχει ήδη λάβει τιμολόγηση για εγχώρια χρήση.

Ο κ. Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι λειτουργεί πλήρως σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης μέσω του ΕΟΦ για τη φαρμακευτική κάνναβη, ενώ επισήμανε ότι έχει θεσπιστεί ανώτατο όριο μηνιαίας συνταγογράφησης ανά ΑΜΚΑ, προκειμένου να αποτρέπονται φαινόμενα κατάχρησης.

Αναφερόμενος στις ψηφιακές ιατρικές πλατφόρμες, τόνισε ότι οι γιατροί ελέγχονται από τους Ιατρικούς Συλλόγους και πως, μέσω του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας, έχουν πλέον πρόσβαση στο πλήρες ιατρικό ιστορικό των ασθενών πριν από οποιαδήποτε συνταγογράφηση.

Σχετικά με το clawback, ο Υπουργός Υγείας υποστήριξε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του καταγράφηκε σημαντική μείωση των επιστροφών, σημειώνοντας πως στα βιολογικά προϊόντα το ποσοστό έχει μειωθεί από επίπεδα άνω του 40% στο 14%. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πιέσεις στα διαγνωστικά κέντρα, κυρίως λόγω παλαιών οφειλών που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας. «Έχουμε κάνα δύο ακόμα μέτρα που είναι καθ’ οδόν να πάρουμε και μετά από αυτά θα φτιάξουμε ένα πολύ βιώσιμο περιβάλλον για τα διαγνωστικά κέντρα».

Οι δαπάνες των νοσοκομείων

Ο κ. Γεωργιάδης υπερασπίστηκε επίσης τη νομιμοποίηση δαπανών στα νοσοκομεία, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχες διατάξεις εφαρμόζονται διαχρονικά από όλες τις κυβερνήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία του ΕΣΥ.

Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί απευθείας αναθέσεων στο Υπουργείο Υγείας, τονίζοντας ότι δεν έχει υπογράψει «ούτε ένα ευρώ» απευθείας ανάθεσης κατά τη θητεία του ως Υπουργός Υγείας. Όπως ανέφερε, οι διαδικασίες που εμφανίζονται ως απευθείας αναθέσεις αφορούν κυρίως επείγουσες διαδικασίες νοσοκομείων ή ειδικά μέτρα που εφαρμόστηκαν την περίοδο της πανδημίας COVID-19.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ένα εξατομικευμένο εμβόλιο για τη θεραπεία του γλοιοβλαστώματος, ενός επιθετικού και ανίατου καρκίνου του εγκεφάλου που επηρεάζει περίπου τέσσερις στους 100.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ, αποδείχθηκε ασφαλές και προκάλεσε ισχυρές και ευρείας κλίμακας ανοσολογικές αποκρίσεις, οι οποίες φαίνεται να αυξάνουν την επιβίωση χωρίς υποτροπή σε ορισμένους ασθενείς μετά τη χειρουργική επέμβαση. Αυτό προκύπτει από πρώιμη κλινική δοκιμή με επικεφαλής ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις.

Η νέα θεραπεία χρησιμοποιεί τροποποιημένα μόρια DNA σχεδιασμένα ώστε να διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς εναντίον του καρκίνου. Κάθε όγκος διαθέτει μοναδικές πρωτεΐνες και το εμβόλιο ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς ώστε να αναγνωρίζει αυτές τις πρωτεΐνες και να εξαλείφει τα καρκινικά κύτταρα.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι, αν και ορισμένες ανοσοθεραπείες κατά του γλοιοβλαστώματος είχαν δείξει ελπιδοφόρα αποτελέσματα σε προηγούμενες μελέτες, τελικά δεν κατάφεραν να καθυστερήσουν ουσιαστικά ή να αποτρέψουν την υποτροπή. Αυτό πιθανότατα συμβαίνει επειδή το γλοιοβλάστωμα εξελίσσεται και διαφεύγει από την ανοσολογική επίθεση. Το συγκεκριμένο εμβόλιο, ωστόσο, σχεδιάστηκε ώστε να βοηθά το ανοσοποιητικό να αναγνωρίζει πολλούς διαφορετικούς στόχους στα καρκινικά κύτταρα.

