Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής απονέμεται σε επιστήμονες για το έργο τους στο microRNA

Η ανακάλυψη των microRNA  χάρισε το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής 2024 στους Victor Ambros και Gary Ruvkun. Τα microRNA, μια νέα κατηγορία μικροσκοπικών μορίων RNA που παίζουν κρίσιμο ρόλο στη γονιδιακή ρύθμιση.

Η πρωτοποριακή ανακάλυψή τους έριξε φως σε μια εντελώς νέα αρχή της γονιδιακής ρύθμισης. Αυτή αποδείχθηκε ότι είναι απαραίτητη για τους πολυκύτταρους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου. Τα microRNAs αποδεικνύονται θεμελιωδώς σημαντικά για τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται και λειτουργούν οι οργανισμοί.

Ο Victor Ambros εργάζεται στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης και ο Gary Ruvkun στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης, σύμφωνα με όσα μεταδίδει ο theguardian.com. Όπως ανακοινώθηκε από τη συνέλευση των Νόμπελ στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα, στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, οι νικητές θα μοιραστούν εξίσου το βραβείο των 11 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών.

Αναλυτικά, το έργο τους βοήθησε να εξηγηθεί πώς, παρά το γεγονός ότι όλα τα κύτταρά μας φέρουν το ίδιο DNA, μπορούν να παράγουν διαφορετικές πρωτεΐνες και να έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, τα νευρικά και τα μυϊκά κύτταρα είναι ιδιαίτερα εξειδικευμένα για διαφορετικές λειτουργίες. «Η πρωτοποριακή ανακάλυψη του microRNA εισήγαγε έναν νέο και απροσδόκητο μηχανισμό γονιδιακής ρύθμισης», δήλωσε ο Olle Kämpe, αντιπρόεδρος της επιτροπής Νόμπελ φυσιολογίας ή ιατρικής. «Τα microRNA είναι σημαντικά για την κατανόηση της εμβρυολογικής ανάπτυξης, της φυσιολογίας των φυσιολογικών κυττάρων και των ασθενειών όπως ο καρκίνος».

Μέσα στον πυρήνα των κυττάρων μας, οι γενετικές πληροφορίες αποθηκεύονται ως δίκλωνο μόριο, το DNA. Για τη δημιουργία πρωτεϊνών – μορίων που εκτελούν πλήθος λειτουργιών στα κύτταρά μας – ένα τμήμα του DNA, ή γονίδιο, αντιγράφεται για να παραχθεί ένα μονόκλωνο μόριο που ονομάζεται αγγελιοφόρο RNA (mRNA). Αυτό το mRNA λειτουργεί ως «ενδιάμεσος», μεταφέροντας τις οδηγίες για μια πρωτεΐνη στον μηχανισμό παραγωγής πρωτεϊνών στα κύτταρα.

«Το ερώτημα είναι: τι καθορίζει ότι μόνο τα σωστά γονίδια μεταγράφονται σε mRNA και στη συνέχεια μεταφράζονται στις σωστές πρωτεΐνες που αφορούν συγκεκριμένους ιστούς τη σωστή στιγμή;», εξήγησε ο κ.Kämpe. Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες πίστευαν ότι είχαν την απάντηση στις πρωτεΐνες που ονομάζονται παράγοντες μεταγραφής. Αυτοί συνδέονται με το DNA και είτε ενεργοποιούν είτε εμποδίζουν την παραγωγή του mRNA. Αλλά όπως αποκάλυψαν οι Ambros και Ruvkun, αυτή δεν ήταν η πλήρης ιστορία. Οι ερευνητές έριξαν ανεξάρτητα φως σε έναν άλλο μηχανισμό, δημοσιεύοντας θεμελιώδεις εργασίες στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η έρευνά τους έδειξε ότι μικροσκοπικά τμήματα RNA, γνωστά ως microRNA, μπορούσαν να συνδεθούν απευθείας με το mRNA, εμποδίζοντας τις οδηγίες για την αντίστοιχη πρωτεΐνη να «διαβαστούν» από τα μηχανήματα παραγωγής πρωτεϊνών

Μεταγενέστερες εργασίες διαφόρων ομάδων αποκάλυψαν ότι τα microRNA όχι μόνο μπορούν να συνδεθούν με το mRNA για να εμποδίσουν την παραγωγή πρωτεϊνών, αλλά μπορούν να προκαλέσουν τη διάσπαση του mRNA.Οι Ambros και Ruvkun δεν είναι άγνωστοι μεταξύ τους: Οι ερευνητές διεξήγαγαν ταυτόχρονα μεταδιδακτορική έρευνα στο εργαστήριο του Robert Horvitz, ο οποίος μοιράστηκε το βραβείο Νόμπελ φυσιολογίας ή ιατρικής το 2002.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Έρευνα του ΠΟΥ για την επίδραση των κινητών τηλεφώνων στην εμφάνιση καρκίνου του εγκεφάλου

Νέα στοιχεία  από πρόσφατη ανασκόπηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που δημοσιεύθηκε από τους Karipidis et al στο Environmental International, αναφέρουν ότι μπορεί να μην υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της χρήσης κινητών τηλεφώνων και του αυξημένου κινδύνου καρκίνου του εγκεφάλου. Όπως και άλλοι διεθνείς φορείς υγείας έχουν επισημάνει ότι δεν υπάρχουν οριστικά στοιχεία για αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία από την ακτινοβολία που εκπέμπεται από τα κινητά τηλέφωνα, εκτιμώντας ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα.

