Κατηγορία: Γενικά
HIV/AIDS: Καθυστερεί το Εθνικό Μητρώο Ασθενών – Πότε θα λειτουργήσει
Οι αλλαγές σχετικά με τη συνταγογράφηση και τη χορήγηση αντιρετροϊκής αγωγής για τα άτομα που ζουν με HIV, όπως αναφέρει νέα Υπουργική Απόφαση, δεν θα εφαρμοστούν στις 15 Μαρτίου
Σε «γεφύρι της Άρτας» δείχνει να εξελίσσεται η νομοθετημένη υπόσχεση του Υπουργείου Υγείας σχετικά με τη δημιουργία Εθνικού Μητρώου Ασθενών με HIV λοίμωξη και την ηλεκτρονική συνταγογράφηση των φαρμάκων και εξετάσεων για τους εν λόγω πολίτες, αφού ακολούθησε και νέα απόφαση με την οποία και μετατέθηκε η ημερομηνία εφαρμογής. Έτσι οι σημαντικές αυτές αλλαγές για τα άτομα που ζουν με HIV, όπως αναφέρει και νέα Υπουργική Απόφαση, δεν θα εφαρμοστούν στις 15 Μαρτίου, αλλά στις 5 Απριλίου!
Πρόκειται για την τρίτη ημερομηνία επικείμενης εφαρμογής της συγκεκριμένης απόφασης, η οποία εκδόθηκε το τέλος Νοεμβρίου και συνδυάστηκε με την Παγκόσμια Ημέρας για το AIDS. Αξίζει να σημειωθεί ότι σημαντικά τεχνικά προβλήματα έχουν προκύψει και σχετικά με την χορήγηση της προφυλακτικής αγωγής κατά της λοίμωξης (PrEP) η οποία βέβαια δεν έχει ακόμη θεσμοθετηθεί. Αν και υπήρχε από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας η διάθεση και αυτή η διαδικασία για πρόληψη ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος έκθεσης στον ιό ακόμη και πριν το τέλος του 2022, τελικά δεν έχει αποφασιστεί τίποτα.
Συγκεκριμένα, η νέα Υπουργική Απόφαση του Θάνου Πλεύρη αναφέρει τα εξής:
«Αποφασίζουμε την τροποποίηση της υπό στοιχεία Γ.Π. οικ. 68677/29.11.2022 απόφασης του Υπουργού Υγείας «Σύσταση Εθνικού Μητρώου Ασθενών με HIV λοίμωξη – Ηλεκτρονική συνταγογράφηση των αντιρετροϊκών φαρμάκων, των εργαστηριακών εξετάσεων ποσοτικού προσδιορισμού HIV-1 RNA και άλλων εξετάσεων παρακολούθησης της HIV λοίμωξης» (Β’ 6110), ως αυτή τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία Γ.Π. οικ. 4675/23.01.2023 απόφαση Υπουργού Υγείας (Β’ 339) και ειδικότερα μόνο της παρ. 1 του άρθρου 7 αυτής αναφορικά με το χρονικό σημείο έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας του Εθνικού Μητρώου Ασθενών με HIV λοίμωξη και της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης των συνταγών αντιρετροϊκών φαρμάκων και των παραπεμπτικών των εργαστηριακών εξετάσεων ποσοτικού προσδιορισμού HIV-1 RNA και άλλων εξετάσεων παρακολούθησης της HIV λοίμωξης καθώς των συνταγών προφυλακτικής αντιρετροϊκής αγωγής μετά από πιθανή έκθεση στην HIV λοίμωξη [Post-Exposure Prophylaxis – PEP], η οποία μετατίθεται εκ νέου από την 15η.03.2023 για την 05η.04.2023».
Τι περιλαμβάνει η Υπουργική Απόφαση
(α) Να καταγραφούν όλοι οι ασθενείς με HIV λοίμωξη που διαγιγνώσκονται ή / και στους οποίους παρέχονται υπηρεσίες υγείας στην ελληνική επικράτεια.
(β) Να συλλεχθούν ακριβή, αναγκαία και πρόσφορα δεδομένα, που θα αφορούν επιδημιολογικά στοιχεία, τη σταδιοποίηση της νόσου, χαρακτηριστικά της αντιμετώπισης και της πορείας της νόσου καθώς και στοιχεία της μονάδας / τμήματος και του θεράποντος ιατρού.
(γ) Να χρησιμοποιηθούν τα συλλεχθέντα επιδημιολογικά στοιχεία για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τον επιπολασμό της νόσου, τους παράγοντες κινδύνου, την κατανομή ανά ηλικία και φύλο, την πορεία της νόσου, την παρακολούθηση των εκβάσεων, την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εφαρμοζόμενων θεραπειών.
(δ) Να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της χρήσης των υπηρεσιών υγείας και η αποτελεσματικότερη οργάνωσή τους.
(ε) Να καταστεί εφικτή η παροχή στο επιστημονικό δυναμικό της δυνατότητας διαχείρισης και παρακολούθησης των συγκεκριμένων ασθενών σε όλη την επικράτεια.
(στ) Να διασφαλιστεί η δυνατότητα καταγραφής όλων των απαραίτητων ιατρικών δεδομένων που σχετίζονται με την επιβεβαίωση της διάγνωσης των ασθενών, βάσει των επιστημονικών κριτηρίων ένταξής τους στο Μητρώο.
(ζ) Να διασφαλιστεί η δυνατότητα περιοδικής καταγραφής και παρακολούθησης των δεικτών και παραμέτρων που κρίνονται απαραίτητες για την ανάλυση της πορείας των ασθενών.
