Κατηγορία: Γενικά

Τι καλύπτει ήδη ο ΕΟΠΥΥ και τι πρέπει να γίνει.

Οι βιοδείκτες αποτελούν το κλειδί για την εξατομικευμένη και πιο αποτελεσματική θεραπεία του καρκίνου. Ωστόσο η Ελλάδα, δυστυχώς, έχει μείνει πίσω στην αποζημίωση αυτών των εξετάσεων, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να επιβαρύνονται οικονομικά ή να καθυστερούν στη θεραπεία τους. Η δέσμευση του Υπουργείου Υγείας είναι ένα θετικό βήμα, αλλά χρειάζεται άμεση δράση και όχι άλλες καθυστερήσεις αντιμετωπίζοντας πια δραστικά τα τρία αγκάθια που καθυστερούν την ένταξη των νέων βιοδεικτών στο σύστημα.

Υπενθυμίζεται ότι οι βιοδείκτες είναι μοριακές εξετάσεις – συνήθως στο αίμα ή σε ιστό – που καθοδηγούν τη σωστή επιλογή θεραπείας για κάθε ασθενή με καρκίνο. Μέσα σε μόρια ή γονίδιά τους εντοπίζονται συγκεκριμένες αλλαγές που δείχνουν ποιο φάρμακο «δένει» καλύτερα με τον όγκο.

Αυτό σημαίνει πιο αποτελεσματική θεραπεία, λιγότερες παρενέργειες και εξοικονόμηση πόρων.

Τι καλύπτει ήδη ο ΕΟΠΥΥ

Από το 2014, ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει μόνο ελάχιστους βιοδείκτες, όπως τους EGFR και KRAS για τον καρκίνο πνεύμονα και παχέος εντέρου αντίστοιχα. Εκτός από αυτούς, οι υπόλοιποι συνήθως χρεώνονται στους ασθενείς ή καλύπτονται από χορηγίες φαρμακευτικών εταιρειών.

Γιατί καθυστερεί η ένταξη νέων βιοδεικτών

1. Έλλειψη προϋπολογισμού
Ο προϋπολογισμός για βιοδείκτες παλαιότερα ήταν μόλις ~3,5 εκατ. ευρώ. Ο υπουργός Υγείας ζητά αύξηση στα ~10–13 εκατ.ευρώ, αλλά ακόμα δεν έχει βρεθεί η επιπλέον χρηματοδότηση.
2. ”Βραδυκαρδία” στη νομοθετική διαδικασία
Για να αποζημιωθεί ένας βιοδείκτης απαιτούνται νομοθετική ρύθμιση και Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ). Η εφαρμογή τους χρειάζεται επίσης τεχνική υποστήριξη(ηλεκτρονική συνταγογράφηση), που μπορεί να πάρει 2–3 μήνες.
3. Πολυπλοκότητα αξιολόγησης
Η επιλογή και αξιολόγηση νέων βιοδεικτών βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία. Η τελευταία επικαιροποίηση της λίστας έγινε το 2014, κάτι που δείχνει καθυστέρηση στο σύστημα.

Πού βρισκόμαστε σήμερα

• Αναγγελθείσα πρόθεση: Τον Ιούλιο 2025 το Υπουργείο Υγείας υποσχέθηκε πως εργάζεται πάνω σε ρύθμιση για ταυτόχρονη αποζημίωση φαρμάκου και αντίστοιχου βιοδείκτη – κάτι που μπορεί να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία.
• Δήλωση Ηγεσίας του Υ.Υ: Αναμένεται ένταξη νέων βιοδεικτών σε 5–6 μήνες, καθώς ο προϋπολογισμός είναι σχεδόν εξασφαλισμένος.
• Ασθενείς σε αναμονή: Πολλοί καρκινοπαθείς περιμένουν με αγωνία, γιατί χωρίς κάλυψη των εξετάσεων δυσκολεύονται να ξεκινήσουν την κατάλληλη θεραπεία, με σοβαρές οικονομικές συνέπειες.

Γιατί είναι κρίσιμο να ενταχθούν άμεσα

• Εξατομικευμένη θεραπεία: Οι βιοδείκτες είναι απαραίτητο εργαλείο για τους ογκολόγους προκειμένου να μπορέσουν να χορηγήσουν στοχευμένες θεραπείες ή ανοσοθεραπεία στους ασθενείς τους
• Κόστος για σύστημα και ασθενείς: Οι βιοδείκτες κοστίζουν πολύ λιγότερο από τις σύγχρονες θεραπείες, οι οποίες μπορεί να φτάνουν τα 60.000€/έτος ανά ασθενή. Το κόστος τους σήμερα επωμίζονται οι ασθενείς στο μεγαλύτερο βαθμό
• Ισοτιμία πρόσβασης: Όλοι οι ασθενείς πρέπει να έχουν πρόσβαση στις ίδιες ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, ανεξάρτητα από το εισόδημα ή τον τόπο κατοικίας τους.

Τι πρέπει να γίνει

1. Να εκδοθεί άμεσα η ΚΥΑ για τους νέους βιοδείκτες.
2. Να εξασφαλιστεί ο αναγκαίος προϋπολογισμός χωρίς περικοπές από άλλες κρίσιμες υπηρεσίες.
3. Να θεσπιστεί διαδικασία συνεχούς επικαιροποίησης, ώστε οι βιοδείκτες να εντάσσονται γρήγορα όταν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (Low-Dose CT) αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για την πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open δείχνει ότι ο διετής έλεγχος μπορεί να προσφέρει σχεδόν τα ίδια οφέλη με τον ετήσιο, μειώνοντας παράλληλα την επιβάρυνση για το σύστημα υγείας και τους ασθενείς.

O διετής έλεγχος με CT διατηρεί τα οφέλη της πρόληψης και μειώνει την επιβάρυνση για ασθενείς και συστήματα υγείας.

Τι ισχύει σήμερα για τον προληπτικό έλεγχο

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, συνιστάται ετήσιος έλεγχος με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης για άτομα ηλικίας 50 έως 80 ετών που έχουν ιστορικό καπνίσματος τουλάχιστον 20 pack-years (π.χ. ένα πακέτο την ημέρα για 20 χρόνια). Ωστόσο, αυτή η στρατηγική μπορεί να είναι απαιτητική λόγω:
– Υψηλού κόστους
– Συχνής έκθεσης σε ακτινοβολία
– Ψυχολογικής επιβάρυνσης για τους ασθενείς

Η νέα μελέτη και τα ευρήματά της
Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα (ΕΚΠΑ) — Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και Θάνος Δημόπουλος — συμμετείχαν σε μελέτη που διερεύνησε εναλλακτικές στρατηγικές ελέγχου. Χρησιμοποιήθηκαν τρία εξελιγμένα μοντέλα προσομοίωσης από ΗΠΑ και Καναδά, τα οποία ανέλυσαν σενάρια με βάση:

• Ηλικία
•  Φύλο
•  Ιστορικό καπνίσματος

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι για άτομα ηλικίας 50–60 ετών με μέτριο κίνδυνο, ο έλεγχος κάθε δύο χρόνια:
– Προλαμβάνει το 96% των θανάτων που θα απέτρεπε ο ετήσιος έλεγχος
– Μειώνει κατά 21% τον αριθμό των απαιτούμενων αξονικών
– Περιορίζει την έκθεση σε ακτινοβολία και το συνολικό κόστος

Πότε είναι απαραίτητος ο ετήσιος έλεγχος

Ο ετήσιος έλεγχος παραμένει πιο κατάλληλος για:
– Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας
– Όσους έχουν ιστορικό καπνίσματος άνω των 30 pack-years
– Όσους εμφανίζουν υψηλό ατομικό κίνδυνο

Οικονομική και κοινωνική διάσταση

Η οικονομική ανάλυση της μελέτης έδειξε ότι οι ευέλικτες στρατηγικές — με διετείς εξετάσεις που μετατρέπονται σε ετήσιες όταν αυξάνεται ο κίνδυνος — είναι πιο αποδοτικές και συμφέρουσες. Επιπλέον, τα ποσοστά συμμετοχής στον ετήσιο έλεγχο παραμένουν χαμηλά, ακόμη και σε χώρες με ασφαλιστική κάλυψη, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για πιο προσαρμοσμένα προγράμματα.