Παλαιότερα, ερευνητές του ΠΟΥ είχαν εξετάσει σε βάθος χρόνου την επίδραση της χρήσης κινητών τηλεφώνων και κατέταξαν τα πεδία από τα κινητά τηλέφωνα ως «πιθανώς καρκινογόνα για τον άνθρωπο» (κατηγορία 2Β) το 2011. Αυτή η κατηγορία υποδηλώνει ότι, αν και υπάρχουν ενδείξεις για πιθανή σχέση, τα δεδομένα είναι περιορισμένα και η σύνδεση δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένη.  Αξίζει να απαοσαφηνιστεό πως τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν μη ιονίζουσα ακτινοβολία σε μορφή ραδιοκυμάτων. Έως τώρα έχουν διεξαχθεί πολλές μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις τους στην υγεία, τα αποτελέσματα είναι ασαφή και δεν επιβεβαιώνουν μια άμεση αιτιώδη σχέση με τον καρκίνο του εγκεφάλου. Οι περισσότερες μελέτες, συμπεριλαμβανομένων μελετών που καλύπτουν μεγάλες χρονικές περιόδους, δεν έχουν δείξει αύξηση των ποσοστών καρκίνου του εγκεφάλου παρά την ευρεία χρήση κινητών τηλεφώνων.

Τα νέα στοιχεία σχολιάζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και  Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής). Πρόκειται για πρόσφατη ανασκόπηση, στην οποία μια διεθνής ομάδα ερευνητών ανέλυσε τα αποτελέσματα 63 μελετών που διεξήχθησαν μεταξύ 1994 και 2022 στις οποίες συμμετείχαν ενήλικες και παιδιατρικοί ασθενείς. Ειδικότερα, οι ερευνητές αξιολόγησαν εάν οι ραδιοσυχνότητες που χρησιμοποιούνται σε κινητά τηλέφωνα, τηλεοράσεις, βρεφικές οθόνες και ραντάρ συνέβαλαν σε υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του εγκεφάλου, λευχαιμίας και καρκίνου της υπόφυσης και των σιελογόνων αδένων. Διαβάστε εδώ: The effect of exposure to radiofrequency fields on cancer risk in the general

Παρά τη σημαντική αύξηση της χρήσης ασύρματης τεχνολογίας, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι δεν υπήρχε αντίστοιχη αύξηση στη συχνότητα εμφάνισης καρκίνων του εγκεφάλου. Τα ευρήματα αυτά ισχύουν για άτομα που αφιέρωσαν μεγάλες χρονικές περιόδους σε τηλεφωνικές κλήσεις και για όσους χρησιμοποιούσαν κινητά τηλέφωνα για περισσότερα από 10 χρόνια.

Η συμβουλευτική ομάδα του ΠΟΥ ζήτησε  πλέον να επανεκτιμηθεί η ταξινόμηση 2Β ως αποτέλεσμα των νέων δεδομένων καθώς η τελευταία ταξινόμηση  είχε γίνει το 2011. Η αξιολόγηση του οργανισμού αναμένεται να δημοσιευτεί το πρώτο τρίμηνο του 2025.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

ESMO 2024: Θετικά κλινικά δεδομένα για τη πεμπρολιζουμάμπη έναντι μορφών καρκίνου

Αξιοσημείωτα είναι τα δεδομένα που αναδείχθηκαν στο ετήσιο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO 2024)  για τη συμβολή της πεμπρολιζουμάμπης (pembrolizumab)  στην αντιμετώπιση από τον πρώιμου σταδίου καρκίνο του μαστού έως τους προχωρημένου σταδίου γαστρεντερικούς, γυναικολογικούς δερματολογικούς και ουρογεννητικούς όγκους. Η  πεμπρολιζουμάμπη, είτε ως μονοθεραπεία είτε σε συνδυασμό με άλλους θεραπευτικούς παράγοντες, έχει την ικανότητα να επεκτείνει την επιβίωση και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Μελάνωμα:

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επικουρική θεραπεία με πεμπρολιζουμάμπη βελτιώνει σημαντικά την επιβίωση χωρίς υποτροπή (RFS) και την επιβίωση χωρίς απομακρυσμένες μεταστάσεις σε ασθενείς με πλήρως εξαιρέσιμο σταδίου III μελάνωμα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης EORTC 1325-MG/KEYNOTE-054 η αποτελεσματικότητα της επικουρικής θεραπείας με πεμπρολιζουμάμπη  παραμένει ισχυρή μετά από επτά χρόνια σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.

Τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού:

Από  τα τελικά αποτελέσματα της μελέτης φάσης ΙΙΙ, KEYNOTE-522 προκύπτει ότθ όταν η πεμπρολιζουμάμπη προστίθεται στη συνήθη χημειοθεραπεία των ασθενών με πρώιμο τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC). παρατείνει σημαντικά τη συνολική επιβίωση. Το ποσοστό 5ετούς ήταν 86,6% έναντι 81,7% στην ομάδα ελέγχου. Ομοίως, το ποσοστό 5ετούς EFS ήταν 81,2% για τις ασθενείς που έλαβαν pembrolizumab, σε σύγκριση με 72,2% στην ομάδα του placebo. Αυτά τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη δυνατότητα της πεμπρολιζουμάμπης στη θεραπεία ασθενών με υψηλού κινδύνου TNBC.