(η) Να καταστεί εφικτή η ηλεκτρονική συνταγογράφηση αντιρετροϊκών φαρμάκων καθώς και εξετάσεων παρακολούθησης της νόσου σε άτομα με επιβεβαιωμένη HIV λοίμωξη.
(θ) Να διευκολυνθεί η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ).
(ι) Να καταστεί εφικτή η συλλογή ανωνυμοποιημένων ή ψευδωνυμοποιημένων δεδομένων για έρευνα, με δυνατότητα πρόσβασης της επιστημονικής κοινότητας σε αυτά, μετά από αιτιολογημένο αίτημα.
Η συνταγογράφηση των αντιρετροϊκών φαρμάκων και των εργαστηριακών εξετάσεων ποσοτικού προσδιορισμού HIV-1 RNA ή άλλων εξετάσεων παρακολούθησης της HIV λοίμωξης για άτομα με επιβεβαιωμένη HIV λοίμωξη θα γίνεται από τους θεράποντες ιατρούς.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Μεταμοσχεύσεις: Ο ΕΟΜ αλλάζει τίτλο και αυξάνονται οι αρμοδιότητές του – Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Μέσω του νομοσχεδίου έρχονται σημαντικές αλλαγές στον τομέα της δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η αναβάθμιση του ρόλου του ΕΟΜ, αλλά και η αλλαγή του ονόματός του.
Έτσι πλέον ο ΕΟΜ από “Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων” μετονομάζεται σε “Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων”, έτσι ώστε να είναι ακριβέστερη η απόδοση της ονομασίας του στις διεθνείς σχέσεις, όπως αναφέρει το υπουργείο Υγείας.
Αξίζει να σημειωθεί πως το σχέδιο νόμου καταρτίστηκε από Επιτροπή, η οποία απαρτίζεται από επιφανείς επιστήμονες από τον χώρο των μεταμοσχεύσεων.
Οι συγκεκριμένοι επιστήμονες ανέλαβαν να δημιουργήσουν τις νέες βάσεις για ένα καλύτερο, ευέλικτο και πιο αποτελεσματικό πλαίσιο μεταμοσχεύσεων. Ένα πλαίσιο που «θα αυξήσει τις μεταμοσχεύσεις διασφαλίζοντας καλύτερα τα δικαιώματα των ασθενών», όπως αναφέρει το υπουργείο Υγείας.
Επίσης, διευκρινίζεται πως η καλύτερη λειτουργία του ΕΟΜ θα διασφαλιστεί με επιπλέον πόρους που θα καθοριστούν με επόμενη ΚΥΑ.
Τι αλλάζει στον ΕΟΜ
Ο ΕΟΜ επιφορτίζεται πλέον με αυξημένες αρμοδιότητες, που εκτείνονται από την αδειοδότηση έως την αξιολόγηση και τον έλεγχο των Δομών Μεταμοσχεύσεων σε όλη τη χώρα. Καλείται, επίσης, μέσω ειδικών επιτροπών να διατυπώνει επιστημονικές θέσεις και να προσφέρει αρωγή σε εξειδικευμένα ζητήματα για τις μεταμοσχεύσεις.
“Προβλέπεται ότι θα επικουρείται από ειδικές επιτροπές για την παροχή επιστημονικής συνδρομής σε εξειδικευμένα ζητήματα”, αναφέρει συγκεκριμένα το υπουργείο Υγείας.
Ο ΕΟΜ επιφορτίζεται και με το έργο της θεσμοθέτησης κριτηρίων αξιολόγησης των μεταμοσχευτικών κέντρων, αλλά της της δημιουργίας συστήματος παρακολούθησης και ελέγχου της συμμόρφωσης με τα κριτήρια αυτά.
Επίσης, ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στη μέτρηση του κλινικού αποτελέσματος των διενεργούμενων μεταμοσχεύσεων, η οποία θα περιλαμβάνει ακόμη και επιτόπιο έλεγχο των Δομών Μεταμοσχεύσεων.
Νέο ενιαίο Πληροφοριακό Σύστημα Μεταμοσχεύσεων (ΠΣΜ)
Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Οργανισμού δημιουργείται ένα νέο ενιαίο Πληροφορικό Σύστημα Μεταμοσχεύσεων (ΠΣΜ), στο οποίο θα ενταχθούν όλες οι πληροφορίες που σχετίζονται τόσο με τη δωρεά οργάνων -δηλαδή τους δότες και λήπτες- αλλά και την αντιστοίχιση και κατανομή τους.
Στο ίδιο σύστημα θα ενταχθούν και όλες οι πληροφορίες για τις μεταμοσχεύσεις, αλλά και τη μακροπρόθεσμη μεταμεταμοσχευτική παρακολούθηση των ληπτών.
Στο ΠΣΜ εντάσσεται και η ενοποίηση σε Δίκτυο όλων των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας που διαθέτουν Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) ή άλλα τμήματα όπου είναι δυνατόν να νοσηλεύονται δυνητικοί δότες οργάνων (Δίκτυο Δωρεάς Οργάνων). Σ’ αυτό θα ενταχθούν και οι Δομές Μεταμοσχεύσεων (Δίκτυο Μεταμόσχευσης Οργάνων), με στόχο τη διασφάλιση της συνεργασίας τους.
ΕΟΜ: Εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου
Το Μέρος Β΄ του νομοσχεδίου «Σύσταση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Ογκολογικό Κέντρο Παίδων ”Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ”», εκσυγχρονισμός του δικαίου για τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων, ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και την προστασία της δημοσίας υγείας και άλλες επείγουσες ρυθμίσεις», περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την προσαρμογή της νομοθεσίας στις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα των μεταμοσχεύσεων.
