Κατηγορία: Γενικά

Ερευνητές του πανεπιστημιακού νοσοσκομείου Charité στο Βερολίνο ανακάλυψαν νέα προσέγγιση για τις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.

Ο παράγοντας που ευνοεί την ανάπτυξη του καρκίνου και που αφορά την φλεγμονώδης ουσία ογκοστατίνη Μ, παρατηρείται σε αυξημένα επίπεδα στο περιβάλλον των όγκων και σε μειωμένα επίπεδα στον υγιή εντερικό ιστό με φυσιολογική κυτταρική δομή.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι νέοι: όταν συνδυάζονται η προδιάθεση και ορισμένοι παράγοντες, νόσοι όπως η ελκώδης κολίτιδα ή η νόσος του Crohn, εμφανίζονται συνήθως μεταξύ των 15 – 29 ετών, μια περίοδος κατά την οποία η εκπαίδευση και η έναρξη της επαγγελματικής σταδιοδρομίας βρίσκονται στο επίκεντρο.

Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι καθοριστικής σημασίας. Ερευνητές του Charité  ανακάλυψαν τώρα ένα θεραπευτικό σημείο επίθεσης που συμβάλλει σημαντικά στη διακοπή των συνεχιζόμενων φλεγμονωδών διεργασιών. Το περιγράφουν στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού “Nature Immunology”.

Μερικές φορές εμφανίζονται σταδιακά, άλλες φορές σε εξάρσεις – σε συνδυασμό με έντονους κοιλιακούς σπασμούς και διάρροια, συνοδευόμενα από απώλεια βάρους, κόπωση και υψηλό επίπεδο πόνου – έτσι εκδηλώνονται οι δύο πιο συχνές χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.

Ενώ στην ελκώδη κολίτιδα προσβάλλεται μόνο ο βλεννογόνος του παχέος εντέρου, στη νόσο του Crohn προσβάλλεται ολόκληρο το εντερικό τοίχωμα, κυρίως στο λεπτό έντερο, αλλά μερικές φορές και στο στομάχι και στον οισοφάγο.

Οι παρατεταμένες φλεγμονές προκαλούν μόνιμη βλάβη στους ιστούς και αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Οι κλασικές θεραπευτικές στρατηγικές καταστέλλουν ως επί το πλείστον το ανοσοποιητικό σύστημα. Αντίθετα, οι νεότερες θεραπείες παρεμβαίνουν στοχευμένα στην φλεγμονώδη αντίδραση και αναστέλλουν συγκεκριμένες φλεγμονώδεις ουσίες που παράγονται από τον οργανισμό.

Τα αίτια των σοβαρών συστημικών ασθενειών δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Εκτός από γενετικούς παράγοντες, είναι πολύ πιθανό ότι και περιβαλλοντικές επιδράσεις συμβάλλουν στην εμφάνισή τους.

Ο καθηγητής, Ahmed Hegazy, ερευνά εδώ και αρκετά χρόνια τους μηχανισμούς φλεγμονής και την ανοσολογική άμυνα του εντέρου στην Ιατρική Κλινική Γαστρεντερολογίας, Λοιμωξιολογίας και Ρευματολογίας ου νοσοκομείου Charité στο Βερολίνο.

Σε συνεργασία με την ομάδα του, κατάφερε να εντοπίσει τη δράση δύο ουσιών του ανοσοποιητικού συστήματος ως κινητήρια δύναμη της χρόνιας φλεγμονής του εντέρου: την ιντερλευκίνη-22, μια πρωτεΐνη που υποστηρίζει τα κύτταρα του εσωτερικού στρώματος του εντερικού τοιχώματος, του επιθηλίου, και διατηρεί τη λειτουργία του φραγμού, και την ονκοστατίνη Μ, μια μοριακή ουσία που συμμετέχει ουσιαστικά στην αναγέννηση των ιστών και στη διαφοροποίηση των κυττάρων.

Ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση

“Στην κλινική συναντάμε κυρίως νέους ασθενείς που βρίσκονται στην αρχή της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας. Μέχρι στιγμής, μπορούμε μόνο να επιβραδύνουμε την εξέλιξη της νόσου και να ανακουφίσουμε τα συμπτώματα.

Δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς εξίσου στις διαθέσιμες θεραπείες. Επομένως, χρειάζονται επειγόντως νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις”, λέει ο Ahmed Hegazy.

Σε προηγούμενες εργασίες, η ερευνητική ομάδα έχει ήδη ασχοληθεί εντατικά με την προφλεγμονώδη ουσία ογκοστατίνη Μ. Αυτή η πρωτεΐνη, που παράγεται από συγκεκριμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, ενεργοποιεί περαιτέρω παράγοντες φλεγμονής, ξεκινώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση που οδηγεί σε μια ανεξέλεγκτη ανοσολογική αντίδραση.

“Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για εμάς ήταν η παρατήρηση ότι οι ασθενείς με υψηλή παραγωγή ονκοστατίνης Μ δεν ανταποκρίνονται σε ορισμένες από τις γνωστές θεραπείες”, εξηγεί ο Ahmed Hegazy.

“Η έκφραση της ονκοστατίνης Μ μπορεί επομένως να υποδηλώνει πιθανή αποτυχία της θεραπείας και να χρησιμεύσει ως βιοδείκτης για σοβαρή πορεία της νόσου. Από αυτό το σημείο ξεκινήσαμε: Θέλαμε να κατανοήσουμε καλύτερα την υποκείμενη αλυσίδα σημάτων και να την διακόψουμε με στοχευμένη θεραπεία”.

Για πέντε ολόκληρα χρόνια, η ερευνητική ομάδα ερευνούσε τους μηχανισμούς που κρύβονται πίσω από τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις που προκαλεί η ογκοστατίνη Μ.

Αρχικά, με τη χρήση συγκεκριμένων ζωικών μοντέλων και, στη συνέχεια, με δείγματα ιστών από ασθενείς, εξέτασαν τα διάφορα στάδια των χρόνιων ασθενειών.

Οι πιο σύγχρονες αλληλουχίες μεμονωμένων κυττάρων έδειξαν ότι, σε σύγκριση με τον υγιή ιστό, στον φλεγμονώδη εντέρου υπάρχουν σαφώς περισσότεροι απροσδόκητοι τύποι κυττάρων που παρουσιάζουν θέσεις σύνδεσης για την ονκοστατίνη Μ και επιπλέον κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που παράγουν την πρωτεΐνη της φλεγμονής.

Είναι ενδιαφέρον ότι η ιντερλευκίνη-22, που αρχικά προστατεύει τους ιστούς, κάνει ταυτόχρονα τα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου πιο ευαίσθητα στην ογκαστίνη Μ, προωθώντας τη δημιουργία επιπλέον θέσεων πρόσδεσης.

“Οι δύο ανοσολογικοί αγγελιοφόροι συνεργάζονται και ενισχύουν τη φλεγμονή, προσελκύοντας ακόμη περισσότερα ανοσοκύτταρα στο έντερο – μια φωτιά που τροφοδοτείται συνεχώς και εξαπλώνεται”, περιγράφει ο Ahmed Hegazy. “Στα μοντέλα μας, μπλοκάραμε στοχευμένα τους σημεία σύνδεσης της φλεγμονώδους ουσίας ογκοστατίνη Μ και παρατηρήσαμε ότι αυτό μείωσε σημαντικά τη χρόνια φλεγμονή του εντέρου και την ανάπτυξη καρκίνου που συνδέεται με αυτήν”.

