Νέα διαπραγμάτευση στις 6 Οκτωβρίου για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν – Ανοικτή επιστολή από 9 Προέδρους Φαρμακευτικών

Στις 6 Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσει η νέα διαπραγμάτευση για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν. Πρόκειται για το αντικαρκινικό φάρμακο Trodelvy της φαρμακευτικής εταιρείας Gilead που χορηγείται για τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού και θεωρείται πλέον μοναδικό και αναντικατάστατο.

Όπως είχε αποκαλύψει το HealthReport.gr, η εταιρεία Gilead επρόκειτο να το αποσύρει και είχε ξεκινήσει ήδη τις σχετικές διαδικασίες, λόγω των υπέρογκων «κουρεμάτων» (clawback) τα οποία ξεπερνούσαν το 80%.

Ωστόσο λόγω των έντονων αντιδράσεων που προκλήθηκαν τόσο από τους ασθενείς, όσο και από την ιατρική κοινότητα, το υπουργείο Υγείας κάλεσε τον ΕΟΦ να επαναδιατυπώσει τη γνωμοδότησή του για λόγους δημόσιας υγείας. Έτσι ο ΕΟΦ με νέα γνωμοδότησή του απεφάνθη ότι πρόκειται τελικά για φάρμακο μοναδικό και αναντικατάστατο.

Έτσι σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr, η εταιρεία Gilead εκλήθη στις 6 Οκτωβρίου από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων προκειμένου να ξεκινήσουν νέες συζητήσεις.
Άλλωστε η νεότερη απόφαση του ΕΟΦ – ο οποίος αρχικά είχε αποφανθεί ότι το φάρμακο δεν είναι αναντικατάστατο – έδωσε τη δυνατότητα στην Επιτροπή Διαπραγμάτευσης για λόγους επάρκειας της αγοράς, να εξετάσει εκ νέου τα κριτήρια, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία και να μην αποσυρθεί το Trodelvy από την ελληνική αγορά.

Να σημειωθεί πως όταν ένα φάρμακο είναι μοναδικό και μη ανταλλάξιμο με άλλη θεραπεία, ο υπουργός Υγείας μπορεί να δώσει εντολή για παρέκκλιση από τα κριτήρια διαπραγμάτευσης για λόγους δημόσιας υγείας.

Άλλωστε στις περιπτώσεις αυτές όταν ένα νέο καινοτόμο φάρμακο αποσύρεται από τη χώρα μας, εισάγεται εκ νέου μέσω ΙΦΕΤ, Ινστιτούτο που ελέγχεται από τον ΕΟΦ, με αρκετές γραφειοκρατικές διαδικασίες αλλά πρωτίστως σε πολλαπλάσια τιμή.

Ανοικτή επιστολή από 9 Προέδρους Φαρμακευτικών

Στο μεταξύ όμως ανησυχία επικρατεί σε όλη την Ευρώπη για την πορεία της φαρμακευτικής αγοράς. Την ώρα που στην Ελλάδα η μία εταιρεία μετά την άλλη συρρικνώνεται λόγω των υπέρογκων επιβαρύνσεων, ολόκληρη η Ευρώπη έχει να αντιμετωπίσει και το ζήτημα της νέας φαρμακευτικής πολιτικής που εφαρμόζει ο Τραμπ στις ΗΠΑ και το MFN (Most Favored Nation), ο οποίος πιέζει τις τιμές των φαρμάκων στην Αμερική ώστε να ευθυγραμμιστούν με χαμηλότερες τιμές άλλων ανεπτυγμένων χωρών. Μία τακτική που ούτως ή άλλως έχει επιπτώσεις και στην Ελλάδα.

Στις 6 Οκτωβρίου η νέα κρίσιμη διαπραγμάτευση για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν

Έτσι 9 Πρόεδροι των μεγαλύτερων φαρμακευτικών εταιρειών, με ανοικτή επιστολή τους σημειώνουν ότι η Ευρώπη χάνει την κούρσα των επενδύσεων στον φαρμακευτικό κλάδο.

Πρόκειται για τους Προέδρους Ευρώπης των εταιρειών AstraZeneca, Boehringer Ingelheim, Chiesi Group, Ipsen, GSK, Novo, Novartis, Roche και Sanofi. Εταιρείες που δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα και δέχονται ήδη πιέσεις στα φαρμακευτικά τους προϊόντα λόγω του clawback.