Και συγκεκριμένα, περιλαμβάνεται η ενσωμάτωση στη ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2010/53/ΕΕ (αρχικά 2010/45/ΕΕ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2010, σχετικά με τα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας των ανθρώπινων οργάνων που προορίζονται για μεταμόσχευση (L 207/06.08.2010).
Επιπλέον, επικαιροποιείται το νομικό πλαίσιο που διέπει τον ίδιο τον εθνικό φορέα μεταμοσχεύσεων ΕΟΜ, προκειμένου να ασκήσει αποτελεσματικά τις αρμοδιότητές του στο πεδίο των μεταμοσχεύσεων.
Αναλυτικότερα:
Βασικά σημεία της νομοθετικής προσαρμογής
Βασικά σημεία της νομοθετικής παρέμβασης είναι -μεταξύ άλλων- τα εξής:
- η αναβάθμιση της Επιτροπής Ζώντα Δότη, η οποία θέτει όρους και προϋποθέσεις για τη δωρεά οργάνων από ζωντανό δόση.
- η πρόβλεψη ότι στο πλαίσιο μίας μεταμόσχευσης, η ενημέρωση θα πρέπει να παρέχεται υποχρεωτικά από ιατρούς και κατά προτίμηση διαφορετικούς από τους θεράποντες ιατρούς του υποψήφιου λήπτη ή από τους Συντονιστές Μεταμοσχεύσεων. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η «σύγκρουση συμφερόντων» μεταξύ των ιατρών που παρέχουν ενημέρωση στον υποψήφιο δωρητή και αυτών που έχουν αναλάβει τον υποψήφιο λήπτη
- η θέσπιση της υποχρέωσης των Μονάδων Μεταμόσχευσης να παρακολουθούν τον δωρητή τουλάχιστον μία φορά κατ’ έτος και εφ’ όρου ζωής του,
- η εισαγωγή μίας ήπιας εκδοχής της “εικαζόμενης συναίνεσης”. Είναι η διαδικασία που προβλέπει τη δυνατότητα αφαίρεσης οργάνου-μοσχεύματος στην περίπτωση που δεν υπάρχει εκφρασμένη βούληση του αποβιώσαντα και δεν ανευρίσκονται οικείοι του, υπό την τήρηση δικλείδων ασφαλείας που θα εξειδικευθούν με απόφαση του Υπουργού Υγείας μετά από εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΜ.
- η συμπερίληψη και του καρδιακού θανάτου, εκτός από τον εγκεφαλικό
Προβλέπεται τέλος, η κατά προτεραιότητα διενέργεια των χειρουργικών πράξεων της αφαίρεσης και της μεταμόσχευσης οργάνων σε σχέση με τις λοιπές χειρουργικές επεμβάσεις στα νοσοκομεία, εξαιρουμένων αυτών που είναι επείγουσες.
“ Όλες οι σχετικές διαδικασίες διενεργούνται με γνώμονα την προστασία της προσωπικότητας και της υγείας των εμπλεκόμενων προσώπων και με απόλυτο σεβασμό στην ανθρώπινη ζωή και αξία”, τονίζει το υπουργείο Υγείας.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/
Πλεύρης: Σε ποιες περιπτώσεις θα εφαρμόζεται εικαζόμενη συναίνεση στη δωρεά οργάνων
Τι ανέφερε ο υπουργός Υγείας κατά τη συζήτηση του σχετικού νομοσχεδίου. Τι προβλέπεται για τις έννοιες του “εγκεφαλικού” και “καρδιακού” θανάτου.
Ήπια εικαζόμενη συναίνεση του υποψήφιου δότη οργάνων, προωθούνται με νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας. Θα ισχύει σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει εκφρασμένη βούληση του αποβιώσαντα και δεν βρίσκονται οι οικείοι του.
Αυτό ανέφερε, μεταξύ άλλων, χθες ο Θάνος Πλεύρης στη Βουλή, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου, για το Ογκολογικό Κέντρο Μαριάννα Βαρδινογιάννη – Ελπίδα.
Όπως ανέφερε, με το δεύτερο μέρος του νομοθετήματος επιδιώκεται η προσαρμογή στις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις του δικαίου των μεταμοσχεύσεων, με το οποίο έχει ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία 2010/53/ΕΕ. Στόχος – είπε – είναι να βελτιωθούν οι μεταμοσχευτικές επιδόσεις της χώρας μας διεθνώς και να επικαιροποιηθεί το νομικό πλαίσιο που διέπει τον εθνικό φορέα μεταμοσχεύσεων.
Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει την εισαγωγή μίας ήπιας εκδοχής της εικαζόμενης συναίνεσης. Προβλέπεται η δυνατότητα αφαίρεσης οργάνου – μοσχεύματος, στην περίπτωση που δεν υπάρχει εκφρασμένη βούληση του αποβιώσαντα και δεν ανευρίσκονται οικείοι του.
Ο υπουργός τόνισε πως θα τηρούνται οι δικλείδες ασφαλείας, ο οποίες θα εξειδικευθούν με Υπουργική Απόφαση, έπειτα από εισήγηση του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ). Γενικότερα – είπε – ενισχύονται τα δικαιώματα των συμμετοχόντων στο σκέλος της ενημερωμένης συναίνεσης.
Τόνισε, δε, πως συμπεριλαμβάνεται και η έννοια του “καρδιακού θανάτου”, εκτός από τον εγκεφαλικό, παράλληλα με τη δυνατότητα επικαιροποίησης κάθε φορά των σχετικών πρωτοκόλλων και διαδικασιών, ώστε να παραμένονται εναρμονισμένα με τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις.