Στοχευμένη θεραπεία για ασθενείς υψηλού κινδύνου

Σε δείγματα ιστών ασθενών με καρκίνο του εντέρου ως αποτέλεσμα χρόνιας φλεγμονής του εντέρου, οι ερευνητές βρήκαν έναν ιδιαίτερα υψηλό αριθμό θέσεων σύνδεσης για τον μεσολαβητή ογκοστατίνη Μ στο περιβάλλον των όγκων – αλλά όχι στον παρακείμενο υγιή ιστό.

Μια παρατήρηση που υποδηλώνει ότι η ανακαλυφθείσα οδός σηματοδότησης προάγει την ανάπτυξη του καρκίνου. Ωστόσο, η χρόνια φλεγμονή δεν οδηγεί άμεσα σε καρκίνο του εντέρου σε όλους τους ασθενείς.

“Οι χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου είναι πολύ σύνθετες και εξελίσσονται διαφορετικά σε κάθε άτομο. Αυτό ακριβώς είναι που καθιστά τη θεραπεία και την πρόγνωση της εξέλιξής τους τόσο δύσκολη”, λέει η καθηγήτρια Britta Siegmund, διευθύντρια της Κλινικής Γαστρεντερολογίας, Λοιμωξιολογίας και Ρευματολογίας.

“Με βάση τον ρόλο της ογκοστατίνης Μ που αποκαλύφθηκε τώρα και την ενισχυτική αλληλεπίδρασή της με την ιντερλευκίνη-22, κατανοούμε καλύτερα τους μηχανισμούς που προκαλούν χρόνια φλεγμονή σε ορισμένους ασθενείς. Αυτό ανοίγει το δρόμο για τη δοκιμή και την περαιτέρω ανάπτυξη μιας νέας θεραπευτικής προσέγγισης”.

Οι πειραματικές επιτυχίες της ερευνητικής ομάδας αναμένεται να οδηγήσουν σε μια συγκεκριμένη θεραπευτική επιλογή: τη στοχευμένη αναστολή της σύνδεσης μεταξύ των νευροδιαβιβαστών ιντερλευκίνη-22 και ογκοστατίνη Μ.

Πηγές:
Πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité – Βερολίνο

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η Nf Greece ανακοινώνει με υπερηφάνεια την κυκλοφορία του ολοκληρωμένου οδηγού «Οδηγός Ασθενών και Φροντιστών για Παιδιά που Μεγαλώνουν με Νευροϊνωμάτωση Τύπου 1 (NF-1)».

Το εγχειρίδιο αυτό στοχεύει στην ενημέρωση και υποστήριξη τόσο των παιδιών που ζουν με NF-1 όσο και των οικογενειών και φροντιστών τους.

 Βασικά Σημεία του Οδηγού

Ενότητα 1Α – Κατανόηση της NF-1 για τα Παιδιά:

Ο οδηγός εξηγεί τι είναι η NF-1, τις αιτίες της, τη διάγνωση από τους ειδικούς και πως διαμορφώνεται η ολιστική ομάδα υγειονομικής φροντίδας που αναλαμβάνει την παρακολούθηση και θεραπεία. Επιπλέον, αναλύονται τα ζητήματα που προκύπτουν καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν με τη διαταραχή αυτή.

Ενότητα 2 – Πόροι και Υποστήριξη:

Παρέχονται πρακτικές συμβουλές για το πώς να μιλήσουν τα παιδιά και οι οικογένειές τους για την κατάσταση, τόσο με τους φίλους και τους συγγενείς όσο και με την ομάδα υγειονομικής περίθαλψης, ενισχύοντας έτσι την αίσθηση κοινότητας και κατανόησης.

Ενότητα 1Β – Κατανόηση της NF-1 για τους Φροντιστές:

Η ειδική ενότητα για τους φροντιστές περιλαμβάνει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη διάγνωση, τη διαχείριση και τη σημασία της συνεργασίας με την ομάδα υγειονομικής φροντίδας, προσφέροντας πρακτικές οδηγίες για την καθημερινή ζωή.

Ο Οδηγός είναι ένα δώρο για τους ασθενείς και φροντιστές ώστε να ενημερωθούν για τη Νευροίνωμάτωση για να ευαισθητοποιηθούμε και να μιλήσουμε για το νόσημά μας.Στόχος μας η  στήριξη και ενημέρωση των ασθενών με NF
για την έγκυρη πρόληψη, τη σωστή διάγνωση και την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού των πασχόντων .

Το βιβλίο θα εκδοθεί με την  υποστήριξη της AstraZeneca. Η επιστημονική επιμέλεια του κειμένου έγινε με την υποστήριξη της ιατρού Παιδονευρολόγου Πελαγίας Βοργιά.

Επισυνάπτεται ο οδηγός.

Επιπλέον Πληροφορίες

• ΟΔΗΓΟΣ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Το Ηνωμένο Βασίλειο γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη, που εφαρμόζει μια νέα, μη επεμβατική αντικαρκινική θεραπεία για ασθενείς του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS), η οποία βασίζεται σε τεχνολογία υπερήχων και καταστρέφει όγκους χωρίς χειρουργείο, ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία.

Η καινοτόμος τεχνολογία, γνωστή ως histotripsy, εγκρίθηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 2023 και πλέον υιοθετείται από το NHS για την αντιμετώπιση του καρκίνου του ήπατος. Η μέθοδος χρησιμοποιεί παλμικά ηχητικά κύματα που δημιουργούν μικροσκοπικά «σύννεφα φυσαλίδων» μέσα στον όγκο. Όταν οι φυσαλίδες εκρήγνυνται, παράγεται ένα ωστικό κύμα που καταστρέφει στοχευμένα τα καρκινικά κύτταρα, αφήνοντας ανέπαφους τους υγιείς ιστούς.

Αντικαρκινική θεραπεία νέας γενιάς

Η θεραπεία διαρκεί περίπου 30 λεπτά, είναι ανώδυνη, δεν απαιτεί νοσηλεία, και επιτρέπει την άμεση επιστροφή στο σπίτι. Οι πρώτοι ασθενείς θα ξεκινήσουν τη θεραπεία στο Νοσοκομείο Addenbrooke στο Κέιμπριτζ το καλοκαίρι.

Σύμφωνα με την εταιρεία HistoSonics, που ανέπτυξε την τεχνολογία, περισσότεροι από 1.500 ασθενείς παγκοσμίως έχουν ήδη υποβληθεί στη θεραπεία, με τα πρώτα δεδομένα να δείχνουν ποσοστά επιβίωσης ενός έτους 73,3% για πρωτογενείς και 48,6% για δευτερογενείς ηπατικούς όγκους – αποτελέσματα συγκρίσιμα με άλλες υπάρχουσες θεραπείες.

Η είσοδος της histotripsy στο NHS κατέστη εφικτή μέσω του προγράμματος ταχείας πρόσβασης σε καινοτόμες ιατρικές συσκευές (IDAP), που στοχεύει στην επιτάχυνση της έγκρισης ασφαλών και αποτελεσματικών τεχνολογιών σε τομείς με σημαντικές ανεκπλήρωτες ανάγκες.

Τεράστιο βήμα για τους ασθενείς με καρκίνο του ήπατος

«Αυτό είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα ευφυούς και ευέλικτης ρύθμισης», δήλωσε ο Τζέιμς Πάουντ από την Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων και Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων (MHRA). «Πρόκειται για τεράστιο βήμα για τους ασθενείς με καρκίνο του ήπατος και απόδειξη ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να πρωτοπορεί στην ιατρική καινοτομία».