Ουροθηλιακός Καρκίνος:

Τα αποτελέσματα πενταετούς παρακολούθησης της μελέτης EV-103, η οποία εξέτασε τον συνδυασμό Enfortumab Vedotin (EV) και pembrolizumab ως θεραπεία πρώτης γραμμής για ασθενείς με τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό ουροθηλιακό καρκίνο (la/mUC) που δεν είναι επιλέξιμοι για σισπλατίνη (cisplatin) έδειξαν ότι βελτιώνει την επιβίωση στην τοπικά προχωρημένη ή μεταστατική νόσο. Ο FDA έδωσε έγκριση ως θεραπεία πρώτης γραμμής, αποδεικνύοντας τη βελτίωση της συνολικής επιβίωσης (OS) σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα.

Η συνδυαστική θεραπεία έδειξε 73,3% συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης (ORR), με μέση συνολική επιβίωση (OS) 26,1 μηνών και μέση επιβίωση χωρίς εξέλιξη (PFS) 12,7 μηνών. Αξίζει να σημειωθεί ότι, το 41,5% των ασθενών ζούσαν πέντε χρόνια μετά, ξεπερνώντας τα αποτελέσματα προηγούμενων μελετών.

Καρκίνοι του γαστρεντερικού συστήματος: 

Η προσθήκη πεμπρολιζουμάμπης στο θεραπευτικό σχήμα που περιλαμβάνει trastuzumab και χημειοθεραπεία βελτιώνει σημαντικά τη συνολική επιβίωση (OS) σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία και πάσχουν από μη χειρουργήσιμο, HER2-θετικό μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα του στομάχου/γαστροοισοφαγικής συμβολής (G/GEJ), σύμφωνα με τα καταληκτικά αποτελέσματα της μελέτης KEYNOTE-811. Ο θεραπευτικός συνδυασμός με πεμπρολιζουμάμπη πέτυχε μέση OS 20,0 μηνών, σε σύγκριση με 16,8 μήνες για την ομάδα ελέγχου.

Στους ασθενείς με συνδυασμένο θετικό σκορ PD-L1≥1, το όφελος από την OS ήταν ακόμη πιο σημαντικό, με μέση επιβίωση 20,1 μηνών έναντι 15,7 μηνών στην ομάδα ελέγχου. Η μέση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (PFS)  ήταν μεγαλύτερη τόσο στον γενικό πληθυσμό (10,0 μήνες έναντι 8,1 μηνών) όσο και στην ομάδα με συνδυασμένο θετικό σκορ PD-L1≥1 (10,9 μήνες έναντι 7,3 μηνών), υπογραμμίζοντας την αποτελεσματικότητα αυτής της συνδυαστικής θεραπείας. Σύμφωνα με τον Δρ. Filippo Pietrantonio από το Fondazione IRCCS Istituto Nazionale dei Tumori, η αύξηση της OS κατά 3 μήνες είναι κλινικά σημαντική, ειδικά στην υποομάδα με συνδυασμένο θετικό σκορ PD-L1≥1, η οποία είδε βελτίωση 4,4 μηνών στην OS.

Καρκίνος τραχήλου μήτρας:

Η δεύτερη ενδιάμεση ανάλυση της τυχαιοποιημένης, διπλά τυφλής, φάσης III μελέτης ENGOT-cx11/GOG-3047/KEYNOTE-A18 κατέδειξε ότι είναι νέο θεραπευτικό σχήμα για ασθενείς με υψηλού κινδύνου τοπικά εντοπισμένο καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αναδεικνύεται ο συνδυασμός πεμπρολιζουμάμπης και ταυτόχρονης χημείο-ακτινοθεραπείας  (CRT) . Το ποσοστό 36 μηνών συνολικής επιβίωσης (OS) για την ομάδα που έλαβε pembrolizumab ανήλθε στο 82,6% σε σύγκριση με ποσοστό 74,8% για την ομάδα ελέγχου. Σύμφωνα με τον καθηγητή Remi Nout από το Erasmus MC Cancer Institute, η θεραπεία προσφέρει καλύτερη πιθανότητα ίασης γι’ αυτή την υψηλού κινδύνου πληθυσμιακή ομάδα.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

ESMO 2024: Τα νεότερα για τις κακοήθειες του ουροποιητικού συστήματος

Ταχεία πρόοδος παρατηρείται στη θεραπευτική των νεοπλασμάτων του ουροποιητικού συστήματος. Νέες θεραπευτικές επιλογές αναδύονται για τους ασθενείς με μεταστατική νόσο, ενώ το ερευνητικό ενδιαφέρον στρέφεται όλο και περισσότερο στην προσπάθεια ριζικότερης αντιμετώπισης της τοπικής νόσου ώστε να αποτρέπει η περαιτέρω εξέλιξη του καρκίνου.

Το πρόσφατο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Παθολογικής Ογκολογίας (ESMO 2024)  ανακοινώθηκαν οι σημαντικότερες εξελίξεις στον χώρο της Ογκολογίας. Στο  συνέδριο αναδείχθηκαν οι μελέτες για τα νεοπλάσματα του ουροποιογεννητικού συστήματος (νεφρός, ουροδόχος κύστη, προστάτης), παρέχοντες νέες θεραπευτικές δυνατότητες στους ασθενείς, τις οποίες παρουσιάζουν περιληπτικά οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Ογκολογίας) και  Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής).