Βασικές παρεμβάσεις
Στην ομιλία του, ο υπουργός τόνισε πως άλλα βασικά σημεία της προτεινόμενης νομοθετικής παρέμβασης είναι ιδίως τα ακόλουθα:
- Η αναβάθμιση της Επιτροπής Ζώντα Δότη και η οργάνωση αυτής σε δύο αυτοτελή τμήματα, ώστε να ασκεί χωρίς καθυστέρηση τις αρμοδιότητές της.
- Η πρόβλεψη ότι, στο πλαίσιο μίας επιχειρούμενης μεταμόσχευσης, η ενημέρωση παρέχεται από ιατρούς, κατά προτίμηση διαφορετικούς από τους θεράποντες ιατρούς του υποψήφιου λήπτη ή από τους συντονιστές μεταμοσχεύσεων, εφόσον έχουν την ιατρική ιδιότητα. Με τον τρόπο αυτό, θα αποφεύγεται η σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ των ιατρών που παρέχουν την ενημέρωση στον υποψήφιο δωρητή και αυτών που έχουν αναλάβει την φροντίδα του υποψήφιου λήπτη. Εισάγεται, επίσης, η υποχρέωση χρήσης ενιαίου προδιατυπωμένου και εγκεκριμένου από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) εντύπου “Ενημέρωσης – Συγκατάθεσης” για τη διασφάλιση της πληρότητας της ενημέρωσης και εν γένει της διαδικασίας,
- Η θέσπιση της υποχρέωσης των Μονάδων Μεταμόσχευσης να παρακολουθούν τον δωρητή τουλάχιστον μία φορά κατ’ έτος και εφ’ όρου ζωής του.
- Η υποχρέωση του θεράποντα ιατρού ή του Τοπικού Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων να ενημερώνει το ΕΟΜ, προς τον σκοπό της αύξησης της διαθεσιμότητας μοσχευμάτων.
- Η κατά προτεραιότητα διενέργεια των χειρουργικών πράξεων της αφαίρεσης και της μεταμόσχευσης οργάνων σε σχέση με τις λοιπές χειρουργικές επεμβάσεις, εξαιρουμένων αυτών που είναι επείγουσες,
- Η ενοποίηση σε Δίκτυο όλων των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας που διαθέτουν Μονάδες Εντατικής Θεραπείας ή άλλα τμήματα όπου είναι δυνατόν να νοσηλεύονται δυνητικοί δότες οργάνων (Δίκτυο Δωρεάς Οργάνων), καθώς και των Δομών Μεταμοσχεύσεων (Δίκτυο Μεταμόσχευσης Οργάνων), με στόχο τη διασφάλιση της συνεργασίας τους.
- Η απόδοση μεγαλύτερης βαρύτητας στη μέτρηση του κλινικού αποτελέσματος των διενεργούμενων μεταμοσχεύσεων και στον επιτόπιο έλεγχο των Δομών Μεταμοσχεύσεων.
- Η θεσμοθέτηση κριτηρίων αξιολόγησης των μεταμοσχευτικών κέντρων και συστήματος παρακολούθησης και ελέγχου της συμμόρφωσης με τα κριτήρια αυτά.
- Η αναβάθμιση του ρόλου του ΕΟΜ, ο οποίος μετονομάζεται σε “Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων”, για να είναι ακριβέστερη η απόδοση της ονομασίας του στις διεθνείς σχέσεις, εξοπλίζεται με επιπλέον αρμοδιότητες, ιδίως ως προς την αδειοδότηση, την αξιολόγηση και τον έλεγχο των Δομών Μεταμοσχεύσεων της Χώρας, και προβλέπεται ότι θα επικουρείται από ειδικές επιτροπές για την παροχή επιστημονικής συνδρομής σε εξειδικευμένα ζητήματα.
Προβλέπεται, επίσης, και η δημιουργία ενός ενιαίου Πληροφοριακού Συστήματος Μεταμοσχεύσεων (ΠΣΜ), στο οποίο ενσωματώνονται όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με τη δωρεά, την αντιστοίχιση και την κατανομή οργάνων, τη μεταμόσχευση και τη μακροπρόθεσμη μετα – μεταμοσχευτική παρακολούθηση. Διασφαλίζονται, δε, επιπλέον πόροι για τον ΕΟΜ, οι οποίοι θα καθοριστούν με ΚΥΑ.
Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, το νομοσχέδιο αποτελεί πρόταση επιτροπής επιφανών επιστημόνων στον χώρο των μεταμοσχεύσεων και βάζει τις βάσεις για ένα καλύτερο, πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό πλαίσιο μεταμοσχεύσεων που θα αυξήσει τις μεταμοσχεύσεις διασφαλίζοντας καλύτερα τα δικαιώματα των ασθενών.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Σύγκριση προστασίας έναντι της Όμικρον 5 με εμβολιασμό ή προηγούμενη λοίμωξη [μελέτη]
Καθηγητές του Πανεπιστημίου της Αθήνας παρουσιάζουν πρόσφατη δημοσίευση στην επιστημονική επιθεώρηση JAMA Network Open.
Ο αναμνηστικός εμβολιασμός κατά του ιού SARS-CoV-2 είναι αποτελεσματικός στην πρόληψη της νόσου COVID-19 και της σοβαρής λοίμωξης. Ωστόσο, πολύ λίγες μελέτες έχουν διερευνήσει το βαθμό προστασίας που παρέχει η προηγούμενη λοίμωξη από διάφορες υποπαραλλαγές της Omicron ακολουθούμενη από αναμνηστικό εμβολιασμό.
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Γιάννης Ντάνασης, Πάνος Μαλανδράκης και Θάνος Δημόπουλος (πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα αποτελέσματα της μελέτης των Jang και συνεργατών που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στην επιστημονική επιθεώρηση JAMA Network Open.