Η μελέτη υποστηρίζει ότι για άτομα μέτριου κινδύνου, ο διετής έλεγχος με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης είναι σχεδόν εξίσου αποτελεσματικός με τον ετήσιο, αλλά σημαντικά πιο βιώσιμος. Η προσαρμοσμένη προσέγγιση μπορεί να διατηρήσει τα οφέλη της πρόληψης, μειώνοντας τις περιττές εξετάσεις και το κόστος — ιδιαίτερα σε συστήματα υγείας με περιορισμένους πόρους.

Πηγη: https://virus.com.gr/

ΔΟΔ ΛΣ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΠΑΡΟΧΟΥΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ..

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΓΙΑ ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ signed (1)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ (1)

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΓΙΑ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ signed (1)

ΣΗΣ -ΕΛΕΓΚΤΕΣ

..

Η έρευνα, του Peking University και Army Medical University, υπογράμμισε τη σταθερότητα του ύπνου ως σημαντικό παράγοντα για τον κίνδυνο εμφάνισης νόσων.

Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Health Data Science, ανέλυσε αντικειμενικά στοιχεία ύπνου 88.461 ενηλίκων από τη UK Biobank και εντόπισε σημαντικούς συσχετισμούς μεταξύ χαρακτηριστικών ύπνου και 172 νόσων. Η έρευνα, του Peking University και Army Medical University, υπογράμμισε τη σταθερότητα του ύπνου ως σημαντικό παράγοντα για τον κίνδυνο εμφάνισης νόσων.

Με χρήση στοιχείων για 6,8 έτη ερευνητές εντόπισαν ότι 92 νόσοι είχαν περισσότερο από 20% του κινδύνου τους να αποδίδεται σε φτωχή συμπεριφορά ύπνου. Η ακανόνιστη ώρα που κάποιος ξάπλωνε (μετά τις 00:30) συνδεόταν με κατά 2,57 φορές υψηλότερο κίνδυνο για κίρρωση του ήπατος ενώ η χαμηλή ημερήσια σταθερότητα αύξανε τον κίνδυνο γάγγραινας κατά 2,61 φορές.

Ποσοστό 21,67% όσων κοιμόνταν πολύ, στην πραγματικότητα κοιμόνταν λιγότερο από 6 ώρες, κάτι που υποδεικνύει ότι ο χρόνος που περνούσε στο κρεβάτι συχνά συγχεόταν με την πραγματική διάρκεια ύπνου.

Ο καθηγητής Shengfeng Wang, δήλωσε ότι τα ευρήματα υπογραμμίζουν την παραμελημένη σημασία της σταθερότητας του ύπνου. Είναι καιρός να διερευνηθεί ο ορισμός του καλού ύπνου και πέρα από τη διάρκεια, πρόσθεσε.

Η ομάδα επιβεβαίωσε αρκετές σχέσεις σε πληθυσμούς των ΗΠΑ και εντόπισε φλεγμονώδεις οδούς ως πιθανή βιολογική σχέση.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οδηγίες επιβίωσης για καρδιοπαθείς τις ημέρες με ακραία ζέστη εξέδωσε το Ελληνικό Ίδρυμα Καρδιολογίας. Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας σε όλους τους ανθρώπους, με αυξημένο κίνδυνο για όσους πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η υπερβολική ζέστη καταπονεί έντονα το καρδιαγγειακό σύστημα, καθώς η καρδιά πρέπει να δουλέψει πιο σκληρά για να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του σώματος.

Αποφύγετε την έκθεση στη ζέστη – ειδικά τις μεσημεριανές ώρες

Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο κατά τις ώρες αιχμής (10:00–17:00) αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν αγγειοδιαστολή, οδηγώντας σε πτώση της αρτηριακής πίεσης και επιπλέον επιβάρυνση της καρδιάς. Οι καρδιοπαθείς πρέπει να παραμένουν σε δροσερούς, σκιερούς χώρους και να περιορίζουν τις μετακινήσεις.

Δροσεροί χώροι και σωστός αερισμός

Είναι σημαντικό να παραμένετε σε χώρους με κλιματισμό. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, χρησιμοποιήστε ανεμιστήρες και κρατήστε τα παράθυρα και τα παντζούρια κλειστά κατά τις ώρες με έντονη ζέστη. Ο καλός αερισμός τις βραδινές ώρες είναι απαραίτητος για να δροσιστεί το σπίτι.

Κατάλληλη ένδυση και περιορισμός της έκθεσης στο εξωτερικό περιβάλλον

Όταν είναι απολύτως απαραίτητο να κυκλοφορήσετε έξω, προτιμήστε ανοιχτόχρωμα, ελαφριά και φαρδιά ρούχα από φυσικά υλικά όπως βαμβάκι ή λινό. Καπέλο και γυαλιά ηλίου είναι επίσης απαραίτητα. Η αποφυγή έντονης ηλιακής ακτινοβολίας συμβάλλει στη σταθερότητα της θερμοκρασίας του σώματος.

Ενυδάτωση και σωστή διατροφή – πάντα με ιατρική καθοδήγηση

Η επαρκής ενυδάτωση είναι ζωτικής σημασίας, αλλά πρέπει να γίνεται με προσοχή στους καρδιοπαθείς, ειδικά σε όσους λαμβάνουν διουρητικά ή έχουν περιορισμό υγρών. Η ενυδάτωση πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενή, πάντα σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.Η διατροφή πρέπει να είναι ελαφριά και πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, αποφεύγοντας τα λιπαρά, τηγανητά και αλμυρά τρόφιμα, που επιβαρύνουν την καρδιά.

Περιορίστε τη σωματική δραστηριότητα σε ώρες δροσιάς

Η άσκηση σε υψηλές θερμοκρασίες αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό και την εφίδρωση, κάτι που μπορεί να αποβεί επικίνδυνο για καρδιοπαθείς. Αν η άσκηση είναι απαραίτητη για λόγους υγείας, αυτή πρέπει να γίνεται μόνο τις πολύ πρωινές ώρες ή το βράδυ, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη – και πάντοτε υπό την καθοδήγηση ιατρού.

