Νόσηση με κορονοϊό: Οι αλλαγές που προκαλεί στη δομή του εγκεφάλου

Η νόσος COVID-19 σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης εγκεφαλικών δομικών αλλαγών.

Πρόσφατα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature (με δείκτη απήχησης 50), η προοπτική μελέτη ασθενών-μαρτύρων από ερευνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο με επικεφαλής την Gwenaëlle Douaud από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Σκοπός του έργου τους ήταν η μελέτη τυχόν δομικών αλλαγών στους εγκεφάλους ασθενών που διαγνώστηκαν με COVID-19, όπως αξιολογήθηκαν σε διαδοχικές απεικονίσεις με Μαγνητική Τομογραφία εγκεφάλου, πριν και μετά τη νόσο. Για το έργο αυτό, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από μία μεγάλης κλίμακας βάση δεδομένων που περιλαμβάνει και απεικονιστικά στοιχεία, τη UK-Biobank.

Κατά τη διεξαγωγή της μελέτης, αξιολογήθηκαν 401 ασθενείς που διαγνώστηκαν με COVID-19 και συγκρίθηκαν με 384 ασθενείς χωρίς COVID-19 (μάρτυρες). Σε όλους τους ασθενείς πραγματοποιήθηκαν δύο μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, τα ευρήματα των οποίων συγκρίθηκαν για κάθε ασθενή.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η αρχική μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου διενεργήθηκε πριν τη νόσο COVID-19 και έτσι αποκλείστηκαν οι ασθενείς που είχαν δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο άσχετες με τη λοίμωξη.

Η δεύτερη μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου πραγματοποιήθηκε κατά μέσο όρο 141 ημέρες μετά τη νόσο COVID-19. Οι ασθενείς δε διέφεραν σημαντικά από τους μάρτυρες στα αρχικά τους χαρακτηριστικά (ηλικία, φύλο, λοιπό ιατρικό ιστορικό).

Τα αποτελέσματα της απεικονιστικής σύγκρισης έδειξαν ότι οι ασθενείς με ιστορικό νόσου COVID-19 είχαν μεγαλύτερη μείωση στον όγκο της φαιάς ουσίας και στη σκιαγραφική ενίσχυση συγκεκριμένα στις περιοχές της κογχομετωπιαίας και παρά-ιπποκάμπειας έλικας. Επιπλέον, εμφάνισαν μεγαλύτερες αλλαγές στη διάχυση σε περιοχές που σχετίζονται με τον πρωτογενή οσφρητικό φλοιό. Αλλά και στο συνολικό όγκο του εγκεφάλου, παρατηρήθηκε μεγαλύτερη μείωση στους ασθενείς με COVID-19 σε σύγκριση με τους ασθενείς χωρίς ιστορικό COVID-19. Μάλιστα, τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και αφού αποκλείστηκαν από την ανάλυση οι ασθενείς που χρειάστηκαν νοσηλεία για τη νόσο COVID-19.

Εκτός από τα απεικονιστικά ευρήματα, οι ερευνητές συμπεριέλαβαν και μία ανάλυση για την αξιολόγηση της νοητικής κατάστασης των ασθενών πριν και μετά τη νόσο, όπως εξετάστηκαν με μία σειρά νευροψυχολογικών δοκιμασιών. Και σε αυτήν την ανάλυση, οι ασθενείς δεν παρουσίαζαν διαφορές στην πρώτη αξιολόγηση σε σχέση με τους μάρτυρες. Ωστόσο, στη δεύτερη αξιολόγηση, οι ασθενείς με νόσο COVID-19 είχαν χειρότερη απόδοση στις νευροψυχολογικές δοκιμασίες συγκριτικά με τους μάρτυρες.

Η εν λόγω μελέτη τονίζει την επίδραση που μπορεί να έχει η νόσος COVID-19 στο κεντρικό νευρικό σύστημα, ακόμα και σε περιπτώσεις που η νόσος ήταν ήπια και δεν απαιτούσε τη νοσηλεία του ασθενή. Μάλιστα, οι δομικές αλλαγές που παρατηρούνται στον εγκέφαλο είναι εντονότερες σε περιοχές που σχετίζονται με την όσφρηση και το λιμβικό σύστημα. Τα ευρήματα αυτά πιθανό να οφείλονται είτε σε ανάδρομες εκφυλιστικές αλλοιώσεις μέσω της οσφρητικές οδού, είτε στις έντονες φλεγμονώδεις διαδικασίες που παρατηρούνται στη νόσο COVID-19, αλλά και πιθανά στον περιορισμένο ερεθισμό των συγκεκριμένων περιοχών λόγω συνυπαρχόντων διαταραχών όσφρησης (ανοσμία).

Συμπερασματικά, φαίνεται ότι η νόσος COVID-19 μπορεί να προκαλέσει την εκδήλωση δομικών εγκεφαλικών αλλαγών. Παραμένει άγνωστο ωστόσο εάν αυτές οι αλλαγές μπορεί να παραμείνουν σε μόνιμη βάση ή να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη λειτουργικότητα των ασθενών.

Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης σχολιάζουν ο Καθηγητής Νευρολογίας του ΕΚΠΑ και Διευθυντής της Β’ Νευρολογικής Κλινικής, Γεώργιος Τσιβγούλης, ο Καθηγητής Νευρολογίας-Νευροψυχολογίας του ΕΚΠΑ Γεώργιος Παρασκευάς, ο Καθηγητής Νευρολογίας-Νευροψυχολογίας του ΕΚΠΑ Σωτήριος Γιαννόπουλος, ο Καθηγητής Παθολογίας-Λοιμωξιολογίας του ΕΚΠΑ Σωτήριος Τσιόδρας και η Νευρολόγος κα Λίνα Παλαιοδήμου.

Πηγή: https://www.onmed.gr/

Πλεύρης: Η χώρα μας είναι στον ευρωπαϊκό μέσο όρο της υπερβάλλουσας θνητότητας

Η Ελλάδα βρίσκεται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο της υπερβάλλουσας θνητότητας, όπως υποστήριξε από το βήμα της βουλής ο Υπουργός Υγείας. Οι τόνοι ανέβηκαν όταν όταν ο κ. Πλεύρης απάντησε σε επίκαιρη επερώτηση του ΣΥΡΙΖΑ για τους διασωληνωμένους και τους  θανάτους εκτός ΜΕΘ.

Αναφορικά τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων από αυτούς που  καταγράφονταν ετησίως, ο κ. Πλεύρης επικαλέστηκε στοιχεία του EuroΜΟΜΟ και τόνισε ότι  «η Ελλάδα δεν έχει ξεπεράσει σε κανένα σημείο το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Ως προς την υπερβάλλουσα θνητότητα, ο υπουργός επεσήμανε ότι η χώρα μας  βρίσκεται στο επίπεδο πάνω από χώρες όπως είναι η Αυστρία, το Βέλγιο και η Δανία, ενώ είναι σχεδόν στα ίδια επίπεδα με τη Γερμανία και πάνω από Ιταλία, Αγγλία. 

Μάλιστα, ο κ. Πλεύρης κατηγόρησε τους  βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ότι δεν συνόδευσαν τους ισχυρισμούς τους με κάποιο επίσημο έγγραφο. Ο ίδιος αναφέρθηκε σε μελέτη του Lancet, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα βρίσκεται στους δείκτες με την πιο χαμηλή υπερβάλλουσα θνητότητα.  «Το Βέλγιο έχει 146 θανάτους παραπάνω, υπερβάλλουσα θνητότητα ανά 100.000. Η Γαλλία 124, η Γερμανία 120, η Ελλάδα 127,  7 παραπάνω από τη Γερμανία, 3 παραπάνω από τη Γαλλία, παραπάνω από το Βέλγιο. Η Ιταλία 227  υπερβάλλουσα θνητότητα. Η Πορτογαλία 202, η Ισπανία 186 ανά 100.000 κατοίκους» σημείωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός .

Τα πυρά έστρεψε στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης  αναφερόμενος σε δυο μελέτες για  την κοινή γρίπη από τους κκ. Λύτρα και Τσιόδρα,  για τα έτη 2016 και του 2017. Οι  τόνοι ανέβηκαν όταν ο υπουργός υποστήριξε ότι  «οι διασωληνωμένοι εκτός ΜΕΘ ήταν πολλαπλάσιοι και η θνητότητα αυτών των ανθρώπων ήταν πολλαπλάσια. Χωρίς πανδημία, χωρίς παραπάνω πίεση παραπάνω».  Με βάση στοιχεία μέχρι τον Ιούλιο του 2019 ο υπουργός ανέφερε ότι «από το σύνολο των δημόσιων δομών μόνο το 63% είχε εκθέσεις της Επιτροπής Λοιμώξεων. Το 37% δεν έκανε. Για το 29% υπήρχε έκθεση των εποπτών δημόσιας υγείας, το 43% είχε σχέδιο δράσης και οι κλίνες ΜΕΘ ήταν 557».  Διαθέσιμα είναι στοιχεία για  εφημερίες, κενά εφημεριών και η ανάλυση για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη.