Οι ερευνητές εκτίμησαν την προστασία που προσφέρει η λοίμωξη SARS-CoV- 2 BA. 1 (Όμικρον 1) ή BA.2 (Όμικρον 2) και ο αναμνηστικός εμβολιασμός έναντι της λοίμωξης από το στέλεχος Omicron BA.5 (Όμικρον 5) στη Νότια Κορέα μεταξύ 1ης και 31ης Αυγούστου 2022. Συγκρίθηκαν τα ποσοστά των κρουσμάτων COVID-19 και των μαρτύρων (ομάδα ελέγχου) που δεν είχαν στο παρελθόν λοίμωξη από SARS-CoV-2 και αυτών που είχαν στο παρελθόν λοίμωξη από BA.1 ή BA.2.
Συνολικά αναλύθηκαν δεδομένα από 3.415.980 ασθενείς και 3.415.980 μάρτυρες. Το 53,9% ήταν γυναίκες και στις δύο ομάδες, η μέση ηλικία [τυπική απόκλιση] ήταν τα 40,2 [21,9] έτη.
- Σε άτομα χωρίς ιστορικό λοίμωξης από SARS-CoV-2, η εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα 4 δόσεων εμβολίου ήταν 16,1% (95% όρια αξιοπιστίας 15,5% έως 16,6%).
- Σε άτομα με προηγούμενες λοιμώξεις από BA.1 και BA.2, η εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού ήταν 89,5% (95% όρια αξιοπιστίας 89,2% έως 89,8%) και 94,3% (95% όρια αξιοπιστίας 94,1% έως 94,4%), αντίστοιχα.
- Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων δύο δόσεων έναντι της σοβαρής λοίμωξης από BA.5 ήταν χαμηλή σε άτομα χωρίς προηγούμενη λοίμωξη (41,5%, 95% όρια αξιοπιστίας 32,1% έως 49,6%), με προηγούμενη λοίμωξη BA.1 (53,1%, 95% όρια αξιοπιστίας 15,0% έως 74,1%) και με προηγούμενη λοίμωξη BA.2 (50% 95% όρια αξιοπιστίας -0,29% έως 75,0%).
Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων τεσσάρων δόσεων έναντι της σοβαρής λοίμωξης από BA.5 ανήλθε στο 90,9% (95% όρια αξιοπιστίας 89,8% έως 91,9%) σε άτομα χωρίς ιστορικό COVID-19, και στο 93,9% (95% 95% όρια αξιοπιστίας 90,5% έως 96,1%) και 92,9% (95% 95% όρια αξιοπιστίας 89,2% έως 95,3%) σε άτομα με προηγούμενες λοιμώξεις BA.1 και BA.2, αντίστοιχα.
Συμπερασματικά, η προηγούμενη λοίμωξη από SARS-CoV-2 κατά τη διάρκεια των περιόδων BA.1 και BA.2 συσχετίστηκε με μεγαλύτερη προστασία από λοίμωξη SARS-CoV-2 κατά τη διάρκεια της περιόδου BA.5.
Επιπλέον, η προστασία έναντι σοβαρής λοίμωξης από BA.5 συσχετίστηκε επίσης με τον αριθμό των αναμνηστικών δόσεων. Ο αναμνηστικός εμβολιασμός 4 δόσεων, ανεξάρτητα από το ιστορικό λοίμωξης από SARS-CoV-2, συσχετίστηκε με υψηλότερη προστασία έναντι σοβαρής λοίμωξης από BA.5.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Ποιοι ασθενείς θα μπορούσαν να έχουν νοσηλευτική φροντίδα στο σπίτι
Με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας, την ενίσχυση της ασφάλειας των ασθενών, την ορθολογική αναδιοργάνωση των υπηρεσιών υγείας της χώρας, τη μείωση το χρόνου νοσηλείας, τη μειωμένη οικονομική επιβάρυνση των δομών ο Οργανισμός Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία «Ο.ΔΙ.Π.Υ. Α.Ε” προχώρησε σε διεθνή διαγωνισμό επιλογής συμβούλου, έργο του οποίου θα είναι μεταξύ άλλων ο καθορισμός πληθυσμού στόχου/κριτήρια δυνητικής επιλεξιμότητας, κριτήρια ένταξης/αποκλεισμού από το πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ (Νοσοκομειακής Φροντίδας στο Σπίτι), Καταγραφή αναγκών ασθενών & οικογενειών/φροντιστών ΝΟΣΠΙ, Διαδικασίες πρόσβασης ασθενών σε αναλώσιμο υλικό, μηχανήματα υποστήριξης και τεχνική υποστήριξη κ.λπ.
Φορέας χρηματοδότησης της παρούσας σύμβασης είναι το Υπουργείο Υγείας, ενώ η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται στο ποσό 400.000 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24 %. Η καταληκτική ημερομηνία παραλαβής των προσφορών είναι η 23/03/2023.
Η 1η φάση του έργου θα αφορά την αρχική περίοδο λειτουργίας του ΝΟΣΠΙ μέσα στο πλαίσιο του προγράμματος (επιλογή ασθενών ΝΟΣΠΙ στα πιλοτικά κέντρα καινοσοκομεία που θα ενταχθούν στα στενά πλαίσια του έργου) ενώ η 2η φάση θα αφορά κατηγορίες ασθενών που θα μπορούσαν να ωφεληθούν στα πλαίσια της επέκτασης του έργου.
Ενδεικτικά και όχι δεσμευτικά τα κριτήρια επιλεξιμότητας ασθενών ΝΟΣΠΙ θα μπορούσαν να οριοθετηθούν :
• Ως προς την ένταση της υποστήριξης (μικρή, μέτρια, μεγάλη)
• Ως προς τη διάρκεια της υποστήριξης (βραχεία, ενδιάμεση, μακροχρόνια).
