Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Κορονοϊός και γρίπη- Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη

Ο Κορονοϊός και η γρίπη φαίνεται ότι ξυπνούν τα καρκινικά κύτταρα. Mία σημαντική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό JAMA, φέρνει στο φως νέα δεδομένα, τα οποία μπορεί να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι επιπτώσεις των λοιμώξεων στους επιζώντες καρκίνου.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, η δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος-ογκολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αναφέρουν ότι κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Εντατικής Θεραπείας στο University College London, Hugh Montgomery, άρχισαν να καταγράφονται από συναδέλφους τους αναφορές για ασυνήθιστα αυξημένα περιστατικά ανθρώπων που εμφάνιζαν ξαφνικά μεταστατικό καρκίνο, κυρίως του μαστού και του εντέρου.

Η επικρατούσα εξήγηση απέδιδε το φαινόμενο στις καθυστερήσεις των ιατρικών ελέγχων και των θεραπειών λόγω της πανδημίας, που είχαν ως αποτέλεσμα οι διαγνώσεις να γίνονται σε πιο προχωρημένα στάδια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, «οι καρκίνοι δεν εξελίσσονται έτσι, δεν περνούν από ένα μικρό εξόγκωμα σε τερματικό στάδιο μέσα σε τρεις μήνες».

Κορονοϊός και γρίπη:Τι έδειξε η νέα μελέτη

Αυτό τον οδήγησε να ερευνήσει μία διαφορετική υπόθεση: Θα μπορούσαν οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη και η COVID-19, να «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται σε αδρανή κατάσταση και να προκαλούν μετάσταση;

Μία έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature, ξεκίνησε με πειράματα σε ποντίκια τα οποία είχαν προγραμματιστεί γενετικά ώστε να φέρουν αδρανή διασπαρμένα καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα προέρχονταν από τον μαστό και είχαν εγκατασταθεί στους πνεύμονες και σε άλλα όργανα.

Κανονικά, αυτά τα κύτταρα παραμένουν αδρανή για περίπου έναν χρόνο πριν αρχίσουν να αναπτύσσονται και να δημιουργούν καρκινικές βλάβες. Όμως, όταν τα ποντίκια εκτέθηκαν σε μία ήπια δόση του ιού της γρίπης, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μέσα σε λίγες ημέρες τα κύτταρα ενεργοποιήθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν. Μέσα σε δύο εβδομάδες είχαν εξελιχθεί σε μεταστατικούς όγκους.

Το ίδιο συνέβη όταν τα ποντίκια μολύνθηκαν με έναν προσαρμοσμένο για ποντίκια SARS-CoV-2: Μέσα σε 28 ημέρες υπήρξε «εντυπωσιακή αύξηση» των καρκινικών κυττάρων.

«Η ιογενής λοίμωξη επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη αυτών των κυττάρων», δήλωσε ο John Alcorn, καθηγητής Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.

Για να εξετάσουν αν το ίδιο συμβαίνει και στους ανθρώπους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από δύο μεγάλες βάσεις. Στην πρώτη, το UK Biobank, που περιλάμβανε περισσότερους από 4.800 καρκινοπαθείς σε ύφεση, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν θετικό τεστ COVID-19 το 2020 είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σχέση με όσους είχαν αρνητικό τεστ. Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη τους πρώτους μήνες μετά τη λοίμωξη. Στη δεύτερη βάση, τη Flatiron Health, η οποία περιείχε δεδομένα από περίπου 37.000 γυναίκες σε ύφεση από καρκίνο του μαστού, εκείνες που είχαν νοσήσει από COVID-19 εμφάνισαν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν μεταστάσεις στους πνεύμονες, επιβεβαιώνοντας τα ευρήματα από τα πειράματα σε ποντίκια.

Η γρίπη και η COVID-19 προκαλούν έντονη φλεγμονή στον οργανισμό, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον ιό. Οι ερευνητές εστίασαν σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την ιντερλευκίνη-6 (IL-6), που αυξάνεται προσωρινά κατά τη διάρκεια μίας λοίμωξης. Η IL-6 παίζει κρίσιμο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού, αλλά όταν υπάρχει παρουσία καρκινικών κυττάρων μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξή τους.

Στα ποντίκια, η IL-6 φάνηκε να είναι βασικός παράγοντας για την αφύπνιση των καρκινικών κυττάρων. Όμως, ακόμη και όταν τα επίπεδά της επέστρεψαν στο φυσιολογικό 15 ημέρες μετά τη λοίμωξη, τα κύτταρα συνέχισαν να αναπτύσσονται, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν και δευτερογενείς μηχανισμοί. Ένας από αυτούς φαίνεται να αφορά τα Τ-λεμφοκύτταρα: Τα CD4 Τ-κύτταρα καταστέλλουν τη δράση των CD8 Τ-κυττάρων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την εξόντωση των καρκινικών κυττάρων. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον που επιτρέπει στον καρκίνο να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα.

