Σταμάτης Γρηγορίου: Πρόβλημα η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων για την ατοπική δερματίτιδα

Η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων για την ατοπική δερματίτιδα μειώνει την πρόσβαση των ασθενών στους νέους παράγοντες, τονίζει ο Σταμάτης Γρηγορίου, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αφροδισίων & Δερματικών Νόσων «Ανδρέας Συγγρός», μιλώντας στο Hellenic Medical Review. Και προσθέτει ότι χωρίς αυτά τα πρωτόκολλα, η διαδικασία είναι πολύ χρονοβόρα για τον γιατρό που την υποβάλει αλλά και για τον ασθενή που περιμένει την έγκριση.

Η ατοπική δερματίτιδα ορίζεται από τους ειδικούς ως φλεγμονώδης δερματοπάθεια, ενώ η ψωρίαση που επίσης προκαλεί φλεγμονές χαρακτηρίζεται και ως αυτοάνοσο νόσημα. Θα μπορούσατε να μας αναφέρετε τις διαφορές τους;

Η ατοπική δερματίτιδα και η ψωρίαση είναι φλεγμονώδεις δερματοπάθειες. Δεν χαρακτηρίζονται από αυτοαντισώματα έναντι αντιγόνων όπως η κνίδωση που είναι πράγματι, μια αυτοάνοση δερματοπάθεια.

Η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται πάντοτε από κνησμό, ενώ στην ψωρίαση μερικοί αλλά όχι όλοι οι ασθενείς παραπονούνται για κνησμό. Η ατοπική δερματίτιδα έχει ερυθηματώδεις φυσαλίδες και βλατίδες, ενώ η ψωρίαση μεγαλύτερες πλάκες με παχύ ασημόχρωμο λέπι.

Ποια είναι τα επιδημιολογικά στοιχεία για τις δύο νόσους στην Ελλάδα;

Υπολογίζουμε και για τις δύο δερματοπάθειες επιπολασμό 2% στο γενικό πληθυσμό στους ενήλικες.

Στα παιδιά ο επιπολασμός είναι ακόμη μεγαλύτερος για την ατοπική δερματίτιδα, ενώ στην ψωρίαση είναι αρκετά μικρότερος.

Η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται ως πολυπαραγοντική νόσος. Μπορείτε να αναλύσετε το γενετικό, ανοσολογικό κ.ά. υπόβαθρο της νόσου; Ποιος ο ρόλος των κυτταροκινών;

Πράγματι είναι πολυπαραγοντική νόσος. Στην παθογένεια εμπλέκονται κληρονομικοί παράγοντες που αφορούν δυσλειτουργία των πρωτεινών και των λιπιδίων της επιδερμίδας όπως η φιλαγγρίνη και τα κεραμίδια που κάνουν το δέρμα πιο ξηρό.

Γιαυτό και χρειάζεται συνεχή ενυδάτωση με ειδικά σχεδιασμένα προιόντα. Επιπλέον, ανοσολογικοί παράγοντες που οδηγούν χωρίς αιτία, σε μια κατεύθυνση φλεγμονής παρόμοια με αυτή που κάνουμε, όταν προσβληθούμε από παράσιτα, χωρίς όμως να υπάρχει παράσιτο στον οργανισμό με παραγωγή των αντίστοιχων κυτταροκινών.

Οι κυτταροκίνες αυτές είναι κυρίως οι ιντερλευκίνες 4, 31 και 13. Με τους καινοτόμους νέους παράγοντες μπορούμε να στοχεύσουμε αυτές ακριβώς τις ιντερλευκίνες και να μειώσουμε τον κνησμό και την φλεγμονή.

Ποιες επιπλέον δυσκολίες δημιουργεί στους Έλληνες ασθενείς η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων για το νόσημα;

Η απουσία θεραπευτικών πρωτοκόλλων μειώνει την πρόσβαση των ασθενών στους νέους παράγοντες.

Χωρίς αυτά, χρειάζεται μια αίτηση προς μια επιτροπή έγκρισης που είναι σχετικά χρονοβόρα για τον γιατρό που την υποβάλει αλλά και για τον ασθενή που περιμένει την έγκριση.

Το αποτέλεσμα είναι ο γιατρός να μπορεί να εξυπηρετήσει λιγότερους ασθενείς στον διαθέσιμο εργασιακό χρόνο και ο ασθενής να πρέπει να περιμένει κάθε 4-8 μήνες την νέα έγκριση του παράγοντα.

Σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου για την ατοπική δερματίτιδα αναφερθήκατε σε καινοτόμα φάρμακα τα οποία ωστόσο είναι κατάλληλα για συγκεκριμένους ασθενείς.

Στην Ελλάδα, είναι διαθέσιμοι αυτήτην στιγμή 4 καινοτόμοι παράγοντες τα dupilumab, upadacitinib, abrocitinib, baricitinib για τη θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας. Αλλάζουν ριζικά τη ζωή του ασθενούς γιατί προσφέρουν εξαιρετικό έλεγχο του κνησμού και την δυνατότητα να μειωθούν οι εξάρσεις της νόσου, να είναι δηλαδή η ατοπική δερματίτιδα υπό έλεγχο.

Ποια είναι τα κριτήρια στα οποία βασίζονται οι γιατροί για να κρίνουν εάν κάποιος ασθενής πρέπει να λάβει τα καινοτόμα φάρμακα;

Το κριτήριο για τον γιατρό πάντοτε είναι ο ασθενής που έχει απέναντι του. Οι παραγοντες αυτοί συνιστώνται για τους ασθενείς εκείνους με μέτρια ή σοβαρή ατοπική δερματίτιδα αλλά και εκείνους που επηρεάζεται σημαντικά η ποιότητα της καθημερινής τους ζωής.