Μονάδες Εντατικής Θεραπείας

Αναφορικά με τις κλίνες ΜΕΘ ο υπουργός υπενθύμισε ότι από 557 επί των ημερών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ  έφθασαν στις 1.323. Ο κ. Πλεύρης παραδέχθηκε ότι υπολογίζονται σε αυτές κλίνες από τον ιδιωτικό τομέα, προσθέτοντάς «γιατί δεν τις είχε το ΕΣΥ πριν; Τις κλίνες που είχαν οι ιδιώτες τις χρησιμοποιούσε το ΕΣΥ; Το ότι καταφέραμε και έχουμε το σύνολο των κλινών ΜΕΘ του ιδιωτικού τομέα για τις ανάγκες του ΕΣΥ, και σε μόνιμη βάση 200 κλίνες, δεν είναι επιτυχία του Εθνικού Συστήματος Υγείας;» Πλέον η Ελλάδα ξεπερνά το όριο που θα έπρεπε να έχει κατά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος. Βολές έστειλε στην πρώην ηγεσία του Υπουργείου Υγείας ότι «ένα κομμάτι δεν λειτουργούσε γιατί κάποιος αναπληρωτής Υπουργός Υγείας είχε κρατήσει τους φακέλους για να στελεχωθούν και στελεχώθηκαν στο τέλος της θητείας σας, γιατί με 450 κλίνες ΜΕΘ λειτουργούσατε πιο πριν».

 Προσλήψεις προσωπικού

Το ΕΣΥ ενισχύθηκε με  15.000 επικουρικοί, σύμφωνα με τον υπουργό που εξαπέλυσε πυρά προς τον ΣΥΡΙΖΑ σχολιάζοντας «αρέσκεστε πάντοτε να κάνετε συγκρίσεις χωρίς να υπολογίζετε το προσωπικό». Αιχμές άφησε για την ενίσχυση  του ΕΣΥ με ανθρώπινους πόρους και συγκεκριμένα με μόνιμες προσλήψεις, ο κ. Πλεύρης ισχυριζόμενος «από το 2015 μέχρι το 2019 προκηρύξατε 2.857 θέσεις γιατρών. Στα 2 χρόνια της διακυβέρνησης της ΝΔ- μέχρι το Σεπτέμβριο είναι τα στοιχεία- στα δυο χρόνια και δυο μήνες προκηρύξαμε 2.913 θέσεις και υπάρχουν 2.200 μόνιμοι γιατροί και επιπλέον 2.000 επικουρικοί γιατροί.

Ευθύνες καταλόγισε στον ΣΥΡΙΖΑ ο υπουργός Υγείας ότι δεν στήριξε την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού, ενώ «όλες οι μελέτες δείχνουν την αναλογία των θανάτων και των σοβαρών λοιμώξεων που οδηγούν σε ΜΕΘ σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό». Ωστόσο, με το μέτρο της υποχρεωτικότητας ανέβηκε 17 μονάδες η εμβολιαστική κάλυψη.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Θρόμβωση: Από 7,7% έως 49% η συχνότητα σε ασθενείς με Covid-19

Επιστημονικές μελέτες σε διεθνές επίπεδο επιβεβαιώνουν σε όλο και μεγαλύτερη έκταση την πολύ στενή συσχέτιση της λοίμωξης από τον κορωνοϊό με τα θρομβωτικά επεισόδια.

Ο κίνδυνος του λεγόμενου συνδρόμου VIPIT ως αποτέλεσμα του εμβολιασμού με εμβόλιο τεχνολογίας αδενοϊού είναι ελάχιστος σε σχέση με τον κίνδυνο κάποιου θρομβωτικού επεισοδίου ως αποτέλεσμα της νόσησης από τον ιό.

Μιλώντας στο 11ο Επιστημονικό Συνέδριο του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος, Γεωργία Καϊάφα, αιματολόγος στην Α’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, με εξειδείκευση στις θρομβοεμβολικές παθήσεις, αναφέρθηκε στα τελευταία δεδομένα. Όπως είπε, η συχνότητα των θρομβωτικών επεισοδίων στη λοίμωξη από COVID-19 κυμαίνεται από 7,7% ως και 49%, ενώ τα θρομβωτικά επεισόδια σε αυτή την κατηγορία των ασθενών είναι πολύ πιο συχνά σε σχέση με άτομα τα οποία δεν είναι προσβεβλημένα από τον κοροναϊό.

Μάλιστα, η μέση συχνότητά τους είναι 11,5% για όσους είναι κορωνοθετικοί αλλά δεν νοσηλεύονται σε εντατικές μονάδες, ενώ υπερδιπλασιάζεται φτάνοντας το 29,5% όταν οι ασθενείς αυτοί εισάγονται στις ΜΕΘ. Σε ό,τι αφορά τη θνητότητα των ασθενών με κορωνοϊό και θρομβωτικά επεισόδια, κυμαίνεται από το 8% ως και το 26%.

Θρομβωτικές εκδηλώσεις

Οι τύποι των θρομβωτικών εκδηλώσεων στους κορωνοθετικούς ασθενείς είναι δύο: οι φλεβικές και οι αρτηριακές θρομβώσεις.

«Οι φλεβικές είναι 7 φορές συχνότερες σε σχέση με τις αρτηριακές. Παρατηρούνται κατά κύριο λόγο στο αντρικό φύλο, σε ασθενείς οι οποίοι έχουν συννοσηρότητες, όπως είναι ο διαβήτης, η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και μάλιστα άτομα τα οποία έχουν προηγούμενο ιστορικό φλεβοθρόμβωσης, σε ένα ποσοστό 3% με 5%», είπε η κ. Καϊάφα.

Οι πιο συχνές φλεβικές θρομβωτικές εκδηλώσεις είναι η πνευμονική εμβολή, οι εν τω βάθει φλεβικές θρομβώσεις, οι θρομβώσεις των καθετήρων και οι θρομβώσεις που παρατηρούνται σε άτομα που είναι σε αιμοκάθαρση. Ένα 71% κορωνοθετικών ασθενών οι οποίοι νοσούν και τελικά δεν επιβιώνουν πληρούν τα κριτήρια της διάχυτης ενδαγγειακής πήξης.

Οι φλεβικές θρομβώσεις σε COVID θετικούς ασθενείς αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου 3 φορές περισσότερο

Σε ασθενείς με COVID-19 είναι λιγότερο συχνά σε σχέση με τις φλεβικές θρομβώσεις τα αρτηριακά επεισόδια, όπως είναι το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, η περιφερική αρτηριακή εμβολή, τα σπληνικά έμφρακτα και η αορτική θρόμβωση.

«Οι φλεβικές θρομβώσεις σε COVID θετικούς ασθενείς αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου 3 φορές περισσότερο, ενώ όλως παραδόξως τα αιμορραγικά επεισόδια είναι πολύ πιο χαμηλά, σε ένα ποσοστό 2% με 3%», ανέφερε η κ. Καϊάφα.

Σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση στο νοσοκομείο, με δεδομένο ότι όλοι οι ασθενείς που μολύνονται από τον κορωνοϊό έχουν αυξημένο θρομβωτικό κίνδυνο, δίνεται θρομβοπροφύλαξη σε όλους τους νοσηλευόμενους με κορωνοϊό ασθενείς, εκτός από εκείνους που έχουν υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο. Η δοσολογία της αντιπηκτικής αγωγής είναι ανάλογη με την βαρύτητα της κλινικής εικόνας των ασθενών, καθώς και με το αν είναι υψηλού θρομβοεμβολικού κινδύνου.

Η αιματολόγος αναφέρθηκε στο λεγόμενο σύνδρομο VIPIT ή VITT, την θρομβωτική εκδήλωση που έχει παρατηρηθεί μετά από κάποιους εμβολιασμούς με αδενοϊό, προκαλώντας αναστάτωση πριν ένα χρόνο και στην Ελλάδα, και αυξάνοντας την επιφύλαξη ενός μέρους των πολιτών απέναντι στον εμβολιασμό.