Παράλληλα, το γλοιοβλάστωμα χαρακτηρίζεται ως «ψυχρός» όγκος, καθώς το μικροπεριβάλλον του καταφέρνει να κρύβεται από το ανοσοποιητικό σύστημα. Το αντικαρκινικό εμβόλιο που χρησιμοποιήθηκε στη δοκιμή και αναπτύχθηκε από τη βιοτεχνολογική εταιρεία «Geneos Therapeutics», μετατρέπει τους «ψυχρούς» όγκους σε «θερμούς», καθιστώντας τους ευάλωτους στην ανοσολογική εξάλειψη.

Η κλινική δοκιμή φάσης 1 πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Καρκίνου Siteman του νοσοκομείου Barnes-Jewish και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον και τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Nature Cancer». Η μελέτη έγινε από κοινού με το υγειονομικό σύστημα «Mass General Brigham» και τη «Geneos Therapeutics».

Στη δοκιμή συμμετείχαν εννιά ενήλικες ασθενείς που είχαν πρόσφατα διαγνωστεί με γλοιοβλάστωμα και όλοι υποβλήθηκαν σε θεραπεία στο Κέντρο Καρκίνου Siteman. Οι ενέσεις του εμβολίου ξεκίνησαν κατά μέσο όρο δέκα εβδομάδες μετά το χειρουργείο και χορηγούνταν κάθε τρεις εβδομάδες για διάστημα εννιά εβδομάδων, ενώ στη συνέχεια επαναλαμβάνονταν κάθε εννιά εβδομάδες, εφόσον οι ασθενείς μπορούσαν να συμμετέχουν.

Το εμβόλιο δεν προκάλεσε σοβαρές παρενέργειες και παρέτεινε τη συνολική επιβίωση των ασθενών σε σύγκριση με τα ιστορικά αποτελέσματα της καθιερωμένης θεραπείας που περιλαμβάνει χειρουργείο και χημειοακτινοθεραπεία.

Η πλατφόρμα του εμβολίου που βασίζεται στο DNA κατάφερε να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε ασθενούς ώστε να αναγνωρίζει έως και 40 καρκινικές πρωτεΐνες ειδικές για τον όγκο του, αριθμός διπλάσιος από αυτόν που είχε στοχευθεί μέχρι σήμερα από οποιαδήποτε άλλη αντικαρκινική θεραπεία με εμβόλιο.

Όλοι οι συμμετέχοντες, εκτός από έναν που λάμβανε ανοσοκατασταλτικά στεροειδή, παρουσίασαν αυξημένη δραστηριότητα ανοσοκυττάρων, ένδειξη ότι το εμβόλιο ενεργοποίησε ανοσολογική απόκριση.

Τα δύο τρίτα των ασθενών παρέμεναν ζωντανοί έναν χρόνο αργότερα. Συνήθως μόνο περίπου το 40% των ασθενών με γλοιοβλάστωμα φτάνει σε αυτό το ορόσημο. Το ένα τρίτο των συμμετεχόντων ήταν ακόμη ζωντανοί δύο χρόνια μετά, ποσοστό διπλάσιο από το ιστορικό ποσοστό επιβίωσης για αυτόν τον τύπο ασθενών. Μία συμμετέχουσα παραμένει σήμερα χωρίς υποτροπή, σχεδόν πέντε χρόνια μετά την αρχική διάγνωση.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία (RAS) της Βρετανίας απαιτεί με ανακοίνωσή της επείγουσα δράση για την αντιμετώπιση της ζημιάς που προκαλεί η φωτορύπανση στην ανθρώπινη υγεία, την αστρονομία, τη βιοποικιλότητα και το φυσικό περιβάλλον.

Όπως επισημαίνει, η έκθεση στη φωτορύπανση και η έλλειψη φυσικού ηλιακού φωτός μπορούν να οδηγήσουν σε κακό μεταβολισμό και στην ανάπτυξη ασθενειών, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία, η άνοια και η νόσος του Πάρκινσον, και προβλημάτων του αμφιβληστροειδούς. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που υποδηλώνουν ότι επηρεάζει άμεσα τη διάθεση ενός ατόμου και αυξάνει την εμφάνιση κατάθλιψης και άγχους.