Υπάρχει αντίστοιχη καινοτομία για την ψωρίαση και την ψωριασική αρθρίτιδα;

Παρά το ότι έχουν περάσει είκοσι χρόνια από τη χρήση των πρώτων βιολογικών παραγόντων, έχουμε συνεχώς κυκλοφορία νέων παραγόντων για την ψωρίαση και την ψωριασική αρθρίτιδα που επιτρέπουν στον ασθενή να είναι τελείως απαλλαγμένος από τη νόσο.

Κατά τη γνώμη σας οι Έλληνες ασθενείς με δερματικά νοσήματα έχουν την ίδια πρόσβαση στην καινοτομία με τους υπόλοιπους ευρωπαίους πολίτες;

Όσον αφορά την ψωρίαση ναι. Στην ατοπική δερματίτιδα η πρόσβαση είναι δυσκολότερη, γίνονται όμως ενέργειες βελτίωσης της πρόσβασης στην καινοτομία.

Υπάρχουν Κέντρα Αναφοράς στην Ελλάδα για τα προαναφερθέντα δερματικά νοσήματα και εάν ναι ποια είναι αυτά;

Οι δερματολογικές κλινικές στα νοσοκομεία Ανδρέας Συγγρός και Αττικόν καθώς και το αντίστοιχο τμήμα στο Νοσοκομείο Υγεία στην Αθήνα, το νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών νόσων και το Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη και οι πανεπιστημιακές δερματολογικές κλινικές στις υπόλοιπες πόλεις της Ελλάδας έχουν μεγάλη εμπειρία στη χρήση των καινοτόμων παραγόντων.

Υπάρχουν κλινικές έρευνες που «τρέχουν» αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα για δερματολογικά νοσήματα;

Πολλές. Κυρίως στην ατοπική δερματίτιδα, τη χρόνια αυθόρμητη κνίδωση, την ψωρίαση, τα πομφολυγώδη νοσήματα, την διαπυητική ιδρωταδενίτιδα και τη δερματική ογκολογία.

Σε ποιόν τομέα της δερματολογίας θεωρείται ότι υπάρχουν αυτή τη στιγμή οι σημαντικότερες ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες και τι εξελίξεις περιμένουμε για αυτές τα επόμενα χρόνια;

Θεωρώ ότι θα έχουμε καλύτερες από τις υπάρχουσες θεραπευτικές λύσεις, στη χρόνια αυθόρμητη κνίδωση, τα πομφολυγώδη νοσήματα και την εστιακή υπεριδρωσία τα επόμενα χρόνια.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

Πρώτες Σκέψεις και Θέσεις για την Υγειονομική Μεταρρύθμιση

της Γεωργίας Οικονομοπούλου,

MSc, PhDc Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Management
Υπηρεσιών Υγείας (ΕΕΜΥΥ)

Κατά την προεκλογική περίοδο εντυπωσίασε το εύρημα ότι, οι πολίτες, για πρώτη φορά, δήλωσαν δημοσκοπικά πως αποδίδουν κορυφαία προτεραιότητα στην αναμόρφωση του υγειονομικού συστήματος. Η λαϊκή προσδοκία δείχνει να ταυτίζεται με τον πρωτεύοντα στόχο της κυβέρνησης για την τετραετία 2023-2027, στην κατεύθυνση της υπέρβασης παλαιωμένων αντιλήψεων, σκοπιμοτήτων και δομών.

Το ΕΣΥ από την ίδρυσή του λειτούργησε ως νοσοκομειοκεντρικός μηχανισμός αντιμετώπισης διαπιστωμένων και, κατά βάση, επειγουσών θεραπευτικών αναγκών. Παρά τις αρχικές νομοθετικές προβλέψεις του 1983, παραμελήθηκε η πρωτοβάθμια και γενικότερα η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη προκαλώντας –εκτός πολλών άλλων- την ανισοτιμία πρόσβασης στη φροντίδα υγείας.

Όταν η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, η γήρανση και τα χρόνια νοσήματα ανέδειξαν διεθνώς την ανάγκη ανακατεύθυνσης των υγειονομικών μηχανισμών, το Ελληνικό σύστημα δεν προσαρμόστηκε και δεν απέκτησε ασθενοκεντρικό χαρακτήρα, παραμένοντας στα πρότυπα ενός ιατροκεντρικού παρελθόντος, το οποίο καθόριζε και την ανάπτυξη των δομών, συνήθως αναντίστοιχων προς τις πραγματικές ανάγκες υγείας των πολιτών.

Σήμερα, η πρόοδος της ιατρικής και της τεχνολογίας, σε συνδυασμό με τις ποιοτικές απαιτήσεις ενός μορφωτικά και οικονομικά αναβαθμισμένου πληθυσμού, έχουν μετατοπίσει το κέντρο βάρους των συστημάτων του αναπτυγμένου κόσμου από την ολιγαρκή, κατασταλτική θεραπεία της υπαρκτής νόσου στην απαιτητική αναζήτηση της προληπτικής υγείας προς ελαχιστοποίηση της νοσηρότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ελληνικό υγειονομικό σύστημα καλείται να πραγματοποιήσει ένα άλμα υπέρβασης της ολιγωρίας του παρελθόντος, με επείγουσες διαδικασίες, προσαρμοζόμενο σε ποιοτικά πρότυπα ευρωπαϊκών αξιώσεων. Τα πρώτα θετικά βήματα έγιναν ήδη, κατά την προηγούμενη κυβερνητική περίοδο.

Συνοπτικά, απαιτείται προσαρμογή του νοσοκομειακού χάρτη στις πραγματικές τοπικές ανάγκες των κατοίκων, με ταυτόχρονη συγκρότηση ενός αξιόμαχου πλέγματος εξωνοσοκομειακών υπηρεσιών, με βαρύτητα πρωτίστως στη διατήρηση της υγείας και ευζωΐας του πληθυσμού.