Παρ’ όλο που τα δεδομένα υποδεικνύουν σύνδεση ανάμεσα σε ιογενείς λοιμώξεις και μεταστάσεις, υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα. Οι ερευνητές θέλουν να εξετάσουν εάν το ίδιο ισχύει και για άλλους ιούς, όπως και για άλλους τύπους καρκίνου, καθώς και για διαφορετικά όργανα, όπως το ήπαρ, όπου συχνά εγκαθίστανται λανθάνοντα καρκινικά κύτταρα.

Μέχρι να υπάρξουν απαντήσεις, οι ειδικοί τονίζουν την αξία της πρόληψης. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης και της COVID-19 δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης.

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑ

COVID-19 και γρίπη «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα – Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη

Mία σημαντική μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό JAMA, φέρνει στο φως νέα δεδομένα, τα οποία μπορεί να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι επιπτώσεις των λοιμώξεων στους επιζώντες καρκίνου.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, η δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος-ογκολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αναφέρουν ότι κατά τον πρώτο χρόνο της πανδημίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Εντατικής Θεραπείας στο University College London, Hugh Montgomery, άρχισαν να καταγράφονται από συναδέλφους τους αναφορές για ασυνήθιστα αυξημένα περιστατικά ανθρώπων που εμφάνιζαν ξαφνικά μεταστατικό καρκίνο, κυρίως του μαστού και του εντέρου. Η επικρατούσα εξήγηση απέδιδε το φαινόμενο στις καθυστερήσεις των ιατρικών ελέγχων και των θεραπειών λόγω της πανδημίας, που είχαν ως αποτέλεσμα οι διαγνώσεις να γίνονται σε πιο προχωρημένα στάδια. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο ίδιος, «οι καρκίνοι δεν εξελίσσονται έτσι, δεν περνούν από ένα μικρό εξόγκωμα σε τερματικό στάδιο μέσα σε τρεις μήνες».

Αυτό τον οδήγησε να ερευνήσει μία διαφορετική υπόθεση: Θα μπορούσαν οι αναπνευστικοί ιοί, όπως η γρίπη και η COVID-19, να «ξυπνούν» καρκινικά κύτταρα που βρίσκονται σε αδρανή κατάσταση και να προκαλούν μετάσταση;

Μία έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature, ξεκίνησε με πειράματα σε ποντίκια τα οποία είχαν προγραμματιστεί γενετικά ώστε να φέρουν αδρανή διασπαρμένα καρκινικά κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα προέρχονταν από τον μαστό και είχαν εγκατασταθεί στους πνεύμονες και σε άλλα όργανα.

Κανονικά, αυτά τα κύτταρα παραμένουν αδρανή για περίπου έναν χρόνο πριν αρχίσουν να αναπτύσσονται και να δημιουργούν καρκινικές βλάβες. Όμως, όταν τα ποντίκια εκτέθηκαν σε μία ήπια δόση του ιού της γρίπης, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μέσα σε λίγες ημέρες τα κύτταρα ενεργοποιήθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν. Μέσα σε δύο εβδομάδες είχαν εξελιχθεί σε μεταστατικούς όγκους.

Το ίδιο συνέβη όταν τα ποντίκια μολύνθηκαν με έναν προσαρμοσμένο για ποντίκια SARS-CoV-2: Μέσα σε 28 ημέρες υπήρξε «εντυπωσιακή αύξηση» των καρκινικών κυττάρων.

«Η ιογενής λοίμωξη επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη αυτών των κυττάρων», δήλωσε ο John Alcorn, καθηγητής Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ.

Για να εξετάσουν αν το ίδιο συμβαίνει και στους ανθρώπους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από δύο μεγάλες βάσεις. Στην πρώτη, το UK Biobank, που περιλάμβανε περισσότερους από 4.800 καρκινοπαθείς σε ύφεση, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν θετικό τεστ COVID-19 το 2020 είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σχέση με όσους είχαν αρνητικό τεστ. Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη τους πρώτους μήνες μετά τη λοίμωξη. Στη δεύτερη βάση, τη Flatiron Health, η οποία περιείχε δεδομένα από περίπου 37.000 γυναίκες σε ύφεση από καρκίνο του μαστού, εκείνες που είχαν νοσήσει από COVID-19 εμφάνισαν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν μεταστάσεις στους πνεύμονες, επιβεβαιώνοντας τα ευρήματα από τα πειράματα σε ποντίκια.

