Κατηγορία: Γενικά

Το γάλα αποτελεί βασικό στοιχείο της διατροφής για πολλά νοικοκυριά, γνωστό κυρίως για την περιεκτικότητά του σε ασβέστιο και βιταμίνη D.

Ωστόσο, όπως διαβάζουμε στον επιστημονικό ιστότοπο «MDPI», νέα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι προσφέρει και ένα λιγότερο γνωστό όφελος: θετική επίδραση στο μικροβίωμα του εντέρου.

Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση της Δρ Li Jiao από το Baylor College of Medicine, αποκαλύπτει πως η κατανάλωση γάλακτος σχετίζεται με αύξηση φιλικών βακτηρίων στο έντερο, ενώ το τυρί φαίνεται να μειώνει ορισμένους μικροοργανισμούς που θεωρούνται σημαντικοί για τη διατήρηση της εντερικής ισορροπίας.

Πώς επηρεάζουν τα γαλακτοκομικά το έντερο

Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα γαλακτοκομικά αλληλεπιδρούν με το μικροβίωμα – το σύνολο των μικροοργανισμών που βοηθούν στην πέψη και την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών. Το γάλα φαίνεται να ενισχύει την ποικιλία αυτών των μικροβίων, κάτι που θεωρείται ένδειξη πιο υγιούς και ανθεκτικού πεπτικού συστήματος.

Επιστημονικές ενδείξεις δείχνουν ότι το γάλα μπορεί να ευνοεί βακτήρια που μειώνουν τη φλεγμονή και ενισχύουν το εντερικό φραγμό. Αν και ο ρόλος των υδατανθράκων του γάλακτος εξετάζεται ακόμη, ενδέχεται να αποτελούν σημαντικό παράγοντα.

Ποια βακτήρια ξεχωρίζουν

Δύο βασικά βακτήρια που συνδέονται με την κατανάλωση γάλακτος είναι το Faecalibacterium –γνωστό για την αντιφλεγμονώδη δράση του– και το Akkermansia, που σχετίζεται με τον έλεγχο του σωματικού βάρους και των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Η παρουσία τους αυξάνεται όταν καταναλώνεται περισσότερο γάλα.

Αντίθετα, το τυρί φαίνεται να μειώνει την παρουσία Bacteroides και Subdoligranulum, μικρόβια που σχετίζονται με την εντερική και μεταβολική υγεία. Παράλληλα, παρατηρήθηκε πιθανή αύξηση των Bifidobacterium, γνωστών προβιοτικών.

Τι δεν έδειξε το γιαούρτι

Παρόλο που το γιαούρτι θεωρείται πηγή προβιοτικών, η μελέτη δεν διαπίστωσε σημαντικές συσχετίσεις με αλλαγές στο μικροβίωμα. Αυτό πιθανότατα οφείλεται στη χαμηλή κατανάλωση γιαουρτιού από τους συμμετέχοντες, περιορίζοντας την αξιολόγηση της επίδρασής του.

Μελλοντικές έρευνες με περισσότερη και συστηματικότερη κατανάλωση γιαουρτιού ίσως αποκαλύψουν αν διαφέρει ως προς την επίδρασή του από το γάλα ή το τυρί.

Διατροφικές οδηγίες και περιορισμοί

Το γάλα περιέχει περισσότερη λακτόζη σε σύγκριση με το τυρί, κάτι που ενδεχομένως ευνοεί συγκεκριμένα «καλά» βακτήρια. Αντίθετα, το τυρί, ως προϊόν ζύμωσης, έχει άλλες ιδιότητες, που επηρεάζουν διαφορετικά το μικροβίωμα.

Οι διατροφολόγοι τονίζουν ότι οι ανάγκες σε γαλακτοκομικά διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, την κατάσταση υγείας και τον τρόπο ζωής. Για παράδειγμα, άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη ίσως χρειάζεται να είναι πιο επιλεκτικά στην κατανάλωση τέτοιων τροφών.

Περιορισμοί της έρευνας

Η μελέτη περιλάμβανε μόνο 34 άτομα, κυρίως ηλικιωμένους άνδρες, καθιστώντας δύσκολη την εξαγωγή γενικευμένων συμπερασμάτων. Επίσης, η χρήση ερωτηματολογίων για τις διατροφικές συνήθειες βασίζεται στη μνήμη των συμμετεχόντων, κάτι που ενδέχεται να μειώνει την ακρίβεια των δεδομένων.

Το μέλλον της διατροφικής καθοδήγησης

Τα αποτελέσματα, αν και προκαταρκτικά, ενισχύουν την άποψη ότι η ποιότητα των γαλακτοκομικών που καταναλώνουμε –και όχι απλώς η ποσότητά τους– παίζει ρόλο στην υγεία του εντέρου.

Όπως δήλωσε και η Δρ Jiao, «η κατανάλωση γαλακτοκομικών μπορεί να επηρεάσει την υγεία του οργανισμού μέσω μεταβολών στο μικροβίωμα του παχέος εντέρου».

Οι ερευνητές σχεδιάζουν πιο εκτεταμένες μελέτες σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες για να αναλύσουν περαιτέρω πώς κάθε είδος γαλακτοκομικού επιδρά στον μικροβιακό πληθυσμό και πώς θρεπτικά συστατικά όπως το ασβέστιο και οι πρωτεΐνες συνεργάζονται με τα μικρόβια για να στηρίξουν τη διαδικασία της πέψης.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Ο Οργανισμός της ΕΕ για τα Ναρκωτικά επισημαίνει τον κίνδυνο από την κατανάλωση νέων ψυχότροπων συνθετικών ουσιών, των οποίων οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία δεν είναι ακόμα γνωστές.

Στην Ουγγαρία, τον Ιούνιο του 2024, 30 άνθρωποι αρρώστησαν βαριά αφού είχαν καταναλώσει ημισυνθετικά παράγωγα κάνναβης που η μορφή τους παρέπεμπε σε ζελεδάκια.

Σε άλλα σημεία της Ευρώπης, οι ειδοποιήσεις αφορούσαν υπερβολικές δόσεις από καθινόνες και συνθετικά οπιοειδή, καθώς και την ευρεία διανομή κοκαΐνης υψηλής καθαρότητας. Όλα αυτά μαζί σκιαγραφούν το περίγραμμα ενός «μεταβαλλόμενου τοπίου ναρκωτικών», όπως αναφέρεται στην ετήσια έκθεση του Οργανισμού Ναρκωτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUDA).

Αυτό το έγγραφο, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 5 Ιουνίου, μοιάζει με ένα «σήμα κινδύνου», γράφει η γαλλική Le Monde. Αντιμετωπίζει τα ναρκωτικά πρωτίστως όχι ως δραστηριότητα του οργανωμένου εγκλήματος αλλά ως σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

«Σε ένα πλαίσιο (…) ταχέως εξελισσόμενων τάσεων στον τομέα των ναρκωτικών, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις που θέτουν τους πολίτες της σε κίνδυνο» λέει ο Αλεξίς Γκοσντέλ, εκτελεστικός διευθυντής της EUDA. «Η άνοδος των εξαιρετικά ισχυρών ουσιών και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των προτύπων κατανάλωσης ασκούν σοβαρή πίεση στα συστήματα υγείας και ασφάλισης».