Για την επιτυχία της κυβερνητικής στόχευσης είναι απαραίτητη η μεγαλύτερη δυνατή συστράτευση των επαγγελματιών υγείας. Μακριά από απωθητικά στερεότυπα του παρελθόντος, στο επιστημονικό προσωπικό όλων των κλάδων πρέπει να δοθούν η δυνατότητα επιλογής μεταξύ εναλλακτικών μορφών εργασιακών σχέσεων, ποικιλόμορφα κίνητρα και αμοιβές ανάλογες προς την αξία της προσφοράς και τις συνθήκες απασχόλησης, κατά περίπτωση. Παράλληλα, πρέπει να υπάρξει αναπροσανατολισμός στην παραγωγή του αναγκαίου αριθμού –κατά κλάδο και ειδίκευση– επαγγελματιών υγείας, ώστε να εκλείψουν μεσοπρόθεσμα τα σοβαρά προβλήματα ανεπάρκειας ή πληθωρισμού.

Τα διεθνή συγκριτικά στοιχεία καταδεικνύουν ότι, στην Ελλάδα υπάρχει ζήτημα επανεξέτασης των συνολικών δαπανών υγείας και ανακατανομής των σπάνιων πόρων, με βασικό κριτήριο την αποδοτικότητα της χρήσης τους. Η σχετική συζήτηση είναι δύσκολη, και ενδεχομένως να προσλάβει συγκρουσιακή μορφή, αλλά είναι απαραίτητη και χρήσιμη για όλους τους συντελεστές παραγωγής υπηρεσιών υγείας και, κυρίως, για τους πολίτες που είναι οι πληρωτές.

Αναμφίβολα, η εκπόνηση και επιτυχής εφαρμογή στην πράξη ενός στρατηγικού σχεδίου μετάβασης, μείζονος πολυπλοκότητας, θα εξαρτηθεί από την ποιότητα τόσο του κεντρικού, όσο και του αποκεντρωμένου management. Ενθαρρυντικό είναι ότι, η νέα κυβέρνηση προχώρησε στη σύσταση Γενικής Γραμματείας Στρατηγικού Σχεδιασμού. Παρά ταύτα, το παρελθόν έχει δείξει πως απαιτείται εμπειρία και γνώση των ιδιαιτεροτήτων του υγειονομικού τομέα, εφόσον ακόμη και δευτερεύουσες (αλλά προβλέψιμες) αστοχίες, μπορεί να έχουν ανεπιθύμητα αποτελέσματα για την ολοκλήρωση των σχεδίων.

Καταληκτικά, το εγχείρημα του εκσυγχρονισμού του ΕΣΥ δεν είναι εύκολο. Ο μεθοδικός στρατηγικός σχεδιασμός έχει προαπαιτούμενα την ειλικρινή, και συνεπώς, πειστική επικοινωνία ανάλυσης του σχεδίου στο κοινό, την αποφασιστική αποκάλυψη των ψευδεπίγραφων συνθημάτων του λαϊκισμού και τη σθεναρή αντιμετώπιση των συμφεροντολογικών αντιδράσεων. Στην αρχή μιας τετραετούς κυβερνητικής θητείας, η αγνόηση του λεγόμενου «πολιτικού κόστους» είναι και εφικτή και επιβεβλημένη.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

FDIME Announces Research Grants for Young Researchers

FDIME Announces Research Grants for Young Researchers

 

Dear EFIM members

 

FDIME Announces Research Grants for Young Researchers

 

Please find enclosed a letter from Prof. Daniel Sereni, the President of the Foundation for the Development of Internal Medicine in Europe (FDIME) regarding Grant offered by FDIME for research projects related to: General Internal Medicine particularly polymorbidity research projects.

 

Two separate Announcements and Application forms are attached.

 

Application Criteria / Eligibility

Young Internists/Researchers who are interested to apply must meet the following criteria:

  • • Be an Internist as defined by EFIM (refer to: https://www.efim.org/en/what-is-internal-medicine-913
  • Be < 38 years of age.
  • Be a member of one of the National Societies of Internal Medicine affiliated to EFIM, for at least one year before applying.
  • Be able to submit a relevant project proposal. The project can cover translational medicine, basic or clinical research.

Important Information

  • Grants will be awarded for a period of up to one year of study, and are not renewable.
  • The objective of the Grant is to promote exchanges between European researchers enabling them to undertake research.
  • The purpose of the grant is to provide financial support for the applicant’s lifestyle during the period of research. It is expected that the applicant will be occupied full time with his/her specified research study and not receiving any salary.
  • The applicant is required to submit a budget plan itemizing expected living costs / travel expenses for the intended study period. The Grant funding is not intended to be used for organizing the research itself.
  • The applicant must inform FDIME of any additional sources of funding that are available for the intended research study period.

 

For further information:

Contact the FDIME Administrator email: [email protected] or [email protected] or [email protected]

 

 

 

 

ΕΔΕ Webinar – “Υπέρταση και ΣΔ”

(Τετάρτη 5/7/2023, 20:00)

 

ΕΔΕ Webinar

 

“Υπέρταση και ΣΔ”

Τετάρτη 5/7/2023, 20:00

 

 

 

Αγαπητοί συνάδελφοι,

 

Την Τετάρτη 5/7/2023, στις 20:00, πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

 

Θέμα Webinar:

 

“Υπέρταση και ΣΔ”

 

Συντονιστής:

  • Γ. Στεργίου, Καθηγητής Παθολογίας – Υπέρτασης, Κέντρο Υπέρτασης STRIDE-7, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιατρική Σχολή, Γ’ Παθολογική Κλινική, Αθήνα.

Ομιλητής:

  • Α. Ράπτης, Παθολόγος, Καθηγητής Παθολογίας-Σακχαρώδη Διαβήτη, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Μονάδα Έρευνας και Διαβητολογικό Κέντρο, του Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό ΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ»..