Το πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ θα μπορούσε να περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες ασθενών (μεμονωμένα ή και συνδυαστικά)
• Οξυγονοεξαρτώμενοι ασθενείς
• Ασθενείς με τραχειοστομία
• Ασθενείς για χορήγηση ογκολογικής θεραπείας κατ΄οίκον
• Ασθενείς σε μη επεμβατικό μηχανικό αερισμό
• Ασθενείς σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής
• Ασθενείς σε παρεντερική διατροφή
• Ασθενείς σε παρατεταμένη και επαναλαμβανόμενη ενδοφλέβια αγωγή
• Ασθενείς που χρειάζονται εντατική φυσικοθεραπεία η κινητική αποκατάσταση
Στο πλαίσιο αυτό, τα νοσοκομεία επανεξετάζουν πώς και πού παρέχουν φροντίδα στους ασθενείς και πολλοί βλέπουν το μοντέλο «Νοσοκομείου στο Σπίτι» (Hopsital at Home) ως μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για τη βελτίωση της εμπειρίας του ασθενή. Το «Νοσοκομείο στο Σπίτι» επιτρέπει σε ορισμένους ασθενείς που χρειάζονται φροντίδα σε σοβαρές καταστάσεις να λαμβάνουν φροντίδα στο σπίτι τους και όχι σε νοσοκομείο.
Το προτεινόμενο έργο «Πρόγραμμα Νοσοκομειακής Φροντίδας στο Σπίτι – ΝΟΣΠΙ» στοχεύει στην παροχή ασφαλούς, μακροχρόνιας, ολοκληρωμένης, εξατομικευμένης φροντίδας σε αυτούς τους ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια ένταξης στο Πρόγραμμα, στα πλαίσια μιας διεπιστημονικής συνεργασίας . Παράλληλα, θα μειωθεί ο μέσος χρόνος νοσηλείας και οι επανεισαγωγές ασθενών με σύνθετα χρόνια νοσήματα που χρήζουν υποστήριξης ενός ή περισσότερων συστημάτων. Ως αποτέλεσμα, θα ελευθερωθούν κλίνες και πόροι σε νοσοκομειακό επίπεδο, ενώ αναμένεται ότι θα υπάρξει μείωση και των δεικτών λοίμωξης καθώς θα μειωθεί ο βαθμός έκθεσης των ασθενών σε πολυανθεκτικά στελέχη και ο κίνδυνος ενδονοσοκομειακής μετάδοσης.
Ταυτόχρονα, θα είναι πιο εύκολη η παρακολούθηση της συμμόρφωσης των ασθενών στη μακροχρόνια θεραπεία, ενώ αναμένεται ότι θα βελτιωθεί σημαντικά η ποιότητα ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους. Θετικές θα είναι οι επιπτώσεις και στη μείωση του άμεσου και έμμεσου κόστους φροντίδας τόσο για τα Συστήματα Υγείας όσο και για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των παραπάνω στόχων είναι η οργάνωση της βέλτιστης κατ’ οίκον ιατρονοσηλευτικής φροντίδας τους με αυστηρές συνθήκες ασφάλειας, που για να επιτευχθεί απαιτείται ένα καλά οργανωμένο δίκτυο υποστήριξης από εξειδικευμένο προσωπικό.
Σημαντική συνεισφορά στην υλοποίηση αυτού του έργου θα διαδραματίσουν η ιατροτεχνολογική πρόοδος, η ψηφιακή τεχνολογία και η ανάπτυξη εφαρμογών και συστημάτων εξ αποστάσεως παρακολούθησης των ασθενών που δημιουργούν ώριμες συνθήκες για την ασφαλή εφαρμογή της νοσοκομειακής φροντίδας στο σπίτι με υψηλά πρότυπα ασφάλειας.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Ποια επιτροπή θα ασχοληθεί με τη διάθεση των εμβολίων κατά του κορωνοϊού
O Γιάννης Σωτηρίου, διευθύνων σύμβουλος στον ΙΦΕΤ ανέλαβε πρόεδρος στην επιτροπή για την εκπόνηση τεχνικών προδιαγραφών για υπηρεσίες διάθεσης των εμβολίων κατά του κορωνοϊού COVID-19 και των αναλωσίμων τους στα εμβολιαστικά κέντρα της επικράτειας Η νέα Επιτροπή που συγκροτήθηκε αποτελείται από τους:
1.Σωτηρίου Ιωάννης, Διευθύνων Σύμβουλος του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ).
2. Γεωργακοπούλου Παναγιώτα, μέλος της Επιτροπής Ασφάλειας Ελέγχου Διακίνησης Εμβολίων για τον Κορωνοϊό Covid-19.
3. Σέττας Χρήστος, μέλος της Επιτροπής Ασφάλειας Ελέγχου Διακίνησης Εμβολίων για τον Κορωνοϊό Covid-19.
4. Τσιάφος – Τσιάρας Σωτήριος, Συνταγματάρχης, του ΓΕΕΘΑ/Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχείρησης «Ελευθερία».
5. Κολοβός Ευάγγελος, ΠΕ Διοικητικού, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Εφοδιαστικής Αλυσίδας.
Έργο της επιτροπής είναι η σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών και τυχόν τροποποιήσεις αυτών, για υπηρεσίες διάθεσης των εμβολίων κατά του κορονοϊού COVID-19 και των αναλωσίμων τους στα εμβολιαστικά κέντρα της επικράτειας.