«Παρατηρείται σε μια ως οκτώ περιπτώσεις ανά ένα εκατομμύριο εμβολιασμούς, σε χρονικό διάστημα 4 ως 28 ημερών μετά το εμβόλιο, κυρίως σε γυναίκες ηλικίας κάτω των 55 ετών. Έχουμε θρομβοπενία και θρόμβωση, ιδιαίτερα σε ασυνήθιστες θέσεις, όπως είναι οι φλεβώδεις κόλποι του εγκεφάλου και οι σπλαχνικές θρομβώσεις. Είναι σπάνιο, πολύ σπάνιο και σε καμία περίπτωση δεν επισκιάζει το όφελος το οποίο έχουμε από τα εμβόλια έναντι του κοροναϊού», επισήμανε.

 

 

Πηγή: https://healthpharma.gr

Κωτσιόπουλος: Νέο ψηφιακό νοσοκομείο και Hospital at Home & Home care

Στο νέο «χάρτη» υγείας που θα προσφέρει καινοτόμες υπηρεσίες μέσα από τις νέες τεχνολογίας και στη μορφή Hospital at Home & Home care αναφέρθηκε ο Γενικός Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Ιωάννης Κωτσιόπουλος.

Εάν η πανδημία ανέδειξε ως μέγιστη αρετή την αλληλεγγύη και τις συνεργασίες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και κατέδειξε για ακόμη μία φορά τη δυναμική της δημόσιας υγείας, μέσα από το πιεσμένο, πλην όμως σταθερό νοσοκομειακό περιβάλλον, η μεταπανδημική εποχή απαιτεί μία καλά οργανωμένη ψηφιακή μετάβαση.

Μία ψηφιακή μετάβαση, που στον πυρήνα της θα περιλαμβάνει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και τεχνολογίας, μακριά από το νοσοκομείο και ενταγμένες στο ασφαλές και γνώριμο περιβάλλον του σπιτιού, με τη μορφή Hospital at Home & Home care.

Στο ένα νέο χάρτη υγείας με καινοτόμες υπηρεσίες υγείας μέσα από τις νέες τεχνολογίες, όπως το Hospital at home και το Home care αλλά και στον κρίσιμο ρόλο του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στην πληροφορική, που χρειάζεται για τη μετάβαση στο νέο ψηφιακό νοσοκομείο, αναφέρθηκε ο Γενικός Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας κ. Ιωάννης Κωτσιόπουλος, σε συνέντευξή Τύπου, με αφορμή την παρουσίαση της μελέτης του ΙΟΒΕ «Ψηφιακή Υγεία και Real World Data στην Ελλάδα: Ο μετασχηματισμός στο οικοσύστημα της υγείας και ο αντίκτυπος στην οικονομία».

Τη μελέτη εκπόνησε το ΙΟΒΕ σε συνεργασία με το Εργαστήριο Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας (ΕΒΕΟ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με την υποστήριξη της εταιρείας MSD Ελλάδας.

«Καθώς έχει ωριμάσει η στρατηγική για την ψηφιακή υγεία στη χώρα μας, πιστεύω ότι είναι τώρα η κατάλληλη χρονική στιγμή να ανοίξει ο επιστημονικός διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για τη βέλτιστη αξιοποίηση των Real World Data και τη δημιουργία ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου, που θα προάγει την έρευνα και την καινοτομία, θα αυξάνει την προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία και θα προστατεύει τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των πολιτών» είπε ο κ. Κωτσιόπουλος δίνοντας το στίγμα του νέου ΕΣΥ, και πρόσθεσε:

Το ψηφιακό περιβάλλον της χώρας

«Έχουμε κάποιες βάσεις δεδομένων και σήμερα υπάρχει η ευκαιρία να αξιοποιήσουμε αυτά τα δεδομένα που παραμένουν, δυστυχώς, αναξιοποίητα. Για παράδειγμα από την ψηφιακή πλατφόρμα για το εμβόλιο και το μητρώο του Covid-19, είχαμε τα απαραίτητα δεδομένα για να μπορέσουμε να πάρουμε τις κατάλληλες αποφάσεις για την πορεία της πανδημίας.

Η πρόταση του Υπουργείου Υγείας προς το Ταμείο Ανάκαμψης δίνει έμφαση σε τρείς άξονες:

1. Στην ενοποίηση των δεδομένων.

2. Στα Εθνικά αποθετήρια που θα συλλέγουν αυτά τα δεδομένα.

3. Στο Εθνικό πλαίσιο διαλειτουργικότητας. Εάν δεν υπάρξει αυτό τότε όλη η προσπάθεια θα πέσει στο κενό.

Υπάρχουν νέες πήγες δεδομένων όπως:
  • Ο εθνικός ψηφιακός ιατρικός φάκελος που θα συλλεγεί δεδομένα από πολλές πηγές π.χ. από τα νοσοκομεία, τα διαγνωστικά κέντρα, τους ιατρούς της ΠΦΥ κλπ.
  • Το εθνικό μητρώο καρκίνου που λείπει από τη χώρα μας, όμως ήδη το τεχνικό δελτίο είναι έτοιμο.
  • Και ένα ογκολογικό πληροφοριακό σύστημα που θα συλλέγει δεδομένα, εξειδικευμένα για τους ογκολογικούς ασθενείς.
  • Τεχνικό δελτίο καρκίνου και τηλεϊατρική

Το πιο ουσιαστικό είναι να ολοκληρωθεί η συγγραφή των τεχνικών δελτίων εντός των επομένων εβδομάδων, να κατατεθούν ώστε να ξεκινήσουν οι διαγωνιστικές διαδικασίες για τους βασικούς πυλώνες. Όπως π.χ ο ιατρικός φάκελος που συμπεριλαμβάνει πολλά έργα, που μπορούν να δημοπρατηθούν εντός της χρονιάς που διανύουμε. Για παράδειγμα η συγγραφή του τεχνικού δελτίου του καρκίνου που ολοκληρώνεται μέσα στην επόμενη εβδομάδα και είμαστε αρκετά σίγουροι, ότι θα μπορούμε να προκηρύξουμε αυτό το έργο μέσα στο 2022, που είναι πολύ σημαντικό για τους ογκολογικούς ασθενείς.

Μέσα στους επομένους μήνες θα δείτε ότι θα προκηρυχθούν πολλά έργα όπως η τηλεϊατρική που επίσης έχει ωριμάσει.

ΕΣΥ: Χάρτης Υγείας με καινοτόμες υπηρεσίες

Το home care και το hospital at home είναι δυο νέες υπηρεσίες που θα υποστηριχθούν από την ψηφιακή τεχνολογία και την τηλεϊατρική και θα δώσουν την ευκαιρία σε νέες υπηρεσίες υγείας να αναπτυχθούν από το σπίτι, μακριά από το νοσοκομείο. Αυτά θα γίνουν σε πιλοτικό επίπεδο και αυτό που θέλουμε να δούμε είναι ένας νέος διαφορετικός χάρτης υγείας που θα έχει τέτοιες νέες καινοτόμες υπηρεσίες, οι οποίες θα είναι ασφαλέστερες για τον ασθενή, οικονομικότερες για το κράτος και ποιοτικότερες. Άρα λοιπόν η τεχνολογία μας δίνει νέες ευκαιρίες.

Ανθρώπινο δυναμικό θα υλοποιήσει τη μετάβαση στο ψηφιακό περιβάλλον

Όλη αυτή η συζήτηση για την τεχνολογία, όμως, θα πρέπει να ξεκινάει από το ανθρώπινο δυναμικό και όχι να τελειώνει σε αυτό. Γιατί απλά το ανθρώπινο δυναμικό είναι αυτό που θα υλοποιήσει τη μετάβαση στο νέο ψηφιακό νοσοκομείο.

Άρα λοιπόν θα πρέπει να τους εμπλέξουμε σε όλα τα στάδια των συζητήσεων. Για να είμαι ειλικρινής το ανθρώπινο δυναμικό, έτσι όπως το βλέπω εγώ, χρειάζεται πολύ δουλειά για να μπορεί να αξιοποιήσει αυτές τις νέες τεχνολογίες. Χαρακτηριστικά σας αναφέρω ότι σήμερα εργάζονται ελάχιστοι επιστήμονες στον τομέα της τεχνολογίας δηλαδή στο e-health. Οι άνθρωποι της πληροφορικής στα νοσοκομεία είναι ελάχιστοι. Είναι πραγματικά ένα μεγάλο ερώτημα πως θέλουμε να υλοποιήσουμε όλα αυτά, όταν τα νοσοκομεία δεν έχουν το κατάλληλο έμψυχο δυναμικό σε αυτό το κρίσιμο κομμάτι.

Και συνέχισε ο γενικός γραμματέας κ. Κωτσιόπουλος:

Θα σας αναφέρω χαρακτηριστικά όταν ήμουν CΙO (Chief Information Officer) σε ένα μικρό νοσοκομείο στην Αγγλία είχα 100 στελέχη που δουλεύαν στο e-health. Ο «Ευαγγελισμός» έχει τέσσερις! Άρα θα πρέπει να δούμε το κομμάτι της στελέχωσης.