Η γρίπη και η COVID-19 προκαλούν έντονη φλεγμονή στον οργανισμό, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να καταπολεμήσει τον ιό. Οι ερευνητές εστίασαν σε μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη, την ιντερλευκίνη-6 (IL-6), που αυξάνεται προσωρινά κατά τη διάρκεια μίας λοίμωξης. Η IL-6 παίζει κρίσιμο ρόλο στην άμυνα του οργανισμού, αλλά όταν υπάρχει παρουσία καρκινικών κυττάρων μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξή τους.

Στα ποντίκια, η IL-6 φάνηκε να είναι βασικός παράγοντας για την αφύπνιση των καρκινικών κυττάρων. Όμως, ακόμη και όταν τα επίπεδά της επέστρεψαν στο φυσιολογικό 15 ημέρες μετά τη λοίμωξη, τα κύτταρα συνέχισαν να αναπτύσσονται, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπάρχουν και δευτερογενείς μηχανισμοί. Ένας από αυτούς φαίνεται να αφορά τα Τ-λεμφοκύτταρα: Τα CD4 Τ-κύτταρα καταστέλλουν τη δράση των CD8 Τ-κυττάρων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την εξόντωση των καρκινικών κυττάρων. Έτσι, δημιουργείται ένα περιβάλλον που επιτρέπει στον καρκίνο να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα.

Παρ’ όλο που τα δεδομένα υποδεικνύουν σύνδεση ανάμεσα σε ιογενείς λοιμώξεις και μεταστάσεις, υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα. Οι ερευνητές θέλουν να εξετάσουν εάν το ίδιο ισχύει και για άλλους ιούς, όπως και για άλλους τύπους καρκίνου, καθώς και για διαφορετικά όργανα, όπως το ήπαρ, όπου συχνά εγκαθίστανται λανθάνοντα καρκινικά κύτταρα.

Μέχρι να υπάρξουν απαντήσεις, οι ειδικοί τονίζουν την αξία της πρόληψης. Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης και της COVID-19 δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης.

Ο καθηγητής Montgomery υπογραμμίζει ότι η προσοχή δεν πρέπει να μετατραπεί σε φόβο που περιορίζει τη ζωή των επιζώντων του καρκίνου. Τελικά, το πόσο προσεκτικός θα είναι ο καθένας είναι προσωπική επιλογή.

Αυτή η μελέτη ρίχνει φως σε έναν νέο, ανησυχητικό μηχανισμό: Οι αναπνευστικές λοιμώξεις δεν είναι απλώς προσωρινές ενοχλήσεις αλλά μπορεί να αφήνουν μακροχρόνιες επιπτώσεις, ειδικά σε όσους έχουν ιστορικό καρκίνου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ένας «εξολοθρευτής» μικροβίων που δημιουργήθηκε από το Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του ΠΑΔΑ, λειτουργεί στο Νοσοκομείο Λάρισας, ενώ η ερευνητική ομάδα ετοιμάζει ακόμα μεγαλύτερα μοντέλα, για τα οποία θα έχουν την ευκαιρία να ενημερωθούν από κοντά οι επισκέπτες της 89ης ΔΕΘ, στο Περίπτερο 17.

Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Γιώργος Νικολαΐδης, καθηγητής στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, εξήγησε πως η ιδέα ξεκίνησε κατά την περίοδο της πανδημίας, όταν η ομάδα ασχολείτο με την προστασία της δημόσιας υγείας, μέσω της ανάπτυξης καθαριστών-αποστειρωτών αέρα.

«Μετά από ενδελεχή έρευνα σε διεθνές επίπεδο, διαπιστώσαμε ότι οι προσφερόμενες συσκευές δεν πληρούσαν τις απαραίτητες προδιαγραφές. Έτσι, αποφασίσαμε να αναπτύξουμε τη δική μας συσκευή», αναφέρει και σημειώνει πως μετά από πολλές ώρες δουλειάς με προσήλωση στο στόχο ήρθε η στιγμή που δικαιώθηκαν με το παραπάνω.

«Εξολοθρευτής» μικροβίων από το ΠΑΔΑ

«Καταλήξαμε σε μια τεχνολογία που χρησιμοποιεί υπεριώδη ακτινοβολία (UV-C) με ασφαλή τρόπο, η οποία εξοντώνει μικρόβια, ιούς και μύκητες σε ποσοστό 100%. Η τεχνολογία αυτή κατοχυρώθηκε αρχικά με ελληνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και στη συνέχεια κατατέθηκε και για διεθνή, ενώ τώρα προχωρούμε και σε ευρωπαϊκή κατοχύρωση. Ήδη η συσκευή έχει παραχθεί και έχει προκαλέσει ενδιαφέρον τόσο εντός του Πανεπιστημίου όσο και από ιδιώτες επενδυτές. Μάλιστα, δημιουργήθηκε και η πρώτη spin-off εταιρεία του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, με συμμετοχή του ίδιου του Πανεπιστημίου», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Νικολαΐδης.