Mελέτη NIAGARA

Οι ερευνητές εξέτασαν τη σημασία της προσθήκης της ανοσοθεραπείας ως περιεγχειρητικής αγωγής στο νεόπλασμα αυτό. Μέχρι σήμερα, η καθιερωμένη αγωγή για τους ασθενείς με μυοδιηθητικό εντοπισμένο στην κύστη καρκίνο είναι η προεγχειρητική χημειοθεραπεία  που ακολουθείται από ριζική κυστεοπροστατεκτομή. Η ομάδα αυτή των ασθενών (ομάδα ελέγχου) συγκρίθηκε με όσους έλαβαν επιπλέον ανοσοθεραπεία με τη μορφή του αντι-PD-L1 αντισώματος ντουρβαλουμάμπη τόσο προεγχειρητικά μαζί με τη χημειοθεραπεία όσο και μεταγχειρητικά (περιεγχειρητική αγωγή).

Η μελέτη απέδειξε ότι η προσθήκη της ανοσοθεραπείας αυξάνει τόσο τις πλήρεις παθολογοανατομικές ανταποκρίσεις τής νόσο, όσο και το διάστημα ελεύθερο υποτροπής από τη νόσο αλλά κυρίως αυξάνει τη συνολική επιβίωση. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η προσθήκη της ανοσοθεραπείας δεν επηρέασε αρνητικά τη δυνατότητα χειρουργικής επέμβασης ούτε αύξησε τη περιεγχειρητική νοσηρότητα αποδεικνύοντας ότι ο συνδυασμός χημειοθεραπείας και ανοσοθεραπείας είναι μια αποτελεσματική και ασφαλής προσέγγιση και μπορεί να αποτελέσει την επόμενη καθιερωμένη αγωγή για τον εντοπισμένο μυοδιηθητικό καρκίνο ουροδόχου κύστης.

Ελληνική μελέτη

Η Ελληνική Ερευνητική Ομάδα Ουρο-Γεννητικού Καρκίνου (ΕΕΟΟΓΕΚ)  διεξήγαγε μελέτη για ασθενείς με εντοπισμένο μυοδιηθητικό καρκίνο ουροδόχου κύστης για τους οποίους όμως η χειρουργική εξαίρεση της νόσου δεν είναι επιλογή. Για αυτή την ομάδα ασθενών, η μελέτη εξέτασε την αποτελεσματικότητα της προσθήκης ανοσοθεραπείας με τη μορφή του αντι-PD1 αντισώματος νιβολουμάμπη στην καθιερωμένη αγωγή της ακτινοθεραπείας σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα. Η μελέτη απέδειξε ότι η προσθήκη της ανοσοθεραπείας αυξάνει τόσο το διάστημα ελεύθερο υποτροπής της νόσου όσο και τη συνολική επιβίωση μειώνοντας την πιθανότητα τόσο τοπικής όσο και απομακρυσμένης υποτροπής. Τα αποτελέσματα αυτά αποδεικνύουν την ανάγκη μελέτης του συγκεκριμένου συνδυασμού στα πλαίσια μεγάλης τυχαιοποιημένης φάσης ΙΙΙ μελέτης.

Ραδιοφάρμακα

Το ράδιο-223 είναι εγκεκριμένη αγωγή για τους ασθενείς με ευνουχοάντοχη μεταστατική νόσο που όμως έχουν λάβει ήδη και χημειοθεραπεία και νεότερους ορμονικούς παράγοντες  και έχουν μόνο οστικές μεταστάσεις. Στο φετινό ESMO2024, η μελέτη PEACE-3 απέδειξε ότι η συγχορήγηση του ραδίου-223 με την ενζαλουταμίδη ως αρχική θεραπεία στην ευνουχοάντοχη νόσο προσφέρει όφελος επιβίωσης στους ασθενείς αυτούς καταδεικνύοντας ότι η πρωιμότερη χορήγηση του φαρμάκου μπορεί να επιφέρει πιο μακροχρόνια αποτελέσματα.

Η μελέτη επίσης απέδειξε ότι είναι απαραίτητη η λήψη παραγόντων, όπως είναι το αντι-RANKL αντίσωμα δενοσουμάμπη, που προφυλάσσουν από επιπλοκές της μεταστατικής οστικής νόσου για όλους τους ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία με ράδιο-223 ώστε να αποφευχθεί ο αυξημένος κίνδυνος καταγμάτων.

 Μελέτη CONTA

Δοκιμάσθηκε σε ασθενείς με ευνουχοάντοχο καρκίνο προστάτη ο συνδυασμός ατεζολιζουμάμπης και καμποζατινίμπης. Η μελέτη αυτή απέδειξε για πρώτη φορά ότι ένας ανοσοθεραπευτικός παράγοντες και μια στοχεύουσα αντιαγγειογενετική αγωγή μπορεί να είναι αποτελσματικά στον καρκίνο προστάτη επιμηκύνοντας το χρόνο ως την υποτροπή της νόσου. Τα τελικά αποτελέσματα όμως δεν ανέδειξαν αύξηση στη συνολική επιβίωση σε σύγκριση με την χορήγηση ενός δεύτερου νεότερου ορμονικού παράγοντα καταδεικνύοντας ότι μάλλον είναι περιορισμένο το όφελος από τον συνδυασμό ιδιαίτερα στο πλαίσιο του νεότερου θεραπευτικού τοπίου του καρκίνου του προστάτη.