Μιλάμε για μητρώα ασθενών και ξεχνάμε ότι κάποιος πρέπει να καταχωρήσει αυτά τα στοιχεία στα μητρώα. Δεν μπορούμε να φορτώνουμε το γιατρό και με άλλες δουλειές, γιατί αυτός ο άνθρωπος ποτέ δεν θα καταχωρίσει τα στοιχεία που θέλουμε. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να σχεδιάσουμε τις λύσεις με τους επαγγελματίες υγείας. Αυτό ίσως μπορεί να είναι μια μορφή συνεργασίας με δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για να μπορούν να υπάρξουν αυτοί οι επαγγελματίες υγείας στα νοσοκομεία που θα καταγράφουν τα δεδομένα που χρειαζόμαστε. Δεν είναι μια απλή άσκηση που μπορεί να γίνει από ένα γιατρό που έχει χίλιες άλλες δουλειές. Και είναι μια τεράστια κουβέντα που μας δίνει αφορμή για μια νέα συζήτηση πάνω στα ζητήματα που αναδεικνύει η μελέτη του ΙΟΒΕ».

Κλινική έρευνα και καινοτομία

Αναλυτικά, τη μελέτη παρουσίασε ο Επιστημονικός Σύμβουλος του ΙΟΒΕ, αναπληρωτής καθηγητής ΕΜΠ, Άγγελος Τσακανίκας, ενώ εισαγωγικά σχόλια και ο συντονισμός της συζήτησης έγιναν από τον Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Νίκο Βέττα.

Τα οφέλη της ενσωμάτωσης της ανάλυσης και αξιοποίησης των RWD στο οικοσύστημα της ψηφιακής υγείας της χώρας είναι πολλαπλά, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΙΟΒΕ, καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττα αφού συνδέονται «άμεσα με το μετασχηματισμό και τον εξορθολογισμό της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, των δαπανών για την υγεία, την προαγωγή της κλινικής έρευνας και της καινοτομίας και τελικά και τη δημιουργία νέων ποιοτικών θέσεων εργασίας». Με δεδομένη τη λειτουργία συστημάτων συλλογής από πολλούς φορείς και την επένδυση οικονομικών πόρων, εκτιμάται ότι θα καλυφθεί το κενό παρά την εγχώρια υστέρηση.

Από την πλευρά του ο διευθυντής του Γραφείου Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνος Χαμπίδης υποστήριξε ότι «η ψηφιακή μεταρρύθμιση της υγείας βασίζεται πάνω στην πρόσβαση του πολίτη στα δεδομένα του».

Η Ελλάδα κέντρο αριστείας

Την ανάγκη υιοθέτησης μιας διαφορετικής προσέγγισης, που να θέτει την καινοτομία στο επίκεντρο επεσήμανε με την σειρά του ο διευθυντής Εταιρικών Υποθέσεων της MSD Ελλάδας, Αντώνης Καρόκης, o οποίος τόνισε τα εξής: Είναι σημαντική η συμβολή των φαρμακευτικών εταιρειών στη συζήτηση για τις πολιτικές υγείας.

Αναφέρθηκε στο όραμα της MSD: Πέρα των αποτελεσματικών φαρμάκων, ανάπτυξη ιδεών για την βέλτιστη περίθαλψη των ασθενών και την ευημερία των εταιρειών του ιδιωτικού τομέα. Η MSD συνεργάζεται και είναι συνδρομητής στη διαδικασία ανάλυσης δεδομένων και θεωρεί ως αναγκαία τη σύνδεση της καινοτομίας με την υγεία. Στην Ελλάδα μπορούμε να αξιοποιήσουμε τη χρυσή ευκαιρία που παρουσιάζεται». «Η Ελλάδα μπορεί να γίνει Κέντρο Αριστείας RWD σε παγκόσμιο επίπεδο» είπε ο κ. Καρόκης και προσέθεσε:

«Δεν μπορούμε να μιλάμε μόνο για το clawback. Αλλά και για το τι είναι καλό για τους ασθενείς, ποιες είναι οι υγειονομικές προτεραιότητες. Χρειαζόμαστε δεδομένα. Αν ενώσουμε πρωτοβουλίες, σύντομα η Ελλάδα μπορεί να γίνει Κέντρο Αριστείας για την αξιοποίηση RWD/RWE δεδομένων. Η MSD παρέχει ετήσιες συνδρομές σε βάσεις δεδομένων (π.χ Maccabi, Karolinska) που παρουσιάζουν την επιδημιολογική εικόνα μιας ασθένειας».

 

 

Πηγή: https://healthpharma.gr

Πλεύρης: Ενημέρωση για τις σαρωτικές αλλαγές σε ΕΟΠΥΥ και ΠΦΥ

Εντός του 2ου εξαμήνου 2022 θα πάρουν «σάρκα και οστά» οι σαρωτικές αλλαγές που δρομολογούνται στο νέο μοντέλο λειτουργίας του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ), με τον αρμόδιο υπουργό Θάνο Πλεύρη να προχωρά σήμερα σε διευκρινιστική άτυπη ενημέρωση επί του νομοσχεδίου, στο υπουργείο Υγείας.

Την προηγούμενη εβδομάδα ο Θάνος Πλεύρης παρουσίασε στο Υπουργικό Συμβούλιο το σχέδιο νόμου που αφορά στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), στο οποίο περιλαμβάνονται διατάξεις που αφορούν συνολικότερες αλλαγές στον ΕΟΠΥΥ.

«Παλεύοντας» εδώ και μήνες με τις νομοθετικές αλλαγές που αφορούν στη λειτουργία του ΕΟΠΥΥ, ο υπουργός Υγείας προχωρά σε αλλαγές στη σχέση με τους παρόχους και τους συμβεβλημένους ιατρούς. Σε αυτό εντάσσονταν και μέτρα που σχετίζονταν με τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης.

Οι βασικές αλλαγές περιλαμβάνουν την οργανωτική αναδιάρθρωση του ΕΟΠΥΥ με όρους σύγχρονου ασφαλιστικού φορέα, την ένταξη ποιοτικών κριτηρίων και δεικτών ως βασικού παράγοντα για τη σύναψη συμβάσεων με τον Οργανισμό και την αποζημίωση των πράξεων, καθώς και τον έλεγχο των υπηρεσιών όλων των παρόχων σε πραγματικό χρόνο (real time), ώστε να αξιολογούνται άμεσα οι παρεχόμενες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, η προωθούμενη μεταρρύθμιση στόχο έχει να ωφελήσει τον ασφαλισμένο, υποχρεώνοντας τους παρόχους να αναβαθμίσουν ποιοτικά τις υπηρεσίες τους, αλλά και το φορολογούμενο, καθώς μέσω του ελέγχου σε πραγματικό χρόνο θα εξοικονομηθούν πόροι.

Αλλαγές σε επίταξη και υπηρεσίες ιδιωτών γιατρών

Παράλληλα, προωθείται ρύθμιση σύμφωνα με την οποία οι ιδιώτες πάροχοι που συμβάλλονται με τον ΕΟΠΠΥ θα είναι υποχρεωμένοι, σε έκτακτες συνθήκες, να παρέχουν τις υπηρεσίες τους για τις οποίες και θα πληρώνονται, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι επιτάξεις.

Ειδικότερα, η διάταξη θα προβλέπει συμβατική υποχρέωση των ιδιωτών γιατρών, που θα είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ και άρα λαμβάνουν αμοιβή από το κράτος, να πραγματοποιούν 2 εφημερίες το μήνα, σε νοσοκομείο, κυρίως της περιοχής τους, στο οποίο υπάρχει ανάγκη. Οι γιατροί θα λαμβάνουν αμοιβή για την εφημερία τους.

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει την κατάταξη των παρόχων με βάση τα υπό καθιέρωση ποιοτικά κριτήρια και ποιοτικούς δείκτες, ενώ προβλέπει τη διακοπή των υφιστάμενων συμβάσεων με τον Οργανισμό και την αδυναμία σύναψης νέων για όσους δεν πληρούν το ελάχιστο οριζόμενο των ποιοτικών κριτηρίων και δεικτών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αναφορικά με τις διαγνωστικές εξετάσεις, στα ποιοτικά κριτήρια δεν θα περιλαμβάνεται η παλαιότητα των μηχανημάτων για απεικονιστικές εξετάσεις.