Ως υπηρεσίες διάθεσης εμβολίων κατά του κορωνιού COVID-19 και των αναλωσίμων τους ορίζονται οι υπηρεσίες αποθήκευσης, φύλαξης και μεταφοράς τους στα εμβολιαστικά κέντρα, καθώς και κάθε είδους παρεπόμενες υπηρεσίες σχετικές με την ασφαλή τους διάθεση, συμπεριλαμβανομένων και των υπηρεσιών ασφάλισής τους, κατά τη διαδικασία αποθήκευσης και μεταφοράς τους.
Επίσης, η επιτροπή έχει ως αντικείμενο την απόκριση σε τυχόν ερωτήματα/ διευκρινίσεις που αφορούν στις τεχνικές προδιαγραφές κατά τη διαγωνιστική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας διαβούλευσης.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Γιατί άντρες και γυναίκες έχουν διαφορετικά συμπτώματα κατάθλιψης [Μελέτη]
Παρά το γεγονός ότι οι βιολογικές διεργασίες που εμπλέκονται στην κατάθλιψη είναι παρόμοιες σε άνδρες και γυναίκες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εμπλέκονται διαφορετικά γονίδια για κάθε φύλο.
Νέα ειδική για το φύλο μελέτη από το Πανεπιστήμιο McGill διαπίστωσε ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των γονιδίων αντρών και γυναικών και του τρόπου που σχετίζονται με την κατάθλιψη.
Σε μελέτη που περιέλαβε περισσότερα από 270.000 άτομα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι μέθοδοι πρόβλεψης για συγκεκριμένο φύλο ήταν πιο ακριβείς στην πρόβλεψη του γενετικού κινδύνου ενός ατόμου να αναπτύξει κατάθλιψη έναντι μεθόδων πρόβλεψης που δεν προσδιόριζαν το φύλο.
Οι ερευνητές εντόπιθσαν 11 περιοχές DNA που συνδέονταν με την κατάθλιψη στις γυναίκες και μόνο μία περιοχή στους άνδρες. Διαπίστωσαν επίσης ότι η κατάθλιψη συνδέεται ειδικά με μεταβολικές ασθένειες στις γυναίκες, μια σημαντική πτυχή που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη θεραπεία γυναικών με κατάθλιψη.
Παρά το γεγονός ότι οι βιολογικές διεργασίες που εμπλέκονται στην κατάθλιψη είναι παρόμοιες σε άνδρες και γυναίκες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι εμπλέκονται διαφορετικά γονίδια για κάθε φύλο. Αυτές οι πληροφορίες μπορεί να είναι χρήσιμες για τον προσδιορισμό μελλοντικών θεραπειών για την κατάθλιψη ανάλογα με το φύλο.
Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που περιγράφει γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με το φύλο οι οποίες συνδέονται με την κατάθλιψη, δήλωσε η Δρ Patricia Pelufo Silveira.
Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Molecular Psychiatry.
Πηγές:
Molecular Psychiatry.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
”Συνεργασία ΟΚΑΝΑ και ΕΚΑΒ για την εκπαίδευση χορήγησης εισπνεόμενης ναλοξόνης στο πεδίο”
Στην εκπαίδευση έγινε ενημέρωση για το θεσμικό πλαίσιο χορήγησης της ναλοξόνης στην Ελλάδα, για τη φαρμακολογική δράση της, καθώς και για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της υπερδοσολογίας.
Ακόμα ένα σημαντικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη χορήγηση εισπνεόμενης ναλοξόνης πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά του ΟΚΑΝΑ, σε συνέχεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στο προσωπικό πρώτης γραμμής του Οργανισμού. Έτσι, πλέον έχουν την απαραίτητη εκπαίδευση και τεχνογνωσία να χορηγούν εισπνεόμενη ναλοξόνη στελέχη του ΕΚΑΒ και της προ-νοσοκομειακής φροντίδας, της Άμεσης Πρόσβασης – Μείωσης της Βλάβης του ΟΚΑΝΑ και άλλων φορέων.
Η εκπαίδευση αποτέλεσε βασική προτεραιότητα των προέδρων του ΟΚΑΝΑ και του ΕΚΑΒ κ. Θεοχάρη και κ. Παπαευσταθίου αντίστοιχα. Στην ομάδα των εκπαιδευόμενων συμμετείχαν εργαζόμενοι του ΕΚΑΒ από την πρώτη γραμμή, ενώ παρευρέθηκε και ο κ. Δ. Πύρρος, Διευθυντής των Ιατρικών Υπηρεσιών του ΕΚΑΒ.
Στην εκπαίδευση έγινε ενημέρωση για το θεσμικό πλαίσιο χορήγησης της ναλοξόνης στην Ελλάδα, για τη φαρμακολογική δράση της, καθώς και για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της υπερδοσολογίας. Στο πλαίσιο της θεματολογίας, συμπεριλήφθηκε και επίδειξη της πρακτικής εφαρμογής χορήγησης εισπνεόμενης ναλοξόνης.
Η απόκτηση της απαιτούμενης γνώσης και πιστοποίησης για τη χορήγηση εισπνεόμενης Ναλοξόνης στο πεδίο αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα ώστε να σώζονται καθημερινά ανθρώπινες ζωές. Σήμερα, μάλιστα ψηφίζεται στην ολομέλεια της Βουλής, μετά από τη θετική γνωμοδότηση του ΟΚΑΝΑ, η δυνατότητα χορήγησης της ναλοξόνης από όλους, όταν και όπου απαιτείται. Πλέον, εργαζόμενοι και επαγγελματίες του χώρου των εξαρτήσεων, ομότιμοι, ενεργοί χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών και οι οικείοι τους θα μπορούν να χορηγούν Ναλοξόνη σε περιπτώσεις υπερδοσολογίας. Ένα πολύτιμο φάρμακο από σήμερα θα είναι ευρέως διαθέσιμο, σώζοντας ζωές συνανθρώπων μας στο πεδίο.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Ετήσιο Σχέδιο Δράσης 2023: Οι στόχοι του υπουργείου Υγείας – Παιδική παχυσαρκία και προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου στην κορυφή της ατζέντας
Η .. διείσδυση των προληπτικών εξετάσεων στην καθημερινότητα των πολιτών και η αντιμετώπιση της αυξανόμενης παιδικής παχυσαρκίας είναι κορωνίδα της στοχοθεσίας του υπουργείου Υγείας την τρέχουσα χρονιά, όπως περιγράφεται στο Ετήσιο Σχέδιο Δράσης 2023.