 

Προκειμένου να παρακολουθήσετε ελεύθερα το Webinar, μπορείτε να προεγγραφείτε μέσω της διεύθυνσης:

 

https://attendee.gotowebinar.com/register/6348040710704324183

 

 

Σύνδεσμος Προεγγραφής και Παρακολούθησης

 

 

συμπληρώνοντας το ονοματεπώνυμό σας και το email σας στη φόρμα εγγραφής, ώστε να λάβετε αυτόματα ένα e-mail που θα περιέχει τη διεύθυνση (link) μέσω της οποίας θα μεταδοθεί online το webinar και η οποία θα είναι προσβάσιμη στους συμμετέχοντες την Τετάρτη, λίγο πριν τις 20:00.

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.

Α. Μαυρογιαννάκη

 

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.

Κ. Μακρυλάκης

 

Έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης αναπνευστικών ιων

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης Αναπνευστικών Λοιμώξεων της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης για Λοιμώδη Νοσήματα του ΕΟΔΥ,

 

Εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης_ Αναπνευστικές Λοιμώξεις (25.2023)

 

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

www.pis.gr

Ποιοί είναι οι Έλληνες επιστήμονες που βράβευσε το ίδρυμα Μποδοσάκη

Τελετή απονομής στο Περιστύλιο του Ζαππείου
Σε τέσσερις νέους Έλληνες επιστήμονες που διαπρέπουν διεθνώς απονεμήθηκαν
τα Επιστημονικά Βραβεία Ιδρύματος Μποδοσάκη 2023, στην Τελετή Απονομής που πραγματοποιήθηκε στο Περιστύλιο του Ζαππείου.

Συγκεκριμένα, ο Βασίλης Συργκάνης, Επίκουρος Καθηγητής Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Stanford University, Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών (by courtesy), James and Anna Marie Spilker Faculty Fellow, δημιούργησε μοντέλα πρόβλεψης της αποτελεσματικότητας νέων φαρμάκων για τον καρκίνο. «Ένα παράδειγμα της συνεισφοράς μου στο πεδίο είναι στην ανάπτυξη αλγορίθμων μηχανικής μάθησης για την ανακάλυψη κανόνων του πως μια σχέση αιτιότητας αλλάζει βάσει άλλων χαρακτηριστικών. Για παράδειγμα, στον τομέα της υγείας, θέλουμε να μάθουμε για ποιες υποομάδες μία νέα θεραπεία θα έχει την μεγαλύτερη επίδραση στο προσδόκιμο ζωής ως συνάρτηση γονιδιακών και άλλων χαρακτηριστικών του ασθενούς. Οι τεχνικές μηχανικής μάθησης, που αναπτύξαμε, έχουν την δυνατότητα να ανακαλύπτουν πολύπλοκα μοτίβα στην αλλαγή της επίδρασης μιας μεταβλητής σε μία άλλη. Αυτά τα μοντέλα μπορούν να μας οδηγήσουν στη λήψη βέλτιστων εξατομικευμένων αποφάσεων», ανέφερε στην ομιλία του.

Ο Philipp Strack, Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο Yale University, αποκωδικοποιεί τον τρόπο που λαμβάνουμε αποφάσεις.Ο Κωνσταντίνος Βογιατζής Αναπληρωτής Καθηγητής της Θεωρητικής και Υπολογιστικής Χημείας του University of Tennessee, χρησιμοποιεί την κβαντική χημεία και την τεχνητή νοημοσύνη για να περιγράψει χημικές διεργασίες που προωθούν καθαρές τεχνολογίες για την προστασία του περιβάλλοντος.

O Edward Chouchani Αναπληρωτής Καθηγητής Βιολογίας του Καρκίνου, Dana-Farber Cancer Institute και Αναπληρωτής Καθηγητής Κυτταρικής Βιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Harvard, αποκάλυψε πως το γαλακτικό οξύ εμπλέκεται (και) στον καρκίνο. Στην ομιλία του παρουσίασε τη σημασία της μελέτης των διεργασιών του μεταβολισμού: «Στο εργαστήριό μας αναπτύσσουμε τεχνολογίες που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο μεταβολισμός και οι μεταβολικές διεργασίες στα κύτταρα και στους ιστούς μας μπορούν να ελέγξουν την προσαρμογή της φυσιολογίας και την ασθένεια. Χρησιμοποιούμε αυτές τις τεχνολογίες ως αφετηρία για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για την αντιμετώπιση των ασθενειών της γήρανσης. Ελπίζουμε ότι, κατανοώντας τον τρόπο με τον οποίο ο μεταβολισμός μπορεί να ρυθμίσει τα κύτταρα και τους ιστούς μας, θα ανακαλύψουμε νέους τρόπους τροποποίησης της βιολογίας και προστασίας από ασθένειες της γήρανσης».

«Το Ίδρυμα Μποδοσάκη παραμένει προσηλωμένο στη στήριξη της Παιδείας, της Αξιοκρατίας και της Επιστημονικής Αριστείας. Στηρίζουμε την αξιοκρατία, διότι αυτή και μόνο δίνει δύναμη και αξία στην όποια διάκριση, αυτή ενδυναμώνει την δημοκρατία. Και στηρίζουμε την επιστημονική αριστεία διότι είναι το κοινωνικό σύνολο που κερδίζει από αυτήν: μέσα από τα επιτεύγματα της αριστείας διαμορφώνεται ένας μελλοντικός καλύτερος κόσμος για όλους», επεσήμανε η Αθηνά Δεσύπρη, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Μποδοσάκη.

Την Τελετή Απονομής, παρακολούθησαν εκπρόσωποι της πολιτείας, προσωπικότητες του ακαδημαϊκού χώρου, του χώρου των επιστημών, του πολιτισμού, των επιχειρήσεων και της Κοινωνίας των Πολιτών.