Όπως σημειώνει, η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Πανεπιστημίου. Η εταιρεία απέκτησε όλες τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις (ISO), ενώ η συσκευή έχει χαρακτηριστεί ως Medical Device και είναι η μοναδική παγκοσμίως με τέτοια πιστοποίηση στην κατηγορία της.

Μικροβιακό φορτίο

«Η συσκευή έχει ήδη τοποθετηθεί στο νοσοκομείο Λάρισας και τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα θετικά. Ωστόσο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον προέκυψε μέσα από μια συνεργασία με το Ινστιτούτο Παστέρ, στο πλαίσιο ενός πειράματος που πραγματοποιήθηκε σε βαγόνι του μετρό. Συγκεκριμένα, σε έναν συρμό με εσωτερικό όγκο 90 κυβικά μέτρα και γεμάτο με κόσμο, η συσκευή μείωσε το μικροβιακό φορτίο κατά 90% μέσα σε μόλις 15 λεπτά. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό», εξηγεί ο καθηγητής.

Ακολούθησε πείραμα και σε ΜΕΘ COVID. Εκεί, μέσα σε μία ώρα, το μικροβιακό φορτίο μειώθηκε κατά 70%. Όταν ο κ. Νικολαΐδης ρώτησε γιατί χρειάστηκε περισσότερος χρόνος, η απάντηση που πήρε ήταν ότι υπήρχαν δύο ασθενείς που αποτελούσαν συνεχή πηγή μόλυνσης και όχι ο χώρος που κλήθηκε να καθαρίσει η συσκευή.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έχουν δημοσιευθεί και σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά στις ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.

Αυτή τη στιγμή, η εταιρεία του ΠΔΑ συνεχίζει να αναπτύσσει νέα μοντέλα (μεγαλύτερες συσκευές), ενώ η τεχνολογία της εφαρμόζεται όχι μόνο σε νοσοκομεία, αλλά και σε μονάδες επεξεργασίας τροφίμων.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Η γονιδιακή θεραπεία μπορεί να θεραπεύσει θανατηφόρες ασθένειες, να μειώσει το μακροχρόνιο κόστος περίθαλψης και να αλλάξει ζωές. Όμως, τόσο το αμερικανικό όσο και το ευρωπαϊκό ασφαλιστικό σύστημα ακόμη δεν είναι έτοιμο να την καλύψει.

Φανταστείτε να λέτε σε ένα παιδί με δρεπανοκυτταρική αναιμία ότι υπάρχει θεραπεία—αλλά είναι υπερβολικά ακριβή για να την καλύψει η ασφάλειά του. Δεν πρόκειται για υπόθεση. Είναι η σκληρή πραγματικότητα της γονιδιακής θεραπείας σήμερα: Μια ιατρική επανάσταση που σκοντάφτει στη στενή οικονομική λογική των συστημάτων υγείας.

Η γονιδιακή θεραπεία δεν αποτελεί πια σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Καταφέρνει και θεραπεύει ασθένειες που θεωρούνταν ανίατες ή θανατηφόρες. Αντί όμως να εγκαινιάσει μια νέα εποχή στην ιατρική, συγκρούεται με τα παλιά μοντέλα ασφάλισης και αποζημίωσης – με το κόστος να καλούνται να το πληρώσουν οι ίδιοι οι ασθενείς.

Θεραπείες όπως το Zolgensma για τη νωτιαία μυϊκή ατροφία (2,1 εκατ. δολάρια) και το Hemgenix για την αιμορροφιλία Β (3,5 εκατ. δολάρια) συγκαταλέγονται στα ακριβότερα φάρμακα του κόσμου, με τις συνολικές δαπάνες γονιδιακής θεραπείας στις ΗΠΑ να αναμένεται να αγγίξουν τα 20,4 δισ. δολάρια ετησίως την επόμενη δεκαετία.

Παρά τις εγκρίσεις από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), η πρόσβαση παραμένει περιορισμένη. Μέχρι το φθινόπωρο του 2024, μόλις περίπου 100 ασθενείς παγκοσμίως είχαν λάβει νέες εγκεκριμένες θεραπείες για τη δρεπανοκυτταρική νόσο, κυρίως λόγω δισταγμού των ασφαλιστικών εταιρειών, υψηλών συμμετοχών και πολύπλοκων διαδικασιών έγκρισης.

Μακροπρόθεσμοι έναντι βραχυπρόθεσμων δαπανών

Πράγματι, οι γονιδιακές θεραπείες είναι πανάκριβες—κάποιες ξεπερνούν τα 2 ή 3 εκατ. δολάρια η δόση. Το 2024, το Lenmeldy της Orchard Therapeutics για μια σπάνια παιδιατρική ανοσολογική διαταραχή έσπασε ρεκόρ με τιμή 4,25 εκατ. δολάρια.