Πηγη: https://healthpharma.gr

Την κοινή συναινέσει λύση της Σύμβασής του με το Υπουργείο Υγείας ανακοινώνει τo FirstSteps, που είχε στόχο την επιστημονική και τεχνική υποστήριξη του Δημοσίου στο δωρεάν προσφερόμενο πιλοτικό ερευνητικό πρόγραμμά του για τη ανίχνευση σπάνιων γενετικών νοσημάτων στα παιδιά που γεννιούνται σήμερα.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του FirstSteps:

«Το 2020 γεννήθηκαν στην Ελλάδα 550 παιδιά με σπάνια γενετικά νοσήματα. Ορισμένα από τα γενετικά νοσήματα της παιδικής ηλικίας είναι θεραπεύσιμα, εφόσον διαγνωστούν εγκαίρως. Ο προληπτικός έλεγχος νεογνών αποτελεί πρότυπο φροντίδας στο βιομηχανοποιημένο κόσμο τα τελευταία 50 χρόνια. Ο αριθμός των νοημάτων που ελέγχονται σε κάθε χώρα κυμαίνεται σήμερα από 2 έως 70.

Το πρόγραμμα FirstSteps αποτελεί μία πρωτοποριακή μέθοδο ενίσχυσης του νεογνικού ελέγχου, αυξάνοντας τον αριθμό των διερευνούμενων γενετικών νοσημάτων σε περισσότερα από 500. Εφαρμόζει τη μέθοδο αλληλούχισης ολόκληρου του ανθρώπινου γονιδιώματος (WGS) από μία σταγόνα αίματος, που λαμβάνεται από την πτέρνα του νεογνού τις πρώτες μέρες ζωής. Αποτελεί μέρος μια διεθνούς ερευνητικής προσπάθειας επιστημόνων που στοχεύουν στην αξιολόγηση της αλληλούχισης ολόκληρου του γονιδιώματος σαν μια συμπληρωματική μέθοδο έγκαιρης ανίχνευσης σπάνιων γενετικών νοσημάτων.

Η έρευνα του FirstSteps

Η έρευνα του FirstSteps ξεκίνησε, την πρώτη πιλοτική φάση του το 2023, με τη συμμετοχή οικογενειών από όλη την Ελλάδα, υπό την αιγίδα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και τη συνεργασία των νοσοκομείων Αλεξάνδρα (Αθήνα), Παπαγεωργίου (Θεσσαλονίκη) και Πανεπιστημιακού Γενικού νοσοκομείου Λάρισας. Τα αποτελέσματα αυτού του πιλοτικού προγράμματος αναμένονται να ανακοινωθούν σε επιστημονικό συνέδριο τον Οκτώβριο του 2025. Προβλέπεται μια δεύτερη και Τρίτη ερευνητική πιλοτική φάση που θα απαιτήσει την ανάλυση του γονιδιώματος ενός σημαντικά μεγαλύτερου αριθμού νεογνών.

Είναι προφανές ότι μια τέτοια σημαντική ερευνητική προσπάθεια δεν μπορεί να υλοποιηθεί, χωρίς τον κανονιστικό έλεγχο, τις προϋποθέσεις δεοντολογίας και τις αρχές βιοηθικής που εγγυάται το Υπουργείο Υγείας, με την παράλληλη συνεργασία των αρμόδιων δημόσιων υγειονομικών φορέων.

Αυτό ακριβώς επιδίωξε το πρόγραμμα FirstSteps και αυτές τις ρήτρες καθόρισε η Σύμβασή μας με το Υπουργείο Υγείας.

Ωστόσο, η υλοποίηση αυτής της επιστημονικά φιλόδοξης και αναγκαίας πιλοτικής ερευνητικής προσπάθειας συνάντησε εμπόδια. Συγκεκριμένα η αναμενόμενη συμμετοχή του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού — όπως προβλεπόταν ρητά στη Σύμβαση — δεν υλοποιήθηκε στην πράξη. Η απουσία όχι μόνο λειτουργικής συνεργασίας, αλλά και διαλόγου με έναν εκ των βασικών θεσμικών εταίρων είχε ως συνέπεια τη αδυναμία εκκίνησης του έργου.

Συγκεχυμένη δημόσια συζήτηση

Παράλληλα, μέσα σε ένα περιβάλλον συχνά συγκεχυμένης δημόσιας συζήτησης, με εύλογες ανησυχίες αλλά και παρανοήσεις κρίθηκε ότι το FirstSteps δεν μπορεί σε αυτή τη φάση να προχωρήσει με τη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας καθώς δεν θέλει να ξεστρατίσει από το σκοπό του αντιμετωπίζοντας καθημερινά μια ως επι το πλείστων μονόπλευρη κακή δημοσιότητα.

Γι’ αυτούς τους λόγους το FirstSteps αποσύρεται από τη συμβατική σχέση του με το Δημόσιο. Προτεραιότητά μας είναι να συζητήσουμε πολλά από τα θεμιτά και πρακτικά ερωτήματα που τέθηκαν στο δημόσιο διάλογο, πάντα με γνώμονα την επιστημονική ακρίβεια και τον έμφυτο κοινωνικό χαρακτήρα του προγράμματος. Στη συνέχεια, αφού τα παραπάνω θέματα συζητηθούν με τα ενδιαφερόμενα μέρη θα επανέλθουμε σε συζητήσεις με τους αρμόδιους φορείς.

Τέλος, οφείλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον υπουργό Υγείας κ. Άδωνι Γεωργιάδη και τους συνεργάτες του για την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη που έδειξαν στην έρευνά μας».

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ξεκινούν από σήμερα οι αιτήσεις στον ΕΟΠΥΥ για την αποστολή ακριβών φαρμάκων κατ’ οίκον.

Έτσι όσοι χρονίως πάσχοντες το επιθυμούν, μπορούν να κάνουν αίτηση στον Οργανισμό για να παραλαμβάνουν τα φάρμακα τους στο σπίτι εντός 24ωρου ανάλογα με την απόσταση

1) στην ιστοσελίδα www.eopyy.gov.gr

2) στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ

3) στο 2108110500 ή στο 18181.

«Κάνουμε ακόμα ένα βήμα για καλύτερες υπηρεσίες υγείας» αναφέρει σε ανάρτησή της στα social η Κυβέρνηση.

ΕΟΠΥΥ: Αναλυτικά η διαδικασία βήμα – βήμα

Οι αρμόδιοι του Οργανισμού εξέδωσαν αναλυτικές οδηγίες σχετικά με τη διαδικασία εγγραφής των ασθενών στην πλατφόρμα κατ’ οίκον διανομής φαρμάκων υψηλού κόστους (ΦΥΚ). Ο κάθε ασθενής μπορεί να λαμβάνει τα φάρμακα που χορηγούνται από τα Φαρμακεία ΕΟΠΥΥ στο χώρο που επιθυμεί συμπληρώνοντας κωδικούς ΤΑΧΙSNET και ΑΜΚΑ με δύο απλά βήματα:

Εισαγωγή στην Κεντρική Σελίδα ΕΟΠΥΥ: www.eopyy.gov.gr

Επιλέγεται ο υπερσύνδεσμος «Παραλαβή ΦΥΚ»

Εμφανίζεται η σελίδα και επιλέγετε «Aποστολή κατ’οίκον» ή «Σύνδεση μέσω Taxisnet»

Συμπληρώνετε τους κωδικούς Τaxisnet και ακολούθως τον ΑΜΚΑ και ΑΦΜ και επιλέγετε «Επιβεβαίωση»

Επιλέγετε εκ νέου «Aποστολή κατ’οίκον»

Συμπληρώνετε τα στοιχεία σας αναλυτικά. Προσοχή ο Τ.Κ της διεύθυνσης αναγράφεται χωρίς κενά πριν και ενδιάμεσα (π.χ. 15123). Την πρώτη φορά κατά την συμπλήρωση των στοιχείων επικοινωνίας θα σας ζητήσει επιβεβαίωση του email και του κινητού τηλεφώνου. Η συμπλήρωση όλων των στοιχείων είναι υποχρεωτική.