Οι ευρωπαϊκές αρχές πρέπει να μελετούν συστηματικότερα τα νέα ναρκωτικά

Η αγορά των ναρκωτικών, όπως αποκαλύπτεται στην έκθεση της EUDA, είναι ιδιαίτερα ασταθής. Προσαρμόζεται συνεχώς, σύμφωνα με τις αλλαγές στο γεωπολιτικό επίπεδο, τις νομοθετικές εξελίξεις και τις επιστημονικές καινοτομίες. Πρόκειται για την αποτύπωση μιας μεταβαλλόμενης πραγματικότητας και περιγράφει λεπτομερώς την εξάπλωση νέων ουσιών που πωλούνται, αντικαθιστώντας παλιότερα προϊόντα, σε καταναλωτές οι οποίοι, προφανώς, δεν γνωρίζουν την ισχύ τους.

«Δεδομένης της διαθεσιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση νέων, ισχυρών συνθετικών οπιοειδών, όπως οι νιταζένες, και των σοβαρών κινδύνων που ενέχουν για την υγεία, είναι απαραίτητο να βελτιωθεί η ικανότητα της Ευρώπης να εντοπίζει νέες ουσίες, να προσδιορίζει την καθαρότητά τους και να διεξάγει φαρμακολογική ανάλυση, προκειμένου να γίνεται γνωστή η σύνθεση των ουσιών που κυκλοφορούν στην αγορά» εξηγεί η έκθεση, η οποία προκρίνει μια καλύτερη προσέγγιση του ζητήματος από τα κράτη-μέλη.

Νέες ουσίες εισαγωγής, αλλά και… «made in EU»

Με βάση πρόσφατες γαλλικές μελέτες που καταδεικνύουν την αύξηση της χρήσης παράνομων διεγερτικών, το έγγραφο προειδοποιεί για την αυξανόμενη διαθεσιμότητα συνθετικών καθινονών. Πρόκειται για ομάδα ψυχότροπων ουσιών που κυκλοφορούν στην αγορά των ναρκωτικών μεταξύ άλλων με την ονομασία «άλατα μπάνιου», χωρίς προφανώς να έχουν την ίδια χημική σύσταση με τα προϊόντα περιποίησης. Η έκθεση κάνει επίσης λόγο για πρωτοφανή στατιστικά εισαγωγών και κατασχέσεων από τις διωκτικές αρχές.

Τριάντα επτά τόνοι αυτών των διεγερτικών (συμπεριλαμβανομένης της 3-MMC) κατασχέθηκαν στην Ευρώπη το 2023, έναντι 4,5 τόνων το 2021. Η «οικογένεια» αυτών των ναρκωτικών έχει διευρυνθεί κατά επτά νέα μέλη, που εντοπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ταχείας Ανίχνευσης, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των καθινονών που έχουν εξεταστεί σε 178.

Και μπορεί στην πλειονότητά τους οι ποσότητες αυτών των ναρκωτικών να εισάγονται συχνά από την Ινδία, όμως αυτός δεν είναι ο μόνος δρόμος μέσα από τον οποίο φτάνουν στους Ευρωπαίους χρήστες. Το 2023 εντοπίστηκαν και διαλύθηκαν στην Ευρώπη 53 μονάδες παραγωγής, κυρίως στην Πολωνία.

Νέα χημικά ναρκωτικά με τη μορφή ψευτο-φαρμάκων

Στις ΗΠΑ έχουν καταγραφεί εκτενώς οι συνέπειες της φαιντανύλης, με περισσότερους από 100.000 θανάτους από υπερβολική δόση το 2022. Στην ίδια ευρύτερη οικογένεια των συνθετικών οπιοειδών εντάσσονται και οι νιταζένες που σύμφωνα με την έκθεση αποτελούν τη βασική πηγή κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.

Το 2024, όλα τα νέα συνθετικά οπιοειδή που κοινοποιήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ταχείας Ανίχνευσης ανήκαν σε αυτήν την οικογένεια φαρμάκων υψηλής ισχύος. Η EUDA ανησυχεί για την αυξανόμενη διαθεσιμότητα αυτών των ουσιών, ιδίως με τη μορφή ψευτο-φαρμάκων. «Αυτό εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης αυτών των προϊόντων από ένα ευρύτερο κοινό καταναλωτών, μεταξύ αυτών και των ανθρώπων μικρότερης ηλικίας», σημειώνεται.

Στο παραπάνω διάγραμμα αποτυπώνεται ο μέσος όρος ηλικίας των ατόμων όταν κάνουν πρώτη φορά χρήση (ανοιχτό μπεζ χρώμα) και όταν λαμβάνουν πρώτη φορά θεραπεία (ανοιχτό καφέ χρώμα) κατά σειρά για αμφεταμίνες, μεταμφεταμίνες και συνθετικές καθινόνες.

Βάζουν την κάνναβη στα εργαστήρια και πολλαπλασιάζουν την ισχύ της

Στην έκθεση αναφέρεται πως οι διακινητές χρησιμοποιούν ακόμα και την κάνναβη για την παρασκευή συνθετικών ψυχότροπων ουσιών. Το πλέον ευρείας κατανάλωσης ναρκωτικό στην Ευρώπη -24.000.000 ενήλικες το κάπνισαν το 2024- πωλείται πλέον σε ιδιαίτερα επικίνδυνες, «ενισχυμένες» εκδόσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της EUDA, η μέση περιεκτικότητα σε THC της ρητίνης κάνναβης έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας πλέον το 23%.

«Η αξιολόγηση των προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την κάνναβη σήμερα καθίσταται πιο περίπλοκη από το ευρύτερο φάσμα των διαθέσιμων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των εξαιρετικά ισχυρών εκχυλισμάτων και των βρώσιμων», εξηγεί η έκθεση. «Ορισμένα προϊόντα (…) ενδέχεται να τροποποιηθούν με νέα συνθετικά κανναβινοειδή, εν αγνοία των καταναλωτών».

Εδώ φαίνεται η αύξηση στις κατασχέσεις χημικών ναρκωτικών ουσιών μέσα σε μια δεκαετία, με τους αριθμούς να αναφέρονται σε τόνους. Η αύξηση στις καθινόνες είναι αλματώδης, καθώς πρόκειται για ουσία που βγήκε στην αγορά πρόσφατα, ενώ σημαντική είναι η αύξηση και στις μεταμφεταμίνες σε Τουρκία και Νορβηγία (μπλε σκούρα γραμμή). Στις αμφεταμίνες το 2023, το 1/4 των ποσοτήτων που κατασχέθηκαν ήταν στην Τουρκία.

Η κοκαΐνη παραμένει νούμερο 1 πηγή κινδύνων για την υγεία

Αν και η έκθεση εστιάζει στα νέα χημικά ναρκωτικά που διακινούνται και εγκυμονούν κινδύνους, ωστόσο υπογραμμίζει τις σοβαρές επιπτώσεις που παρατηρούνται από την χρήση της κοκαΐνης. Με 4,6 εκατ. χρήστες το 2024, είναι η πλέον διαδομένη διεγερτική ουσία στην Ευρώπη, ενώ περισσότεροι από 419 τόνους κατασχέθηκαν το 2023.

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν μέσω του συστήματος Euro-DEN Plus sentinel το 2023 καταδεικνύουν ότι η κοκαΐνη είναι επίσης η ουσία που εμπλέκεται συχνότερα στις εισαγωγές στα επείγοντα, υπεύθυνη για το 25% των περιπτώσεων σοβαρής δηλητηρίασης από ναρκωτικά και φάρμακα.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Στην Βρετανία έχουν αναφερθεί 40 εγκυμοσύνες που προέκυψαν σε γυναίκες που έκαναν ενέσεις για την απώλεια βάρους ενώ παράλληλα έπαιρναν από στόματος αντισυλληπτικά.