Μείνετε σε επαφή με τον γιατρό σας – παρακολουθείτε την πίεση και τους σφυγμούς σας

Ο τακτικός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και των σφυγμών είναι απαραίτητος, καθώς το σώμα μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά στη ζέστη κάθε φορά. Κάθε αλλαγή ή σύμπτωμα όπως ζάλη, ταχυκαρδία, δύσπνοια ή έντονη κόπωση θα πρέπει να αναφέρεται άμεσα στον θεράποντα ιατρό. Η προληπτική ιατρική παρακολούθηση είναι η καλύτερη ασπίδα προστασίας.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η διάμεση πνευμονική νόσος (ILD) αναδεικνύεται ως σημαντικός ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του πνεύμονα, σύμφωνα με νέα μελέτη μεγάλης κλίμακας από τη Σουηδία. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο JAMA Network Open και ενισχύουν την ανάγκη για στενότερη παρακολούθηση των ασθενών με ILD.

Η ILD ως υποτιμημένος παράγοντας κινδύνου

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει μία από τις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου παγκοσμίως, με το κάπνισμα να θεωρείται η κύρια αιτία. Ωστόσο, η νέα μελέτη στρέφει το ενδιαφέρον σε άλλους παράγοντες, όπως είναι  η ILD, μια ομάδα χρόνιων νοσημάτων που προκαλούν φλεγμονή και ίνωση στον διάμεσο ιστό των πνευμόνων. Η πιο γνωστή μορφή είναι η ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση, αλλά υπάρχουν δεκάδες υποκατηγορίες με παρόμοια συμπτώματα.

Τα ευρήματα της μελέτης

Η ανάλυση περιελάμβανε δεδομένα από 5,4 εκατομμύρια άτομα, εκ των οποίων περίπου 14.600 είχαν διαγνωστεί με ILD. Οι συμμετέχοντες γεννήθηκαν μεταξύ 1932 και 1987 και παρακολουθήθηκαν για σχεδόν τρεις δεκαετίες, από το 1987 έως το 2016.

Τα σοιχεία σχολιάζουν η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα).  Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα ήταν τουλάχιστον διπλάσιος στους πάσχοντες από ILD, ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, μορφωτικό επίπεδο και ιστορικό καπνίσματος.

Ισχυρή συσχέτιση ανεξαρτήτως γονιδίων

Η σύγκριση ασθενών με ILD με τα υγιή αδέρφια τους απέδειξε ότι η αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου δεν οφείλεται σε κοινά γονίδια ή οικογενειακό περιβάλλον. Η ILD συνδέεται με τον καρκίνο του πνεύμονα ανεξαρτήτως κληρονομικών παραγόντων.

Επηρεάζονται όλοι οι τύποι καρκίνου του πνεύμονα

Η ILD αυξάνει τον κίνδυνο για όλους τους βασικούς ιστολογικούς τύπους καρκίνου του πνεύμονα: αδενοκαρκίνωμα, πλακώδες καρκίνωμα, μικροκυτταρικό καρκίνο και άλλες λιγότερο συχνές μορφές. Ιδιαίτερα έντονος ήταν ο συσχετισμός με τον μικροκυτταρικό καρκίνο, έναν από τους πιο επιθετικούς τύπους.

Η παθοφυσιολογία πίσω από τη σύνδεση

Η χρόνια φλεγμονή και οι μικροτραυματισμοί του πνευμονικού ιστού δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη μετάλλαξη των κυττάρων. Ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις που παρατηρούνται στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση εμφανίζονται και στον καρκίνο του πνεύμονα, υποδηλώνοντας κοινές μοριακές οδούς.

Κλινικές επιπτώσεις και πρόληψη

Οι ερευνητές προτείνουν την ένταξη της ILD στα προγνωστικά μοντέλα για τον καρκίνο του πνεύμονα, ιδιαίτερα σε μη καπνιστές. Η έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση της ILD μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών. Παράλληλα, η αποφυγή καπνίσματος και έκθεσης σε τοξικές ουσίες παραμένει ζωτικής σημασίας

Πηγη: https://virus.com.gr/

Υπουργική Απόφαση Αριθμ. Γ2α,β/οικ. 30334/2025

ΦΕΚ 3888/Β/21-7–2025

Όροι και προϋποθέσεις σύστασης και λειτουργίας Ειδικών Κέντρων Θεραπείας του Ιδιοπαθούς Τρόμου και της νόσου Πάρκινσον, μέσω εστιασμένων υπερήχων υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου (MRgFUS).

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τα άρθρα 3 και 4 του ν. 1278/1982 «Για σύσταση Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας» (Α’105).

2. Τον ν. 1397/1983 «Εθνικό Σύστημα Υγείας» (Α’ 143).

3. Την παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 1471/1984 «Για τη ρύθμιση θεμάτων Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων, Αγροτικών Ιατρείων και Υγειονομικών Σταθμών και άλλων συναφών διατάξεων» (Α’ 112).

4. Την παρ. 3 του άρθρου 53 του ν. 1892/1990 «Γ ια τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Α’ 101).

5. Το άρθρο 53 του ν. 2071/1992 «Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση Συστήματος Υγείας» (Α’ 123).

6. Το άρθρο 19 του ν. 2519/1997 «Ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, οργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών, ρυθμίσεις για το φάρμακο και άλλες διατάξεις» (Α’165).

7. Το άρθρο 20 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’45).

8. Την παρ. 3 του άρθρου 46 του ν. 4600/2019 «Εκσυγχρονισμός και Αναμόρφωση Θεσμικού Πλαισίου Ιδιωτικών Κλινικών, Σύσταση Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, Σύσταση Εθνικού Αρχείου Νεοπλασιών και λοιπές διατάξεις» (Α’43).

9. Το π.δ. 121/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Υγείας» (Α’ 148).

10. Το π. δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131).

11. Την υπ’ αρ. 37310/09-07-2023 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Υγείας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Υγείας, Μάριο Θεμιστοκλέους» (Β’ 4435).

12. Την υπ’ αρ. 806/11-06-2025 απόφαση της 58ης/ 23-05-2025 (Θ.10ο) Συνεδρίασης της Διοικούσας Επιτροπής του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (Κε.Σ.Υ.) «Καθορισμός όρων Προϋποθέσεων σύστασης, ίδρυσης και λειτουργίας Ειδικών Κέντρων Θεραπείας του Ιδιοπαθούς Τρόμου, της Νόσου Πάρκινσον και του Νευροπαθητικού Πόνου, μέσω εστιασμένων υπερήχων υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου (MRgFUS)», η οποία έγινε αποδεκτή από τον Υφυπουργό Υγείας.

13. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρησης στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ.

14. Την υπό στοιχεία Β2α,Β1α/οικ.30176/07-07-2025 εισήγηση του Αναπληρωτή Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 5 του άρθρου 24 του ν. 4270/2014 (Α’143).

15. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκύπτει πρόσθετη δαπάνη σε βάρος του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας και του προϋπολογισμού των εποπτευόμενων φορέων του, αποφασίζουμε:

Τον καθορισμό όρων και προϋποθέσεων σύστασης και λειτουργίας Ειδικών Κέντρων Θεραπείας του Ιδιοπαθούς Τρόμου και της νόσου Πάρκινσον, μέσω εστιασμένων υπερήχων υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου (MRgFUS), ως ακολούθως:

Άρθρο 1

Καθορισμός ενδείξεων για την εφαρμογή της θεραπείας

1. Ιδιοπαθής τρόμος

Η θεραπεία χορηγείται μονόπλευρα στον κοιλιακό ενδιάμεσο πυρήνα του θαλάμου σε ασθενείς με ιδιοπαθή τρόμο μέτριο έως σοβαρό και ανθεκτικό στη θεραπεία:

Οι ασθενείς πρέπει να πληρούν όλα τα παρακάτω κριτήρια:

Α) Ανθεκτικό στη θεραπεία ιδιοπαθή τρόμο (ορίζεται ως ανθεκτικός σε τουλάχιστον δύο δοκιμές φαρμακευτικής θεραπείας, συμπεριλαμβανομένου τουλάχιστον ενός από τα φάρμακα πρώτης γραμμής).