Αφού έχετε ολοκληρώσει την διαδικασία επιβεβαίωσης κινητού τηλεφώνου και email και έχετε συμπληρώσει όλα τα στοιχεία διεύθυνσης κατοικίας, η εγγραφή σας έχει ολοκληρωθεί.

Πηγη: https://www.healthreport.gr

• ένας στους τέσσερις προμηθεύεται αντιβιοτικά, χωρίς να επισκεφθεί πρώτα το γιατρό.
• πρωτιά στην Ευρώπη σε θανάτους από λοιμώξεις που προκαλούν τα πολυανθεκτικά μικρόβια

Γ. Πατούλης : «Η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα δημόσιας υγείας»

Η θλιβερή πρωτιά της Ελλάδας στην κατάχρηση αντιβιοτικών, στη μικροβιακή αντοχή και στους θανάτους από ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, αναδείχθηκε στο πλαίσιο δημοσκόπησης, που διενήργησε η Kapa Research, τον Απρίλιο του 2025, για λογαριασμό του ΙΣΑ,  για έκτη συνεχόμενη χρονιά , στο πλαίσιο της Πανελλήνιας Εκστρατείας για την Ορθολογική Χρήση των Αντιβιοτικών στην Κοινότητα.

Η Ελλάδα από το 2011 βρίσκεται, μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, στην κορυφή της λίστας κατανάλωσης των αντιβιοτικών, με το επικίνδυνο ποσοστό του 75% στους ενήλικες, αλλά και στα παιδιά και τους εφήβους κάτω των 18 ετών, έναντι του 48% το 2015.  Η εξέλιξη αυτή μεγαλώνει τη στατιστική απόσταση της χώρας μας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και επιτείνει την ανάγκη για νέα στόχευση της πολιτείας και των υγειονομικών φορέων σχετικά με τη μείωση της αλόγιστης χρήσης των αντιβιοτικών.

Οι  Έλληνες το πληρώνουν αυτό το ρεκόρ με την κατακόρυφη ανάπτυξη της Μικροβιακής Αντοχής που «αχρηστεύει»  τα αντιβιοτικά, τις κατεστραμμένες μικροβιακές  χλωρίδες, τις παρενέργειες σε ζωτικά όργανα και ιδιαίτερα τις αλλεργικές αντιδράσεις και βέβαια με το θάνατο από λοιμώξεις που προκαλούν τα πολυανθεκτικά μικρόβια (πρωτιά στην Ευρώπη με 2000 θανάτους το 2020).

Τα παραπάνω τονίστηκαν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, που διοργάνωσε ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, σε συνεργασία με την Ομάδα Εργασίας για τη Μικροβιακή Αντοχή της Ελληνικής Εταιρείας Χημειοθεραπείας και το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων.

Όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΙΣΑ και του ΕΔΔΥΠΠΥ, Γιώργος Πατούλης, οι δημοσκοπήσεις διεξάγονται από το 2013 έως σήμερα σε συνεργασία του ΙΣΑ με την  Kapa Research. Βασίζονται σε παρόμοιο ερωτηματολόγιο και αποτελούν ένα εργαλείο, που καθοδηγεί τους στόχους που θέτει ο ΙΣΑ για την αντιμετώπιση του επικίνδυνου φαινομένου της υπερκατανάλωσης των αντιβιοτικών στη χώρα μας και της αύξησης της Μικροβιακής Αντοχής.

«Η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα δημόσιας υγείας, καθώς οδηγεί στην ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβιακών στελεχών, τα οποία καθιστούν ολοένα και πιο δύσκολη τη θεραπεία κοινών λοιμώξεων. Δυστυχώς, στη χώρα μας η κατανάλωση αντιβιοτικών παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, συχνά χωρίς ιατρική συνταγή και χωρίς τις απαραίτητες διαγνωστικές ενδείξεις», επεσήμανε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και πρόσθεσε:

«Το θετικό είναι ότι το μέτρο της υποχρεωτικής συνταγογράφησης, που εισηγήθηκε ο ΙΣΑ και υιοθετήθηκε με επιτυχία από την πολιτεία, έχει  μειώσει στο 3% έναντι του 16% την αυθαίρετη χωρίς συνταγή προμήθεια αντιβιοτικών από τα φαρμακεία. Ωστόσο, όπως καταγράφουν τα στοιχεία της τελευταίας έρευνας, το 75% των ενηλίκων, σταθερά τα τελευταία χρόνια, δηλώνει ότι έλαβε έστω και μία φορά αντιβιοτικό, το χρόνο που προηγήθηκε. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο σε σχέση με το 2013, όπου το 50% δήλωνε αντίστοιχα ότι έλαβε αντιβιοτικό το χρόνο που προηγήθηκε»,

Από την πλευρά της, η Ομ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων ΕΚΠΑ, Επ. Πρόεδρος της Ε.Ε.Χ., Ελένη Γιαμαρέλλου τόνισε ότι η κατανάλωση παραμένει σε υψηλά επίπεδα και ανέφερε ότι:

• Διαχρονικά, ένας στους τέσσερις προμηθεύεται αντιβιοτικά, χωρίς να επισκεφθεί πρώτα το γιατρό.
• Το ποσοστό, που οι πολίτες διατηρούν αντιβιοτικά στο σπίτι, για ώρα ανάγκης, μειώθηκε στο 22% από 36% την τελευταία δεκαετία.
• Αυξήθηκε, όμως, στο 11% το ποσοστό λήψης αντιβιοτικών, που οι πολίτες διατηρούν στο σπίτι από προηγούμενη χρήση, έναντι του 9%, το 2013.
• Μικρή υποχώρηση σημείωσε η εκ των υστέρων συνταγογράφηση, από το 7% το 2021, στο 5%.
• Το 66% των ερωτηθέντων (2025), οι οποίοι μπορούσαν να θυμηθούν ποιο αντιβιοτικό πήραν, δήλωσαν ότι πήραν αμοξυκιλλίνη ή αμοξυκιλλίνη-κλαβουλανικό, αντιβιοτικά που σταθερά την τελευταία 10ετία είναι τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα.

Οι αιτίες που οδηγούν στην κατανάλωση αντιβιοτικών

Στην πρόσφατη δημοσκόπηση παρατηρείται διαφοροποίηση ως προς τους λόγους που οδηγούν στη λήψη αντιβιοτικού. Συγκεκριμένα:

• Τα οδοντιατρικά προβλήματα, με ποσοστό 58-61% αναδεικνύονται ως συχνότερο αίτιο χορήγησης αντιβιοτικού.
• Ακολουθούν τα συμπτώματα από το ανώτερο (57%) και κατώτερο αναπνευστικό (ιγμορίτιδα) (46%).
• Για το συνάχι και το διαρροϊκό σύνδρομο μόνο 10% αναφέρουν λήψη αντιβιοτικού.
• Η νόσος COVID-19, τη χρονιά που προηγήθηκε παρουσίασε ήπια εικόνα και οδήγησε σε λήψη αντιβιοτικού μόνο στο 1.5%.

Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ποσοστό 69% ότι είναι ενημερωμένοι για την υπερκατανάλωση και την άσκοπη χρήση των αντιβιοτικών, την ανάγκη συνταγογράφησης (71%) και τις επιπτώσεις της Μικροβιακής Αντοχής (51%).