Οι γυναίκες που χρησιμοποιούν φάρμακα για την απώλεια βάρους πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές σε ό,τι αφορά τα θέματα αντισύλληψης καθώς στην Βρετανία έχουν καταγραφεί δεκάδες αναφορές για ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες παρά τη λήψη αντισυλληπτικών χαπιών.

Η Υπηρεσία Ρύθμισης Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (MHRA) εξέδωσε την πρώτη προειδοποίηση προς το κοινό του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με την αντισύλληψη και τα φάρμακα για την απώλεια βάρους, μετά από συγκεκριμένα 40 αναφορές.

Κάποια από τα ενέσιμα φάρμακα απώλειας βάρους περιέχουν σεμαγλουτίδη και λειτουργούν μιμούμενα μια ορμόνη που ονομάζεται GLP-1, η οποία προκαλεί αύξηση της παραγωγής ινσουλίνης, επιβραδύνει τον ρυθμό με τον οποίο τα τρόφιμα χωνεύονται στο στομάχι και μειώνει την όρεξη.

Κάποιο άλλο περιέχει τη δραστική ουσία τιρζεπατίδη η οποία δρα σε μια δεύτερη ορμόνη που εμπλέκεται στον έλεγχο της όρεξης και του σακχάρου στο αίμα.

Η MHRA δήλωσε ότι η τιρζεπατίδη μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα των από του στόματος αντισυλληπτικών σε άτομα με υπερβολικό βάρος, και ότι οι γυναίκες που λαμβάνουν το φάρμακο πρέπει να χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά φραγμού, όπως προφυλακτικά. Ανέφερε ότι είχε λάβει 26 αναφορές σχετικές με εγκυμοσύνη για τη συγκεκριμένη ενεργή ουσία.

Πέρυσι, η εφημερίδα Guardian ανέφερε ότι η δημοτικότητα των φαρμάκων για την απώλεια βάρους είχε οδηγήσει σε ένα απροσδόκητο baby boom.

Η MHRA ανέφερε ότι υπήρξαν οκτώ αναφορές σχετικά με εγκυμοσύνη σε γυναίκες που έλαβαν σεμαγλουτίδη και εννέα αναφορές για λιραγλουτίδη, η οποία βρίσκεται σε ένα άλλο φάρμακο για την απώλεια βάρους.

Αντισύλληψη φραγμού και για δύο χρόνια μήνες μετά

Η εποπτική αρχή ανέφερε επίσης ότι τα φάρμακα αυτά δεν πρέπει να λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κατά την προσπάθεια σύλληψης ή κατά τη διάρκεια του θηλασμού, καθώς «δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ασφάλειας για να γνωρίζουμε εάν η λήψη του φαρμάκου μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο μωρό».

Ανέφερε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι γυναίκες πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά για έως και δύο μήνες μεταξύ της διακοπής του φαρμάκου και της προσπάθειας σύλληψης.

Ο Δρ Channa Jayasena, σύμβουλος αναπαραγωγικής ενδοκρινολογίας και ανδρολογίας στο Imperial College Healthcare NHS Trust, δήλωσε: «Τα φάρμακα GLP-1 αντιγράφουν τις φυσικές ορμόνες που παράγονται στο έντερο και σας κάνουν να αισθάνεστε χορτάτοι. Αυτό τα καθιστά ισχυρές θεραπείες για να βοηθήσουν τις γυναίκες να χάσουν βάρος.

«Η παχυσαρκία μειώνει τη γονιμότητα στις γυναίκες. Επομένως, οι γυναίκες με παχυσαρκία που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1 έχουν περισσότερες πιθανότητες να μείνουν έγκυες από ό,τι πριν χάσουν βάρος.

«Επιπλέον, πιστεύουμε ότι η απορρόφηση των αντισυλληπτικών χαπιών μπορεί να μειωθεί με τα φάρμακα GLP-1, τα οποία επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου, αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για να επιβεβαιωθεί αυτό.

«Οι οδηγίες που εκδόθηκαν από την MHRA είναι λογικές, καθώς επισημαίνουν ότι οι γυναίκες ενδέχεται να μείνουν τυχαία έγκυες κατά τη λήψη φαρμάκων GLP-1.

«Δεν γνωρίζουμε πόσο επιβλαβή είναι τα φάρμακα GLP-1 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι άλλες μέθοδοι απώλειας βάρους, όπως η χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους, μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες αποβολής. Συνεπώς, συνιστάται στις γυναίκες να κάνουν ό,τι μπορούν για να αποτρέψουν την εγκυμοσύνη κατά τη λήψη φαρμάκων GLP-1».

Πηγη: https://healthpharma.gr

Η Λιστερίωση παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση στην Ευρώπη γεγονός που έχει θέσει σε αυξημένη επιφυλακή τις υγειονομικές αρχές.

Τα τελευταία επιδημιολογικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) για το 2023 αποκαλύπτουν ανησυχητική αύξηση τροφιμογενών λοιμώξεων στην ΕΕ και τον ΕΟΧ, με τα κρούσματα λιστερίωσης και λοιμώξεων από κολοβακτηρίδια STEC να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οι εξελίξεις αυτές φέρνουν στο προσκήνιο τη ζωτική σημασία της σωστής υγιεινής των χεριών και της ασφαλούς παρασκευής των τροφίμων.
Λιστερίωση: Κρούσματα ρεκόρ στην Ευρώπη

Παράλληλα, τα επιβεβαιωμένα περιστατικά λιστερίωσης έφτασαν τα 2.993, με 340 θανάτους. Η ασθένεια πλήττει κυρίως ηλικιωμένους, εγκύους, νεογνά και ανοσοκατεσταλμένα άτομα. Η κατανάλωση έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, όπως αλλαντικά ή καπνιστά ψάρια, φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη μετάδοση.

Η λιστερίωση, αν και σπάνια στους υγιείς ενήλικες, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στις ευπαθείς ομάδες, όπως μηνιγγίτιδα, εγκεφαλικές λοιμώξεις και σηψαιμία.

Αύξηση κρουσμάτων STEC

Το 2023 καταγράφηκαν 10.901 επιβεβαιωμένα κρούσματα λοίμωξης από κολοβακτηρίδια που παράγουν Shiga-τοξίνη (STEC), σημειώνοντας αύξηση 22% σε σχέση με το 2022. Η νόσος μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού και μπορεί να προκαλέσει αιμορραγική διάρροια, ακόμη και αιμολυτικό-ουραιμικό σύνδρομο (HUS), με τα παιδιά κάτω των 5 ετών να αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα.

Μέτρα πρόληψης και προστασίας

Το ECDC επισημαίνει ότι η αποφυγή τέτοιων λοιμώξεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ατομική ευθύνη και την τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής:

Τακτικό και σχολαστικό πλύσιμο των χεριών, ιδιαίτερα πριν το φαγητό και μετά την επαφή με ζώα ή ωμά τρόφιμα.

Καλή προετοιμασία τροφίμων, που περιλαμβάνει σωστό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, επαρκές μαγείρεμα κρεάτων και αποφυγή κατανάλωσης μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών.

Αποφυγή τροφίμων υψηλού κινδύνου από ευάλωτες ομάδες, όπως οι έγκυες γυναίκες και οι ηλικιωμένοι.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τους τρόπους μετάδοσης και τους πιθανούς κινδύνους.
Η πρόληψη ως βασικό όπλο

Καθώς τα συστήματα υγείας προσπαθούν να παρακολουθήσουν τις μεταλλάξεις και την εξάπλωση των παθογόνων, η προσωπική υγιεινή και η ασφάλεια τροφίμων παραμένουν η πρώτη γραμμή άμυνας. Η προσοχή σε καθημερινές συνήθειες –όπως το πλύσιμο χεριών και η σωστή θερμική επεξεργασία του φαγητού– μπορεί να αποτρέψει σοβαρές ασθένειες και να προστατεύσει τους πιο ευάλωτους ανάμεσά μας.