Όμως, σε αντίθεση με τις διαρκείς θεραπείες που συσσωρεύουν «αθόρυβα» εκατομμύρια σε μακροχρόνιες δαπάνες, οι γονιδιακές θεραπείες κοστίζουν ακριβά στην αρχή αλλά προσφέρουν μακροχρόνια οφέλη και… αξία.

Μελέτη στο JAMA έδειξε ότι οι θεραπείες για τη δρεπανοκυτταρική αναιμία είναι «συμφέρουσες» εφόσον τιμολογούνται κάτω από τα 2 εκατ. δολάρια. Παρ’ όλα αυτά, οι πραγματικές τιμές των εγκεκριμένων θεραπειών (Casgevy στα 2,2 εκατ. δολάρια και Lyfgenia στα 3,1 εκατ. δολάρια) ξεπερνούν το όριο.

Το μοντέλο ασφάλισης

Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι το αμερικανικό ασφαλιστικό μοντέλο δεν έχει σχεδιαστεί για «θεραπείες μιας κι έξω». Οι περισσότερες ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες λειτουργούν με ετήσιο προϋπολογισμό, αποτιμώντας δαπάνες σε κύκλους 12 μηνών—όχι σε ορίζοντα 20ετίας. Επιπλέον, οι ασθενείς συχνά αλλάζουν ασφαλιστικό πάροχο: αν η Blue Cross πληρώσει σήμερα για τη θεραπεία σας, αλλά εσείς αλλάξετε σε UnitedHealthcare τον επόμενο χρόνο, η πρώτη δεν θα αποκομίσει τα μακροπρόθεσμα οφέλη.

Οι εργοδότες με αυτοασφαλιζόμενα προγράμματα δυσκολεύονται να αντέξουν το οικονομικό «βάρος» μιας γονιδιακής θεραπείας, ενώ όσοι έχουν ομαδικά συμβόλαια βλέπουν αυξήσεις ασφαλίστρων – 7% το 2023, σύμφωνα με το Kaiser Family Foundation.

Άρνηση κάλυψης

Η μη κάλυψη των γονιδιακών θεραπειών δεν αποτελεί μόνο άρνηση πρόσβασης σε ασθενείς αλλά και μακροπρόθεσμα ένα… οικονομικό σφάλμα, όπως τονίζουν οι αναλυτές. Η χρόνια θεραπεία της δρεπανοκυτταρικής νόσου, για παράδειγμα, μπορεί να κοστίσει εκατομμύρια σε βάθος ζωής.

Παράλληλα, η αβεβαιότητα γύρω από τις αποζημιώσεις απειλεί και την ίδια τη βιοτεχνολογία. Η bluebird bio, κάποτε με αξία σχεδόν 10 δισ. δολάρια, κατέρρευσε και εξαγοράστηκε με λιγότερα από 50 εκατ. Οι επενδυτές αποθαρρύνονται, τα ερευνητικά κονδύλια μειώνονται και οι ασθενείς κινδυνεύουν να χάσουν μελλοντικές θεραπείες.

Η έλλειψη πρόσβασης πλήττει δυσανάλογα και κοινότητες που ήδη βιώνουν ανισότητες υγείας. Η δρεπανοκυτταρική νόσος πλήττει κυρίως έγχρωμους πληθυσμούς, και η άρνηση κάλυψης βαθαίνει το χάσμα.

Πώς λύνεται το πρόβλημα

Η λύση δεν είναι να απορρίψουμε τη γονιδιακή θεραπεία ως «πολυτέλεια» αλλά να προσαρμόσουμε το σύστημα.

• Αξιολογητική αποζημίωση: Οι πληρωμές να συνδέονται με την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
• Ασφαλιστικές δεξαμενές (reinsurance pools): Κατανομή του κόστους μεταξύ πολλών εταιρειών.
• Ομοσπονδιακή στήριξη: Κρατικά ταμεία-«δίχτυ ασφαλείας», όπως στο Medicare Part D.
• Μεταφορά κάλυψης: Εάν ο ασθενής αλλάξει ασφαλιστική, το κόστος να κατανέμεται δίκαια.
• Συνεργασίες ΣΔΙΤ: Όπως συνέβη με τα αντιρετροϊκά φάρμακα ή τα εμβόλια COVID.

Η ιατρική καινοτομία τρέχει ταχύτερα από τα ασφαλιστικά μοντέλα. Εάν δεν εκσυγχρονίσουμε το πλαίσιο, οι θεραπείες που μπορούν να σώσουν ζωές θα παραμένουν απρόσιτες.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Καθολική απαγόρευση του καπνίσματος, συμβατικού και ηλεκτρονικού τσιγάρου, σε δημόσιους εξωτερικούς χώρους προωθεί η ισπανική κυβέρνηση.