Ωστόσο, δρομολογείται η καθιέρωση κλιμακωτού ποιοτικού rebate (υποχρεωτικές εκπτώσεις) ή μείωση της αποζημίωσης, για τους ιδιώτες, με βάση με την παλαιότητα των μηχανημάτων τους. Αυτό σημαίνει πως οι πάροχοι θα είναι υποχρεωμένοι να κάνουν εκπτώσεις στις τιμές τους προς τον ΕΟΠΥΥ, οι οποίες θα κυμαίνονται από 5% έως 40%, ανάλογα με την παλαιότητα των μηχανημάτων.

Όσον αφορά στις αιματολογικές εξετάσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι πάροχοι θα υποχρεούνται να παρέχουν έκπτωση 20%, στον Οργανισμό, εάν δίνουν σε εξωτερικά εργαστήρια την υπηρεσία για τις διαγνώσεις.

Πλεύρης: Συμβεβλημένοι γιατροί του ΕΟΠΥΥ με εφημερίες στο ΕΣΥ

Στην πρόσφατη συζήτηση επίκαιρης επερώτησης του ΣΥΡΙΖΑ με θέμα «Η αποτυχημένη διαχείριση της υγειονομικής τραγωδίας και οι εγκληματικές κυβερνητικές ευθύνες για τους διασωληνωμένους/ θανάτους εκτός ΜΕΘ» ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης τόνισε χαρακτηριστικά ότι «Εμείς ως κυβέρνηση βάζουμε ανοικτά στο τραπέζι όλα τα θέματα και τα συζητάμε προκειμένου οι πολίτης να έχει το καλύτερο αγαθό στην Υγεία και δεν τα κρύβουμε κάτω από το χαλί».

Ο υπουργός προανήγγειλε ότι θα φέρει διάταξη όπου όποιος ιατρός συμβάλλεται με τον ΕΟΠΥΥ θα πρέπει σε περίπτωση που του ζητηθεί να είναι υποχρεωμένος να προσφέρει επί πληρωμή εφημερίες σε δημόσιο σύστημα υγείας, όπως και ότι ιδιώτες ιατροί να μπορούν να κάνουν απογευματινά τακτικά χειρουργεία σε δημόσια νοσοκομεία, «κάτι που μπορεί να δυσαρεστεί τις ιδιωτικές κλινικές και τα ιδιωτικά συμφέροντα που θα χάσουν ασθενείς, ενώ ταυτόχρονα θα φέρει στα δημόσια νοσοκομεία ένα μεγάλο μέρος από το 40% που σήμερα κατέχει ο ιδιωτικός τομέας».

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Κορονοϊός: Πόσο αποτελεσματική είναι η χρήση μάσκας στα σχολεία – Μελέτη

Τι έδειξε πρόσφατη μελέτη σε περισσότερους από 1,1 εκατομμύριο μαθητές σε 9 πολιτείες των ΗΠΑ

Τα σχολεία που εφάρμοσαν την υποχρεωτική χρήση μάσκας, είχαν 72% λιγότερα κρούσματα ενδοσχολικής διασποράς, συγκριτικά με σχολεία που είχαν προαιρετική τη χρήση της μάσκας.

Αυτό προκύπτει από μελέτη που διεξήχθη υπό την αιγίδα του NIH (National Institutes of Health). σε περισσότερους από 1,1 εκατομμύριο μαθητές και 157.000 άτομα προσωπικού, σε 9 πολιτείες των ΗΠΑ.

Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η μελέτη σχεδιάστηκε στην περίοδο που το Δέλτα ήταν το επικρατόν στέλεχος.
Πόσο αποτελεσματική είναι η χρήση μάσκας στα σχολεία

Οι ερευνητές περιέγραψαν ότι για κάθε 100 περιπτώσεις που προήλθαν από την κοινότητα, περιγράφηκαν 7,3 περιπτώσεις που προήλθαν από το σχολείο σε σχολεία – που ήταν υποχρεωτική η χρήση μάσκας – και 26,4 περιπτώσεις σε σχολεία που ήταν προαιρετική η μάσκα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η προαιρετική χρήση μάσκας αυξάνει κατά 3,6 φορές τον κίνδυνο ενδοσχολικής μετάδοσης.

Η μελέτη αφορά δεδομένα από 26 Ιουλίου 2021 έως 13 Δεκεμβρίου 2021, δηλαδή την περίοδο πριν την επέλαση του στελέχους Όμικρον.

Συνολικά, περιγράφηκαν 40.601 λοιμώξεις στην κοινότητα (36.032 σε μαθητές και 4.569 σε προσωπικό) και 3.085 λοιμώξεις που μεταδόθηκαν εντός σχολείου (2.844 σε μαθητές και 241 σε προσωπικό).

Στα σχολεία που συμπεριλήφθησαν στη μελέτη, το 10% είχε προαιρετική χρήση μάσκας, το 75% είχε υποχρεωτική χρήση μάσκας και στο υπόλοιπο 15% η στρατηγική όσο αφορά τη χρήση της μάσκας άλλαξε κατά τη διάρκεια της μελέτης.

Πηγές: ΕΚΠΑ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Υπουργείο Υγείας: Αυστηρές οδηγίες σε όλα τα νοσοκομεία να τηρούν Ιατρικό Φάκελο Νοσηλείας Ασθενή – Τι προβλέπει εγκύκλιος

Νέες οδηγίες του υπουργείου Υγείας σε όλα τα νοσοκομεία

Χωρίς Ιατρικό Φάκελο Νοσηλείας Ασθενή είναι πολλά νοσοκομεία της χώρας με συνέπεια το υπουργείο Υγείας να εκδώσει νέα εγκύκλιο ώστε να τηρούνται τα …αυτονόητα.

Ειδικότερα έπειτα από έλεγχο που πραγματοποίησε ο Οργανισμός Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία Α.Ε. (Ο.ΔΙ.Π.Υ. Α.Ε.) σε διάφορα νοσοκομεία, διαπιστώθηκε ότι δεν τηρούνταν κανέναν αρχείο για τις νοσηλείες των ασθενών.

Να σημειωθεί ότι οι αρμόδιοι της Ιατρικής Υπηρεσίας από κοινού με τη νοσηλευτική υπηρεσία, πρέπει να τηρούν Ιατρικό Φάκελο Νοσηλείας Ασθενή στα νοσοκομεία όπου καταγράφονται όλα τα ιατρικά δεδομένα των νοσηλευόμενων ώστε να μπορεί να υπάρχει αρχείο με τις απαραίτητες ιατρικές πληροφορίες.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας που απεστάλη σε όλες τις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ): «Κατά τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων του Οργανισμού Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία Α.Ε. (Ο.ΔΙ.Π.Υ. Α.Ε.) σε νοσηλευτικές μονάδες της Χώρας, διαπιστώθηκαν ελλείψεις
αναφορικά με τον Ιατρικό Φάκελο Νοσηλείας Ασθενή, που καθιστούν επείγουσα κι επιτακτική την υπενθύμιση ορθής τήρησής του».

Ο ΟΔΙΠΥ έχει ξεκινήσει την επικαιροποίηση των Εντύπων Ενιαίας Λειτουργίας για όλα τα νοσοκομεία, ενώ έχει ορίσει συγκεκριμένα αρχεία που πρέπει να τηρούνται.
Ποιες πληροφορίες των ασθενών πρέπει να καταγράφονται

Ειδικότερα οι υπεύθυνοι των νοσοκομείων πρέπει να καταγράφουν συγκεκριμένες ιατρικές πληροφορίες για τους ασθενείς, ώστε να δημιουργείται «Ιατρικός Φάκελος Νοσηλείας Ασθενή», ενώ τα έντυπα είναι κοινά για όλες τις νοσηλευτικές μονάδες.