ΠΗΓΗ: https://www.ecdc.europa.eu/en

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Μετά την παγκόσμια επιδημία του καπνίσματος και του παθητικού καπνίσματος που θέτει σε κίνδυνο την υγεία των παιδιών, βρισκόμαστε προ των πυλών μιας νέας απειλής για την υγεία. Πρόκειται για το άτμισμα, το οποίο πλήττει παιδιά από την ηλικία των 11 ετών και απασχολεί ολοένα και περισσότερο τις υγειονομικές αρχές των περισσότερων χωρών.

Στην εκδήλωση που συνδιοργάνωσε ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας, με την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία και η Ελληνική Εταιρία Λοιμώξεων, για τις επιπτώσεις του καπνίσματος, του ατμίσματος και της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, η αναπληρώτρια καθηγήτρια πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Παρασκευή (Βίκυ) Κατσαούνου τόνισε πως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία έχουν κάνει το επόμενο βήμα και λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του ατμίσματος, καθώς έρευνες δείχνουν πως τα παιδιά από την ηλικία των 11 ετών δοκιμάζουν εναλλακτικά προϊόντα καπνού και κυρίως ηλεκτρονικά τσιγάρα και πως τα προϊόντα αυτά αρχίζουν να γίνονται εξαιρετικά δημοφιλή από τις ηλικίες των 13 έως 15 ετών, λόγω των γεύσεων φράουλας ή τσιχλόφουσκας, στις οποίες κυκλοφορούν, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία μίας ολόκληρης γενιάς.

Κίνδυνος για βρογχικό άσθμα

Ένα παιδί που εισπνέει παθητικά καπνό έχει πενταπλάσιο κίνδυνο να πάθει άσθμα και ο καπνός μαζί με την κλιματική επιβάρυνση ευθύνονται για μια σημαντική αύξηση κατά 35% στις εισαγωγές ασθενών στα νοσοκομεία, όπως υπογραμμίζει η αν. καθηγήτρια Βίκυ Κατσαούνου.

Έτερο μεγάλο θέμα για την μόλυνση του περιβάλλοντος αποτελούν οι γόπες του τσιγάρου που αντιστοιχούν το 40% των απορριμμάτων που βρίσκονται σε παραλίες, διεθνώς. Έχει εκτιμηθεί ότι στην Ελλάδα «παράγουμε» περίπου 22 δισεκατομμύρια αποτσίγαρα ή 3.500 τόνους, που τα περισσότερα καταλήγουν στις ακτές και στη θάλασσα.

Πάρκα και παραλίες ελεύθερα καπνού

Η Βίκυ Κατσαούνου επισημαίνει πως πολλές χώρες λαμβάνουν πλέον ξεκάθαρα μέτρα για την αντιμετώπιση του ατμίσματος και υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να κοροϊδευόμαστε.

Μετά την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία που προβαίνουν σε σχετικές πρωτοβουλίες, λαμβάνει μέτρα και η Γαλλία απαγορεύοντας το κάπνισμα σε παραλίες και δημόσιους χώρους όπου υπάρχουν παιδιά, όπως πάρκα κι αλλού (από 1η Ιουλίου), ενώ δράσεις υλοποιούνται και την Ταϊβάν στην οποία δημιουργούνται πάρκα ελεύθερα καπνού και στο Λουξεμβούργο στο οποίο έξω από το αεροδρόμιο του απαγορεύεται το κάπνισμα στον εξωτερικό χώρο γενικά και υπάρχει μία κόκκινη διαγραμμισμένη περιοχή όπου μόνο εκεί επιτρέπεται το κάπνισμα.

Επίσης στην Ιταλία υιοθετείται μια άλλη προσέγγιση –αντί να αναγράφεται πού απαγορεύεται το κάπνισμα, υπάρχουν επιγραφές μόνο εκεί που επιτρέπεται, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ καθηγητής Χριστάκης Χατζηχριστοδούλου, προσθέτοντας ότι το κάπνισμα και το άτμισμα θα έπρεπε να απαγορεύονται σε χώρους όπως οι στάσεις λεωφορείου που συγκεντρώνεται πολύς κόσμος.

Έχουμε δρόμο μέχρι να φτάσουμε τον μέσο ευρωπαίο στη μείωση του καπνίσματος

Στην Ελλάδα οι καπνιστές αντιστοιχούν στο 36% του πληθυσμού ενώ το μέσο όρο των καπνιστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αγγίζει μόλις το 24%. Ο στόχος που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι οι καπνιστές να μειωθούν στο 5%.

Οι επιστήμονες της πατρίδας μας ελπίζουν πως έως το έτος 2030 θα φτάσουμε τουλάχιστον στο μέσο όρο της Ευρώπης – κάτι που από μόνο του φαντάζει με άθλο καθώς από το 2018 έως το 2024 η αύξηση των εναλλακτικών προϊόντων καπνού ξεπέρασε εντός των συνόρων το 23%. Συγκεκριμένα η αγορά τους εκτινάχθηκε από το 32% στο 55%.

Η αύξηση αυτή δυστυχώς δεν αφορά μόνο τους αμετανόητους καπνιστές αλλά εμπεριέχει και νέους χρήστες προϊόντων καπνού. Όπως υπογραμμίζει η Βίκυ Κατσαούνου, πανελλαδικά έχουμε 45 Ιατρεία διακοπής καπνίσματος, που δεν επαρκούν για τους καπνιστές οι οποίοι θέλουν να το κόψουν. Επίσης είναι οξύμωρο να μην αποζημιώνονται οι θεραπείες για την απεξάρτηση από την νικοτίνη, δηλαδή τα φάρμακα για την διακοπή του καπνίσματος γιατί οι άνθρωποι χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή και ολιστική υποστήριξη.

5 εκατ. ευρώ κονδύλι από ΕΣΠΑ για εργαλεία για τους νέους

Ένας στους πέντε θάνατος από καρδιαγγειακά αίτια οφείλονται στο τσιγάρο, όπως επισημαίνει ο Αθανάσιος Τρίκας, αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας και Συντονιστής Διευθυντής του Καρδιολογικού Τμήματος του Ευαγγελισμού.

Για τη νέα τηλεφωνική γραμμή του ΕΟΔΥ για την διακοπή του καπνίσματος (1135) ο πρόεδρος του Οργανισμού επισημαίνει πως ξεκίνησε να λειτουργεί 9.00πμ-16.00μμ τις καθημερινές κι έχει λάβει πολλά τηλεφωνήματα, αλλά διαφαίνεται η ανάγκη του κόσμου για την διεύρυνση του ωραρίου της, μέχρι τις 21.00 μμ και το Σάββατο.

Επίσης ο καθηγητής Χριστάκης Χατζηχριστοδούλου επισημαίνει ότι έχει εξασφαλιστεί ένα κονδύλι 5 εκατομμυρίων € από το ΕΣΠΑ ώστε να δημιουργηθούν «εργαλεία» για την αντιμετώπιση του καπνίσματος στους νέους.

Όπως ο ίδιος λέει «Αν πεις σε έναν έφηβο ”σταμάτα να καπνίζεις γιατί σε 30 χρόνια θα πάθεις καρκίνο του πνεύμονα”, δεν πρόκειται να σε ακούσει γιατί οι έφηβοι ζουν το τώρα, οπότε χρειάζεται άλλη προσέγγιση.