Νομοσχέδιο ορίζει την απαγόρευση του καπνίσματος σε βεράντες μπαρ και εστιατορίων, σε υπαίθριες συναυλίες και στην περίμετρο σχολείων και νοσοκομείων, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με αντίγραφο που είδε το Bloomberg. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο την Τρίτη και τώρα θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, πριν κατατεθεί στο Κοινοβούλιο.

Ένας στους τέσσερις Ισπανούς καπνίζει καθημερινά ενώ η κατανάλωση μεταξύ των ανηλίκων αυξάνεται, κυρίως λόγω των ηλεκτρονικών τσιγάρων και των νέων καπνικών προϊόντων με γεύση, σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις. Περίπου το 55% των εφήβων ηλικίας 14 έως 18 ετών έχουν δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο, σύμφωνα με έρευνα του 2023.

Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως στην Ισπανία από ασθένειες που συνδέονται με το κάπνισμα, όπως από καρκίνο του πνεύμονα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας.

Η προτεινόμενη απαγόρευση ευθυγραμμίζεται με παρόμοιες πρωτοβουλίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η Σουηδία έχει απαγορεύσει το κάπνισμα σε εξωτερικούς χώρους των μπαρ, ενώ Γαλλία και Βέλγιο το απαγορεύουν σε δημόσιους χώρους όπως πάρκα ή παραλίες.

Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης απαγόρευση διαφημίσεων τόσο για παραδοσιακά όσο και για ηλεκτρονικά τσιγάρα, ενώ θα απαγορευτεί και η κατανάλωση από ανηλίκους.

Στους χώρους όπου θα απαγορευτεί το κάπνισμα περιλαμβάνονται γήπεδα ποδοσφαίρου, πανεπιστημιουπόλεις, παιδικές χαρές και περιοχές σε απόσταση 15 μέτρων από νοσοκομεία, σχολεία και δημόσια κτίρια. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μιας χρήσης θα απαγορευτούν πλήρως. Το κάπνισμα είχε ήδη απαγορευτεί σε πολλά ποδοσφαιρικά γήπεδα με απόφαση των συλλόγων.

Ωστόσο, η πρόταση είναι πιο αδύναμη απ’ ό,τι είχε αρχικά σχεδιαστεί και έχει δεχθεί επικρίσεις από αντικαπνιστές. Η κυβέρνηση αρχικά είχε στόχο να περιορίσει τα σημεία πώλησης για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και να αυξήσει τους φόρους, αλλά απέσυρε αυτές τις προτάσεις μετά από αντιδράσεις του κλάδου.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ερευνητές στο Αμβούργο και στο Γκέτινγκεν κατάφεραν να ανακαλύψουν ένα μίνι-αντίσωμα με το οποίο μπορεί να απενεργοποιηθεί μια πρωτεΐνη που είναι απαραίτητη για τη μόλυνση.

Αίσθηση καύσης, φουσκάλες, πόνος: Κάθε χρόνο, περισσότερα από 40 εκατομμύρια άτομα σε όλο τον κόσμο μολύνονται από τον ιό του έρπητα. Για τα νεογέννητα και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ο ιός μπορεί να αποτελεί σοβαρή απειλή. Ερευνητές στο Αμβούργο και στο Γκέτινγκεν κατάφεραν να ανακαλύψουν ένα μίνι αντίσωμα με το οποίο μπορεί να απενεργοποιηθεί μια πρωτεΐνη που είναι απαραίτητη για τη μόλυνση. Τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό “Nature” ανοίγουν μεσοπρόθεσμα νέες δυνατότητες για τη θεραπεία και την πρόληψη σοβαρών λοιμώξεων από έρπητα.

Μόλις μολυνθεί κάποιος, ο ιός του έρπητα παραμένει στον οργανισμό για όλη τη ζωή. Οι πάσχοντες είναι λανθάνων μολυσμένοι. Ο ιός κρύβεται στα νευρικά κύτταρα από το ανοσοποιητικό σύστημα και περιμένει, σε μεγάλο βαθμό ανενεργός, την κατάλληλη στιγμή.

Όταν παρουσιαστεί μια “ευνοϊκή” ευκαιρία – για παράδειγμα, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι εξασθενημένο ή σε περίπτωση στρες – ο ιός πολλαπλασιάζεται ξανά, κυρίως για να μολύνει νέους “ξενιστές”. Περίπου το 60% του ανθρώπινου πληθυσμού είναι φορέας του ιού του απλού έρπητα τύπου 1 (HSV-1), ο οποίος συνήθως προκαλεί δερματικές αλλοιώσεις και είναι επίσης γνωστός ως έρπης των χειλιών. Σχεδόν το 20% του πληθυσμού πάσχει από έρπητα των γεννητικών οργάνων, ο οποίος προκαλείται κυρίως από τον συγγενή, σεξουαλικά μεταδιδόμενο HSV-2 ή από τον HSV-1.