Συγκεκριμένα με βάση τις οδηγίες που έδωσε το υπουργείο Υγείας πρέπει να γίνεται:

1. Βασική αξιολόγηση ασθενούς, με κωδ.Ν001 (σε αντικατάσταση του Ν1-501),

2. Νοσηλευτική Παρακολούθηση ασθενούς με κωδ.Ν002 (σε αντικατάσταση του Ν1-502),

3. Χορήγηση φαρμάκων με κωδ.Ν003 (σε αντικατάσταση του Ν1-504),

4. Ισοζύγιο υγρών με κωδ.Ν004 (σε αντικατάσταση του Ν1-506),

5. Νοσηλευτικό έντυπο παρακολούθησης μετάγγισης αίματος και παραγώγων με κωδ.Ν005 (νέο έντυπο),

6. Έντυπο ανεπιθύμητων αντιδράσεων από την μετάγγιση αίματος και παραγώγων με κωδ.Ν006 (σε αντικατάσταση του Α1-805),

7. Βασική αξιολόγηση ασθενούς για έλκος πίεσης με την κλίμακα Norton με κωδ.Ν007 (σε αντικατάσταση του Ν1-512),

8. Καταγραφή ελκών πίεσης με κωδ.Ν008 (σε αντικατάσταση του Ν1-511),

9. Εκτίμηση κινδύνου πτώσης ασθενούς (Morse Fall Scale) με κωδ.Ν009 (νέο έντυπο),

10. Διακομιδή ασθενούς από ΜΕΘ στο Νοσηλευτικό Τμήμα με κωδ.Ν010 (σε αντικατάσταση του Ν3-543),

11. Πρωτόκολλο παραλαβής τιμαλφών και χρημάτων ασθενών με κωδ.Ν011 (σε αντικατάσταση του Δ2-112),

12. Ανάθεση νοσηλευτικής φροντίδας ασθενών ΜΕΘ με κωδ.Ν012 (σε αντικατάσταση του Ν4-594),

13. Διάγραμμα Ζωτικών Σημείων με κωδ.Ν013 (σε αντικατάσταση του Ν1-505),

14. Ημερήσιο φύλλο νοσηλείας ΜΕΘ με κωδ.Ν014 (σε αντικατάσταση του Ν3-541),

15. Έντυπο συμβάντος πτώσης με κωδ.Q001 (νέο έντυπο), 16. Ιατρικές οδηγίες με κωδ.Μ001 (σε αντικατάσταση του Ν1-503)

Να σημειωθεί ότι στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι οι οδηγίες πρέπει να τηρηθούν άμεσα, ενώ θα γίνονται συνεχείς έλεγχοι από τον ΟΔΙΠΥ, οι οποίοι θα ξεκινήσουν σε 3 μήνες.

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Υπουργείο Υγείας: Έρχεται ο προσωπικός γιατρός και ο έλεγχος για εισαγωγές σε νοσοκομεία – Τι αλλάζει

Όλοι οι ασφαλισμένοι αποκτούν προσωπικό γιατρό ενώ με έλεγχο θα γίνονται οι εισαγωγές στα νοσοκομεία

Τον προσωπικό τους γιατρό θα έχουν σύντομα όλοι οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ, καθώς νομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Υγείας αλλάζει άρδην τον τρόπο που θα εξυπηρετούνται δωρεάν οι ασθενείς.

Συγκεκριμένα η ηγεσία του υπουργείου Υγείας προωθεί ριζικές αλλαγές με το νομοσχέδιο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας το οποίο αναμένεται να παρουσιασθεί σήμερα Δευτέρα, ενώ θα έχει ψηφιστεί έως τα μέσα Απριλίου σύμφωνα με τις οδηγίες του Μεγάρου Μαξίμου.

Το νομοσχέδιο προβλέπει σειρά αλλαγών τόσο για τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ όσο και για τους συνεργαζόμενους γιατρούς.
Τι αλλαγές φέρνει το υπουργείο Υγείας

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προωθούνται με το νομοσχέδιο, οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ:

-Θα πρέπει να επιλέξουν προσωπικό γιατρό

-Θα έχει καταρτισθεί κατάλογος ανά περιοχή με τους διαθέσιμους γιατρούς

-Οι ιδιώτες γιατροί από την πλευρά τους θα πρέπει να δηλώσουν ότι επιθυμούν να κάνουν σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ και να παρέχουν υπηρεσίες στους ασφαλισμένους

-Μέσα στη σύμβαση των γιατρών αναμένεται να περιλαμβάνεται και ρύθμιση βάση της οποίας θα είναι υποχρεωμένοι να κάνουν και δύο εφημερίες το μήνα σε δημόσια νοσοκομεία εάν παραστεί ανάγκη.

-Επίσης οι γιατροί του ΕΟΠΥΥ θα πρέπει να παρέχουν υπηρεσίες σε δημόσιες μονάδες υγείας όταν αυτές δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες ειδικότητες. Πρόκειται για μία ρύθμιση που αφορά ειδικά απομακρυσμένες περιοχές όπου οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ δεν βρίσκουν συγκεκριμένες ειδικότητες γιατρών

-Οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ θα πρέπει να επιλέξουν για προσωπικό τους γιατρό ανάμεσα σε Παθολόγους, Γενικούς Γιατρούς αλλά και πιθανότατα και Πνευμονολόγους.

-Οι προσωπικοί γιατροί θα εξετάζουν δωρεάν τους ασθενείς του ΕΟΠΥΥ και θα πληρώνονται από τον Οργανισμό

-Θα είναι υπεύθυνοι και για την αντιμετώπιση των πρώτων προβλημάτων υγείας των ασφαλισμένων αλλά και για την παραπομπή τους σε νοσοκομείο

-Για να εισαχθεί ένας ασφαλισμένος του ΕΟΠΥΥ σε νοσοκομείο θα πρέπει απαραίτητα να έχει παραπεμπτικό από τον προσωπικό του γιατρό διαφορετικά δεν θα μπορεί να πάει στο ΕΣΥ και θα πρέπει να πηγαίνει σε ιδιωτικό νοσοκομείο πληρώνοντας όμως όλες τις δαπάνες από την τσέπη του.

-Πάντως για επισκέψεις σε ειδικούς γιατρούς όπως ορθοπεδικούς, δερματολόγους κ.λ.π. οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ δεν αναμένεται να χρειάζονται παραπεμπτικό για να τους επισκεφθούν, καθώς οι αρχικές σκέψεις του υπουργείου Υγείας για απόλυτο έλεγχο ακόμη και για επισκέψεις σε γιατρούς, ανετράπησαν μετά τις αντιδράσεις των συνδικαλιστών γιατρών.
Πώς θα πληρώνονται οι γιατροί του ΕΟΠΥΥ

Με έναν τελείως διαφορετικό τρόπο θα αμείβονται όμως οι γιατροί του ΕΟΠΥΥ με τις αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr η ηγεσία του υπουργείου Υγείας, έχει καταλήξει πια στα ποσά που θα διατεθούν για ιατρικές επισκέψεις μέσω του ΕΟΠΥΥ στους περίπου 10 εκατ. ασφαλισμένους.

Πάντως δεν αποκλείεται να υπάρξει αύξηση του συνολικού ποσού που διαθέτει ο ΕΟΠΥΥ για ιατρικές επισκέψεις, καθώς μπορεί να αξιοποιηθούν και κονδύλια από άλλες πηγές. Εξάλλου ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης θα ανοίξει τις συμβάσεις του ΕΟΠΥΥ σε όλους τους γιατρούς ώστε να μπορούν να τους επισκέπτονται οι ασθενείς, γεγονός που πιθανώς θα αυξήσει και τις δαπάνες.

Το μοντέλο που θα ακολουθηθεί πλέον είναι αυτό του capitation δηλαδή οι γιατροί θα αμείβονται με ένα σταθερό χρηματικό ποσό ανά ασθενή.

Έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr αναφέρουν ότι το τελικό ποσό που θα προκύπτει για τους γιατρούς θα είναι συνδυασμός δύο παραγόντων:

Η ηλικία των ασθενών που θα εγγραφούν σε κάθε γιατρό, σε συνδυασμό με το συνολικό ποσό που θα διατεθεί από τον ΕΟΠΥΥ για επισκέψεις. Αυτά τα δύο κριτήρια θα καθορίσουν ουσιαστικά και το κατά κεφαλήν ποσό που θα δικαιούται ο κάθε γιατρός.

Όσο νεότερος θα είναι ένας ασθενής, τόσο λιγότερα χρήματα θα αποδίδονται στον γιατρό που θα τον αναλάβει.