«Οι γιατροί και τα δημόσια πρόσωπα που καπνίζουν, που είναι αντιεμβολιαστές κάνουν τεράστια ζημιά στην κοινωνία, υπογραμμίζει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ.

Πηγη:https://www.insider.gr/

Στην Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, ομάδα επιστημόνων κατάφερε να διορθώσει με γονιδιακή τροποποίηση το ελαττωματικό γονίδιο βρέφους, το οποίο γεννήθηκε με μια σπάνια γονιδιακή νόσο. Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό επίτευγμα, που θυμίζει σενάρια ταινιών επιστημονικής φαντασίας και κάνει πράξη το όραμα δεκαετιών, για την ανάπτυξη εξατομικευμένων γονιδιακών θεραπειών.

Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα χαρακτήρισε το επίτευγμα «ορόσημο» για την πρόοδο της ιατρικής, που κατέστη δυνατό με την βοήθεια της μεθόδου γονιδιακής τροποποίησης, με την τεχνική CRISPR. Ο λιλιπούτειος ασθενής με τα αρχικά KJ είναι το πρώτο βρέφος στον κόσμο που έλαβε εξατομικευμένη γονιδιακή θεραπεία. Ο KJ γεννήθηκε με ένα εξαιρετικά σπάνιο γενετικό νόσημα το οποίο προκαλεί τον θάνατο του 50% των πασχόντων, προτού προλάβουν να κλείσουν το πρώτο έτος ζωής τους. Πρόκειται για μια βαριάς μορφής ανεπάρκεια CPS1, ενός σπάνιου νοσήματος που επηρεάζει τον κύκλο μεταβολισμού της ουρίας.

Εξατομικευμένη γονιδιακή θεραπεία σε 3 δόσεις

Η ομάδα των επιστημόνων που ανέλαβε να υλοποιήσει αυτόν τον άθλο, στο νοσοκομείο Children’s Hospital της Φιλαδέλφειας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας (University of Pennsylvania) ξεκίνησε την έρευνα για την ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας αμέσως μετά την διάγνωση της ασθένειας του αγοριού και την ολοκλήρωσε εντός έξι μηνών.

Ο KJ πέρασε τους πρώτους μήνες της ζωής του νοσηλευόμενος στο νοσοκομείο, τρεφόμενος με ορό με μια εξαιρετικά αυστηρή δίαιτα χαμηλή σε πρωτεΐνη, ώστε να αποφευχθούν οι βλάβες στα ζωτικά του όργανα. Από την ώρα που υποβλήθηκε στην εξατομικευμένη γονιδιακή θεραπεία, οι γιατροί κατάφεραν να αυξήσουν σταδιακά την ποσότητα της πρωτεΐνης στην τροφή του και να μειώσουν την χρήση των φαρμάκων που χορηγούσαν, προκειμένου να αποβληθεί η περίσσεια του αζώτου από το σώμα του. Οι λεπτομέρειες της πρωτοποριακής εξατομικευμένης γονιδιακής θεραπείας παρουσιάστηκαν στην Ετήσια Συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρίας για τις Γονιδιακές και τις Κυτταρικές Θεραπείες (American Society of Gene and Cell Therapy), στη Νέα Ορλεάνη.

Η τεχνική CRISPR

Στην δημοσίευση τους στο «The New England Journal of Medicine», την πιο έγκυρη επιστημονική επιθεώρηση διεθνώς, οι γιατροί που συμμετείχαν στην ανάπτυξη της γονιδιακής θεραπείας περιέγραψαν πόσο δύσκολη ήταν η ταυτοποίηση των μεταλλάξεων που οδήγησαν στο σπάνιο νόσημα του μικρού αγοριού και πόσο σύνθετη ήταν η διαδικασία επιδιόρθωσης των μεταλλάξεων αυτών μέσω λιπαρών νανοσωματιδίων που μετέφεραν την γονιδιακή τροποποίηση στο ήπαρ. Η θεραπεία χρησιμοποιεί την τεχνική CRISPR κατά την οποία μπορούν να διορθωθούν λάθη στον κώδικα του DNA με την αλληλουχία των αζωτούχων βάσεων, αλλάζοντας ένα γράμμα τη φορά.

Πώς γίνεται η γονιδιακή τροποποίηση στο εργαστήριο

Η θεραπεία CRISPR μπορεί να επεξεργαστεί το DNA των ανθρώπινων κυττάρων με τον ίδιο τρόπο που μπορεί ένα εξαιρετικά ακριβές και εύχρηστο ψαλίδι. Το CRISPR επεξεργάζεται γονίδια κόβοντας προσεκτικά το DNA και στη συνέχεια το «ενημερώνει» ώστε να επιδιορθωθεί. Η τεχνική γονιδιακής τροποποίησης ή γονιδιακής διόρθωσης CRISPR περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία, ένα RNA-οδηγό και ένα ένζυμο που κόβει το DNA-για αυτόν τον ρόλο συνήθως επιλέγεται το Cas9. Για να χρησιμοποιηθεί το γενετικό ψαλίδι CRISPR για την αλλαγή ενός γονιδιώματος, πρέπει πρώτα να εντοπιστεί η αλληλουχία DNA που πρόκειται να τροποποιηθεί. Μόλις εντοπιστεί η σχετική αλληλουχία DNA, ένα απλό οδηγό RNA (sgRNA) την αναγνωρίζει και συνδέεται με αυτή. Στη συνέχεια η αλληλουχία RNA-οδηγού συνδέεται με την αλληλουχία DNA-στόχου. Τότε, το ένζυμο Cas9 (η πρωτεΐνη του μοριακού ψαλιδιού) συνδέεται με το RNA και καθοδηγεί το ψαλίδι στο ακριβές σημείο του γονιδιώματος, που πρέπει να γίνει η κοπή. Αυτή η διαδικασία επιδιόρθωσης μπορεί να τροποποιήσει το DNA στο συγκεκριμένο σημείο του γονιδιώματος. Μπορεί δηλαδή να εξαλείψει ένα γονίδιο ή να επιδιορθώσει τυχόν σφάλματα στην αλληλουχία του.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Στην πατρίδα μας, σε σχέση με τα χρόνια που οι γεννήσεις ισοσκέλιζαν τους θανάτους, είμαστε μείον 60.000 γεννήσεις κατ’ έτος. Χάνουμε δηλαδή κάθε χρόνο μια πόλη σαν την Κατερίνη –που με βάση την τελευταία απογραφή είχε πληθυσμό 59.189 άτομα. Το δημογραφικό συμπαρασύρει με την μείωση των γεννήσεων και την ταχεία γήρανση του πληθυσμού –γεγονός που οδηγεί σε απο-επένδυση σε ορισμένες περιοχές, καθώς οδεύουμε στο να έχουμε την πλήρη αντιστροφή της ηλικιακής πυραμίδας με το 32% του ελληνικού πληθυσμού να βρίσκεται σε ηλικίες άνω των 65 ετών. Όλα αυτά για να αντιμετωπιστούν πρέπει πρώτα να καταγραφούν, γιατί ο Σχεδιασμός Εθνικών Σχεδίων Δράσης προϋποθέτει την ύπαρξη συμπαγών δεδομένων που θα αποτελέσουν σημείο εκκίνησης των πρωτοβουλιών. Όπως υπογραμμίζει ο Κώστας Αθανασάκης, Οικονομολόγος με ειδίκευση στην Υγεία, Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Οικονομικής Αξιολόγησης των Τεχνολογιών Υγείας, στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, για να αντιμετωπίσεις κάτι πρέπει προηγουμένως να το μετρήσεις.