Αυτό που για τους κατά τα άλλα υγιείς πάσχοντες είναι κυρίως επώδυνο και δυσάρεστο, μπορεί να έχει δραστικές, εν μέρει θανατηφόρες, συνέπειες για άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις. Οι σοβαρές περιπτώσεις επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα νεογνά: εάν η μητέρα έχει ενεργή λοίμωξη από έρπητα, το παιδί μπορεί εύκολα να μολυνθεί κατά τη διάρκεια του τοκετού. Αυτός ο λεγόμενος νεογνικός έρπης συχνά συνοδεύεται από μόνιμες νευρολογικές βλάβες και μπορεί ακόμη και να αποβεί θανατηφόρος για το παιδί.

Για να μολύνει ένα κύτταρο-ξενιστή, ο ιός του έρπητα προσκολλάται πρώτα στην εξωτερική κυτταρική μεμβράνη του. Στο επόμενο στάδιο, συγχωνεύει το μεμβρανικό του περίβλημα με αυτό του κυττάρου-ξενιστή.

Στη συνέχεια, εισάγει το γενετικό του υλικό στο προσβεβλημένο κύτταρο για να παράγει νέους ιούς. Η γλυκοπρωτεΐνη Β (gB) παίζει καθοριστικό ρόλο στη συγχώνευση. Είναι “γεμάτη ενέργεια” και χρησιμοποιεί αυτή την ενέργεια για να συγχωνεύσει το κέλυφος του ιού με την κυτταρική μεμβράνη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας συγχώνευσης, η gB αλλάζει την τρισδιάστατη μορφή της. Αυτό την καθιστά ελκυστικό στόχο για φάρμακα, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αντιιικά φάρμακα που να στοχεύουν την gB, καθώς κρίσιμες περιοχές της πρωτεΐνης είναι απρόσιτες ή προστατευμένες.

Ερευνητές του Ινστιτούτου Ιολογίας Leibniz (LIV), του Πανεπιστημίου του Αμβούργου (UHH), και του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αμβούργου-Eppendorf (UKE) στο Κέντρο Δομικής Συστημικής Βιολογίας (CSSB) στο Αμβούργο, καθώς και του Ινστιτούτου Max Planck (MPI) για τις Πολυεπιστημονικές Φυσικές Επιστήμες στο Γκέτινγκεν, κατάφεραν να σταθεροποιήσουν τον σύμπλεγμα gB στη μορφή του που ήταν μέχρι τώρα απρόσιτη και έτοιμη για σύντηξη.

Μπόρεσαν να προσδιορίσουν τη δομή του σε υψηλή ανάλυση με τη χρήση κρυο-ηλεκτρονικής μικροσκοπίας, ανάλυσης εικόνας και μοντελοποίησης δομής. Οι τεχνολογικές πλατφόρμες για προηγμένη οπτική μικροσκοπία και κρυο-ηλεκτρονική μικροσκοπία (Kryo-EM) στο CSSB ήταν ουσιαστικής σημασίας για την επιτυχία της έρευνας.

Το νανοσώμα αλπακά εξουδετερώνει την πρωτεΐνη σύντηξης

Η ομάδα του Γκέτινγκεν απομόνωσε από εμβολιασμένα αλπακά ένα μίνι αντίσωμα, ένα λεγόμενο νανοσωματίδιο, το οποίο εξουδετερώνει το gB σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις. Το νανοσωματίδιο δεσμεύει τη μορφή του gB που είναι έτοιμη για σύντηξη και το εμποδίζει να εκτελέσει τις κινήσεις και να απελευθερώσει την ενέργεια που απαιτείται για τη σύντηξη.

Τα αλπάκα, τα λάμα και άλλα καμήλα έχουν αντισώματα που είναι απλούστερα από τα κανονικά αντισώματα των θηλαστικών. Αυτά μπορούν να μειωθούν περαιτέρω σε εργαστήριο σε λεγόμενα νανοσωματίδια.