 

 

Πηγή: https://www.healthreport.gr/

Καινοτόμες θεραπείες την υπηρεσία της επιστήμης και των ασθενών

Η πανδημία της νόσου COVID-19 ανέδειξε την μεγάλη ανάγκη για καινοτόμες λύσεις
στον τομέα της υγείας. Ανάγκασε επιστήμονες, πανεπιστημιακά και νοσηλευτικά

ιδρύματα, εταιρεία παραγωγής φαρμάκων αλλά και τις κυβερνήσεις να αναζητή
–
σουν αποτελεσματικές λύσεις μέσω των νέων τεχνολογιών. Ενώ, σύμφωνα με τους

επιστήμονες, η καινοτομία στον τομέα της υγείας βοηθήσει στην αντιμετώπιση των

προκλήσεων ευρύτερα της κοινωνίας μειώνοντας συγχρόνως την επιβάρυνση για

τα συστήματα υγείας

Tο θέμα της πρόσβασης στις καινοτόμες θεραπείες απασχολεί
σημαντικά όχι μόνο τους ασθενείς αλλά τους ανθρώπους που

παρέχουν αυτή την καινοτομία, δηλαδή τις εταιρείες φαρμάκων

και τεχνολογιών. Όπως εξήγησε στο πρόσφατο συνέδριο της Εθνικής

Σχολής Δημόσια Υγείας, ο επίκουρος καθηγητής Οικονομικών της

Υγείας και Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας του Τμήματος Πολιτι
–
κών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Κώστας

Αθανασάκης, οι προκλήσεις στην πρόσβαση των ασθενών στη

φαρμακευτική καινοτομία συνεχίζονται παρόλα τα θετικά βήματα

που έχουν γίνει. Ενώ, η γενική διευθύντρια της Bristol Myers Squibb,

Ελισάβετ Προδρόμου επεσήμανε ότι η αξία της φαρμακευτικής

καινοτομίας μεγιστοποιείται και διευρύνεται όταν διασφαλίζεται η

καθολική και η απρόσκοπτη πρόσβαση ασθενών. Σύμφωνα με τα

στοιχεία της EFPIA (2016-2019), o μέσος όρος αναμονής για πρό
–
σβαση των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα στην Ελλάδα εκτείνεται

στις 447 ημέρες, που απέχει κατά πολύ από τις 180 ημέρες που

θέτει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για το φάρμακο. Ωστόσο, σημείωσε

ότι έχουν συντελεστεί κάποια θετικά βήματα για την πρόσβαση στη

φαρμακευτική καινοτομία όπως για παράδειγμα, η εισαγωγή της συ
–
νυπευθυνότητας μέσω του μηχανισμού του Ταμείου Ανάκαμψης και

Ανθεκτικότητας (RRF), η επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης,

ο ξεχωριστός προϋπολογισμός και τα εμβόλια και τέλος, ο συμψηφι
–
σμός επενδύσεων R&D με μέρος του clawback. Η Director Market

Access & External Relations στην AbbVie, Πένυ Ρέτσα δήλωσε ότι

έδωσε σε όλους πάρα πολλά διδάγματα η πρόσφατη φαρμακευτι
–
κή καινοτομία εννοώντας τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού. Όμως,

τόνισε ότι είναι απαραίτητη η δημιουργία ταμείου φαρμακευτικής

καινοτομίας, η δημοσίευση της θετικής λίστας κάθε δυο μήνες, η

ενίσχυση της επιτροπής διαπραγμάτευσης και της επιτροπής ΗΤΑ,

η αύξηση πρόσβασης στην πληροφορία και η αναγωγή της χώρας

σε κέντρο αριστείας κλινικών μελετών και μελέτης RWE έτσι ώστε

να υπάρχει καλύτερη πρόσβαση όλων σε αυτό που λέμε καινοτο
–
μία στη θεραπεία. Ο διευθύνων σύμβουλος της Medtronic Hellas,

Δημήτρης Νίκας δήλωσε ότι θα πρέπει να κοιτάξουν ολιστικά το

μονοπάτι του ασθενούς για να μπορούν να υπάρξουν αποτελεσμα
–
τικά προγράμματα ώστε να θεραπεύονται περισσότεροι ασθενείς με

μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

ΙΑΤΡΕΙΟ ΜΝΗΜΗΣ, ΑΝΟΙΑΣ & ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΗΛΕΪΑΤΡΙΚΗΣ

Στη χώρα μας τουλάχιστον 160.000 άτομα ηλικίας άνω των 65

ετών πάσχουν από άνοια. Στο γενικό πληθυσμό, ο επιπολασμός

της άνοιας ανέρχεται σε 1,5%, ενώ σε άτομα ηλικίας άνω των 65

ετών σε 7,5%. Περίπου 280.000 άτομα άνω των 65 ετών εμφανί
–
ζουν ήπια νοητική διαταραχή, με τη συχνότητα της να εκτιμάται στο

13,2%. Ενώ, ο επιπολασμός της νόσου Πάρκινσον εκτιμάται στα

200/100.000 άτομα, με επίπτωση 15/100.000 άτομα/έτος. Οι ασθε
–
νείς με νοητικές και κινητικές διαταραχές αντιμετωπίζουν σημαντικά

προβλήματα προσβασιμότητας σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας,

λόγω των δυσκολιών στην καθημερινή τους λειτουργικότητα, των

προβλημάτων μετακίνησης με τα δημόσια μέσα μαζικής μεταφοράς

και της συχνής ανάγκης παρουσίας συνοδού. Οι κάτοικοι απομακρυ
–
σμένων δυσπρόσιτων ορεινών και νησιωτικών περιοχών της χώρας

μας πλήττονται περισσότερο λόγω της έλλειψης εξειδικευμένου προ
–
σωπικού. Η άνοια παραμένει συχνά αδιάγνωστη από τους παρόχους

πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, κυρίως λόγω μη εξοικείωσης με

περιστατικά νοητικής έκπτωσης πρώιμης ηλικίας έναρξης (<65 ετών),

άτυπη κλινική εικόνα, άνοια σε έδαφος σπανιότερων νοσημάτων

(μετωποκροταφική άνοια, άνοια με διάχυτα σωμάτια Lewy κ.α.),

νόσο Πάρκινσον πρώιμης έναρξης (<50 ετών) και άλλες κινητικές

διαταραχές. Άτυπα ή ήπια συμπτώματα απαιτούν εξειδικευμένο

νευροψυχολογικό έλεγχο, ενώ η παραπομπή σε ειδικό νευρολόγο

απαιτεί ταξίδι μεγάλης απόστασης και υψηλού κόστους. Υπάρχει

ελλιπής ενημέρωση για τη δυνατότητα διερεύνησης σε τριτοβάθμια

κέντρα με διενέργεια οσφυονωτιαίας παρακέντησης και μέτρηση

βιοδεικτών, αλλά και συμμετοχής σε κλινικές μελέτες. Η διαχείριση

των ασθενών από διεπιστημονική ομάδα συμβάλλει σε πρωιμότερη

και ακριβέστερη διάγνωση, καλύτερο οικογενειακό προγραμματισμό,

μείωση του στρες των φροντιστών και βελτίωση ποιότητας ζωής. Η

πανδημία Covid-19 ανέδειξε την όλο και αυξανόμενη ανάγκη της

τηλεϊατρικής, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού με

χρόνια νοσήματα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας,

η τηλεϊατρική ορίζεται ως «η παροχή ιατρικής περίθαλψης -σε περι
–
πτώσεις που η απόσταση είναι κρίσιμος παράγοντας- από τους επαγ
–
γελματίες υγείας, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες πληροφοριών και

επικοινωνιών για την έγκυρη διάγνωση, αντιμετώπιση και πρόληψη
ασθενειών, τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας,

καθώς και την έρευνα για συνεχή βελτίωση των υπηρεσιών αυτών».

Τα οφέλη της τηλεϊατρικής περιλαμβάνουν καλύτερη, έγκαιρη και

ισότιμη πρόσβαση των πολιτών σε εξειδικευμένες ιατρικές υπηρε
–
σίες, αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων, εξοικονόμηση κόστους,

συχνότερη επικοινωνία με τους επαγγελματίες υγείας, μειωμένο

χρόνο αναμονής μέχρι την ιατρική επίσκεψη, πρωιμότερη διάγνω
–
ση, λιγότερες επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και

εξοικονόμηση νοσοκομειακών κλινών. Η τηλεϊατρική συσχετίζεται με

μειωμένο στρες φροντιστών, ενώ δίνεται επίσης η δυνατότητα διορ
–
γάνωσης διαδικτυακών σεμιναρίων διαχείρισης ασθενών με χρόνια

νοσήματα και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Στα πλαίσια

αυτά, η ομάδα του «Ειδικού Ιατρείου Μνήμης, Νοητικών Διαταρα
–
χών, Σπανίων Ανοιών» της Α’ Νευρολογικής Κλινικής στο Αιγινήτειο

Νοσοκομείο με Υπεύθυνο τον Αναπλ. Καθηγητή Νευρολογίας και

Νευροψυχολογίας κ. Σωκράτη Παπαγεωργίου, σε συνεργασία με το

«Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής» (ΕΔιΤ) της 2ης Υγειονομικής Περιφέ
–
ρειας Πειραιώς και Αιγαίου (2η ΔΥΠΕ) δημιούργησαν το νέο ειδικό

«Ιατρείο Μνήμης, Άνοιας και νόσου Πάρκινσον μέσω του ΕΔιΤ».

Στο ΕΔιΤ συμπεριλαμβάνονται 57 Σταθμοί Τηλεϊατρικής Ιατρού-Α
–
σθενούς σε απομακρυσμένα σημεία στα νησιά του Αιγαίου, και 13

Σταθμοί Τηλεϊατρικής Ιατρού Συμβούλου σε Νοσοκομεία της 2ης

ΔΥΠΕ. Το ιατρείο στελεχώνεται από δύο νευρολόγους (Αν. Καθ.