Δυσοίωνη πρόβλεψη για 6,5 δισ. πληθυσμό το 2100

Τα λίγα μέχρι τώρα υπάρχοντα δεδομένα για την έκταση και τις αιτίες του Δημογραφικού, έχουν προκύψει κυρίως μέσα από την έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Πειραιώς σε συνεργασία με την οργάνωση HOPEgenesis, τα οποία δείχνουν μεταξύ άλλων, ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας θα συρρικνωθεί στα 8,5 εκατομμύρια άτομα το έτος 2050 και θα έχουμε περαιτέρω συρρικνωθεί στα 6,5 εκατομμύρια το έτος 2100.

Επειδή όμως το δημογραφικό είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, απαιτούνται πρόσθετες έρευνες για να διερευνηθούν χωριστά τα αίτια που το προκαλούν στις αστικές περιοχές, στην περιφέρεια και στη νησιωτική και ακριτική Ελλάδα, η πρωτοπόρος γυναικολογική και μαιευτική πανεπιστημιακή κλινική του νοσοκομείου Αλεξάνδρα, μια από τις πιο εμβληματικές πανεπιστημιακές κλινικές του ΕΣΥ, υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την ΑΜΚΕ HOPEgenesis για περαιτέρω συνεργασία στο ερευνητικό επίπεδο. Παράλληλα η συνεργασία αφορά και την κλινική πράξη καθώς το υγειονομικό προσωπικό της Πανεπιστημιακής Κλινικής θα προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες υγείας στις γυναίκες που επιθυμούν να γίνουν μητέρες, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση των γεννήσεων και στην κάλυψη των αναγκών των γυναικών κατά την κύηση και τον τοκετό.

Δίκτυο για την έρευνα και την κλινική πράξη

Η συνεργασία με την πανεπιστημιακή Γυναικολογική-μαιευτική κλινική του νοσοκομείου έρχεται σε συνέχεια μιας πληθώρας άλλων συνεργασιών, που προηγήθηκαν με ανεξάρτητους Οργανισμούς όπως είναι τα Ιδρύματα Ωνάση, Λάτση και Νιάρχος. Επίσης η HOPEgenesis συνεργάζεται καθώς και με ιδιωτικές κλινικές, με δεκάδες γιατρούς μαιευτήρες-γυναικολόγους, δημιουργώντας ένα συμπαγές δίκτυο σε ολόκληρη την Ελλάδα για την κάλυψη των αναγκών του τοπικού πληθυσμού.

Οι λίγες έρευνες που έγιναν μέχρι τώρα και που αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών ανέδειξαν πως το δημογραφικό δε λύνεται μόνο με την αύξηση των γεννήσεων. Χρειάζεται και οικονομική και κοινωνική υποστήριξη η οικογένεια για να κάνει παιδιά και ένα μεγάλο ζήτημα αφορά την επιστροφή της μητέρας στην αγορά εργασίας. Έτσι λοιπόν πρωτοβουλίες όπως ο θεσμός της «νταντάς της γειτονιάς» είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς βοηθά τις γυναίκες που έχουν αποκτήσει παιδί να επιστρέψουν στον επαγγελματικό στίβο. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας Κυριάκος Σουλιώτης, Κοσμήτωρ της Σχολής Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του πανεπιστημίου Πελοποννήσου η χώρα μας για πολλά χρόνια έκανε το λάθος (λόγω αντιλήψεων, έλλειψης δομών, παρωχημένης νοοτροπίας κτλ) να χάνει ένα σημαντικό ποσοστό του εργατικού της δυναμικού «παρκάροντας» στο σπίτι τις γυναίκες μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι γυναίκες εγκλωβίζονταν κι έμεναν εκτός επαγγελματικού στίβου στα πιο παραγωγικά τους χρόνια, με συνέπεια αυτό να έχει αρνητικό αποτύπωμα στο ΑΕΠ.

Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντική η πρωτοβουλία του ιδρυτή και προέδρου της HOPEgenesis Στέφανου Χανδακά να δημιουργηθούν παιδικοί σταθμοί στις περιοχές που η Οργάνωση υιοθετεί στηρίζοντας την δημιουργία οικογένειας. «Αφού συνειδητοποιήσαμε ότι ο «δωρεάν» τοκετός (μαζί με την κύηση) κόστιζε στις νησσιώτισσες από 8.000 € έως 10.000 € ανά παιδί που γεννιόταν και σχεδιάσαμε μια δράση που καλύπτει αυτή τη δαπάνη για περισσότερες από 400 περιοχές της επικράτειας (νησιωτικές και ηπειρωτικές) βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα δεύτερο πρόβλημα και συγκεκριμένα με το ποιος φροντίζει αυτά τα παιδιά, ώστε να δουλέψουν οι γονείς, επισημαίνει ο Στέφανος Χανδακάς. Έτσι σχεδιάστηκε η δημιουργία 12 παιδικών σταθμών σε μέρη που δεν υπήρχαν τέτοιες δομές, όπως είναι τα απομακρυσμένα νησιά και τα ορεινά χωριά. Ήδη λειτουργούν οι πρώτοι 5 σε νησιά όπως η Πάτμος, οι Λειψοί, το Καστελόριζο και η Χάλκη και βρίσκονται στα σκαριά νέοι παιδικοί σταθμοί στην Τήλο, την Κάσο, την Σίκινο, τη Νίσυρο, το Κουφονήσι τη Σύμη κι αλλού.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Βρετανοί ερευνητές από το Πανεπιστήμιο UCL και το Ινστιτούτο Francis Crick για πρώτη φορά ταυτοποίησαν την προέλευση των κυττάρων της καρδιάς, χρησιμοποιώντας 3D εικόνες μίας σχηματιζόμενης καρδιάς σε έμβρυο ποντικού και μάλιστα σε αληθινό χρόνο. Για να εκπονήσουν την μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια προηγμένη τεχνική μικροσκοπίας φθορισμού με λεπτή φωτεινή δέσμη, όπως είναι η πολυφωτονική μικροσκοπία, για την απεικόνιση βαθέων ιστών με ελάχιστη φωτοβλάβη και φωτολεύκανση. Με την χρήση της προηγμένης τεχνικής λαμβάνονται τρισδιάστατες εικόνες χωρίς να προκληθούν βλάβες στους ζωντανούς ιστούς. Έτσι οι επιστήμονες κατάφεραν να ιχνηλατήσουν μεμονωμένα κύτταρα που διαιρέθηκαν για χρονικό διάστημα έως 48 ωρών από ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης της γαστριδίωσης (κυτταρικής διαφοροποίησης) προς την διαμόρφωσή τους ως πρόδρομα κύτταρα καρδιακού μυ. Η ομάδα των ερευνητών βρήκε ουσιαστικά την προέλευση της καρδιάς, του ζωτικότερου οργάνου κάθε έμβυου όντος και τα ευρήματα της συναρπαστικής τους έρευνας δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «EMBO». Η γαστριδίωση είναι εκείνη η βιολογική διαδικασία κατά την οποία τα κύτταρα διαφοροποιούνται και οργανώνονται σε πρώιμες δομές, μια εκ των οποία είναι και η καρδιά. Στους ανθρώπους αυτό συμβαίνει κατά την 2η εβδομάδα της κύησης. Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα πολύτιμα προκειμένου να ρίξουν φως στις συγγενείς καρδιοπάθειες οι οποίες αντιστοιχούν στο 35% του συνόλου των καρδιοπαθειών.