 

 

πΗΓΗ:HealthDaily

Οι επιστήμονς ανακάλυψαν τι μας προστατεύει απο την γρίπη των πτηνών

Έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης
Μια βασική άμυνα που σταματά τη
γρίπη των πτηνών όταν επιχειρεί να εισβάλει στο σώμα μας, ανακάλυψαν οι επιστήμονες. Η γρίπη των πτηνών έχει εμπλακεί σε τέσσερις πανδημίες από το 1918 – σκοτώνοντας εκατομμύρια ανθρώπους. Η έρευνα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης, έδειξε ότι αυτές οι πανδημίες και η κοινή γρίπη είχαν εξελιχθεί έτσι ώστε να ξεπερνούν αυτήν την άμυνα του ανθρώπινου σώματος. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι σύντομα θα είμαστε σε θέση να προβλέψουμε ποια από τις γρίπες που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στα πτηνά συνιστούν κίνδυνο για μια πιθανή μελλοντική πανδημία. Διερευνώντας τη χρονική στιγμή που ένα άτομο κολλάει μια μόλυνση από ένα ζώο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτό το άλμα από είδος σε είδος είναι ένα κρίσιμο βήμα για την έναρξη μιας νέας πανδημίας. Σε εργαστηριακά πειράματα, οι ερευνητές αποκάλυψαν ένα τμήμα του γενετικού μας κώδικα – του DNA μας – που ενεργοποιείται ως απάντηση σε μια μόλυνση και ονομάζεται BTN3A3(βαριά ονομασία, όπως αναφέρουν) Τα δεδομένα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature, έδειξαν ότι το BTN3A3 έγινε ενεργό στη μύτη, το λαιμό και τους πνεύμονές μας και ότι μείωσε την ικανότητα της γρίπης των πτηνών να αναπαραχθεί. Ωστόσο, η πλειοφηφία των ανθρώπινων ιών και στην πραγματικότητα όλοι οι πανδημικοί ιοί μέχρι στιγμής, έχουν αντίσταση στο BTN3A3, και έτσι ξεπερνούν αυτό το φυσικό εμπόδιο και επομένως μολύνουν. Το όραμα των ερευνητών είναι να αναλύουν τακτικά – ή να αλληλουχούν – τον γενετικό κώδικα της γρίπης που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή στα πτηνά, να αναγνωρίζουν τους επικίνδυνους και να τους αντιμετωπίζουν.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Εμβόλιο κατά της φυματίωσης : Xρηματοδότηση 550 εκατ. δολαρίων στην τελική φάση κλινικής δοκιμής

Μεγάλες οι πιθανότητες για νέο εμβόλιο κατά της νόσου εδώ και πάνω από 100 χρόνια
Επανέρχεται στο προσκήνιο ένα πολλά υποσχόμενο εμβόλιο για τη φυματίωση αφού
δύο μεγάλοι χρηματοδότες αποφάσισαν να διαθέσουν 550 εκατομμύρια δολάρια στην τελική φάση κλινικής δοκιμής. Εάν τα αποτελέσματα είναι θετικά, θα κυκλοφορήσει στην αγορά το πρώτο νέο εμβόλιο κατά της φυματίωσης εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. «Η φυματίωση υποχρηματοδοτήθηκε και υποτιμήθηκε για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα», λέει ο Thomas Scriba, ο αναπληρωτής διευθυντής του South African Tuberculosis Vaccine Initiative, ο οποίος θα συμμετάσχει στη δοκιμή. Το Ίδρυμα Bill & Melinda Gates και η Wellcome ανακοίνωσαν τη χρηματοδότηση στις 28 Ιουνίου. Το υποψήφιο εμβόλιο αναπτύχθηκε από την φαρμακευτική εταιρεία GSK, η οποία έχει χορηγήσει άδεια στο Ιατρικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Gates. Η φυματίωση, που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και σπανιότερα από άλλους τύπους μυκοβακτηριδίων, είναι μια από τις μεγαλύτερες επιδημίες στον κόσμο, που στοιχίζει 1,6 εκατομμύρια ζωές κάθε χρόνο. Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα υψηλή στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Αυτή η ανισότητα αναδείχθηκε δραματικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, όταν οι οι υπηρεσίες υγείας υπολειτουργούσαν γεγονός που οδήγησε σε αύξηση των μολύνσεων. Μια σημαντική πρόκληση για την καταπολέμηση της φυματίωσης είναι ότι το βακτήριο μπορεί να κρύβεται στο σώμα για χρόνια πριν μετατραπεί σε ενεργή λοίμωξη που εμφανίζει συμπτώματα. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι ένας στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως φέρει αυτή τη λανθάνουσα λοίμωξη. Παρότι το εμβόλιο BCG (συντομογραφία του Bacillus Calmette-Guerin) – το οποίο αναπτύχθηκε το 1921 και παραμένει το μόνο διαθέσιμο εμβόλιο κατά της φυματίωσης – προστατεύει αποτελεσματικά τα παιδιά, προσφέρει περιορισμένη ανοσία στους ενήλικες. Το νέο υποψήφιο εμβόλιο, που ονομάζεται M72/AS01E, στοχεύει στην αντιμετώπιση των λανθανουσών λοιμώξεων. Τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν από δοκιμές φάσης ΙΙ το 2019, ήταν πολύ ενθαρρυντικά αφού έδειχναν 54% αποτελεσματικότητα σε ενήλικες που φιλοξενούσαν το βακτήριο. Όμως η GSK εγκατέλειψε την δοκιμή λόγω έλλειψης εμπορικών δυνατοτήτων. Η μετάβαση σε δοκιμές φάσης ΙΙΙ έχει καθυστερήσει πολύ, τονίζει ο Thomas Scriba. «Είναι απολύτως σκόπιμο να υπάρξουν σημαντικές επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα, ώστε να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε κατάλληλα στο μέγεθος του προβλήματος της φυματίωσης», προσθέτει. Η δοκιμή θα συμπεριλάβει 26.000 συμμετέχοντες από πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Το M72/AS01E αποτελείται από μια συντηγμένη πρωτεΐνη που ονομάζεται M72 -που αποτελείται από δύο αντιγόνα M. tuberculosis- και ένα ανοσοενισχυτικό, το AS01E. Οι ερευνητές επέλεξαν τα αντιγόνα με βάση την υψηλή ανοσογονικότητά τους – μια ισχυρή ικανότητα να προκαλούν το ανοσοποιητικό σύστημα, το οποίο διεγείρει την κρίσιμη απόκριση των Τ-κυττάρων που απαιτείται για την καταπολέμηση των βακτηρίων και τη δημιουργία κυττάρων μνήμης για μελλοντικές λοιμώξεις. Αν και η ενεργός φυματίωση είναι θεραπεύσιμη με μια σειρά αντιβιοτικών που λαμβάνονται από έξι έως εννέα μήνες, η μακροχρόνια θεραπεία έχει οδηγήσει σε υψηλά ποσοστά ασθενών που την εγκαταλείπουν και σε ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Ένα ακόμα εμπόδιο παραμένει η έλλειψη πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη για ανθρώπους με λιγοστά οικονομικά μέσα.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Καρκίνος του Παγκρέατος: Έρευνες δείχνουν ότι ο συνδυασμός νέων φαρμάκων θα μπορούσε να τον νικήσει