Στο Σχέδιο περιγράφονται οι πυλώνες της στρατηγικής του υπουργείου για τους μήνες που ακολουθούν, καθώς και τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Οι γενικοί στόχοι που έχει θέσει η οδός Αριστοτέλους είναι οι εξής:
- Βελτίωση των δεικτών υγείας του πληθυσμού και αναμόρφωση του συστήματος δημόσιας Υγείας.
- Ψηφιακός μετασχηματισμός του συστήματος Υγείας.
- Αναβάθμιση νοσοκομείων, υποδομών Υγείας και ποιότητας υπηρεσιών.
- Εξορθολογισμός φαρμακευτικής δαπάνης με διατήρηση βιωσιμότητας της φαρμακευτικής αγοράς.
- Αναδιάρθωση του συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
- Βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οσον αφορά στον πρώτο, η παχυσαρκία μπαίνει στις προτεραιότητες για την Δημόσια Υγεία. Στην πρωτογενή πρόληψη έχει τεθεί ως στόχος η μείωση της παχυσαρκίας σε πληθυσμό στόχο 2.002.670 παιδιών και εφήβων 0-18 ετών. Επίσης, η μείωση της υπερβαρότητας και της παχυσαρκίας σε πληθυσμό στόχο 2,5 εκατομμυρίων πολιτών. Η προαγωγή της υγείας μητέρας – παιδιού – οικογένειας σε πληθυσμό στόχο 800.000 οικογενειών ανήκει, επίσης, στις δράσεις της πρωτογενούς πρόληψης. Το ίδιο και το πρόγραμμα πρόληψης και διακοπής καπνίσματος σε νέους. Η προσδοκία είναι να έχει ολοκληρωθεί το 30% του προγράμματος πρωτογενούς πρόληψης το 4ο τρίμηνο του 2023.
Στον τομέα της δευτερογενούς πρόληψης σκοπός είναι έχει ολοκληρωθεί το 25% των προγραμμάτων προσυμτωματικού ελέγχου το 4ο τρίμηνο του έτους. Υπενθυμίζεται ότι ήδη “τρέχει” ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού, αναμένεται να ξεκινήσει εκείνος για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και για τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Επίσης, προωθούνται εξετάσεις πρόληψης για ευπαθείς ομάδες απομακρυσμένων περιοχών.
Εξορθολογισμός της φαρμακευτικής δαπάνης
Συγκεκρικριμένες δράσεις προβλέπονται στο Ετήσιο Σχέδιο Δράσης του 2023 και για τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνονται πέντε πυλώνες. Ο πρώτος είναι η μείωση του clawback, με το ποσό για το 2023 να υπολογίζεται σε 150 εκατ ευρώ και η υλοποίησή του να τοποθετείται στο 4ο τρίμηνο του έτους.
Παράλληλα, περαιτέρω “στοπ” επιδιώκεται να μπει στην αναίτια κατανάλωση βιταμίνης D, μαγνησίου και σιδήρου. Προβλέπεται επαναξιολόγηση των σκευασμάτων αυτών από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Φαρμάκων ενώ ήδη έχει δημιουργηθεί κλειστός προϋπολογισμός με μείωση από τα 110 εκατ ευρώ στα 40 εκατ ευρώ.
Ο τρίτος στόχος στον τομέα της φαρμακευτικής δαπάνης είναι να δοθούν κίνητρα μεταφοράς φαρμάκων μικρής θεραπευτικής αξίας από τη λίστα αποζημίωσης στη μη αποζημιούμενη λίστα – με εκτιμώμενο όφελος 100 εκατ ευρώ.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η δαπάνη φαρμάκων και εξετάσεων των ανασφάλιστων που επιβαρύνει τον ΕΟΠΥΥ, έχει φθάσει τα 310 εκατ. ευρώ. Με τον Ν. 4865, 238 Α’/04.12.2021, η συνταγογράφηση στους ανασφάλιστους θα γίνεται μόνο στις δημόσιες δομές, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις προκλητής ζήτησης. Το μέτρο αναμένεται να επιφέρει εξορθολογισμό € 60 εκ. Τα υπόλοιπα θα εξασφαλιστούν από άλλους πόρους.
Η εντατικοποίηση των διαπραγματεύσεων αναμένεται να φέρει ακόμη μεγαλύτερες εκπτώσεις και όφελος για τον ΕΟΠΥΥ. Οι κλειστοί προϋπολογισμοί για το 2022 έκλεισαν στα 750 εκατ ευρώ για τον ΕΟΠΥΥ με εκπτώσεις 348 εκατ ευρώ και 170 εκατ ευρώ για τα νοσοκομεία με εκπτώσεις γύρω στα 80 εκατ ευρώ. Επιπλέον για το 2023 έκλεισαν 770 εκατ ευρώ κλειστοί προϋπολογισμοί. Φαίνεται ότι εντός του 2023 θα ξεπεραστεί το 1,2 δις ευρώ.
Πηγη: https://healthmag.gr/