Σωκράτης Παπαγεωργίου, Ευθαλία Αγγελοπούλου), έναν ψυχίατρο

(Δρ. Ιωάννης Παπατριανταφύλλου) και δύο νευροψυχολόγους (Δρ.

Διονυσία Κονταξοπούλου, Δρ. Στέλλα Φραγκιαδάκη) εξειδικευ
–
μένους σε αυτές τις διαταραχές. Με βάση τη βιβλιογραφία, έχουν

επιλεγεί οι κλινικές και νευροψυχολογικές δοκιμασίες που δύναται

να πραγματοποιούνται τηλεϊατρικά. Το ΕΔιΤ στηρίζεται στο Δημόσιο

Δίκτυο Δεδομένων ΣΥΖΕΥΞΙΣ, εξασφαλίζοντας την ασφάλεια των

προσωπικών και ιατρικών δεδομένων. Πρωτεύων στόχος του ια
–
τρείου αποτελεί η παροχή εξειδικευμένης-τριτοβάθμιας φροντίδας

μέσω τηλεϊατρικής σε ασθενείς με διαταραχές μνήμης, άνοια ή νόσο

Πάρκινσον που διαμένουν σε απομακρυσμένα νησιά του Αιγαιου.

 

Πηγη:HealthDaily

Η Ελλάδα μπορεί να γίνει κέντρο αριστείας στην προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στον χώρο της Υγείας

Μέσω της συλλογής και της αξιοποίησης των Real World Data
Στην Ελλάδα, η κατάσταση του οικοσυστήματος συλλογής ψηφιακών δεδομένων

της υγείας είναι αρκετά ελπιδοφόρα, και η χώρα μας θα μπορούσε ακολουθώντας

την κατάλληλη στρατηγική να αποτελέσει Κέντρο Αριστείας στην προαγωγή

της έρευνας και της καινοτομίας στο χώρο της Υγείας μέσω της συλλογής και

αξιοποίησης των Real World Data.

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν σε χθεσινή συνέντευξη τύπου για την παρουσίαση

της μελέτης του ΙΟΒΕ «Ψηφιακή Υγεία και Real World Data στην Ελλάδα: Ο

μετασχηματισμός στο οικοσύστημα της υγείας και ο αντίκτυπος στην οικονομία»

που εκπόνησε σε συνεργασία με το Εργαστήριο Βιομηχανικής και Ενεργειακής

Οικονομίας (ΕΒΕΟ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με την υποστήριξη

της εταιρείας MSD Ελλάδας. Στην εισαγωγή του, ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ,

Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττας επεσήμανε

ότι τα οφέλη της ενσωμάτωσης της ανάλυσης και αξιοποίησης των RWD στο

οικοσύστημα της ψηφιακής υγείας της χώρας είναι πολλαπλά, καθώς οι δυνητικές

εφαρμογές RWD σχετίζονται άμεσα με το μετασχηματισμό και εξορθολογισμό

της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, των δαπανών για την υγεία, την προαγωγή

της κλινικής έρευνας και της καινοτομίας και τελικά και τη δημιουργία νέων

ποιοτικών θέσεων εργασίας. Στην τοποθέτηση του, ο ΓΓ Υπηρεσιών Υγείας

του Υπουργείου Υγείας, Ιωάννης Κωτσιόπουλος, επισήμανε ότι είναι τώρα η

κατάλληλη χρονική στιγμή να ανοίξει ο επιστημονικός διάλογος με όλους τους

εμπλεκόμενους φορείς για τη βέλτιστη αξιοποίηση των Real World Data και τη

δημιουργία ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου που θα προάγει την έρευνα και

την καινοτομία, θα αυξάνει την προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία και

θα προστατεύει τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των πολιτών. Απαντώντας

σε ερώτηση για τα επόμενα βήματα για το ζήτημα, είπε ότι δεδομένου ότι και το

Ταμείο Ανάκαμψης για να διαθέσει τους πόρους για την αναβάθμιση της ψηφιακής

υγείας στην Ελλάδα, έχει ορόσημα εντός του 2022, στις επόμενες βδομάδες θα

ολοκληρωθεί η συγγραφή των τεχνικών δελτίων για να ξεκινήσουν οι διαγωνισμοί

για την ανάθεση των σχετικών έργων, ενώ μέσα στην επόμενη βδομάδα, θα έχουν

ολοκληρωθεί τα τεχνικά δελτία για τον καρκίνο. Μέσα δε στο επόμενο 12μηνο

αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι διαγωνιστικές εργασίες για τα διάφορα

project για να ξεκινήσει και η υλοποίησή τους. Ο Διευθυντής του Γραφείου

Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κωνσταντίνος Χαμπίδης, σημείωσε ότι

μέσα στις επόμενες βδομάδες οι πολίτες θα δουν νέα πλατφόρμα ραντεβού

για την ΠΦΥ, καθώς και ψηφιακές καινοτομίες όσον αφορά την παιδιατρική

και την προληπτική ιατρική. Επεσήμανε δε, την ανάγκη διαλειτουργικότητας

των συστημάτων για την αξιοποίηση των RWD. Από την πλευρά του, ο

Διευθυντής Εταιρικών Υποθέσεων της MSD Ελλάδας, Αντώνης Καρόκης,

σημείωσε ότι η Ελλάδα μπορεί να καταστεί πρότυπο στην εφαρμογή του

ψηφιακού μετασχηματισμού στην υγεία, στην ανάλυση των μεγάλων δεδομένων

πραγματικού χρόνου και άρα κέντρο αριστείας στην ανάλυση της επίδρασης της

καινοτομίας και ότι η MSD είναι έτοιμη να επενδύσει στη χώρα γι’αυτό το σκοπό.

Βασικά σημεία της μελέτης

Η συνεισφορά των RWD και RWE
στην ιατρική επιστήμη σχετίζεται με
το μέγεθος και το εύρος τους, καθώς
«ξεκλειδώνουν» ένα ευρύ φάσμα
ευκαιριών για αξιοποίηση.

Ωστόσο, η χρήση τους αντιμετωπίζει
προκλήσεις και εμπόδια τη διασύνδεση
των διαφορετικών πηγών δεδομένων,
την πρόσβαση με ασφάλεια και
αξιοπιστία στα δεδομένα και την
έλλειψη διαμοιρασμού δεδομένων
μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων του
οικοσυστήματος.
Για να αντιμετωπίσουν ορισμένες από
τις παραπάνω προκλήσεις διάφορες
χώρες έχουν αναπτύξει πρωτοβουλίες
σχετικά με τα RWD μέσω της
λειτουργίας ερευνητικών κέντρων-
αποθετηρίων ή βάσεων πραγματικών
δεδομένων, οι οποίες λειτουργούν
είτε αυτόνομα είτε ως αποτέλεσμα
ερευνητικής συνεργασίας ιδιωτικού και
δημοσίου τομέα.
Στην Ελλάδα, η κατάσταση του
οικοσυστήματος συλλογής ψηφιακών
δεδομένων της υγείας είναι αρκετά
ελπιδοφόρα, καθώς μέσω ενός
εκτενούς καταλόγου ηλεκτρονικών
συστημάτων και αποθετηρίων
δεδομένων, διασυνδέονται περίπου
11 εκατ. χρήστες, περίπου 60 χιλ.
ιατροί, φαρμακοποιοί, εξωτερικά
ιατρεία νοσοκομείων, διαγνωστικά
κέντρα και πάροχοι υγείας. Η ίδρυση
και λειτουργία ενός κέντρου αριστείας
με αποστολή την προαγωγή της
έρευνας και της καινοτομίας στον
χώρο της υγείας μέσω της συλλογής
και αξιοποίησης των RWD, θα
μπορούσε να αναβαθμίσει συνολικά
τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας
στη χώρα. Φυσικά, η υλοποίηση
μιας τέτοιας επένδυσης, μπορεί να
προσφέρει και άλλα οφέλη στην
ελληνική οικονομία.
Ειδικότερα, για κάθε 1 εκατ. € που
επενδύεται σε ένα τέτοιο εγχείρημα,
η άμεση συνεισφορά του σε όρους
ΑΕΠ υπολογίζεται στις 496 χιλ. € ενώ
το συνολικό διαρθρωτικό όφελος
της οικονομίας υπολογίζεται στις 959
χιλ. €. Σημαντική είναι επίσης και η
συνεισφορά σε θέσεις εργασίας, καθώς
1 εκατ. € επένδυσης υποστηρίζει
άμεσα 14 θέσεις εργασίας στον
σχετικό κλάδο και 24 στο σύνολο της
ελληνικής οικονομίας

 

Πηγη:HealthDaily