Ερευνητές της ομάδας του Kay Grünewald, επικεφαλής του Τμήματος Δομικής Κυτταρικής Βιολογίας των Ιών στο LIV, UHH και CSSB στο Αμβούργο, παρήγαγαν ένα παρασκεύασμα gB, με το οποίο η ομάδα στο Γκέτινγκεν ανοσοποίησε ένα αλπάκα και προκάλεσε την παραγωγή αντισωμάτων. «Η επιβάρυνση για το αλπακά μας, τον Μαξ, ήταν πολύ μικρή, συγκρίσιμη με έναν εμβολιασμό και μια εξέταση αίματος σε ανθρώπους”, εξηγεί ο Ντίρκ Γκέρλιχ, διευθυντής στο MPI και επικεφαλής του Τμήματος Κυτταρικής Λογιστικής.

Μετά από μια αιμοδοσία, η αποστολή του Μαξ είχε τελειώσει. Η περαιτέρω εργασία πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο με τη βοήθεια συσκευών υψηλής τεχνολογίας, ενζύμων, βακτηρίων, βακτηριοφάγων και υπολογιστών. Τελικά, τα νανοσώματα παράγονται μικροβιολογικά – δηλαδή με τρόπο παρόμοιο με την μπύρα.

Από το δείγμα αίματος, οι ερευνητές απέκτησαν αρχικά τα σχέδια για περίπου ένα δισεκατομμύριο διαφορετικά νανοσώματα. Ωστόσο, μόνο ένα ελάχιστο ποσοστό από αυτά στοχεύει στον πραγματικό στόχο.

Οι ερευνητές του Γκέτινγκεν απομόνωσαν τα gB-ειδικά νανοσωματίδια με τη βοήθεια βακτηριοφάγων και στη συνέχεια παρήγαγαν μεμονωμένα αντιπροσωπευτικά δείγματα με μικροβιολογικές μεθόδους. Αυτά στη συνέχεια δοκιμάστηκαν στο Αμβούργο για την αντιική τους δράση. “Μπορέσαμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια ένα νανοσωματίδιο που έχει ισχυρή εξουδετερωτική δράση. Το ενδιαφέρον είναι ότι δρα τόσο κατά του HSV-1 όσο και κατά του HSV-2”, αναφέρει ο Görlich.

Στο Αμβούργο, η ομάδα κατάφερε να διασαφηνίσει τη δομή 3D του φυσικού HSV-2 gB με το συνδεδεμένο νανοσωματίδιο. Αυτό το μοντέλο και άλλα μοντέλα κρυο-ηλεκτρονικής μικροσκοπίας υψηλής ανάλυσης του gB πριν και μετά τη σύντηξη – που δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια της ομάδας της Maya Topf, επικεφαλής του Τμήματος Ολοκληρωμένης Ιολογίας στο LIV, UKE και CSSB, η οποία χρησιμοποίησε προηγμένα υπολογιστικά εργαλεία για τη μοντελοποίηση και την επικύρωση – παρείχαν πληροφορίες για κρίσιμες θέσεις στο gB και αποκρυπτογράφησαν έτσι τον μηχανισμό εξουδετέρωσης. “Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι η σύνδεση του νανοσωματιδίου εμποδίζει την πρωτεΐνη να αλλάξει τη μορφή της, ώστε να μπορεί να συγχωνεύσει τις μεμβράνες. Έτσι αποτρέπεται η μόλυνση”, λέει ο Grünewald.

Οι ανακαλύψεις των ομάδων υπόσχονται μια νέα προσέγγιση για τη θεραπεία και την πρόληψη των λοιμώξεων από έρπητα. «Τα νανοσωματίδια δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο ως συμπλήρωμα των συνήθων φαρμάκων σε περίπτωση υπάρχουσας λοίμωξης από έρπητα.

Στο μέλλον, θα μπορούσαν να προστατεύσουν άτομα που διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο από λοίμωξη από έρπητα ή από την επανεμφάνιση μιας λανθάνουσας λοίμωξης”, λέει ο Benjamin Vollmer, επικεφαλής επιστήμονας του έργου στην ομάδα του Grünewald και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.

“Μέχρι εκεί είναι ακόμα μακρύς ο δρόμος, αλλά τα άτομα με ιδιαίτερα αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα θα επωφεληθούν ακόμη περισσότερο από τα καινοτόμα αντισώματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, τα νεογέννητα, τα άτομα με HIV και τα άτομα με καρκίνο, αυτοάνοσες ασθένειες ή επικείμενη μεταμόσχευση οργάνου”.

Εάν μια έγκυος πάσχει από ενεργή λοίμωξη από έρπητα, η προφυλακτική χορήγηση νανοσωμάτων στη μέλλουσα μητέρα θα μπορούσε να αποτρέψει τη μόλυνση του νεογέννητου. Η αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, προκειμένου να αναπτυχθούν περαιτέρω τα νανοσωματίδια για κλινική χρήση και να προσελκυστούν συνεργάτες από τη βιομηχανία, έχει ήδη υποβληθεί.

Πηγές:
Μαx Planck Institut

Πηγη: https://www.iatronet.gr/