Τα κύτταρα της καρδιάς σχηματίζονται γρηγορα και κινούνται σαν οργανωμένοι στρατιώτες

Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής της μελέτης Dr. Kenzo Ivanovitch, από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού του Πανεπιστημίου UCL και το Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιάς (British Heart Foundation), «είναι η πρώτη φορά που μπορούμε να εξετάσουμε από τόσο κοντά τα κύτταρα του καρδιακού μυ και για τόσο μακρύ διάστημα κατά την ανάπτυξη ενός θηλαστικού». Με την χρήση φωσφοριζόντων δεικτών η ομάδα των ερευνητών σηματοδότησε τα κύτταρα του καρδιακού μυ, με συνέπεια αυτά να ξεχωρίζουν, λάμποντας με διάφορα χρώματα. Σε συνδυασμό με την μικροσκοπία φθορισμού, οι ερευνητές έφτιαξαν ένα βίντεο από το οποίο συγκέντρωσαν μεγάλο αριθμό τρισδιάστατων φωτογραφιών που λήφθηκαν κάθε δύο λεπτά, για μια συνολική χρονική περίοδο άνω των 40 ωρών. Το κάθε καρδιομυοκύτταρο ξεχώρισε με διαφορετικό χρώμα και οι ερευνητές μπόρεσαν να σχεδιάσουν γενεαλογικά κυτταρικά δένδρα για να βρουν ακριβώς την χρονική στιγμή που πρωτο-εμφανίστηκαν τα κύτταρα της καρδιάς. Στα πρώιμα στάδια τα εμβρυικά κύτταρα είναι πολυδύναμα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να εξελιχθούν σε κύτταρα διαφορετικών ιστών δηλαδή μπορούν να γίνουν καρδιακά κύτταρα, ενδοκαρδιακά κύτταρα, κύτταρα του εσωτερικού επιθηλίου των αγγείων και κύτταρα των καρδιακών κόλπων ή κοιλιών.

Ένα κρυφό μοτίβο διασφαλίζει ότι η καρδιά θα σχηματιστεί σωστά

Οι ερευνητές βρήκαν ότι κατά τη διάρκεια της γαστριδίωσης- μέσα στις 5 πρώτες ώρες μετά την πρώτη κυτταρική διαίρεση- τα κύτταρα που συμμετέχουν στην μορφολογία της καρδιάς εμφανίζονται γρήγορα και συμπεριφέρονται πολύ οργανωμένα. «Συμπεριφέρονται σαν να ξέρουν πού πηγαίνουν και τι θέση πρέπει καταλάβουν στον αναπτυσσόμενο οργανισμό» λέει ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Ivanovitch. Ο επιστήμονας προσθέτει ότι ο καθορισμός της μοίρας των καρδιακών κυττάρων και η κατευθυνόμενη κίνηση τους κατά την ανάπτυξη του εμβρύου αποφασίζεται στην εμβρυική ζωή πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε έως σήμερα. Όταν σχηματίζεται ένα όργανο, μέχρι τώρα βλέπαμε μια θεωρητικά χαοτική μετανάστευση κυττάρων εκ των οποίων κάποια δημιουργούσαν την καρδιά. Στην πράξη, μόνο χαοτική δεν είναι αυτή η διαδικασία. Υπάρχει ένα κρυφό μοτίβο που ακολουθείται πιστά και διασφαλίζει πως η καρδιά θα σχηματιστεί σωστά.

Νέο πεδίο για τη θεραπεία συγγενών καρδιοπαθειών στα παιδιά

Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Dr. Shayma Abukar από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού και το Ινστιτούτο Καρδιαγγειακών Επιστημών, αμφότερα στο Πανεπιστήμιο UCL μελετούν τώρα την σύνθετη χορογραφία των σημάτων που συμμετέχουν στη δημιουργία της καρδιάς. Η καρδιά δεν σχηματίζεται από μια μόνο κατηγορία κυττάρων αλλά από ένα συνδυασμό διαφόρων κατηγοριών. Τα ευρήματα της έρευνας αλλάζουν το πεδίο στον τρόπο κατανόησης των συγγενών καρδιοπαθειών που πλήττουν ένα στα 100 μώρα στις ετήσιες γεννήσεις. Στην πατρίδα μας περίπου 800- 1000 παιδιά ετησίως γεννιούνται με μια εκ γενετής βλάβη στην καρδιά (συγγενής καρδιοπάθεια) που χρειάζεται επεμβατική διόρθωση. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε ότι κάποιες βλάβες μπορούν να διορθωθούν, προτού καν γεννηθεί το μωρό κατά την διάρκεια της κύησης με μια λεπτή χειρουργική επέμβαση, που επιτελείται απευθείας στο έμβρυο. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι εφόσον ανακαλυφθούν νέοι μηχανισμοί στον σχηματισμό ζωτικών οργάνων, θα ανοίξει βήμα η πρόοδος στη γενετική μηχανική και στην καλλιέργεια οργάνων προς μεταμόσχευσή, για τη θεραπεία της ανεπάρκειας ζωτικών οργάνων.

Στην Ελλάδα η θεραπεία των παιδιών με συγγενείς καρδιοπάθειες ήταν για πολλά χρόνια δύσκολη και δαπανηρή υπόθεση, με τις οικογένειες να αναγκάζονται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό. Πολλές φορές, απαιτείται 2η επέμβαση σε μετέπειτα στάδιο της ζωής για περαιτέρω διόρθωση της καρδιοπάθειας. Η πρόοδος που έχει συντελεστεί στην πατρίδα μας τα τελευταία χρόνια έχει μειώσει την ταλαιπωρία των οικογενειών με παιδί με συγγενή καρδιοπάθεια, με την επέμβαση να γίνεται πλέον εντός των τειχών-κάτι που συνεπάγεται παράλληλα και μικρότερη επιβάρυνση στις κρατικές δαπάνες υγείας-καθώς το κόστος θεραπείας στην Ελλάδα είναι αισθητά μικρότερο από το αντίστοιχο στο εξωτερικό. Όταν οι οικογένειες αναγκάζονταν παλιότερα να φύγουν στο εξωτερικό, ο βασικός τους προορισμός για την θεραπεία των παιδιών με συγγενή καρδιοπάθεια ήταν ανέκαθεν η Μ. Βρετανία, με το αντίστοιχο κόστος στην Αμερική να είναι συγκριτικά δυσθεώρητο.

Δείτε το βίντεο της σχηματιζόμενης καρδιάς στο link: https://www.ucl.ac.uk/news/2025/may/scientists-film-heart-forming-3d-earlier-ever

Πηγη: https://www.insider.gr/

Την απόλυτη στήριξη στους εργαστηριακούς ιατρούς της Κω εκφράζει με ανακοίνωσή του ο Σύνδεσμος Εργαστηριακών Γιατρών. «Η αδικία πρέπει να σταματήσει, πανελλαδικά» αναφέρει χαρακτηριστικά το συνδικαλιστικό όργανο.

Ειδικότερα στην ανακοίνωσή του ο σύνδεσμος αναφέρει τα εξής: «Ο Σύνδεσμος Εργαστηριακών Ιατρών εκφράζει την πλήρη και κατηγορηματική συμπαράστασή του στους συναδέλφους εργαστηριακούς ιατρούς του νησιού της Κω, οι οποίοι επί χρόνια προσφέρουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ, παρέχοντας ουσιαστικά απλήρωτη εργασία. Το κράτος αποζημιώνει με περικοπές μέσω rebate και clawback που συχνά ξεπερνούν το 50%, μετατρέποντας τους ιδιώτες γιατρούς σε ανεπίσημους χρηματοδότες της δημόσιας υγείας.