«Η συνέργεια μεταξύ του MRTX1133 και του Afatinib ήταν αξιοσημείωτη και ενθαρρύνουμε έντονα την κλινική δοκιμή αυτού του συνδυασμού φαρμάκων για ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος», δήλωσε ο συν-ανώτερος συγγραφέας Andrew Lowy, MD, καθηγητής στο Τμήμα Χειρουργικής και επικεφαλής του Τμήματος Χειρουργικής Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο του San Diego στη Σχολή Ιατρικής και κλινικός διευθυντής για τη χειρουργική του καρκίνου στο Καρκινικό Κέντρο Moores.

Καρκίνος του Παγκρέατος: Οι μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS είναι η κύρια κινητήρια δύναμη του καρκίνου του παγκρέατος. Η πρωτεΐνη που προκύπτει ελέγχει πολλαπλές οδούς σηματοδότησης που εμπλέκονται στην κυτταρική ανάπτυξη και επιβίωση. Στον καρκίνο, το γονίδιο μεταλλάσσεται για να είναι μόνιμα «ενεργό», οδηγώντας τα κύτταρα να πολλαπλασιάζονται υπερβολικά και να σχηματίζουν όγκους. Πρόσφατα αναπτύχθηκαν νέα φάρμακα για την αναστολή του γονιδίου KRAS και φαίνεται να είναι πολλά υποσχόμενα θεραπευτικά. Ωστόσο, ο καρκίνος του παγκρέατος είναι ιδιαίτερα επιρρεπής στην αντοχή στα φάρμακα. Τα περισσότερα φάρμακα δρουν μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα πριν ο καρκίνος βρει τον δρόμο του γύρω τους. Προηγούμενα πειράματα αποκάλυψαν έναν πιθανό λόγο για τον οποίο: μια ομάδα γονιδίων ανάντη του γονιδίου KRAS, που ονομάζεται ERBB, φαίνεται να ρυθμίζεται προς τα πάνω ως απόκριση στην αναστολή του γονιδίου KRAS.

Με άλλα λόγια, όταν το γονίδιο KRAS πέφτει, η  ομάδα γονιδίων ανάντη του KRAS ERBB ανεβαίνει και επαναφέρει το KRAS και άλλα σχετικά γονίδια. Για να προσπαθήσουν να νικήσουν αυτήν την πιθανή πηγή αντοχής στα φάρμακα, ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια του Σαν Ντιέγκο δοκίμασαν έναν νέο συνδυασμό αναστολέων φαρμάκων του γονιδίου KRAS και της ομάδας γονιδίων ERBB. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό ‘Έρευνα για τον Καρκίνο’ αποκαλύπτουν ότι ο συνδυασμός φαρμάκων είναι δραματικά πιο αποτελεσματικός και λιγότερο επιρρεπής σε αντίσταση από τη θεραπεία μόνο με τον αναστολέα του γονιδίου KRAS. Οι συγγραφείς προτείνουν, τώρα, ο συνδυασμός φαρμάκων να δοκιμαστεί σε κλινικές δοκιμές για ασθενείς με καρκίνο σε ανθρώπους. “Οι αναστολείς του γονιδίου KRAS έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν εντελώς το τοπίο της θεραπείας του καρκίνου του παγκρέατος”, δήλωσε ο συν-πρωτεύων συγγραφέας Herve Tiriac, Ph.D., βοηθός ερευνητής στο Τμήμα Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο UC San Diego στην Ιατρική Σχολή και στο Κέντρο Καρκίνου Moores στο πανεπιστήμιο Υγείας του San Diego. «Ωστόσο, πρέπει να κάνουμε πολλές εκ των προτέρων δοκιμές για να βελτιστοποιήσουμε τη θεραπεία του γονιδίου KRAS, διαφορετικά οι κλινικές δοκιμές ενδέχεται να λάβουν πολλά αρνητικά δεδομένα». Η μελέτη ήταν η πρώτη που επιβεβαίωσε ότι τα ανθρώπινα παγκρεατικά κύτταρα που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με τον αναστολέα του γονιδίου KRAS MRTX1133 (Mirati Therapeutics) όντως αναπτύσσουν αντοχή στα φάρμακα και αυξάνουν την έκφρασή τους στην ομάδα γονιδίων ERBB. Αλλά αυτή η αντίσταση θα μπορούσε να ξεπεραστεί συνδυάζοντας το φάρμακο με τον εγκεκριμένο από την Ελεγκτική Αρχή Τροφίμων και Φαρμάκων FDA αναστολέα pan-ERBB Afatinib. Ο συνδυασμός MRTX1133 και Afatinib μείωσε, επίσης, τον αριθμό των επιζώντων καρκινικών κυττάρων περισσότερο από το MRTX1133 μόνο. Αυτή η σύζευξη ήταν πιο αποτελεσματική από το συνδυασμό του MRTX1133 με αναστολείς EGFR ή φάρμακα που στοχεύουν διαφορετικά μόρια κατάντη του γονιδίου KRAS.