 Καρκίνος του νεφρού

Επιβεβαιώθηκε στο φετινό ESMO η δραστικότητα του αναστολέα του παράγοντα της υποξίας μπεζουλτιφάνη ως θεραπεία της μεταστατικής νόσου σε ασθενείς που έχουν υποτροπιάσει μετά ανοσοθεραπεία και αντιαγγειογεντική αγωγή. Στη μελέτη  LITESPARK-005, η χορήγηση μπελζουτιφάνης αύξησε το χρόνο ως την υποτροπή της νόσου στον πληθυσμό αυτό έναντι του αναστολέα mTOR εβερόλιμους. Παρ’ ότι από την μελέτη δεν φάνηκε διαφορά στη συνολική επιβίωση, το μακροχρόνιο όφελος που παρέχει η μπελζουτιφάνη σε ποσοστό ασθενών είναι ενθαρρυντικό στοιχείο για την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου.

Μελέτη SUNNIFORECAST

Επιπλέον, ο συνδυασμός ανοσοθεραπευτικών παραγόντων νιβολουμάμπης (αντι-PD1 αντίσωμα) και ιπιλιμουμάμπης (αντι-CTLA4 αντίσωμα) που αποτελεί καθιερωμένη αγωγή για τα διαυγοκυτταρικά νεοπλάσματα του νεφρού απέδειξε όφελος επιβίωσης και σε μη διαυγοκυτταρικά νεοπλάσματα και πιθανώς θα αποτελέσει νέα θεραπευτική επιλογή και για αυτή την ομάδα ασθενών.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Εκστρατεία ενημέρωσης για την εκφύλιση της ωχρας κηλίδας

Aπό την Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών
Η Πανελλήνια Ένωση Αμφιβληστροειδοπαθών (Π.Ε.Α.) ανακοινώνει την έναρξη
της Ενημερωτικής Εκστρατείας «ΓΛΑΥΚΗ», που θα πραγματοποιηθεί από τον Οκτώβριο 2024 έως τον Δεκέμβριο 2025, με την υποστήριξη του Υπουργείου Υγείας. Η Ενημερωτική Εκστρατεία «ΓΛΑΥΚΗ» αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του ευρύτερου κοινού των πασχόντων και των οικογενειών τους, των στελεχών φορέων και υπηρεσιών, καθώς και στην επιμόρφωση επαγγελματιών υγείας, προκειμένου να αναδειχθούν και να κατανοηθούν τα βασικά προβλήματα που ανακύπτουν για τις παθήσεις της Γεωγραφικής Ατροφίας (ΓΑ) και της Ηλικιακής Εκφύλισης Ωχράς Κηλίδας (ΗΕΩΚ), στο πεδίο της πρόληψης, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, της αποκατάστασης και της κάλυψης των αναγκών σε κοινωνικο-οικονομικό και ψυχολογικό επίπεδο. Κεντρικό μήνυμα είναι:«Η ενημέρωση, η συνεργασία και η υπευθυνότητα προάγουν την υγιή όραση»

 

 

Πηγη:HealthDaily

«Εκπαίδευση για φροντίδα Υγείας με επίκεντρο τον άνθρωπο»

Συνέδριο από τo Τμήμα Ιατρικής του ΑΠΘ
To Τμήμα Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης προσκαλεί
φοιτητές, εκπαιδευτές, ερευνητές ιατρικής και όλων των επαγγελμάτων υγείας, ασθενείς, φροντιστές και πολίτες στο ετήσιο συνέδριο της Association of Medical Schools in Europe (AMSE) που διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκη, στις 17-19 Οκτωβρίου 2024, να συζητήσουν τις προκλήσεις της παροχής υπηρεσιών υγείας με επίκεντρο τον άνθρωπο και της εκπαίδευσης επαγγελματιών υγείας, που μετασχηματίζεται ώστε να ανταποκριθεί στις ανάγκες υγείας της κοινωνίας του μέλλοντος. Στο συνέδριο θα συζητηθούν μεταξύ άλλων τα παρακάτω θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος: Η φροντίδα ασθενών με σύνθετες ανάγκες στο σπίτι, η ειδική προσέγγιση στη μετάβαση της φροντίδας από τη φροντίδα παιδιών σε φροντίδα ενηλίκων, η λειτουργία διεπιστημονικών ομάδων επαγγελματιών υγείας και η εκπαίδευση γιατρών και ασθενών στην από κοινού λήψη αποφάσεων θεραπείας. Η εξασφάλιση της ποιότητας στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας και η διαφύλαξη της ασφάλειας των ασθενών. Ηθική και δεοντολογία της κλινικής έρευνας. Έρευνα και καινοτομία στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας. Τεχνολογικά υποστηριζόμενη μάθηση και καινοτόμες τεχνολογίες εμβύθισης (Immersive Teaching) στη σύγχρονη ιατρική εκπαίδευση. Διεθνοποίηση των ιατρικών σπουδών. Το παρόν και το μέλλον των προγραμμάτων ανάπτυξης / συνεχιζόμενης εκπαίδευσης του ακαδημαϊκού διδακτικού προσωπικού των Ιατρικών Τμημάτων κ.α..