Η Ομ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων ΕΚΠΑ, Επ. Πρόεδρος της Ε.Ε.Χ., Ελένη Γιαμαρέλλου εστιάζοντας σε λύσεις και εφικτούς στόχους, ώστε να σταματήσει να συντηρείται η αρνητική πρωτιά της χώρας μας και να μειωθεί η αντοχή, τόνισε ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στην υποχρεωτική και επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση των ιατρών για τη σωστή χρήση των αντιβιοτικών, ξεκινώντας από τα φοιτητικά χρόνια. Η κυρία Γιαμαρέλλου υπογράμμισε ότι οι ιατροί πρέπει να ακολουθούν τις βασικές αρχές για τη συνταγογράφηση και ειδικότερα:

• Οι ιατροί που συνταγογραφούν (εκ των προτέρων και εκ των υστέρων), να εφαρμόζουν συνεχή, υποχρεωτική και ανακυκλούμενη ανά 3ετία εκπαίδευση στο αντικείμενο των λοιμώξεων και της αντιμικροβιακής θεραπείας.
• Η εκπαίδευση στην αντιμικροβιακή θεραπεία (συνταγογραφία) πρέπει να ξεκινάει από τα 2 τελευταία έτη φοίτησης τόσο για τους μελλοντικούς ιατρούς όσο και τους φαρμακοποιούς.
• Να αποφεύγεται η φύλαξη και η λήψη leftovers αντιβιοτικών στο σπίτι. Σε αυτό πρέπει να συμμετέχουν και οι συνταγογραφούντες ιατροί, εκπαιδεύοντας ανάλογα τους ασθενείς τους.
• Να εφαρμόζεται υποχρεωτικά το Strep test – μόνο από τον κλινικό ιατρό- στους ασθενείς με φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, για τη σωστή διάγνωση της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης.

Επιπλέον:

• Να αυξηθεί η εμβολιαστική κάλυψη των ενηλίκων για Πνευμονιόκοκκο, RSV (Αναπνευστικό Συγκιτιακό Ιό) και Γρίπη, που οδηγούν λανθασμένα σε υπερκατανάλωση αντιβιοτικών.

Η κυρία Γιαμαρέλλου κατέληξε τονίζοντας ότι τα υπερμικρόβια, με τις ανθεκτικές γενεές που παρατάσσουν στα αντιβιοτικά, λόγω της Μικροβιακής Αντοχής, αποτελούν εχθρό που εξαπλώνεται με ταχύτητα και η ιατρική κοινότητα πρέπει να διασώσει τα όπλα της.

Η επιδημιολογική πρόβλεψη στην πρόσφατη παγκόσμια ανάλυση, ότι, μεταξύ του 2025 και του 2050, περισσότερα από 200εκ. άνθρωποι θα πεθάνουν με αιτία λοιμώξεις από πολυανθεκτικά στα αντιβιοτικά μικρόβια (Lancet 16.9.2024), υποδεικνύει ότι η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει και απαιτούνται αυστηρά προγράμματα.

Η καθηγήτρια υπογράμμισε ότι η συμβολή των δημοσιογράφων και η δύναμη του Τύπου και των ΜΜΕ θα αποτελέσουν ισχυρό σύμμαχο και σημαντική παρέμβαση σε αυτή την προσπάθεια. Χρειάζεται επιμονή και συνέπεια, είπε χαρακτηριστικά.

Η συστηματική και εμπεριστατωμένη ανάδειξη του προβλήματος και η επαναλαμβανόμενη ενημέρωση για την ορθή χρήση των αντιβιοτικών  μπορούν να επιδράσουν καθοριστικά στην εκπαίδευση του πολίτη και να πείσουν το κοινό, ώστε σταδιακά να αλλάξει νοοτροπία.  Επίσης, η συνεχής υπενθύμιση του μηνύματος, μέσω της προβολής ενημερωτικών poster για το κοινό στα ΜΜΕ (π.χ. τηλεοράσεις, ιστοσελίδες), τα ΜΜΜ (π.χ. ΜΕΤΡΟ, λεωφορεία) και τα φαρμακεία, θα ενισχύσουν το στόχο.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της Δανίας, όπου με εντατικές καμπάνιες στον Τύπο, μειώθηκε η κατανάλωση της αμπικιλλίνης κατά 77%.

ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΙΣΑ

2η πρόσκληση για συν

..

Το 99% του πληθυσμού διεθνώς, αναπνέει αέρα με ρύπους πέραν των ορίων που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ενώ τα τελευταία 50 χρόνια, έχουν καταγραφεί 1.672 καταστροφές που σχετίζονται με τον καιρό στην Ε.Ε. και οι οποίες έχουν προκαλέσει περίπου 160.000 θανάτους και οικονομική ζημιά 417 δις. ευρώ.

Τα τελευταία 10 χρόνια ήταν τα πιο θερμά που έχουν καταγραφεί στην ιστορία, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση, αυξάνει τα εγκεφαλικά, τα εμφράγματα, τον καρκίνο του πνεύμονα και τις αναπνευστικές παθήσεις. Περιβαλλοντικοί παράγοντες ευθύνονται για πάνω από 1.200 θανάτους σε παιδιά κάτω των 18 ετών.

Όσον αφορά τις λοιμώξεις, το αποτύπωμα άνθρακα έχει αυξήσει τα περιστατικά Δάγκειου πυρετού κατά 60% στη Νοτιοανατολική Ασία και τη Λατινική Αμερική.

Στην αύξηση της νοσηρότητας, θα πρέπει να προστεθεί και το κάπνισμα που ισοδυναμεί με ρύπανση 10 φορές πάνω από αυτήν μιας μηχανής ντίζελ.

Ένα φίλτρο τσιγάρου μολύνει 4,5 λίτρα νερού. Τα τσιγάρα «κοστίζουν» επίσης 600 εκατ. δέντρα 22 τόνους νερού και 22 τόνους διοξειδίου άνθρακα

Τα στοιχεία αυτά παρέθεσε ο καθηγητής Παθολογίας, Λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας στη διάρκεια ομιλίας του σε εκδήλωση για τη διακοπή του καπνίσματος και την προστασία του περιβάλλοντος με τίτλο: «Κάπνισμα και Ρύπανση Περιβάλλοντος: Οι σιωπηλοί εχθροί της Υγείας μας». Την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, συντόνισε ο ΕΟΔΥ και οργανώθηκε από την Εθνική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας, την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων και την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία.

Ο κ. Τσιόδρας επεσήμανε ότι διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο, όζον, μονοξείδιο του αζώτου, και άλλα αέρια που προκαλούν ρύπανση, συμβάλλουν στην άνοδο της θερμοκρασίας που είναι κατά 49% υψηλότερη από το 1990.

Μικροσωματίδια

Τα μικροσωματίδια που εκλύονται, όσο πιο μικρά είναι τόσο πιο βαθειά μπαίνουν στους πνεύμονες. Τα μικροσωματίδια από πυρκαγιές έχουν κινητικότητα τέτοια, που από τις πυρκαγιές στον Καναδά το 2023, αυξήθηκαν τα καρδιαγγειακά περιστατικά στη Βαλτιμόρη των ΗΠΑ. Οι φωτιές στη Μανιτόμπα του Καναδά, σύμφωνα με στοιχεία του συστήματος Copernicus, είχαν επίδραση στη μόλυνση της ατμόσφαιρας στην Ευρώπη, φτάνοντας και στην Ελλάδα.

Όσο για το κάπνισμα, το 2023 παρατηρήθηκαν 700.000 νέες περιπτώσεις φυματίωσης σχετιζόμενες με το κάπνισμα.

Καταλήγοντας, ο κ. Τσιόδρας υπογράμμισε ότι «ο κόσμος είναι διασυνδεδεμένος. Ζούμε σε μια κοινωνία που επιδιώκει να προειδοποιεί με την ανάπτυξη σχετικών συστημάτων. Στόχος είναι να μειώσουμε τα αέρια του θερμοκηπίου. Τώρα είναι η ώρα για δέσμευση».