Β) Μέτριο έως σοβαρό τρόμο θέσης ή ενεργείας στο επικρατούν άνω άκρο.

Γ) Ιδιοπαθή τρόμο που παρεμβαίνει στην καθ’ ημέρα λειτουργικότητα (ορίζεται με σκορ > 2 σε οποιοδήποτε από τα οχτώ (8) στοιχεία τα οποία συμπεριλαμβάνονται στο αντίστοιχο σκέλος της κλίμακας κλινικής αξιολόγησης του τρόμου (Clinical Rating scale for Tremor – CRST).

Οι εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μα- γνητικού τομογράφου στον κοιλιακό ενδιάμεσο πυρήνα του θαλάμου μπορεί να είναι μία επιλογή για ασθενείς οι οποίοι δεν είναι ή έχουν πάψει να είναι υποψήφιοι για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση κατά την κρίση του θεράποντος Νευρολόγου (π.χ. προχωρημένη ηλικία >70 έτη), συννοσηρότητα με μεγαλύτερους χειρουργικής κινδύνους για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, απουσία στην εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση αλλά να μην έχουν διατηρηθεί τα ενδοκράνια ηλεκτρόδια, απουσία επιθυμίας των ασθενών να υποβληθούν στην πιο παρεμβατική και πολύπλοκη προσέγγιση της εν τω βάθει εγκεφαλικής διέγερσης. Οι ασθενείς πρέπει να είναι τουλάχιστον 22 ετών.

Η θεραπεία δεν ενδείκνυται για θεραπεία τρόμου κεφαλής ή φωνής.

Η παρουσία προχωρημένης νευροεκφυλιστικής νόσου (όπως παρεγκεφαλιδική αταξία) αποτελεί σχετική αντένδειξη για τη διαδικασία.

Αν ο τρόμος από την άλλη πλευρά συνεχίζει να παρεμβαίνει στην καθ’ημέρα λειτουργικότητα, οι ασθενείς μπορούν να επαναλάβουν τη θεραπεία στην πάσχουσα πλευρά πλέον, τουλάχιστον εννέα (9) μήνες μετά την πρώτη θεραπεία.

Σημειώνεται ότι υπάρχουν σχετικές εγκρίσεις από διεθνείς ρυθμιστικούς οργανισμούς όπως ο Αμερικάνικος Οργανισμός Φαρμάκων (FDA) και το NICE για το MRgFUS στον κοιλιακό ενδιάμεσο πυρήνα του θαλάμου για την ένδειξη του ιδιοπαθούς τρόμου. Επιπλέον ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει δώσει σχετικό CE Mark (σήμανση CE).

2. Νόσος Πάρκινσον (ΝΠ)

Α) Εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου στον κοιλιακό ενδιάμεσο πυρήνα του θαλάμου:

Μονόπλευρα για τρομώδη τύπο – ανθεκτικό στη θεραπεία (παραμένει ο τρόμος ως μείζον σύμπτωμα, ενώ η υπερτονία και η βραδυκινησία είναι καλά ελεγμένα) νόσου Πάρκινσον. Οι εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου στον κοιλιακό ενδιάμεσο πυρήνα του θαλάμου μπορεί να είναι μία επιλογή για ασθενείς οι οποίοι δεν είναι υποψήφιοι για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση κατά την κρίση του θεράποντος Νευρολόγου, για λόγους όπως: Προχωρημένη ηλικία (γενικά >70 έτη), συννοσηρότητα με μεγαλύτερους χειρουργικούς κινδύνους για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, νοητική έκπτωση, προϋπάρχουσα δυσχέρεια βάδισης, (προκαλούμενη για παράδειγμα από περιφερική νευροπάθεια, ορθοπεδικά προβλήματα, ή στο πλαίσιο της ΝΠ), ή απουσία επιθυμίας να υποβληθούν σε αυτήν την πιο παρεμβατική και πολύπλοκη προσέγγιση, παρά την επεξήγηση για τα πλεονεκτήματά της (προσαρμοστικότητα, αμφοτερόπλευρη παρέμβαση).

Β) Εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου στον υποθαλαμικό πυρήνα: Μονόπλευρα σε ασθενείς με ΝΠ με ασύμμετρη/μονό- πλευρη εξωπυραμιδική σημειολογία, με κυρίαρχο τον σοβαρό τρόμο ανθεκτικό στη θεραπεία. Οι εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου στον υποθαλαμικό πυρήνα μπορεί να είναι μία επιλογή για νέους ασθενείς (< 70 ετών), οι οποίοι δεν είναι υποψήφιοι για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, λόγω συννοσηρότητας με μεγαλύτερους χειρουργικής κινδύνους για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, ή δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε αυτήν την πιο παρεμβατική και πολύπλοκη προσέγγιση, παρά την επεξήγηση για τα πλεονεκτήματα της (προσαρμοστικότητα, αμφοτερόπλευρη παρέμβαση). Η επέμβαση με MRgFUS στον υποθαλαμικό πυρήνα, στην περίπτωση που επιλεγεί, θα πρέπει να γίνεται μόνο στο πλαίσιο καταχώρησης σε επίσημο Εθνικό Μητρώο ή κλινικών μελετών και μόνον σε κέντρα με σχετική εμπειρία.

Γ) Εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου στην ωχρά σφαίρα:

Μονόπλευρα σε ασθενείς με ΝΠ με ασύμμετρη/μο- νόπλευρη εξωπυραμιδική σημειολογία, με σημαντικές κινητικές διακυμάνσεις, και ιδιαίτερα υπερκινησίες, συμπτώματα ανθεκτικά στην φαρμακευτική θεραπεία. Οι εστιασμένοι υπέρηχοι υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου στην ωχρά σφαίρα μπορεί να είναι μία επιλογή για ασθενείς, οι οποίοι δεν είναι υποψήφιοι για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, λόγω συννοσηρότητας με μεγαλύτερους χειρουργικούς κινδύνους για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση, ή δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε αυτήν την πιο παρεμβατική προσέγγιση, παρά την επεξήγηση για τα πλεονεκτήματά της (προσαρμοστικότητα, αμφοτερόπλευρη παρέμβαση). Η επέμβαση με MRgFUS στην ωχρά σφαίρα, στην περίπτωση που επιλεγεί, θα πρέπει να γίνεται μόνο στο πλαίσιο καταχώρησης σε επίσημο Εθνικό Μητρώο ή κλινικών μελετών και μόνον σε κέντρα με σχετική εμπειρία.

Σημειώνεται ότι υπάρχουν σχετικές εγκρίσεις από διεθνείς ρυθμιστικούς οργανισμούς όπως ο Αμερικάνικος Οργανισμός Φαρμάκων (FDA) για θαλαμοτομή και ωχροτομήγια το MRgFUS για την ένδειξη της ΝΠ, ενώ ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει δώσει σχετικό CE Mark (σήμανση CE) νια το MRgFUS νια την ένδειξη της ΝΠ.