 

 

Πηγη:HealthDaily

Ιδρύθηκε το Ευρωπαϊκό δίκτυο για το κλίμα και την αγωγή υγείας

Πρωτοστατούν 25 ιατρικές σχολές της Ευρώπης
H δημιουργία του Ευρωπαϊκού
Δικτύου για το Κλίμα και την Αγωγή Υγείας (Enche) ανακοινώθηκε χθες, κατά την Παγκόσμια Σύνοδο για την Υγεία που έγινε στο Βερολίνο με θέμα “Educating the next generation of medics on climate and health”. Ειδικότερα, 25 ιατρικές σχολές από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και η Γαλλία, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, θα ενσωματώσουν μαθήματα για το κλίμα στην εκπαίδευσή τους, που απευθύνεται σε περισσότερους από 10.000 φοιτητές. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Αγωγή για το Κλίμα και την Υγεία (ENCHE) θα εργαστεί σε στενό συντονισμό με το Global Consortium on Climate and Health Education (GCCHE) ως περιφερειακό δίκτυο και στοχεύει να εξοπλίσει την επόμενη γενιά ιατρών με τις γνώσεις και τις γνώσεις για την παροχή βιώσιμων πρακτικών υγειονομικής περίθαλψης και την υποστήριξη της μετάβασης σε ασθενοκεντρικά συστήματα υγείας. Το ENCHE στοχεύει σε ένα δίκτυο διδακτικού προσωπικού σε όλη την Ευρώπη, το οποίο θα υποστηρίξει την αποτελεσματική και εμπνευσμένη διδασκαλία για τους φοιτητές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) υποστηρίζει την πρωτοβουλία, μαζί με φαρμακευτικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των AstraZeneca, Bupa, GSK, Novartis, Novo Nordisk, Roche και Sanofi, ως μέλη του Sustainable Markets Initiative Health Systems Task Force, που ιδρύθηκε το 2020 από τον Κάρολο της Βρετανίας.

 

 

 

Πηγη:HealthDaily

 

 

 

Πως θα λειτουργήσουν τα αυτοτελή τμήματα κλινικών μελετών στα Νοσοκομεία

Σε ΚΥΑ ορίζονται οι λεπτομέρειες
Η εξειδίκευση των αρμοδιοτήτων και η ρύθμιση του τρόπου οργάνωσης,
λειτουργίας και στελέχωσης του Αυτοτελούς Τμήματος Κλινικών Μελετών στα νοσοκομεία του ΕΣΥ με εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό, καθορίζεται σε Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Υγείας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών. Σύμφωνα με την ΚΥΑ, το Τμήμα Κλινικών Μελετών σε κάθε νοσοκομείο θα είναι αυτόνομο και θα αποτελεί το σημείο αναφοράς για τους Κύριους Ερευνητές (Principal Investigators- PIs) και τις ερευνητικές τους ομάδες, το προσωπικό και τα τμήματα του νοσηλευτικού ιδρύματος που εμπλέκονται στις κλινικές μελέτες και γενικότερα τη βιοϊατρική έρευνα, τους χορηγούς ή τους κατ’ ανάθεση Οργανισμούς Έρευνας(Contract Research Organizations-CROs) ή τους Ελεύθερους Συνεργάτες Έρευνας (Freelancers) και τους Φορείς Οικονομικής Διαχείρισης (Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας των Πανεπιστημίων – Ε.Λ.Κ.Ε. και Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας & Ανάπτυξης των Υγειονομικών Περιφερειών – Ε.Λ.Κ.Ε.Α.). Μεταξύ των αρμοδιοτήτων του, οι κυριότερες είναι οι εξής: Θα τηρεί σε ετήσια βάση αρχείο ερευνητικών προγραμμάτων και πρωτοκόλλων που σχετίζονται με τη βιοϊατρική έρευνα και θα παρακολουθεί την υλοποίησή τους. Θα συνεργάζεται με τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων (Data Protection Officer -DPO) του νοσηλευτικού ιδρύματος για τον έλεγχο της συμμόρφωσης με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Θα κοστολογεί τα έξοδα που σχετίζονται με τη διεξαγωγή της μελέτης, όπως το κόστος των εργαστηριακών και διαγνωστικών εξετάσεων, της νοσηλείας, της φαρμακευτικής δαπάνης και των λοιπών διαδικασιών που προβλέπεται ότι θα διενεργηθούν στο πλαίσιο της βιοϊατρικής έρευνας στο νοσηλευτικό ίδρυμα και για τη βεβαίωση κάλυψής τους από τον Χορηγό. Μετά την υπογραφή της σύμβασης από τον Διοικητή/νόμιμο εκπρόσωπο του νοσοκομείου, μεριμνά για την απόδοση του μοναδικού Κωδικού Αναφοράς στην κλινική μελέτη. Συνεργάζεται με τις διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες, το Γραφείο Κίνησης Ασθενών, το Φαρμακείο, το Γραφείο Προμηθειών, τον Κύριο Ερευνητή (PI) και την εκάστοτε αρμόδια Κλινική του νοσηλευτικού ιδρύματος για την καταχώριση των δαπανών που βαρύνουν τον Χορηγό. Συνεργάζεται με το Τμήμα Πληροφορικής και εισηγείται στον Διοικητή την ανάπτυξη λογισμικού και πληροφοριακών συστημάτων για την ικανοποίηση των σκοπών του, καθώς και την παρακολούθηση και ηλεκτρονική αποθήκευση των δεδομένων των κλινικών μελετών που διεξάγονται στο νοσοκομείο (ψηφιακό αρχείο).Σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι θα παρέχει ενημερωτικό υλικό σε ασθενείς και οργανώσεις ασθενών και φροντίζει για την ενημέρωση του κοινού για τις διαθέσιμες κλινικές μελέτες του νοσοκομείου και τα κριτήρια επιλογής ασθενών ή και γενικότερα θέματα κλινικών μελετών. Τα Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών των νοσοκομείων μπορούν συστηματικά να συνεργάζονται μεταξύ τους, να επικοινωνούν, να ανταλλάσσουν πρακτικές και εμπειρίες. Ως προς τη στελέχωσή τους, το Τμήμα στελεχώνεται κατ’ ελάχιστο από δύο (2) υπαλλήλους και ο αριθμός τους δύναται να προσαρμόζεται σε κάθε νοσηλευτικό ίδρυμα, με βάση τον αριθμό των διενεργούμενων κλινικών μελετών σε έκαστο από αυτά. Η επιλογή των προσώπων και η τοποθέτησή τους γίνεται από τη Διοίκηση του νοσοκομείου.