Φίλτρα τσιγάρων – μικροπλαστικά

Ο εντεταλμένος σύμβουλος της Περιφέρειας Αττικής για θέματα ελέγχου – λειτουργίας αθλητικών εγκαταστάσεων Χρήστος Γώγος, αναφερόμενος στις περιβαλλοντικές επιδράσεις του καπνίσματος, είπε ότι ένα φίλτρο τσιγάρου μολύνει 4,5 λίτρα νερού. Τα τσιγάρα «κοστίζουν» επίσης 600 εκατ. δέντρα 22 τόνους νερού και 22 τόνους διοξειδίου άνθρακα. Όσο για τα φίλτρα τους, αποτελούν τη 2η μορφή μικροπλαστικών, πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως τα πλαστικά μιας χρήσης και για το λόγο αυτό, αρκετές χώρες μελετούν την απαγόρευση τους, για προστασία του περιβάλλοντος.

Η κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΚΠΑ καθ. Παγώνα Λάγιου, επισήμανε ότι αρχίζει να γίνεται πρόβλημα η εξάρτηση από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα στους νέους και αναφέρθηκε σε πρόσφατη δημοσίευση μελέτης στο JAMA σύμφωνα με την οποία, φάρμακο που χρησιμοποιείται για την απεξάρτηση των καπνιστών, έχει εφαρμογή και στην απεξάρτηση από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα.

Εθισμένη γενιά

Ο καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων Νίκος Σύψας, εξήγησε το συσχετισμό μεταξύ καπνίσματος και λοιμώξεων, λέγοντας ότι καταστρέφει το επιθήλιο που προστατεύει τους πνεύμονες και γι΄αυτό σχετίζεται με αύξηση των λοιμώξεων από φυματίωση, ιογενείς λοιμώξεις, πνευμονία κλπ.

Επιπλέον ευνοεί τη θρομβοπάθεια και τις εξάρσεις της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, οι οποίες οφείλονται σε λοιμώξεις.

Μιλώντας για πρόληψη, είπε ότι η τελευταία αντικαπνιστική εκστρατεία στη χώρα μας «ξεφούσκωσε» και αντιπρότεινε σοβαρή αντικαπνιστική εκστρατεία με μέτρα και ποινολόγιο.

Όσο για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, είπε ότι για τις διάφορες γεύσεις, περιέχονται χρωστικές και άλλες ουσίες, οι οποίες αν περιμένουμε να δούμε τις επιπτώσεις τους, τότε θα είναι πολύ αργά.

Καταλήγοντας είπε ότι η κατάσταση είναι ανεξέλεγκτη στα γυμνάσια, ακόμη και στα δημοτικά, και ότι δημιουργείται μια γενιά που είναι εθισμένη και για άλλες ουσίες, «αλκοόλ ή τίποτα άλλο», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.

Έλεγχος για καρκίνο πνεύμονα

Ο καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας Στυλιανός Λουκίδης σημείωσε ότι στην Ελλάδα έχουμε 9.000 περιστατικά καρκίνου πνεύμονα κάθε χρόνο με το 90% αυτών να είναι καπνιστές. Τα τελευταία χρόνια είναι πολύ περισσότερες οι γυναίκες του νοσούν και το πιο σημαντικό είναι ότι 7 στους 10 από αυτούς τους ασθενείς δεν θα ζήσουν πάνω από 5 χρόνια.

Για το λόγο αυτό πρότεινε την εισαγωγή προσυμπτωματικού ελέγχου στους καπνιστές 50-80 ετών, που καπνίζουν πάνω από 10 χρόνια τουλάχιστον ένα πακέτο τσιγάρα, για να αναδειχθούν πρώιμα τα περιστατικά καρκίνου και να σωθούν ζωές. Πρόσθεσε μάλιστα ότι οι Αυστραλοί μελετούν τώρα να κόψουν και το άτμισμα, που όπως φαίνεται, είναι μεγαλύτερο πρόβλημα.

Διακοπή καπνίσματος

Η καθηγήτρια Πνευμονολογίας και μέλος Δ.Σ. της ΕΠΕ Παρασκευή Κατσαούνου αναφερόμενη στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος, σημείωσε ότι στη χώρα μας έχουμε την υψηλότερη αποτελεσματικότητα στην Ευρώπη, ενώ πάνω από 2000 επαγγελματίες υγείας έχουν εκπαιδευτεί στη διακοπή καπνίσματος. Σε αυτούς πρέπει να δοθούν κίνητρα να βοηθήσουν.

Τα φάρμακα που χορηγούνται για την απεξάρτηση πρέπει να αποζημιωθούν. Είναι παράλογο τα φάρμακα για την πιο αποτελεσματική παρέμβαση κατά της στεφανιαίας νόσου να μην αποζημιώνονται ενώ είναι απαραίτητα μόνο για τρεις μήνες. Πρέπει η ιατρική βοήθεια να παρέχεται άμεσα, αποτελεσματικά και δωρεάν.

Το ποσοστό των καπνιστών, από 48% έχει φτάσει στο 30%. Όμως δεν μπορεί ο εθισμένος να διακόψει το κάπνισμα χωρίς φαρμακευτική και συμπεριφορική βοήθεια.

Πρέπει να αποζημιώνονται τα φάρμακα και να υπάρξει δυνατότητα πρόσβασης και στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, για να βοηθηθούν οι καπνιστές να διακόψουν.

Η καρδιά ανταποκρίνεται στα σήματα

Ο αν. καθηγητής ΕΚΠΑ και γενικός γραμματεάς της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Αθανάσιος Τρίκας έκανε λόγο για τα 17 νέα ιατρεία διακοπής καπνίσματος που ξεκίνησε η καρδιολογική εταιρεία, επισημαίνοντας ότι ένας καπνιστής έχει διπλάσιες πιθανότητες από έναν μη καπνιστή να πάθει έμφραγμα. Στους καπνιστές περιλαμβάνονται και οι παθητικοί καπνιστές.

Επεσήμανε επίσης, ότι μπορεί να μειώνονται οι καπνιστές, αυξάνονται όμως αυτοί που ατμίζουν.

Ο κ. Τρίκας σημείωσε ότι το καρδιαγγειακό σύστημα αντιδρά στα πάντα, καθώς η καρδιά είναι δέκτης πολλών σημάτων του ανθρωπίνου σώματος. Έτσι, εξήγησε ότι επιδρά σ΄ αυτό κάθε είδους ρύπανση. Μέχρι και η ηχορύπανση είναι αρκετή με 70 ντεσιμπελ να προκαλέσει έμφραγμα. Ο θόρυβος κινητοποιεί το κεντρικό νευρικό σύστημα, την κορτιζόλη και άλλες ορμόνες, και όπως κάνει και το κάπνισμα, καταστρέφει το ενδοθήλιο, δημιουργώντας προϋποθέσεις αθηρωμάτωσης, αρρυθμιών, διαταραχές ύπνου.

Κλείνοντας την εκδήλωση ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ καθ. Επιδημιολογίας Χρ. Χατζηχριστοδούλου, επεσήμανε ότι χρειάζεται να γίνει καλύτερη εφαρμογή του υπάρχοντος νόμου κατά του καπνίσματος και να συμπληρωθεί πιθανόν.

Αναφερόμενος σε δράσεις πρόληψης, αναφέρθηκε σε πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 5 εκατ. ευρώ που στόχο έχει την αλλαγή συμπεριφοράς στους νέους ώστε να μην αρχίζουν το κάπνισμα, στις προσπάθειες να επεκταθεί το ωράριο λειτουργίας της τηλεφωνικής γραμμής πρόληψης «1135», μέχρι τις 9 το βράδυ και το Σάββατο, αλλά και την μείωση του καπνίσματος στους γιατρούς που αποτελούν πρότυπο για την διακοπή του καπνίσματος.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η νέκρωση μπορεί να είναι ο βασικός παράγοντας που προκαλεί ασθένειες όπως καρκίνος, καρδιακή προσβολή, νεφρική νόσο και ακόμη και γήρανση, όπως υποστηρίζει νέα μελέτη.