Άρθρο 2

Καθορισμός αντενδείξεων για την εφαρμογή της θεραπείας

Η θεραπεία αυτή δεν πρέπει να χορηγείται σε εγκυμονούσες γυναίκες, ασθενείς με προχωρημένη νεφρική νόσο ή υπό αιμοκάθαρση, ασθενείς με ασταθείς καρδιακές νόσους ή σοβαρή αρτηριακή υπέρταση, ασθενείς με οποιαδήποτε ένδειξη κατάχρησης αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών, ασθενείς με ιστορικό ενδοεγκεφαλικής αιμορραγίας χωρίς σαφές αίτιο, ασθενείς με αιμορραγικές ή/ και θρομβωτικές παθήσεις, ή ιστορικό χειρουργείου ενδοκρανιακά. Επίσης, αποκλείονται ασθενείς οι οποίοι λαμβάνουν στην παρούσα φάση αντιπηκτική αγωγή ή γενικά φάρμακα που αυξάνουν τον αιμορραγικό κίνδυνο, ασθενείς με ιστορικό αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων ή ενδοκράνιων όγκων καθώς και ασθενείς οι οποίοι δε δύνανται να ανεχθούν την παρατεταμένη ακινησία κατά τη διάρκεια αυτής της θεραπείας. Τέλος, ασθενείς με νευροψυχιατρικές νόσους, μη ορθώς ελεγμένες στην παρούσα φάση (π.χ. σοβαρή κατάθλιψη στην οποία καθίσταται δυσχερής ακόμα και η συναίνεση του ασθενούς για την προαναφερθείσα θεραπεία και ενδεχομένως δύναται να περιορίσει το κλινικό όφελος του ασθενούς), ή με σοβαρή νοητική έκπτωση (όπως θα μπορούσε να ορισθεί με Mini-Mental state Examination <24) δε θα πρέπει να προβούν σε αυτήν την παρέμβαση επίσης.

Στην παρούσα φάση, τονίζεται ότι τα επιστημονικά δεδομένα είναι ανεπαρκή για την εφαρμογή αυτής της παρεμβατικής θεραπείας σε ασθενείς με νευροπαθητικό πόνο και δεν υπάρχουν σχετικές εγκρίσεις από διεθνείς ρυθμιστικούς οργανισμούς όπως ο Αμερικάνικος Οργανισμός Φαρμάκων (FDA). Με βάση τα ανωτέρω, συστήνεται, τα κέντρα τα οποία θα λειτουργήσουν και θα προσφέρουν αυτή την παρεμβατική θεραπεία, να χρησιμοποιούν αυστηρά κριτήρια επιλογής ασθενών με βάση μόνο την ένδειξη του ιδιοπαθούς τρόμου και της ΝΠ όπως περιγράφονται ανωτέρω.

Άρθρο 3

Προϋποθέσεις σύστασης και λειτουργίας Ειδικών Κέντρων Θεραπείας

1. Ο τρόπος διενέργειας της παρεμβατικής θεραπείας, όπως αυτός περιγράφεται στα άρθρα 1 και 2 αποτελεί όρο και προϋπόθεση σύστασης και λειτουργίας Ειδικών Κέντρων Θεραπείας σε ειδικά εξοπλισμένο Νοσοκομείο ή Ιδιωτική Κλινική και όχι σε εξωτερικό ή Ιδιωτικό Ιατρείο.

2. Το κέντρο να διαθέτει σύστημα παροχής εστιασμένων υπερήχων σε ένα εστιακό εγκεφαλικό στόχο, το οποίο να λειτουργεί μέσα σε ένα συμβατό (με βάση τις οδηγίες της κατασκευάστριας εταιρείας του MRgFUS) μαγνητικό τομογράφο 1,5Τ ή 3Τ και να μην ενέχει κινδύνους σε οποιοδήποτε περιβάλλον μαγνητικού συντονισμού.

3. Το εγκατεστημένο απεικονιστικό σύστημα (μαγνητικός τομογράφος) να είναι εφοδιασμένο με τα κατάλληλα πρωτοκολλά σάρωσης του εγκεφάλου και να έχει δυνατότητα δημιουργίας θερμικού χάρτη σε πραγματικό χρόνο.

4. Ο χώρος του μαγνήτη (εντός και εκτός αίθουσας) να είναι ικανός να δεχθεί όλα τα επιμέρους τμήματα του συστήματος παροχής εστιασμένων υπερήχων.

5. Το κέντρο θα πρέπει να διαθέτει θύρα δικτύου για την δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου.

6. Η θεραπεία να εκτελείται από εκπαιδευμένη/πιστοποιημένη ομάδα Νευροεπιστημόνων (Νευρολόγο και Νευροχειρουργό) από το ειδικό κέντρο θεραπείας η οποία θα έχει ολοκληρώσει σχετικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε κέντρα αναφοράς του εξωτερικού.

7. Το κέντρο προτείνει τον Επιστημονικά υπεύθυνό του και τους ιατρούς που θα στελεχώνουν το κέντρο καθώς και το λοιπό προσωπικό.

8. Το κέντρο θα πρέπει να διαθέτει κατάλληλα εκπαιδευμένο υποστηρικτικό προσωπικό το οποίο να περιλαμβάνει Αναισθησιολόγο, Ακτινολόγο, και Τεχνολόγο του τμήματος μαγνητικού τομογράφου. Η εκπαίδευση αυτή να πραγματοποιείται σύμφωνα με το εκπαιδευτικό πρωτόκολλο της εκάστοτε κατασκευάστριας εταιρείας του και δύναται να περιλαμβάνει ενδεικτικά την παρακολούθηση σχετικών σεμιναρίων και συνεδρίων επιστημονικών οργανώσεων ή εναλλακτικά σεμινάρια εκπαίδευσης που διοργανώνονται από την κατασκευάστρια εταιρία σε θεωρητικό και κλινικό επίπεδο.

9. Η πραγματοποίηση των πρώτων δεκαπέντε (κατ’ ελάχιστο) θεραπειών να γίνεται υπό την επίβλεψη έμπειρου και εξειδικευμένου προσωπικού της εκάστοτε κα- τασκευάστριας εταιρείας, σύμφωνα με το πρωτόκολλο που ισχύει και εφαρμόζεται (από τον κατασκευαστή) για όλα τα νέα κέντρα θεραπείας παγκοσμίως.

10. Το τμήμα του μαγνητικού τομογράφου θα πρέπει να διαθέτει μέσα παρακολούθησης του ασθενούς κατά τη διάρκεια της θεραπείας (π.χ. μόνιτορ ασθενούς, ηχοσυστήματα, παλμικό οξύμετρο, νοσηλευτή στην αίθουσα ΜΚ, αναισθησιολόγο).

11. Το τμήμα του μαγνητικού τομογράφου θα πρέπει να πληροί τους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για τη λειτουργία του τμήματος μαγνητικού τομογράφου (π.χ. χώροι αναμονής ασθενών και συγγενών, προετοιμασίας ασθενούς, στελέχωση Τμήματος κ.λπ.).