Ωστόσο, δεν επηρεάζονται μόνο οι άνθρωποι. Η επίδραση του τεχνητού φωτός στο φυσικό περιβάλλον είναι σημαντική. Μπορεί να αλλοιώσει το φυσικό περιβάλλον, να επιταχύνει την απώλεια βιοποικιλότητας, ειδικά των νυκτόβιων ειδών που βασίζονται στο φυσικό σκοτάδι για να επιβιώσουν, καθώς και να κατακερματίσει τα οικοσυστήματα. Η θαλάσσια βιοποικιλότητα έχει επίσης πληγεί, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία, το ένα τρίτο των εντόμων που έλκονται από τεχνητές πηγές φωτός πεθαίνουν λόγω εξάντλησης, αποπροσανατολισμού ή θήρευσης. Η φωτορύπανση μειώνει επιπλέον τις αλληλεπιδράσεις φυτών-επικονιαστών έως και 62% επηρεάζοντας σημαντικά την αναπαραγωγή των φυτών.

Το τεχνητό φως και η φωτορύπανση μπορούν εξάλλου να θέσουν σε κίνδυνο την ορατότητα του νυχτερινού ουρανού τόσο για τους αστρονόμους όσο και για το ευρύ κοινό. Η μείωση της φωτορύπανσης είναι απαραίτητη για την προστασία της αστρονομίας, τονίζει η RAS.

Για να αντιμετωπιστούν όλες οι παραπάνω επιπτώσεις του τεχνητού φωτισμού, η RAS ζητά να αναγνωριστεί νομικά το τεχνητό φως τη νύχτα ως ρυπογόνο. Επίσης, υπογραμμίζει ότι η νύχτα θα πρέπει να αναγνωριστεί ως αναπόσπαστο μέρος του φυσικού περιβάλλοντος, προσθέτοντας ότι είναι αναγκαία η ισότιμη προστασία με τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της ημέρας για την ενίσχυση των προσπαθειών διατήρησης.

Η RAS συνιστά, τέλος, αντιμετώπιση της φωτορύπανσης που βασίζεται στις πέντε αρχές του υπεύθυνου εξωτερικού φωτισμού, δηλαδή φωτισμό με σαφή σκοπό, κατεύθυνση του φωτός μόνο όπου χρειάζεται, μείωση της έντασης του φωτός, χρήση φωτός μόνο όταν είναι απαραίτητο και επιλογή φωτισμού με θερμότερα χρώματα. Το κοινό μπορεί επίσης να συμβάλει, σβήνοντας τα φώτα όπου και όταν δεν χρειάζονται και χρησιμοποιώντας φωτισμό LED χαμηλότερης θερμοκρασίας αντί για έντονο λευκό.

Πηγη:ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τον πιο συχνά εμφανιζόμενο τύπο καρκίνου στον άνθρωπο, τον καρκίνο του δέρματος, αναδεικνύει μέσα από εκστρατεία ενημέρωσης και πρόληψης η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία, με αφορμή τον Μάιο, μήνα αφιερωμένο στην ευαισθητοποίηση για τη νόσο.

Σε μια χώρα με έντονη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη εξέταση και η καθημερινή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου. Με κεντρικό μήνυμα «Νοιάζομαι. Εξετάζομαι», η φετινή καμπάνια επιδιώκει να μετατρέψει την ενημέρωση σε πράξη, ενισχύοντας την κουλτούρα πρόληψης και τη σημασία του τακτικού δερματολογικού ελέγχου.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας διοργανώνονται δωρεάν εξετάσεις κοινού από εθελοντές δερματολόγους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και σε πόλεις της περιφέρειας μέσω συνεργασιών με πανεπιστημιακές κλινικές, ιατρικούς συλλόγους, δήμους και οργανώσεις. Στην Αθήνα, οι δωρεάν εξετάσεις θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 16 Μαΐου στην Πλατεία Συντάγματος, ενώ στη Θεσσαλονίκη στις 20 Μαΐου στον πεζόδρομο Αγίας Σοφίας.