Τα καρκινικά κύτταρα του παγκρέατος ήταν τόσο «εξαιρετικά ευάλωτα» στο MRTX1133 και το Afatinib που τα φάρμακα έδειξαν συνεργική αλληλεπίδραση, πράγμα που σημαίνει ότι τα οφέλη από τη χρήση των δύο φαρμάκων μαζί ήταν ακόμη μεγαλύτερα από το άθροισμα της ατομικής επίδρασης του καθενός. Με άλλα λόγια, το ζεύγος φαρμάκων ήταν μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του. Οι ερευνητές δοκίμασαν, επίσης, τα φάρμακα σε ένα ζωντανό μοντέλο ποντικού για καρκίνο του παγκρέατος και διαπίστωσαν ότι τα ποντίκια που έλαβαν θεραπεία και με τα δύο φάρμακα επιβίωσαν σημαντικά περισσότερο από αυτά που έλαβαν θεραπεία με οποιοδήποτε φάρμακο μόνο. Η χρήση μοντέλων καρκίνου του παγκρέατος τόσο σε ανθρώπους όσο και σε ποντίκια, δισδιάστατες κυτταρικές καλλιέργειες και τρισδιάστατα οργανοειδή και μετρήσεις in vitro και in vivo είναι ένα σημαντικό πλεονέκτημα της μελέτης. «Η συνέργεια μεταξύ του MRTX1133 και του Afatinib ήταν αξιοσημείωτη και ενθαρρύνουμε έντονα την κλινική δοκιμή αυτού του συνδυασμού φαρμάκων για ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος», δήλωσε ο συν-ανώτερος συγγραφέας Andrew Lowy, MD, καθηγητής στο Τμήμα Χειρουργικής και επικεφαλής του Τμήματος Χειρουργικής Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο του San Diego στη Σχολή Ιατρικής και κλινικός διευθυντής για τη χειρουργική του καρκίνου στο Καρκινικό Κέντρο Moores.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Mαγνητική Tομογραφία Eμβρύου: Όσο πιο γρήγορα τόσο καλύτερα – Επιχείρημα για απεικόνιση πριν από τις 16 εβδομάδες

Η μαγνητική τομογραφία πρώτου τριμήνου είναι πλέον μια τυπική κλινική επιλογή για ασθενείς που παραπέμπονται στο Παιδικό Τμήμα Ακτινολογίας και Κέντρου Μητρικής Εμβρυϊκής Φροντίδας MFCC. “Ελπίζουμε να παρέχουμε στις ασθενείς μας ακριβή έγκαιρη διάγνωση και άμεση συμβουλευτική. Θέλουμε οι ασθενείς μας και οι οικογένειές τους να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για την εγκυμοσύνη τους το συντομότερο δυνατόν.”

Mαγνητική Tομογραφία Eμβρύου: Μέχρι σήμερα, η εμβρυϊκή μαγνητική τομογραφία (MRI) έχει περιοριστεί στα μέσα του δεύτερου ή τρίτου τριμήνου της εγκυμοσύνης. Αυτός ο χρονισμός βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι μαγνητικές τομογραφίες που πραγματοποιήθηκαν πολύ νωρίς δεν μπορούσαν να παράγουν διαγνωστικές εικόνες λόγω του μικρού μεγέθους του εμβρύου και της φυσιολογικής εμβρυϊκής κίνησης. Επιπλέον, αν και οι πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες υποδεικνύουν ότι η απεικόνιση του πρώτου τριμήνου είναι κατάλληλη εάν υπάρχει κλινική ανάγκη, καμία επιστημονική μελέτη δεν έχει αξιολογήσει την ασφάλεια αυτών των πρώιμων εμβρυϊκών μαγνητικών τομογραφιών MRI μέχρι τώρα.  Μια πρόσφατη μελέτη από τους ερευνητές του Boston Children επανεκτίμησε αυτές τις ανησυχίες, προβάλλοντας ένα επιχείρημα για την ασφάλεια και την ακρίβεια της μαγνητικής τομογραφίας νωρίτερα στην εγκυμοσύνη – ήδη από τις 12 εβδομάδες. Η μελέτη εξέτασε δύο στοιχεία μαγνητικής τομογραφίας—την ισχύ των μαγνητών (συνήθως 1,5 ή 3 Tesla) και τον ειδικό ρυθμό απορρόφησης (SAR). Ο τελευταίος είναι ο ρυθμός με τον οποίο η ενέργεια απορροφάται από το σώμα όταν εκτίθεται σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο ή υπερήχους. Το SAR μετριέται σε watt ανά χιλιόγραμμο (W/kg).