Η νέκρωση αποτελεί μια ανεξέλεγκτη μορφή κυτταρικού θανάτου, κατά την οποία απελευθερώνονται τοξικές ουσίες και προκαλείται εκτεταμένη βλάβη στους ιστούς. Οι ερευνητές πλέον πιστεύουν πως αποτελεί βασική αιτία — και όχι απλώς σύμπτωμα — της γήρανσης αλλά και πολλών χρόνιων ασθενειών. Εάν βρισκόταν τρόπος να ελεγχθεί η νέκρωση των κυττάρων, αυτό θα μπορούσε να μεταμορφώσει ριζικά την προσέγγιση στη θεραπεία της γήρανσης και των ασθενειών, εκτιμούν οι επιστήμονες.

Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η νέκρωση μπορεί να είναι ο βασικός παράγοντας που προκαλεί ασθένειες όπως καρκίνος, καρδιακή προσβολή, νεφρική νόσο και ακόμη και γήρανση. Το σώμα μας σκοτώνει συνεχώς παλιά, κατεστραμμένα ή μολυσμένα κύτταρα μέσω μιας ελεγχόμενης διαδικασίας που ονομάζεται απόπτωση. Όλα γίνονται με ακρίβεια, ώστε να απομακρύνονται τα κυτταρικά υπολείμματα χωρίς να βλάπτονται οι γύρω ιστοί.

Κυτταρικό χάος

Σε αντίθεση με αυτή την οργανωμένη διαδικασία, η νέκρωση είναι ουσιαστικά κυτταρικό χάος: οι ρήξεις μεμβρανών απελευθερώνουν ένζυμα, θραύσματα DNA και σήματα φλεγμονής στους κοντινούς ιστούς. Αυτά λειτουργούν σαν συναγερμός που προσελκύει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού και προκαλεί μεγαλύτερη φλεγμονή.

«Η νέκρωση είναι ανεξέλεγκτος κυτταρικός θάνατος που σηματοδοτεί το μη αναστρέψιμο όριο της βιολογικής εκφύλισης», γράφουν οι συγγραφείς στην ανασκόπησή τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Oncogene». Αν οι επιστήμονες μάθουν πώς να περιορίσουν αυτό το χάος, οι θεραπείες θα μπορούσαν μπορεί να στραφούν από την αντιμετώπιση των συνεπειών στην προληπτική καταστολή της αιτίας.

Όταν ο «καλός» κυτταρικός θάνατος γίνεται «κακός»

Αυτό το πρώτο κύμα νέκρωσης μπορεί να πυροδοτήσει αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «θετικούς βρόχους ανάδρασης», δηλαδή νέα κύτταρα σπάνε, η φλεγμονή βαθαίνει και οι ιστοί αρχίζουν να δημιουργούν ουλές. Η μελέτη εντόπισε αυτά τα μοτίβα σε καρκίνους, καρδιακές προσβολές, νεφρική βλάβη και νευροεκφυλισμό.

Η νέκρωση εμφανίζεται πιο έντονα σε γρήγορα αναπτυσσόμενους όγκους. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η νέκρωση είναι «ένα διαδεδομένο χαρακτηριστικό πολλών επιθετικών όγκων που αναπτύσσονται γρήγορα», όπως του μαστού, των νεφρών, του προστάτη και του ενδομητρίου. Όταν οι όγκοι δεν αιματώνονται, ο πυρήνας τους νεκρώνει, δημιουργώντας υποξικά, γεμάτα υπολείμματα κενά. Αυτά όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά προάγουν τη δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων, τη γενετική αστάθεια και τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού– παράγοντες που επιτρέπουν τη μετάσταση του καρκίνου.

Οι υποξικές περιοχές μειώνουν επίσης την αποτελεσματικότητα πολλών θεραπειών. Οι συγγραφείς αναφέρονται σε έρευνες για καρκίνους κεφαλής και τραχήλου μήτρας που δείχνουν πως η υποξία στους όγκους επιφέρει μειωμένη αποτελεσματικότητα της ακτινοθεραπείας. Επιπλέον, η χημειοθεραπεία γίνεται λιγότερο αποτελεσματική, καθώς ορισμένα κοινά φάρμακα χάνουν τη δραστικότητά τους σε ιστούς με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου.

Ένα σώμα που καταρρέει

Ο καρκίνος είναι μόνο η αρχή, λένε οι ερευνητές, οι οποίοι εντοπίζουν την καταστροφική πορεία της νέκρωσης σε σχεδόν κάθε μεγάλη νόσο που σχετίζεται με τη γήρανση. Στους νεφρούς, η νέκρωση των σωληναριακών κυττάρων προκαλεί τόσο την οξεία νεφρική βλάβη όσο και την αργή πρόοδο προς τη χρόνια νεφρική νόσο, που πλήττει περίπου το 50% των ανθρώπων μέχρι τα 75.

Η νέκρωση ευθύνεται επίσης για τη βλάβη στην καρδιά και τον εγκέφαλο. Όταν η ροή του αίματος διακόπτεται και έπειτα αποκαθίσταται — μια διαδικασία που ονομάζεται ισχαιμική επαναιμάτωση — οι κυτταρικές βλάβες και η νέκρωση που προκύπτουν μπορούν να είναι πιο επιβλαβείς από το αρχικό μπλοκάρισμα.

Ο εγκέφαλος αποτελεί ίσως το πιο ανησυχητικό παράδειγμα. Στις νόσους Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον, οι συσσωρεύσεις πρωτεϊνών και το οξειδωτικό στρες ωθούν τους νευρώνες προς τη νέκρωση, τροφοδοτώντας φλεγμονή που επιταχύνει την απώλεια κυττάρων.

Οι ερευνητές εκτιμούν πως η νέκρωση είναι ο κύριος παράγοντας που ευθύνεται για τη γήρανση. Η χαμηλού επιπέδου νέκρωση συσσωρεύεται με το χρόνο, προκαλώντας προβλήματα που συνδέουμε με τη γήρανση: γενετική αστάθεια, χρόνια φλεγμονή και δυσλειτουργία ιστών. Καθώς γερνάμε, τα κύτταρά μας παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία στη νέκρωση, ενώ παράλληλα μειώνεται η ικανότητά μας να επιδιορθώνουμε τις βλάβες. Αυτό συμβάλλει στην επιταχυνόμενη πορεία της γήρανσης.

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα

Ωστόσο, εάν η νέκρωση είναι ένας τόσο σημαντικός στόχος, γιατί δεν την έχουμε αντιμετωπίσει ακόμη; Οι ερευνητές παραδέχονται ότι υπάρχουν δυσκολίες. Σε αντίθεση με τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο, ο οποίος μπορεί να εμποδιστεί μέσω συγκεκριμένων γονιδίων και πρωτεϊνών, η νέκρωση δεν ρυθμίζεται γενετικά. Οι τρέχουσες προσεγγίσεις επικεντρώνονται είτε στον αποκλεισμό των εκλυτικών παραγόντων της νέκρωσης είτε στην προσπάθεια πρόληψης των επακόλουθων βλαβών. Και οι δύο στρατηγικές έχουν σοβαρούς περιορισμούς. Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορεί να καταστήσουν τους ασθενείς ευάλωτους σε λοιμώξεις, ενώ η προσπάθεια αποκλεισμού συγκεκριμένων καταστροφικών ενζύμων είναι εξαιρετικά δύσκολη.