Η πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Υγείας κ. Άδωνι Γεωργιάδη, περί «ανήθικης στάσης» των μικροβιολόγων της Κω, καθώς και η προσβλητική αναφορά του σε «καρτέλ», δεν ανταποκρίνεται ούτε στην αλήθεια ούτε στην κοινωνική πραγματικότητα. Όταν ένας γιατρός εργάζεται καθημερινά, πληρώνει από την τσέπη του για να λειτουργεί το ιατρείο του, αγοράζει αντιδραστήρια, πληρώνει υπαλλήλους, φόρους και ΕΦΚΑ, και στο τέλος όχι μόνο δεν αμείβεται, αλλά και χρεώνεται, το να αποκαλείται “ανήθικος” συνιστά προσβολή στην αξιοπρέπεια όλου του ιατρικού κόσμου.

Οι γιατροί της Κω δεν αποχώρησαν. Δεν απείχαν. Αντιθέτως, στήριξαν το Εθνικό Σύστημα Υγείας σε μία περιοχή με περιορισμένη πρόσβαση σε διαγνωστικές υποδομές. Η πρόσφατη αναστολή εκτέλεσης ζημιογόνων εξετάσεων δεν αποτελεί άρνηση προσφοράς – είναι απελπισμένο σήμα κινδύνου από επαγγελματίες που πλέον εργάζονται σε καθεστώς απλήρωτης εργασίας.

Ο Σύνδεσμος Εργαστηριακών Ιατρών:

• Δηλώνει την απόλυτη στήριξή του στους συναδέλφους της Κω.
• Καλεί τον Υπουργό Υγείας να ανακαλέσει δημόσια τον χαρακτηρισμό περί «ανήθικης στάσης» και να αποκαταστήσει την αλήθεια.
• Ζητά να ξεκινήσουν άμεσα ενέργειες για την αποκατάσταση της αδικίας σε πανελλαδικό επίπεδο, με αφετηρία τις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου η εργαστηριακή ιατρική λειτουργεί κάτω από ιδιαίτερα επιβαρυντικές συνθήκες.

Και για να είμαστε ξεκάθαροι:

Δεν ζητάμε καμία ειδική μεταχείριση για την Κω. Αυτό που ζητάμε – και που πλέον αποτελεί ηθική και πολιτική επιταγή – είναι η πλήρης κατάργηση του clawback για όλους τους ιδιώτες εργαστηριακούς ιατρούς της χώρας.
Η Κως δεν είναι η εξαίρεση. Είναι η προειδοποίηση.

Είναι η φωνή μιας πραγματικότητας που επεκτείνεται σε όλη την Ελλάδα – μιας πραγματικότητας που αν δεν αλλάξει, θα οδηγήσει σταδιακά σε κατάρρευση της ανεξάρτητης Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Η Πολιτεία δεν μπορεί πλέον να αγνοεί ότι, εδώ και 10 χρόνια, οι εργαστηριακοί γιατροί της χώρας εργάζονται χωρίς πραγματική αμοιβή.

Η απλήρωτη εργασία δεν μπορεί να είναι το θεμέλιο της Πρωτοβάθμιας Υγείας».

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Τις προτεραιότητες της εθνικής στρατηγικής για την πρόληψη και τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων ανέδειξε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη μιλώντας στο συνέδριο «The Future of Healthcare in Greece» .

«Το ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ είναι πράγματι μια επανάσταση. Αυτό που θα δούμε όμως από του χρόνου, θα είναι πραγματικά αλλαγή εποχής στην Υγεία, καθώς στην Πρόληψη εντάσσεται η Τεχνητή Νοημοσύνη», τόνισε χαρακτηριστικά η Αναπληρώτρια Υπουργός, δίνοντας το στίγμα της νέας εποχής στην υγεία. «Για πρώτη φορά, μετά από 40 χρόνια έχει η χώρα μας οργανωμένο σύστημα Πρόληψης. Έχουμε πάνω από 2,5 εκατομμύρια πολίτες, σε σύνολο 6 εκατομμυρίων μοναδικών δικαιούχων, που έχουν ήδη κάνει τις προληπτικές τους εξετάσεις μέσω του ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ, ενώ περίπου οι 70.000 έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με ευρήματα».

Η κυρία Αγαπηδάκη σημείωσε επιπρόσθετα πως είναι πάρα πολύ σημαντικό το γεγονός ότι «για πρώτη φορά στη χώρα μας μπορούν να πουν άνθρωποι ό,τι πρόλαβαν – το πρόλαβαν σε πρώιμο στάδιο», ενώ πρόσθεσε ότι έχει αγκαλιάσει αυτή την πρωτοβουλία και ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας, καθώς «έχουμε πάνω από 15.000 δομές υγείας σε όλη τη χώρα όπου μπορεί κάποιος να κάνει δωρεάν εξετάσεις.»

Σημείωσε, δε, ότι «εκτός από το πρόγραμμα ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ, ιδρύουμε 312 ιατρεία χρονίων νοσημάτων σε όλη τη χώρα, ώστε εκτός από τον έγκαιρο εντοπισμό, να παρέχουμε και κατάλληλη υποστήριξη στους πολίτες που ζουν με χρόνιο νόσημα.»

Παράλληλα, η κυρία Αγαπηδάκη αναφέρθηκε εκτενώς και στις σημαντικές παρεμβάσεις των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ) που παρέχουν υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και κατ’ οίκον ιατρική φροντίδα σε όλη τη χώρα: «Με τις Κινητές Ομάδες παρέχουμε δωρεάν προληπτικές εξετάσεις σε όλη τη χώρα, ακόμα και κατ’ οίκον, ακριβώς γιατί θέλουμε να φτάσει η πρόληψη σε κάθε σπίτι. Είχα και εγώ την ευκαιρία να επισκεφθώ ακριτικά μέρη της πατρίδας μας με τις Κινητές Ομάδες. Οι πολίτες δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι το Υπουργείο Υγείας παρέχει δωρεάν ιατρική φροντίδα κατ’ οίκον και μας έλεγαν «μη μας ξεχάσετε». Όταν όμως οι Κινητές ξαναπήγαν, συνεχίζουν και πάνε σε περισσότερα μέρη, συνειδητοποίησαν ότι πρόκειται για μια νέα υπηρεσία που ήρθε για να μείνει», σημείωσε, τονίζοντας ότι η τηλεϊατρική, η καινοτομία, η στοχευμένη διαχείριση, έχουν σημαντικό αντίκτυπο: «Η τηλεϊατρική είναι ακόμα ένα σπουδαίο εργαλείο για να φτάνει η οριστική φροντίδα σε κάθε γωνιά της χώρας. Αυτά είναι μερικά σημεία που δείχνουν ότι η πρόληψη αγκαλιάζει την Ελλάδα και οι Έλληνες αγκαλιάζουν την πρόληψη.»

Τέλος, η Αναπληρώτρια Υπουργός αναφέρθηκε και στο πως θα αλλάξει η Πρόληψη το επόμενο διάστημα μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. «Αναπτύσσουμε ένα σύστημα που συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα υγείας, είτε είναι περιβαλλοντικά (πχ ποιότητα αέρα), είτε ιατρικά, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν αποτελεσματικότερα. Αυτό μας επιτρέπει να εισάγουμε υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, που θα αναβαθμίσουν ακόμα περισσότερο την Πρόληψη, θα μας παρέχουν εξατομικευμένα υπηρεσίες ώστε να βελτιώσουμε την Υγεία μας, δικαιώνοντας τον τίτλο του Υπουργείου Υγείας, που εκτός από θεραπεία, παρέχει πλέον και δωρεάν μέσα για τη βελτίωση της υγείας των πολιτών και όχι απλά θεραπεία για τη νόσο».

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