Παράλληλα, στο Σύνταγμα θα πραγματοποιηθεί συμβολική δράση με εθελοντές που θα σχηματίσουν το κίτρινο-πορτοκαλί ribbon της εκστρατείας, σύμβολο της προστασίας από τον ήλιο και της πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος. Την ίδια ημέρα, η Βουλή των Ελλήνων θα φωταγωγηθεί με τα χρώματα της καμπάνιας, ενώ στις 20 Μαΐου θα φωταγωγηθεί και ο Λευκός Πύργος.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΔΑΕ, Σωτήριος Θεοχάρης, ο καρκίνος του δέρματος αφορά όλους ανεξαιρέτως, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία από την παιδική κιόλας ηλικία, καθώς η χρόνια έκθεση στον ήλιο συσσωρεύει κινδύνους για το μέλλον.

Επίσης, οι εκπρόσωποι της ΕΔΑΕ υπογραμμίζουν τους κίνδυνους από την χρήση των indoor tanning beds. «Από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) κατατάσσονται ως παράγοντες ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος ανάλογα με το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Μία ανάλυση 18 μελετών ανέφερε αύξηση κατά 29% του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος ιδιαίτερα σε χρήστες solarium πριν την ηλικία των 35 ετών. Πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει την χρήση τους σε άτομα κάτω των 18 ετών».

Η ΕΔΑΕ σημειώνει ότι η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση δεν προστατεύουν μόνο την ατομική υγεία, αλλά συμβάλλουν και στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας, μειώνοντας την ανάγκη για πιο σύνθετες και δαπανηρές θεραπείες. Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: ο ετήσιος έλεγχος σπίλων και δερματικών αλλοιώσεων από δερματολόγο πρέπει να ενταχθεί στις βασικές προτεραιότητες όλων.

Γιατί, όπως υπενθυμίζει η φετινή καμπάνια, «Νοιάζομαι» σημαίνει «Εξετάζομαι».

Καρκίνος του Δέρματος και αριθμοί

Επίσημα στοιχεία υπάρχουν μόνο για το μελάνωμα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, καταγράφηκαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος το 2020 και 1.450 το 2022.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, 1.200.000 ακανθοκυτταρικά και βασικοκυτταρικά καρκινώματα κάθε χρόνο (185 χώρες) και 330.000 μελανώματα ετησίως.

Χρυσοί κανόνες ορθής φωτοπροστασίας

Αποφεύγουμε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο.

Προτιμούμε την σκιά και την μη έκθεση τις ώρες 11πμ – 4μμ.

Φοράμε προστατευτικά ρούχα, κατά προτίμηση σκουρόχρωμες μακρυμάνικες μπλούζες,

Πλατύγυρο καπέλο

Γυαλιά ηλίου με UV προστασία.

Και φυσικά αντηλιακό, με υψηλό δείκτη προστασίας UVA – UVB (SPF>30).

Εφαρμογή 20 min πριν από την έκθεση στον ήλιο.

Επανάλειψη κάθε 2 ώρες ή μετά από εφίδρωση/κολύμπι.

Χρήση 365 μέρες το χρόνο- όχι μόνο το καλοκαίρι

Κατάρριψη των μύθων για την αντιηλιακή προστασία

«Δεν καίγομαι εύκολα άρα δεν χρειάζομαι αντιηλιακό». Το ότι δεν καίγεσαι, δεν σημαίνει ότι δεν βλάπτεσαι.

«Ο ήλιος “θυμάται” κάθε λεπτό που εκτέθηκες χωρίς προστασία. Το δέρμα σου, όμως, δεν μπορεί να το διορθώσει πάντα.»

«Δεν χρησιμοποιώ αντιηλιακό γιατί εμποδίζει την σύνθεση της βιταμίνης D». Μπορείς να έχεις και αντηλιακή προστασία και επαρκή βιταμίνη D. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, αρκεί να υπάρχει μέτρο, ενημέρωση και παρακολούθηση.

«Το όφελος του αντηλιακού για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος υπερβαίνει κάθε μικρή πιθανή μείωση της βιταμίνης D».

Επισήμανση της ανάγκης πρώιμης έναρξης της αντιηλιακής προστασίας

Το δέρμα των παιδιών είναι πιο ευαίσθητο και ευάλωτο στις βλάβες της UV ακτινοβολίας

Ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη ζωή.