12. Τα δεδομένα επιλογής των ασθενών η έκβαση και οι τυχόν παρενέργειες των θεραπειών που θα διενεργούνται στα ειδικά κέντρα να καταγράφονται σε ένα Εθνικό Μητρώο Δεδομένων που θα τηρείται στο Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (Κε.Σ.Υ.) και θα αφορά την επεμβατική θεραπεία του MRgFUS.

Άρθρο 4

Διαδικασία σύστασης, λειτουργίας, συνέχισης ή διακοπής λειτουργίας των Ειδικών Κέντρων Θεραπείας του Ιδιοπαθούς Τρόμου και της νόσου Πάρκινσον, μέσω εστιασμένων υπερήχων υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου MRgFUS)

1. Τα Νοσοκομεία για τη σύσταση, λειτουργία, τη συνέχιση λειτουργίας ή τη διακοπή λειτουργίας του Ειδικού Κέντρου Θεραπείας του Ιδιοπαθούς Τρόμου και της νόσου Πάρκινσον, μέσω εστιασμένων υπερήχων υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου MRgFUS), υποβάλουν τις αιτήσεις τους διαμέσου των Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.ΠΕ) με όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά στην αρμοδιότητα Υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας (Διεύθυνση Οργάνωσης και Λειτουργίας Μονάδων Υγείας και Εποπτευομένων Φορέων) για αρχικό έλεγχο πληρότητας φακέλου. Ακολούθως, η υποβληθείσα αίτηση διαβιβάζεται στο Κε.Σ.Υ. το οποίο γνωμοδοτεί προκειμένου να εκδοθούν εν συνεχεία οι αποφάσεις σύστασης και λειτουργίας, συνέχισης ή διακοπής λειτουργίας τους.

2. Οι Ιδιωτικές Κλινικές για τη σύσταση, λειτουργία, τη συνέχιση λειτουργίας, ή τη διακοπή λειτουργίας του Ειδικού Κέντρου Θεραπείας του Ιδιοπαθούς Τρόμου και της νόσου Πάρκινσον, μέσω εστιασμένων υπερήχων υπό την καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου (RgFUS), υποβάλουν τις αιτήσεις τους, με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, στην αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας (Διεύθυνση Οργάνωσης και Λειτουργίας Νοσηλευτικών Μονάδων και Εποπτευομένων Φορέων) για αρχικό έλεγχο πληρότητας του φακέλου. Ακολούθως, οι υποβληθείσες αιτήσεις διαβιβάζονται στο Κε.Σ.Υ., το οποίο γνωμοδοτεί προκειμένου να εκδοθούν εν συνεχεία οι αποφάσεις σύστασης και λειτουργίας, συνέχισης ή διακοπής λειτουργίας τους.

3. Η κάθε μεταβολή του Επιστημονικά Υπεύθυνου ή στην στελέχωση του Ειδικού Κέντρου, γνωστοποιείται στο Κε.Σ.Υ., μέσω της αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Υγείας και ακολουθείται η ίδια διαδικασία αξιολόγησης και ορισμού τους, όπως ορίζει η παρούσα απόφαση.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 8 Ιουλίου 2025

Ο κ. Υφαντόπουλος είναι καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Κοινωνικής Πολιτικής, του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ, Ακαδημαϊκός Συντονιστής της ειδίκευσης Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας στο University of Athens MBA και Επίτιμος Καθηγητής του τμήματος διοίκησης επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Ο Αριστοτέλης στα «Ηθικά Νικομάχεια» υποστηρίζει ότι «Η Ευζωία είναι το ύψιστο αγαθό και ο τελικός σκοπός του ανθρώπου» Ο Πλάτωνας στην «Πολιτεία» αναφέρει ότι «Το ΕΥΖΗΝ είναι η ΕΥΖΩΙΑ της Ψυχής». Στο ίδιο πνεύμα η 70η Σύνοδος του ΟΗΕ στον τρίτο στόχο για την βιώσιμη ανάπτυξη των αναπτυγμένων και υπανάπτυκτων χωρών της υφηλίου προτείνει την «εξασφάλιση υγιούς ζωής και την προώθηση της ευημερίας για όλους σε όλες τις ηλικίες».

Στο άρθρο αυτό θα συνδυάσουμε διαφορετικές ιστορικές πηγές με τις επιστήμες της δημόσιας υγείας και των οικονομικών της υγείας για να εξετάσουμε τη διαχρονική εξέλιξη της επιβίωσής μας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Επιπλέον θα αποτολμήσουμε κάποιες προβλέψεις για την Ευζωία μας το 2050.

Ιστορική Αναδρομή

Κατά την αρχαιότητα, πολλές ιστορικές πηγές από την Αίγυπτο, την Ελλάδα και τη Ρώμη εκτιμούν την μακροζωία να κυμαίνεται από 20 έως 35 χρόνια. Οι πόλεμοι, οι μολυσματικές ασθένειες, ο υποσιτισμός και τα υψηλά ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας καταγράφονται ως οι κύριοι παράγοντες για τη σύντομη διάρκεια ζωής. Τον Μεσαίωνα (500–1500 μ.Χ.) οι μεγάλοι δολοφόνοι όπως ο Μαύρος Θάνατος (πανούκλα) είχαν σημαντικό αντίκτυπο στη μείωση του πληθυσμού. Το προσδόκιμο ζωής κυμάνθηκε γύρω στα 30 με 40 χρόνια.

Με την εγκαθίδρυση της αγροτικής επανάστασης, (1500-1800) η βελτίωση στη διατροφή και τις συνθήκες υγιεινής αύξησαν το προσδόκιμο ζωής στα 30 έως 40 χρόνια. Η Βιομηχανική Επανάσταση (18ος–19ος αιώνας) βελτίωσε κατά 10 χρόνια το προσδόκιμο ζωής φθάνοντας στα 40-50 χρόνια. Τον 20ον αιώνα η πρόοδος στην ιατρική, στην υγιεινή, στη διατροφή τις συνθήκες διαβίωσης, στις μεταρρυθμίσεις των συστημάτων υγείας για καθολική κάλυψη του πληθυσμού διπλασίασαν το προσδόκιμο ζωής ξεπερνώντας τα 70 χρόνια. Ο 21ος αιώνας και η ψηφιακή επανάσταση συνέβαλε μεν στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης στα 85 χρόνια για τις ανεπτυγμένες χώρες, αλλά ταυτόχρονα επιδείνωσε τις ανισότητες υγείας ανάμεσα σε φτωχούς και πλούσιους καθώς και ανάμεσα στα δημοκρατικά και ολιγαρχικά πολιτικά καθεστώτα Το χάσμα επιβίωσης μεταξύ των εθνών έφτασε τα 33,5 χρόνια το 2022. Η μικρότερη τιμή στο προσδόκιμο επιβίωσης καταγράφηκε στο Τσαντ, τη Νιγηρία και την Κεντρική Αφρική (52,5 χρόνια) και η υψηλότερη στο Μονακό, το Χονγκ Κονγκ και την Ιαπωνία. (86 χρόνια).