«Η νέκρωση κρυβόταν μπροστά στα μάτια μας. Όμως, τα αυξανόμενα στοιχεία δείχνουν ότι είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό τέλος», εξηγεί η Δρ. Καρίνα Κερν, κύρια συγγραφέας της μελέτης και διευθύνουσα σύμβουλος της LinkGevity, μιας βιοτεχνολογικής εταιρείας με έδρα το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

Συστηματική εκφύλιση

«Είναι ένας κεντρικός μηχανισμός μέσω του οποίου η συστηματική εκφύλιση όχι μόνο ξεκινά αλλά και εξαπλώνεται. Αυτό την καθιστά κρίσιμο σημείο σύγκλισης πολλών ασθενειών» συμπληρώνει.

Η πιο υποσχόμενη στρατηγική φαίνεται να είναι η παρέμβαση στην απώλεια της ισορροπίας του ασβεστίου, η οποία λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός ενεργοποίησης της νέκρωσης. Όταν τα κύτταρα χάνουν τον έλεγχο των επιπέδων ασβεστίου τους, ενεργοποιείται ένας καταρράκτης καταστροφικών διεργασιών. Ωστόσο, οι πρώτες προσπάθειες αποκλεισμού των διαύλων ασβεστίου σε ασθένειες όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο απέτυχαν σε μεγάλο βαθμό στις κλινικές δοκιμές.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι παραμένει αβέβαιο το κατά πόσο είναι εφικτή μια ουσιαστική παρέμβαση στη διαδικασία της νέκρωσης. Ωστόσο, τονίζουν πως τα πιθανά οφέλη είναι τόσο σημαντικά, ώστε αξίζει να αποτελέσει η νέκρωση βασικό πεδίο εστίασης της ιατρικής έρευνας.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Είναι ευρέως γνωστό ότι το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα ή ότι ο αθεράπευτος σακχαρώδης διαβήτης ενδέχεται να οδηγήσει σε απώλεια όρασης. Αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα αιτιακής σχέσης μεταξύ ασθενειών, κάτι που μέχρι πρόσφατα ήταν δύσκολο να αποτυπώσει και να τεκμηριώσει με ακρίβεια η επιστημονική κοινότητα.

Τώρα, μια νέα διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Bioinformatics», αλλάζει τα δεδομένα. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ στη Βρετανία ανέπτυξαν μια αυτοματοποιημένη τεχνική για την ανίχνευση αιτιακών σχέσεων μεταξύ ασθενειών και δημιούργησαν έναν «χάρτη» που αποτυπώνει πώς μία πάθηση μπορεί να οδηγήσει σε μια άλλη. Οι πληροφορίες αυτές βελτιώνουν τους γενετικούς δείκτες κινδύνου, δηλαδή τις προβλέψεις για το ποιες ασθένειες μπορεί να εμφανίσει κάποιος με βάση το DNA του.

Οι ερευνητές εντόπισαν περισσότερες από 8.000 αιτιακές σχέσεις μεταξύ ασθενειών, αναλύοντας επιστημονική βιβλιογραφία και επιβεβαιώνοντάς τις με πραγματικά δεδομένα ασθενών από την UK Biobank. Αυτές οι σχέσεις χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία ενός κατευθυνόμενου άκυκλου γράφου (DAG) ο οποίος βελτιώνει τις προβλέψεις κινδύνου, ιδιαίτερα για ασθένειες που δεν διαθέτουν δικά τους γενετικά δεδομένα. Η νέα αυτή προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να προβλέπουν επιπλοκές, να βελτιώνουν δείκτες κινδύνου και ακόμη και να επαναπροσδιορίζουν θεραπείες, κατανοώντας πώς μία ασθένεια μπορεί να οδηγήσει σε μια άλλη.

Το «ντόμινο» των ασθενειών

Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι ο διαβήτης τύπου 2μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές. Ωστόσο, η λεπτομερής αλυσίδα — από τον διαβήτη που οδηγεί σε υπεργλυκαιμία, στη συνέχεια σε μικροαγγειακή βλάβη και τελικά σε διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια — αναδεικνύει το φαινόμενο ντόμινο που μπορεί να προκαλέσει μια ασθένεια. Η κατανόηση αυτών των σχέσεων βοηθά τους γιατρούς να προβλέπουν τα προβλήματα πριν αυτά αναπτυχθούν και ενδεχομένως να παρεμβαίνουν νωρίτερα.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές εξόρυξης κειμένου για να αναλύσουν χιλιάδες ιατρικά άρθρα. Δεν αναζήτησαν απλώς ασθένειες που εμφανίζονται συχνά μαζί (συννοσηρότητες), αλλά συγκεκριμένες αποδείξεις οι οποίες δείχνουν ότι η μία προκαλεί την άλλη. Τελικά, κατέγραψαν 8.191 μοναδικές αιτιακές σχέσεις μεταξύ 1.860 διαφορετικών κατηγοριών ασθενειών.

Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους, τα συνέκριναν με δεδομένα ασθενών από την UK Biobank —μια τεράστια βάση που περιλαμβάνει στοιχεία από πάνω από 500.000 άτομα. Εξέτασαν αν οι υποτιθέμενες αιτιακές σχέσεις επαληθεύονται στατιστικά στην πραγματικότητα και αν η χρονολογική σειρά (το αίτιο προηγείται του αποτελέσματος) επιβεβαιώνεται.

Καλύτερη πρόβλεψη κινδύνου

Στη συνέχεια, οι ερευνητές μετέτρεψαν τα ευρήματά τους σε μια μαθηματική δομή που ονομάζεται κατευθυνόμενος ακυκλικός γράφος (Directed Acyclic Graph, DAG). Αυτό τους επέτρεψε να εκτελέσουν αιτιώδη συμπερασμό– μια εξελιγμένη μορφή ανάλυσης που υπερβαίνει την απλή συσχέτιση-προκειμένου να κατανοήσουν τις πραγματικές σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος.

Όταν οι ερευνητές ενσωμάτωσαν αυτόν τον χάρτη στις γενετικές προβλέψεις κινδύνου, διαπίστωσαν ότι η ακρίβεια των προβλέψεων βελτιώθηκε σημαντικά. Για παράδειγμα, συνδυάζοντας δείκτες για σχετιζόμενες παθήσεις, όπως οι καρδιοπάθειες και οι επιπλοκές τους, κατάφεραν να εντοπίσουν τους ασθενείς που ήταν πιθανό να εμφανίσουν προβλήματα.

Η ομάδα αναφέρει ότι η προσέγγισή της συμβάλλει στην κατανόηση του φαινομένου της πλειοτροπίας — όταν ένα μόνο γονίδιο φαίνεται να σχετίζεται με πολλές διαφορετικές και φαινομενικά άσχετες παθήσεις. Πολλές γενετικές μεταλλάξεις, που έως τώρα θεωρούνταν ότι δρουν ανεξάρτητα σε διάφορες ασθένειες, αποδεικνύεται ότι συμμετέχουν σε διαδοχικές αιτιακές αλυσίδες. Έτσι, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν πιο στοχευμένες θεραπείες που αντιμετωπίζουν την αρχική αιτία και όχι μόνο τα συμπτώματα.

Οι ασθένειες συνδέονται στενά μεταξύ τους. Χάρη στη χαρτογράφηση των αιτιακών τους σχέσεων, οι επιστήμονες απέκτησαν ένα νέο, ισχυρό εργαλείο για τη βελτίωση των προβλέψεων, την κατανόηση των «αλυσίδων» ασθενειών και τη δημιουργία πιο αποτελεσματικών θεραπειών που στοχεύουν στη ρίζα του προβλήματος.

Πηγη: https://healthpharma.gr