Από 6 μηνών και πάνω μπορεί να ξεκινήσει αντηλιακή προστασία με ειδικά παιδικά προϊόντα.

Το 80% της έκθεσης στον ήλιο γίνεται μέχρι την ηλικία των 18 ετών.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρώτος ολοκληρωμένος άτλας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος δείχνει πώς τα όργανα μετά την εμμηνόπαυση υφίστανται βαθιές και ανομοιόμορφες μεταμορφώσεις.

Παρότι επηρεάζει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, η εμμηνόπαυση παραμένει ανεπαρκώς μελετημένη, τόσο στη βιοϊατρική έρευνα όσο και στην κλινική πρακτική. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ο αριθμός των γυναικών σε μεταεμμηνοπαυσιακή φάση συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2021 οι γυναίκες άνω των 50 ετών αντικατόπτριζαν το 26% του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης δεν αφορούν μόνο στο αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές, μεταβολικές, νευροεκφυλιστικές και οστικές παθήσεις.

Μια νέα μελέτη του Barcelona Supercomputing Center (BSC-CNS), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Aging», παρουσιάζει τον πρώτο άτλαντα μεγάλης κλίμακας για τη γήρανση του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, φωτίζοντας το πώς αυτή η διαδικασία επηρεάζει την υγεία.

Μέσα από την ενσωμάτωση 1.112 εικόνων ιστού από 659 δείγματα, τα οποία προέρχονται από 304 γυναίκες ηλικίας 20-70 ετών, και την ανάλυση της έκφρασης χιλιάδων γονιδίων, η έρευνα ανακατασκεύασε την πορεία της γήρανσης σε μήτρα, ωοθήκες, κόλπο, τράχηλο, μαστό και σάλπιγγες.

Αξιοποιώντας την υψηλή ικανότητα ταξινόμησης εικόνων της τεχνητής νοημοσύνης και τους υπερυπολογιστικούς πόρους του ισπανικού υπερυπολογιστή MareNostrum 5, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνικές, όπως η βαθιά μηχανική μάθηση, για να εντοπίσουν τόσο τις παρατηρήσιμες αλλαγές στους ιστούς όσο και τις μοριακές διεργασίες που συνδέονται με τη γήρανση, σε κάθε όργανο.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν γερνούν όλα τα όργανα με ομοιόμορφο ή γραμμικό τρόπο: ενώ οι ωοθήκες και ο κόλπος παρουσιάζουν μια προοδευτική γήρανση που ξεκινά χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, η μήτρα υφίσταται πολύ πιο απότομες αλλαγές αυτή την περίοδο.

Η ανάλυση αποκαλύπτει, επίσης, ότι όχι μόνο τα όργανα γερνούν διαφορετικά, αλλά το ίδιο συμβαίνει και με τους ιστούς εντός του ίδιου οργάνου, όπως ο βλεννογόνος ή ο μυς της μήτρας, που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις σχετικές με την εμμηνόπαυση αλλαγές.

«Μέχρι τώρα, είχαμε την τάση να θεωρούμε την εμμηνόπαυση κυρίως ως το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας των ωοθηκών. Ωστόσο, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι αποτελεί ένα σημείο καμπής που αναδιαμορφώνει ριζικά άλλα όργανα και ιστούς του αναπαραγωγικού συστήματος, και μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε τα γονίδια και τις μοριακές διεργασίες που ενδέχεται να κρύβονται πίσω από αυτές τις αλλαγές», σημειώνει η επικεφαλής της μελέτης, Μάρτα Μελέ, επικεφαλής της ομάδας Μεταγραφωμικής και Λειτουργικής Γονιδιωματικής στο BSC.

Έπειτα από ανάλυση δειγμάτων πλάσματος αίματος από 21.441 γυναίκες, η μελέτη εντόπισε επίσης μοριακά σήματα που σχετίζονται με τη γήρανση και μπορούν να ανιχνευθούν στο αίμα. Αυτοί οι βιοδείκτες θα επέτρεπαν τη μη επεμβατική παρακολούθηση της κατάστασης των αναπαραγωγικών οργάνων και την πρόβλεψη κινδύνων που συνδέονται με την εμμηνόπαυση, όπως η πρόπτωση του πυελικού εδάφους ή άλλες επιπλοκές.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε αγώνα δρόμου βρίσκεται η κυβέρνηση για την ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης μιας και το πρόγραμμα ολοκληρώνεται το καλοκαίρι. Ο Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια του συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας το Σαββατοκύριακο ζήτησε από τους Υπουργούς επιτάχυνση των διαδικασιών ώστε να μη χαθούν πολύτιμοι πόροι και να ολοκληρωθούν δράσεις και κομβικά έργα.