Ευζωία και προσδόκιμο επιβίωσης

Ένας δείκτης της ευζωίας ενός πληθυσμού είναι το προσδόκιμο επιβίωσης που μετρά την μακροβιότητα των πολιτών και έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτατα σε πολλές έρευνες. Εξετάζοντας την διαχρονική εξέλιξη της μακροβιότητας των Ελλήνων (μπλε σκιασμένη γραμμή στην εικόνα 1) για την περίοδο των τελευταίων 62 χρόνων (1960-2022) σε σύγκριση με τον μέσο όρο των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ορισμένων χωρών της Κεντροανατολικής Ευρώπης παρατηρούμε μια σημαντική βελτίωση της κατάστασης υγείας των Ελλήνων σε σχέση με τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη. Την χρονική περίοδο 1960-2019 οι Έλληνες κέρδισαν 12,4 χρόνια επιβίωσης έναντι 12,3 στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 (μέσος όρος), 10,2 στην Πολωνία και 9,8 στην Ρουμανία. Οι παράγοντες που συνέβαλαν στην αύξηση αυτή είναι πολλοί και ποικίλλουν από Χώρα σε Χώρα ανάλογα με το πολιτικό καθεστώς, την οργανωτική δομή, τις μεταρρυθμίσεις, την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης και τους ρυθμούς κοινωνικό οικονομική ανάπτυξης.

Επιβίωση και Πολιτικός κύκλος

Είναι ενδιαφέρον να εξετάσουμε περαιτέρω, την επίδραση των πολιτικών εξελίξεων στους δείκτες υγείας. Η Ελλάδα πριν την προσχώρησή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, (την τότε ΕΟΚ,} παρουσίαζε χαμηλότερα επίπεδα προσδόκιμου επιβίωσης σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετα την δικτατορία, και την επαναεγκαθίδρυση της δημοκρατίας στη Χώρα μας, σε συνδυασμό με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, αυξήθηκε και το προσδόκιμο επιβίωσης ξεπερνώντας τον μέσο όρο των 27 Ευρωπαϊκών Κρατών Μελών. (βλ εικόνα 1). Στον αντίποδα βρέθηκαν οι Χώρες της Ανατολικής Ευρώπης με σημαντικές αποκλείσεις από την γενικότερη τάση επιβίωσης των υπολοίπων Χωρών της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης. Ενδιαφέρον παράδειγμα μελέτης αποτελεί η Ρουμανία όπου λόγω του ολοκληρωτικού καθεστώτος του Τσαουσέσκου, οι δείκτες επιβίωσης παρουσίασαν στασιμότητα και σημαντικές αποκλείσεις από τον μέσο όρο των ΕΕ-27. Οι Ρουμάνοι «πλήρωσαν με την ζωή τους» το καθεστώς αυτό, χάνοντας πολύτιμα χρόνια επιβίωσης. Μετα την ένταξη της Ρουμανίας και της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε σημαντικά παρουσιάζοντας εντυπωσιακές συγκλίσεις με τις υπόλοιπες Χώρες της ΕΕ-27. Η προσχώρηση στην «Ευρωπαϊκή Οικογένεια» συνέβαλλε στην εξωστρέφεια, στο άνοιγμα της οικονομίας και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης λόγω της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Ωστόσο, ό,τι κερδήθηκε σε όρους διαβίωσης της τελευταίας δεκαετίας απολέσθηκε λόγω της επιδημίας του COVID-19 μέσα στα τελευταία 2 χρόνια. Η Ελλάδα έχασε 1,5 έτος, η Πορτογαλία 0,4 χρόνια, η Πολωνία 2,4, η Ρουμανία 2,8 και ο μέσος Ευρωπαίος 1,2 χρόνια από την ζωή του.

Προβλέψεις για το 2050

Το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής προβλέπεται να αυξηθεί σημαντικά έως το 2050, κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων εξελίξεων στη δημόσια υγεία, την ιατρική, την τεχνητή νοημοσύνη, και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη. Το παγκόσμιο προσδόκιμο επιβίωσης θα αυξηθεί από 73,6 χρόνια το 2022 σε 78,1 έτη το 2050. (Αύξηση κατά 4,5 έτη) Οι γυναίκες θα φθάσουν τα 80,5 έτη και οι άνδρες τα 76 έτη.

Στην Ελλάδα από μελέτες μας που έχουν εκπονηθεί στο Πανεπιστήμιο Αθηνών προβλέπεται ότι το προσδόκιμο ζωής θα αυξηθεί από 79 χρόνια για τους άνδρες το 2024 στα 84 χρόνια το 2050 και από 83 χρόνια στις γυναίκες το 2024 θα φθάσουν στα 87 χρόνια το 2050. Η ευεξία στην Ελλάδα του 2050 θα έχει μεταμορφωθεί σημαντικά, Οι βασικές πτυχές αύξησης της μακροζωίας στην Ελλάδα θα αποδοθούν1) στην πρόληψη και πρώιμη ανίχνευση των χρόνιων παθήσεων (καρδιαγγειακών, αναπνευστικών, καρκίνων ) 2) στην ψηφιακή και τεχνολογική μεταμόρφωση του συστήματος υγείας με την εφαρμογή της Τηλεϊατρικής και της Τεχνητής Νοημοσύνης στη διάγνωση και πρόληψη, στην εξατομικευμένη φροντίδα και στην επιτάχυνση ανακάλυψης νέων θεραπειών και φαρμάκων.3) στην κλιματική αλλαγή και τα κύματα καύσωνα που ζούμε ήδη αυτές τις μέρες και 4) στην ολιστική προσέγγιση της σωματικής και ψυχικής υγείας με έμφαση στην Μεσογειακή Διατροφή και στη φυσική δραστηριότητα.

Η Υγεία και η Ευεξία στην Ελλάδα το 2050 θα χαρακτηρίζονται από ένα πιο τεχνολογικά προηγμένο, εξατομικευμένο και προληπτικό σύστημα φροντίδας. Ωστόσο, η διαχείριση του γηράσκοντοςπληθυσμού και η αντιμετώπιση των χρόνιων παθήσεων θα αποτελέσουν την κεντρική πρόκληση, απαιτώντας συνεχή προσαρμογή, καινοτομία και επενδύσεις για να εξασφαλιστεί ότι οι Έλληνες θα ζουν όχι μόνο περισσότερο, αλλά και με καλύτερη ποιότητα ζωής.

Who is Who – Ποιος είναι ο θεμελιωτής των Οικονομικών της Υγείας στην Ελλάδα

Ο καθηγητής Γιάννης Υφαντόπουλος (D.Phil.) είναι ένας ιδιαίτερα αναγνωρισμένος Ομότιμος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας του ΕΚΠΑ στην Ελλάδα και το Εξωτερικό και θεωρείται θεμελιωτής των οικονομικών της υγείας στην Ελλάδα. Πρόσφατα αναγορεύθηκε Επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) και αξιολογήθηκε από το πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ μεταξύ του 2% των επιφανέστερων οικονομολόγων παγκοσμίως. Έχει εκτεταμένη ερευνητική δραστηριότητα και συμβουλευτική εμπειρία σε Διεθνείς Οργανισμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ΟΟΣΑ και Π.Ο.Υ. Έχει μελετήσει εκτενώς πώς οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες (εισόδημα, εκπαίδευση, διαβίωση) επηρεάζουν την ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία (HRQoL) και το προσδόκιμο ζωής. Σε πρόσφατη δημοσίευση με τίτλο “Προσδόκιμο ζωής από τους προϊστορικούς χρόνους έως τον 21ο αιώνα” (2024). υποστηρίζει ότι από 20 χρόνια που ήταν η επιβίωση στην αρχαία Ελλάδα, το 2050 θα φθάσει στα 84 χρόνια για τους άνδρες και 87 για τις γυναίκες. Ο καθηγητής ωστόσο υπογραμμίζει ότι το να ζούμε απλώς περισσότερο δεν είναι αρκετό. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί τόσο στη ποιότητα όσο και στην ποσότητα. Κρίσιμο ρόλο διαδραματίζουν οι πολιτικές για βιώσιμη ανάπτυξη, επαρκή χρηματοδότηση, καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού καθώς και οι συνεχείς μεταρρυθμίσεις για τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική περίθαλψη.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ προσφέρουν εθελοντική υποστήριξη σε Κέντρα Υγείας, τα οποία βρίσκονται σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Βόρειας Ελλάδας, καθώς και στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής (Πολύγυρος).