Αντιμετώπιση παρατεταμένων ανησυχιών για την ασφάλεια «Τα σημερινά δεδομένα δεν έχουν δείξει επιβλαβείς επιδράσεις της μαγνητικής τομογραφίας σε ένα αναπτυσσόμενο έμβρυο με μαγνήτες 1,5Τ ή 3Τ· ωστόσο, οι περισσότερες μελέτες πραγματοποιούνται μετά από 18 εβδομάδες στους 1,5Τ», λέει η Τζούντι Έστροφ, MD, επικεφαλής του τμήματος απεικόνισης εμβρύων και νεογνών στη Βοστώνη. Παιδικό Τμήμα Ακτινολογίας και Κέντρου Μητρικής Εμβρυϊκής Φροντίδας (MFCC) σε συνεργασία με το Γυναικείο Νοσοκομείο Brigham και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Ως εκ τούτου, παρόλο που πραγματοποιούσαμε κλινικά απαραίτητες ε νεότμελέτες σερα έμβρυα, θέλαμε να αντιμετωπίσουμε τις παρατεταμένες ανησυχίες στην κοινότητα σχετικά με πιθανή θέρμανση και να επιβεβαιώσουμε την ασφάλεια της εμβρυϊκής μαγνητικής τομογραφίας πριν από τις 16 εβδομάδες». Με βάση τις θεωρητικές ανησυχίες ότι η ραδιοσυχνότητα που δημιουργείται από τη μαγνητική τομογραφία αποτελεί απειλή αυξημένης θερμοκρασίας ιστού στην έγκυο και στο έμβρυο, οι περισσότερες μελέτες που διερευνούν τα αποτελέσματά της περιλαμβάνουν τη συγχώνευση ενός μοντέλου μήτρας και εμβρύου με ένα μοντέλο μη έγκυου σώματος ή χειροκίνητη προσαρμογή ενός μοντέλου εμβρύου για να λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά στάδια της εγκυμοσύνης. «Αυτές οι προσεγγίσεις αντιπροσωπεύουν ελάχιστα την πραγματική φυσιολογία μιας εγκυμοσύνης», λέει ο Estroff.  Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ξεκίνησε μια μελέτη από ερευνητές του Boston Children για να προσδιορίσει τις πιθανές αυξήσεις θερμοκρασίας σε έμβρυα ηλικίας 13 εβδομάδων που απεικονίζονται τόσο σε σαρωτές 1,5 όσο και σε 3 Tesla χρησιμοποιώντας εξελιγμένες, ρεαλιστικές προσομοιώσεις. Η Estroff και η ομάδα της συνεργάστηκαν με την Esra Turk, Ph.D., και την ομάδα της υπό την ηγεσία της Ellen Grant, MD, για να κατασκευάσουν δύο ρεαλιστικά μοντέλα μητρών και εμβρύων στις αρχές του δεύτερου τριμήνου και τα τοποθέτησαν σε ρεαλιστικά μοντέλα σώματος εγκύων που αντιπροσωπεύουν 13 εβδομάδων , 19 εβδομάδων και 28 και 29 εβδομάδων κύησης για τη διερεύνηση διαφορών στην πιθανή θέρμανση με μαγνητική τομογραφία. Οι προσομοιώσεις έδειξαν χαμηλότερη δυναμική θέρμανσης στο έμβρυο στο μοντέλο του πρώιμου δευτέρου τριμήνου σε σύγκριση με το μοντέλο μεταγενέστερης ηλικίας κύησης (GA), υποδηλώνοντας ακόμη λιγότερο κίνδυνο για τα νεότερα έμβρυα κατά τη διάρκεια της μαγνητικής τομογραφίας στους 3 Τ.

Αντιμετώπιση των κλινικών αναγκών

Η Estroff και η ομάδα αξιολόγησαν 71 έμβρυα μεταξύ Απριλίου 2017 και Οκτωβρίου 2022, όλα παραπέμφθηκαν στο Boston Children’s MFCC για σοβαρές ή περίπλοκες ανωμαλίες. Αυτές οι περιπτώσεις ήταν δύσκολο να αξιολογηθούν πλήρως με υπερηχογράφημα, έτσι η Estroff και η ομάδα της στράφηκαν στην μαγνητική τομογραφία. Έκαναν εμβρυϊκή μαγνητική τομογραφία μεταξύ των GAs των 12 εβδομάδων, δύο ημερών και 16 εβδομάδων, έξι ημερών (μέσος όρος: 14,7 εβδομάδες). Όλες οι μελέτες πραγματοποιήθηκαν με μαγνήτη 3Τ, τηρώντας τις τυπικές οδηγίες ασφαλείας. Κατά τη διάρκεια της πενταετούς μελέτης, η Estroff και η ομάδα της κατάφεραν να λάβουν διαγνωστικές εικόνες μαγνητικής τομογραφίας σε όλες τις περιπτώσεις και δεν περιορίζονταν από το μέγεθος ή την κίνηση του εμβρύου. Στα πλεονεκτήματα περιλαμβάνονται επίσης: μια αλλαγμένη διάγνωση ή ανίχνευση μιας πρόσθετης ανωμαλίας που δεν είχε προηγουμένως παρατηρηθεί ή υποψιαστεί στο υπερηχογράφημα άμεσης εμβρυϊκή συμβουλευτικής από ειδικό μητρικής-εμβρυϊκής ιατρικής, παιδιατρικής ή συμβούλου γενετικής. «Βρήκαμε ότι η εμβρυϊκή μαγνητική τομογραφία σε 3Τ είναι εφικτή, διαγνωστικά ακριβής και ασφαλής όταν εκτελείται μεταξύ 12 και 17 εβδομάδων», λέει η Estroff. Η μαγνητική τομογραφία πρώτου τριμήνου είναι πλέον μια τυπική κλινική επιλογή για ασθενείς που παραπέμπονται στο Παιδικό Τμήμα Ακτινολογίας και Κέντρου Μητρικής Εμβρυϊκής Φροντίδας MFCC. “Ελπίζουμε να παρέχουμε στις ασθενείς μας ακριβή έγκαιρη διάγνωση και άμεση συμβουλευτική. Θέλουμε οι ασθενείς μας και οι οικογένειές τους να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για την εγκυμοσύνη τους το συντομότερο δυνατόν.”

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/