Δεδομένου ότι ο χρόνος πιέζει, είναι άγνωστο εάν θα προλάβουν οι υπηρεσίες να τρέξουν ό,τι απαιτείται για να ολοκληρωθούν αρκετά εξ αυτών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα δημόσια νοσοκομεία.

Ανακαινίσεις και προληπτικές εξετάσεις

Για την ολοκλήρωση των ανακαινίσεων η Αριστοτέλους βρίσκεται στο «τρέξιμο» μιας και ο αριθμός των ΤΕΠ σε εκκρεμότητα είναι σημαντικός. Έως και τις αρχές του προηγούμενου μήνα είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες ανακαίνισης για τα ΤΕΠ 22 νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Απώτερος σκοπός είναι ο μετασχηματισμός των ΤΕΠ σε λειτουργικά αυτόνομα τμήματα εντός του νοσοκομείου με αποστολή την όσο πιο άμεση και καλύτερη δυνατή διαχείριση των μη προγραμματισμένων και διαφορετικής βαρύτητας περιστατικών, με τρόπο ολοκληρωμένο, ολιστικό και διαρκή.

Κομβικό έργο του Ταμείου Ανάκαμψης είναι το «Προλαμβάνω». Παρότι τα επιμέρους προγράμματα έχουν τεθεί σε λειτουργία και από αυτά επωφελείται μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού, αυτό που είναι άγνωστο είναι ποια θα συνεχίσουν και μετά τη λήξη της χρηματοδότησης.

Ο κ. Γεωργιάδης έχει, επίσης, τοποθετήσει το πρόγραμμα των δωρεάν μαστογραφιών στην «κορυφή» του «Προλαμβάνω» καθώς περισσότερες από 30.000 γυναίκες έχουν εντοπιστεί με πρώιμα ευρήματα καρκίνου του μαστού και έχουν ακολουθήσει θεραπεία. Πρόσφατα στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, μάλιστα, ανέφερε πως εάν συνέχιζε ένα πρόγραμμα θα ήταν οι μαστογραφίες. Επιπλέον, πρόθεση υπάρχει και για τη συνέχιση των δράσεων κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Πάντως, φαίνεται πως ακόμη και μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης καινοτόμες δράσεις και προγράμματα πρόληψης θα συνεχιστούν με εθνικούς πόρους ή θα βρεθούν νέες πηγές χρηματοδότησης καθώς οι ανάγκες για προσυμπτωματικούς ελέγχους στον πληθυσμό είναι αυξανόμενες.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Το 2010 η WONCA καθιέρωσε τη 19η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Γιατρού, αναγνωρίζοντας το σπουδαίο έργο των οικογενειακών γιατρών στην παροχή εξατομικευμένης, ολοκληρωμένης και συνεχούς φροντίδας τόσο στον ίδιο τον ασθενή όσο και στην κοινότητα.

Εν έτη 2026, το κεντρικό μήνυμα του εορτασμού της 19ης Μαΐου εστιάζει στη συμπονετική φροντίδα σε έναν ψηφιακό κόσμο. Δεδομένου ότι η σύγχρονη πραγματικότητα αναδιαμορφώνεται τάχιστα και η τεχνολογία, η πληροφορική και η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και να αξιοποιήσει δημιουργικά τα σύγχρονα δεδομένα. Ως βασικός πυλώνας του υγειονομικού συστήματος, οφείλει να ενσωματώσει τις ψηφιακές δυνατότητες με τρόπο που να ενισχύει την ποιότητα, την προσβασιμότητα και την αποδοτικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών φροντίδας, διατηρώντας πάντοτε στο επίκεντρο τον άνθρωπο.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ανιχνεύει πρότυπα, να καταγράφει και να τεκμηριώνει δεδομένα και να βελτιστοποιεί τις ροές εργασίας. Όμως, δεν μπορεί να αναγνωρίσει τον δισταγμό. Δεν μπορεί να ερμηνεύσει τη σιωπή. Δεν μπορεί να αντιληφθεί τον φόβο που κρύβεται πίσω από μια καθησυχαστική ευγένεια.
Σε πολλούς από τους πολιτισμούς μας, το νόημα μεταδίδεται έμμεσα – μέσα από τον τόνο της φωνής, τις παύσεις και τη σχέση που χτίζεται με τα χρόνια. Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να αποτυπώσει αυτό το στοιχείο.