 

 

Πηγη: HealthDaily

Ακτινολογική Εταιρεία: Χωρίς καθοδήγηση επιστημονικών κριτηρίων οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό

Τι ζητάει η Ακτινολογική Εταιρεία από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας.

Πολλαπλές παρατηρήσεις, ενστάσεις και σχόλια έχουν υποβληθεί στη Δημόσια Διαβούλευση για τις τεχνικές προδιαγραφές, που αφορούν ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό, που προορίζεται να εγκατασταθεί στα δημόσια Νοσοκομεία της χώρας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την παρέμβαση της Ελληνικής Ακτινολογικής Εταιρείας (ΕΑΕ) προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ).

Η ΕΑΕ θέτει στη διάθεση της ΕΚΑΠΥ ομάδες ειδικών εμπειρογνωμόνων

Η ΕΑΕ έστειλε επιστολή στην ΕΚΑΠΥ επισημαίνοντας ότι μάλλον δεν υπήρξε καμία καθοδήγηση επιστημονικών κριτηρίων και κλινικών αναγκών, από εμπειρογνώμονες προς τους συντάκτες για την τελική διαμόρφωση των τεχνικών προδιαγραφών προς διαβούλευση, ανά τεχνολογία, ή απεικονιστική πράξη και κυρίως ανά Νοσοκομείο, ή άλλη δομή για την οποία προορίζεται ο προς διάθεση εξοπλισμός (π.χ. Κέντρο Υγείας, Νοσοκομείο κ.λ.π.) ώστε η αξιοποίηση αυτού να είναι η πλέον δόκιμη, βέλτιστη και αποτελεσματική.

Με αφορμή το μεγάλο αριθμό σχολίων στη Δημόσια Διαβούλευση για τις προδιαγραφές του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού η ΕΑΕ θέτει στη διάθεση της ΕΚΑΠΥ, ομάδες ειδικών εμπειρογνωμόνων, Ιατρών Ακτινολόγων, οι οποίοι θα πρέπει στο μέλλον να αξιοποιούνται σε διαδικασίες σύνταξης, ή αξιολόγησης τεχνικών προδιαγραφών συστημάτων και υλικών που αφορούν την ειδικότητα της Ακτινολογίας.

ανάγκες, καθώς και για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου.

 

 

Πηγη: https://www.oloygeia.gr/

Κλινικές μελέτες: Νέα αυτοτελή τμήματα σε 65 μεγάλα νοσοκομεία του ΕΣΥ

Το υπουργείο Υγείας δίνει προτεραιότητα στις κλινικές μελέτες. Τα τμήματα αναμένεται να λειτουργήσουν σε νοσοκομεία δυναμικότητας μεγαλύτερης των 200 κλινών.

Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών δημιουργούνται σε 65 νοσοκομεία του ΕΣΥ, με  σκοπό την προαγωγή της έρευνας για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και τη διεύρυνση της πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.
Σύμφωνα με όσα προβλέπει Κοινή Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, τα τμήματα θα λειτουργήσουν σε νοσηλευτικά ιδρύματα δυναμικότητας μεγαλύτερης των 200 κλινών.ΣΦΕΕ:

Το νέο τμήμα προωθεί την αποστολή του εκάστοτε νοσηλευτικού ιδρύματος και προσφέρει υποστήριξη, τεχνογνωσία και εκπαίδευση για την αποτελεσματική ολοκλήρωση της βιοϊατρικής έρευνας.

Τηρεί σε ετήσια βάση αρχείο ερευνητικών προγραμμάτων και πρωτοκόλλων που σχετίζονται με τη βιοϊατρική έρευνα και παρακολουθεί την υλοποίησή τους.

Παραλαμβάνει τον φάκελο από τον Χορηγό ή τους κατ’ ανάθεση Οργανισμούς Έρευνας (CROs) ή τους Ελεύθερους Συνεργάτες Έρευνας (Freelancers) και μεριμνά για την παροχή διευκρινίσεων και τη συμπλήρωσή του, όπου απαιτείται.

Συνεργάζεται με τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων (Data Protection Officer DPO) του νοσηλευτικού ιδρύματος .

Μεριμνά για την κοστολόγηση των εξόδων που σχετίζονται με τη διεξαγωγή της μελέτης.

Μεριμνά για την έκδοση γνωμοδότησης από το Επιστημονικό Συμβούλιο του νοσοκομείου, για την επισκόπηση και την εμπρόθεσμη υπογραφή της σύμβασης διενέργειας βιοϊατρικής έρευνας και των τυχόν τροποποιήσεων αυτής ή για την αιτιολογημένη απόρριψή της από τη διοίκηση του νοσοκομείου.

Διαβιβάζει άμεσα, τη σύμβαση με το σύνολο του φακέλου στον αρμόδιο κατά περίπτωση Φορέα Οικονομικής Διαχείρισης (Ε.Λ.Κ.Ε./Ε.Λ.Κ.Ε.Α.), προκειμένου να υπογραφεί και από αυτόν.