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του ΑΠΘ, τα Κέντρα Υγείας τα οποία περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα είναι τα εξής: Κέντρο Υγείας Νέων Μουδανιών, Καλλικράτειας, Κασσανδρείας, Νέας Μαδύτου, Αγίου Νικολάου, Παλαιοχωρίου, Ροδολίβους, Νέας Ζίχνης, Ροδόπολης, Ιάσμου, Νιγρίτας, Καστοριάς, Αλεξανδρούπολης, Λιτοχώρου και Κατερίνης.

Η δράση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος, με τίτλο «Ε.Κ.Υ.Β.Ε. 2025 – Ενίσχυση Κέντρων Υγείας Βορείου Ελλάδος», και αποτελεί μία πρωτοβουλία του Παραρτήματος Θεσσαλονίκης της Επιστημονικής Εταιρείας Φοιτητών Ιατρικής Ελλάδας (ΕΕΦΙΕ), με έδρα το ΑΠΘ. Το πρόγραμμα τελεί υπό την αιγίδα της 3ης και της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας.

Στόχος του προγράμματος είναι η ενίσχυση του έργου των ιατρών των Μονάδων Υγείας στη Βόρεια Ελλάδα από τις φοιτήτριες και τους φοιτητές του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, κατά τους θερινούς μήνες, όπου παρουσιάζονται αυξημένες ανάγκες, αλλά και η πρακτική άσκηση και βελτίωση των ιατρικών δεξιοτήτων των φοιτητριών και φοιτητών Ιατρικής του ΑΠΘ.

Το πρόγραμμα, συνολικής χρονικής διάρκειας οκτώ εβδομάδων, ξεκίνησε στις 21 Ιουλίου 2025 και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Τι ακριβώς είναι η υγρή βιοψία και γιατί είναι τόσο σημαντική;

Ο καρκίνος είναι μία από τις πιο σοβαρές ασθένειες της εποχής μας. Για την έγκαιρη διάγνωση και σωστή αντιμετώπισή του, οι γιατροί βασίζονται σε πολλές εξετάσεις, με πιο γνωστή την παραδοσιακή βιοψία. Όμως, τα τελευταία χρόνια, μια νέα, πιο απλή και λιγότερο επώδυνη μέθοδος έχει κάνει την εμφάνισή της: η υγρή βιοψία.

Αλλά τι είναι ακριβώς η υγρή βιοψία και γιατί είναι τόσο σημαντική;

Τι είναι η υγρή βιοψία;

Η υγρή βιοψία είναι μια εξέταση που γίνεται με τη λήψη ενός δείγματος αίματος, αντί για τη χειρουργική λήψη ιστού από τον όγκο (όπως γίνεται με την κλασική βιοψία). Μέσα στο αίμα των ανθρώπων με καρκίνο κυκλοφορούν μικρά κομμάτια γενετικού υλικού (DNA) από τα καρκινικά κύτταρα. Η υγρή βιοψία εντοπίζει αυτά τα κομμάτια και δίνει στους γιατρούς πολύτιμες πληροφορίες.

Οι εφαρμογές σήμερα

Σήμερα, οι υγρές βιοψίες χρησιμοποιούνται κυρίως για τρεις λόγους:

1. Διάγνωση: Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να βοηθήσει στην πρώιμη ανίχνευση του καρκίνου, ακόμα και πριν εμφανιστούν συμπτώματα με βασική εφαρμογή την εξέταση Colon AIQ για τον καρκίνο παχέος εντέρου που παρέχεται από την IQ Genomix.

2. Παρακολούθηση της θεραπείας: Οι γιατροί μπορούν να βλέπουν πώς ανταποκρίνεται ο όγκος στη θεραπεία, χωρίς να χρειάζεται να επαναλάβουν επώδυνες εξετάσεις όπως γίνεται από την εξέταση Signatera που παρεχεται από την GeneKor IAE.

3. Ανίχνευση υποτροπής: Ακόμα και όταν ο καρκίνος φαίνεται να έχει εξαφανιστεί, η υγρή βιοψία μπορεί να εντοπίσει μικρές ποσότητες καρκινικού DNA στο αίμα, δίνοντας έγκαιρα σήμα για πιθανή επιστροφή της νόσου.

Έχει ήδη εγκριθεί η χρήση της υγρής βιοψίας σε ορισμένες μορφές καρκίνου, όπως του πνεύμονα, του μαστού και του παχέος εντέρου.

Τα πλεονεκτήματα

• Είναι ανώδυνη και γρήγορη, αφού γίνεται απλώς με μια αιμοληψία.
• Είναι πιο ασφαλής, γιατί δεν χρειάζεται χειρουργική παρέμβαση.
• Μπορεί να επαναλαμβάνεται συχνά, διευκολύνοντας την παρακολούθηση της ασθένειας.
• Παρέχει πλούσια γενετική πληροφορία, που βοηθά στην επιλογή της πιο κατάλληλης θεραπείας για κάθε ασθενή (εξατομικευμένη ιατρική).

Το μέλλον των υγρών βιοψιών

Το μέλλον αυτής της μεθόδου είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο. Οι επιστήμονες εργάζονται πάνω στη βελτίωσή της, ώστε να μπορεί:

1. Να ανιχνεύει πολλούς τυπους καρκίνου ταυτοχρονα πολύ νωρίς, ίσως και χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
2. Να βοηθά στον προληπτικό έλεγχο του πληθυσμού, κάτι που θα μπορούσε να σώσει πολλές ζωές.
3. Να δίνει ακριβή πληροφορία για το γενετικό προφίλ του όγκου, διευκολύνοντας τις στοχευμένες θεραπείες (targeted therapies).

Μπορεί να φαντάζει σαν επιστημονική φαντασία, όμως ήδη πολλές μελέτες δείχνουν πως η υγρή βιοψία θα γίνει βασικό εργαλείο στην καθημερινή ιατρική πράξη.

Ένα βήμα προς την ελπίδα

Η υγρή βιοψία δεν είναι πανάκεια και δεν αντικαθιστά πλήρως την παραδοσιακή βιοψία — τουλάχιστον όχι ακόμα. Όμως είναι ένα τεράστιο βήμα προς μια πιο ανθρώπινη, πιο έγκαιρη και πιο στοχευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου.
Με άλλα λόγια, η υγρή βιοψία, μας φέρνει πιο κοντά σε έναν κόσμο όπου ο καρκίνος θα αντιμετωπίζεται όχι με φόβο, αλλά με γνώση, τεχνολογία και ελπίδα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/