Η Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού αποτελεί μια ευκαιρία να εκτιμηθεί το έργο των ιατρών που αποτελούν συχνότερα το πρώτο σημείο επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας – και πολύ συχνά το πιο αξιόπιστο. Οι οικογενειακοί ιατροί, γνωστοί επίσης ως γενικοί ιατροί ή ιατροί πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, κάνουν πολύ περισσότερα από το να θεραπεύουν μια ασθένεια. Φροντίζουν τον άνθρωπο ως σύνολο.

Η οικογενειακή ιατρική καθοδηγείται από αξίες που καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει: τη συνέχεια στη φροντίδα, την ασθενοκεντρική προσέγγιση, την ολοκληρωμένη φροντίδα που συναξιολογεί τη σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία, καθώς και τη διασύνδεση με την κοινότητα.

Το 2026, η Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού είναι αφιερωμένη στους οικογενειακούς ιατρούς που δραστηριοποιούνται σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται από την ψηφιακή τεχνολογία, μεταφέροντας τις αξίες της συμπόνιας, της συνέχειας στη φροντίδα και της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης στη νέα ψηφιακή εποχή.

Οι αξίες της οικογενειακής ιατρικής πρέπει να καθοδηγούν την ψηφιακή υγεία

Από τις απλές εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων έως τα εξελιγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, κάθε ψηφιακό εργαλείο που ενσωματώνεται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας οφείλει να βασίζεται στις αξίες της οικογενειακής ιατρικής – τη συνέχεια της φροντίδας, τη συμπόνια και την κατανόηση του ατόμου μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας και της κοινότητάς του.

Όταν η τεχνολογία σχεδιάζεται από κοινού με τους οικογενειακούς ιατρούς, ασθενείς και κοινότητες, ανταποκρίνονται καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες των κλινικών συναντήσεων και της καθημερινής ζωής.

Τα ψηφιακά εργαλεία στην πρωτοβάθμια φροντίδα πρέπει να είναι ασφαλή και αξιόπιστα

Οι ασθενείς και οι επαγγελματίες υγείας χρειάζονται τη βεβαιότητα ότι κάθε ψηφιακό ή βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη σύστημα που χρησιμοποιείται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας είναι αξιόπιστο, διαφανές ως προς τους περιορισμούς του και τεκμηριωμένο μέσα από δεδομένα πραγματικού κόσμου.

Αυτό προϋποθέτει σαφή λογοδοσία, ισχυρή προστασία της ιδιωτικότητας και ενεργό δράση, για να αποφευχθεί η διεύρυνση των υπαρχουσών ανισοτήτων. Οι οικογενειακοί ιατροί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην αναγνώριση των κινδύνων και στην προάσπιση της ασφάλειας και της δικαιοσύνης.

Η «καλή» τεχνολογία διευκολύνει τη φροντίδα

Πολύ συχνά τα συστήματα που σχεδιάστηκαν για να εξοικονομούν χρόνο καταλήγουν να προσθέτουν περισσότερα κλικ, περισσότερες οθόνες και περισσότερο άγχος.

Η σωστά σχεδιασμένη τεχνολογία θα πρέπει να μειώνει το διοικητικό φορτίο, να υποστηρίζει την κλινική κρίση και να προστατεύει τον χρόνο που απαιτείται για ακρόαση, συλλογισμό και οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης.

Όταν τα ψηφιακά εργαλεία σχεδιάζονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και των οικογενειακών ιατρών, υπηρετούν τη φροντίδα αντί να την περιπλέκουν.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/