Συνεργάζεται με τις διοικητικές και οικονομικές υπηρεσίες, το Γραφείο Κίνησης Ασθενών, το Φαρμακείο, το Γραφείο Προμηθειών, τον Κύριο Ερευνητή (PI) και την εκάστοτε αρμόδια Κλινική του νοσηλευτικού ιδρύματος για την καταχώριση των δαπανών.

Μεριμνά, ώστε οι οικονομικές υπηρεσίες του νοσηλευτικού ιδρύματος να εισπράξουν το ποσό της παρακράτησης.

Συνεργάζεται με το Τμήμα Πληροφορικής για την ανάπτυξη και υποστήριξη των διοικητικών διαδικασιών που προβλέπονται από την εκάστοτε ισχύουσα νομοθεσία.

Συνεργάζεται με τις λοιπές υπηρεσίες του νοσοκομείου για τη δυνατότητα απ’ ευθείας κάλυψης από τον Χορηγό προς το νοσηλευτικό ίδρυμα, συνοδευτικών (μη ερευνητικών) φαρμάκων, ιατροτεχνολογικών ή/και invitro διαγνωστικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της βιοϊατρικής έρευνας ως συνοδευτική θεραπεία.

 Παρακολουθεί τη συνολική διαχείριση των υπό έρευνα φαρμακευτικών ή/και ιατροτεχνολογικών ή/και invitro διαγνωστικών προϊόντων.

Ενημερώνει άμεσα τον Χορηγό ή τους κατ’ ανάθεση Οργανισμούς Έρευνας (CROs) ή τους Ελεύθερους Συνεργάτες Έρευνας (Freelancers) για κάθε έλεγχο ή επιθεώρηση που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο νοσηλευτικό ίδρυμα.

 Τηρεί το διοικητικό αρχείο (φυσικό ή/και ψηφιακό) της βιοϊατρικής έρευνας, κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας αυτής.

Με την ολοκλήρωση της σύμβασης συνεργάζεται με τον Κύριο Ερευνητή (ΡΙ) για την επιστροφή στον Χορηγό ή την καταστροφή οποιασδήποτε μη χρησιμοποιηθείσας ποσότητας του προϊόντος υπό έρευνα, όλων των εγγράφων, αρχείων, υλικών και εξοπλισμού που παρασχέθηκαν και όλων των εμπιστευτικών πληροφοριών.

Σε συνεργασία με το Τμήμα Ελέγχου Ποιότητας και Έρευνας και συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης μεριμνά για την καταχώρηση του νοσηλευτικού ιδρύματος ως κέντρου διεξαγωγής βιοϊατρικής έρευνας σε διεθνείς πλατφόρμες.

Τηρεί και επικαιροποιεί φάκελο λειτουργίας του νοσηλευτικού ιδρύματος ως κέντρου διεξαγωγής βιοϊατρικής έρευνας.

Συνεργάζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες του νοσηλευτικού ιδρύματος για την ανάπτυξη και εφαρμογή τυποποιημένων λειτουργικών διαδικασιών (Standard Operating Procedures SOPs), με σκοπό την εύρυθμη διεξαγωγή στο νοσηλευτικό ίδρυμα της βιοϊατρικής έρευνας.

Προβαίνει σε ιεράρχηση των αναγκών και σε καταγραφή τυχόν ελλείψεων και εισηγείται στον Διοικητή προτάσεις, για τη δυνατότητα αξιοποίησης των εσόδων που προέρχονται από τη συμμετοχή του νοσηλευτικού ιδρύματος ως κέντρου διεξαγωγής στη βιοϊατρική έρευνα.

Επικαιροποιεί το Περίγραμμα Θέσης Εργασίας (Job Description) του Υπεύθυνου του Αυτοτελούς Τμήματος Κλινικών Μελετών σε περιοδική βάση ή όποτε αυτό κριθεί αναγκαίο.

Μεριμνά σε συνεργασία με τις υπηρεσίες του νοσοκομείου, για την ανάπτυξη, υλοποίηση και παρακολούθηση προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης που επιχορηγούνται από ελληνικές ή διεθνείς πηγές και σχετίζονται με τη διεξαγωγή της βιοϊατρικής έρευνας.

Τα Αυτοτελή Τμήματα Κλινικών Μελετών των νοσοκομείων μπορούν συστηματικά να συνεργάζονται μεταξύ τους, να επικοινωνούν, να ανταλλάσσουν πρακτικές και εμπειρίες με στόχο την προτυποποίηση των τηρούμενων διαδικασιών και την αποτελεσματικότερη λειτουργία τους.

Στελέχωση του Αυτοτελούς Τμήματος Κλινικών Μελετών

Το Αυτοτελές Τμήμα Κλινικών Μελετών στελεχώνεται με εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό. Το Τμήμα στελεχώνεται κατ’ ελάχιστο από 2 υπαλλήλους και ο αριθμός τους δύναται να προσαρμόζεται σε κάθε νοσηλευτικό ίδρυμα. Η επιλογή των προσώπων και η τοποθέτησή τους γίνεται από τη Διοίκηση του.

Το προσωπικό που θα επιλεγεί για να παρέχει τις υπηρεσίες του στο Αυτοτελές Τμήμα, είναι δυνατόν να επιμορφώνεται από προγράμματα του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ-ΙΝΕΠ).

Σε περίπτωση αποχώρησης ή μετακίνησης του προσωπικού του Αυτοτελούς Τμήματος, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα άμεσης αντικατάστασής του, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία του.

 

 

Πηγη: https://www.oloygeia.gr