«Τα καμπανάκια κινδύνου για την Ευρώπη ηχούν. Όπως προειδοποίησε ο Mario Draghi, χωρίς άμεση δράση, στρατηγικοί κλάδοι όπως η φαρμακοβιομηχανία αντιμετωπίζουν μια «αργή αγωνία» παρακμής. Το 1990, η Ευρώπη αντιπροσώπευε το 43% της παγκόσμιας έρευνας και ανάπτυξης στον φαρμακευτικό τομέα. Σήμερα, το ποσοστό αυτό είναι 31% και μειώνεται. Η Κίνα έχει ξεπεράσει την Ευρώπη όσον αφορά τις κλινικές δοκιμές» αναφέρουν μεταξύ άλλων στην ανοικτή τους επιστολή οι Πρόεδροι των 9 Φαρμακευτικών εταιρειών.
Στις 6 Οκτωβρίου η νέα κρίσιμη διαπραγμάτευση για το αντικαρκινικό φάρμακο που θα αποσύρονταν
Η επιστολή των 9 Προέδρων των Φαρμακευτικών Εταιρειών

Αναφέρονται όμως και στις επιπτώσεις στους ασθενείς: «Για τους ασθενείς, οι συνέπειες είναι σαφείς: περίπου το 40% των νέων θεραπειών που δεν εγκρίνονται, δεν φτάνει ποτέ στους Ευρωπαίους ασθενείς. Από όσες φτάνουν, οι ασθενείς αναμένουν σχεδόν 600 ημέρες για να λάβουν τη θεραπεία».

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Σχεδόν 28.000 άτομα με διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα – Χαμηλή η χρήση αντλιών

Σημαντικά δεδομένα για τη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα φέρνει νέα ανάλυση πραγματικού κόσμου, η οποία βασίστηκε σε περισσότερους από 2.200 χρήστες συστήματος αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σχεδόν τρεις στους τέσσερις πέτυχαν τους διεθνώς συνιστώμενους γλυκαιμικούς στόχους.

Η μελέτη «Real-World Performance of the MiniMed 780G Advanced Hybrid Closed Loop Automated Insulin Delivery System in Greece» αξιολόγησε δεδομένα από 2.284 χρήστες του συστήματος MiniMed 780G στην Ελλάδα και επιχειρεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό τεκμηρίωσης για την καθημερινή διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 στον ελληνικό πληθυσμό.

Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι περίπου 28.000 άνθρωποι ζουν με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Παρά τις αυξημένες ανάγκες καθημερινής παρακολούθησης και χορήγησης ινσουλίνης, η χρήση αντλιών ινσουλίνης παραμένει σχετικά περιορισμένη, καθώς κυμαίνεται από 15,4% έως 21,3%, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα.

Σχεδόν τρεις στους τέσσερις εντός γλυκαιμικού στόχου

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αναδρομικής παρατηρητικής μελέτης, το 74,5% των χρηστών πέτυχε Time in Range (TIR) τουλάχιστον 70%. Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει το ποσοστό του χρόνου κατά το οποίο η γλυκόζη παραμένει μεταξύ 70 και 180 mg/dL και αποτελεί βασικό κριτήριο αξιολόγησης της γλυκαιμικής ρύθμισης.

Ο μέσος χρόνος εντός του επιθυμητού εύρους έφθασε το 75,4% στο σύνολο των 2.284 χρηστών, ξεπερνώντας τον διεθνώς συνιστώμενο στόχο του 70%.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η μεταβολή που καταγράφηκε μετά την έναρξη χρήσης του συστήματος. Το ποσοστό των χρηστών που πετύχαινε TIR τουλάχιστον 70% αυξήθηκε από 36,1% σε 72,8%, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκε.

Στους χρήστες που ακολουθούσαν τις συνιστώμενες βέλτιστες ρυθμίσεις, ο μέσος Time in Range διαμορφώθηκε στο 78,8%, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα πέτυχαν τους διεθνώς συνιστώμενους γλυκαιμικούς στόχους.

Βελτίωση σε παιδιά, ενήλικες και μεγαλύτερες ηλικίες

Τα οφέλη δεν περιορίστηκαν σε μία συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι βελτιώσεις στη γλυκαιμική ρύθμιση καταγράφηκαν σε παιδιά, ενήλικες και άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και διατηρήθηκαν για χρονικό διάστημα 12 μηνών.

Παράλληλα, οι χρήστες διατήρησαν τη γλυκόζη τους στο στενότερο εύρος 70–140 mg/dL για περισσότερο από το ήμισυ της ημέρας, με μέσο Time in Tight Range 50,8%. Ο συγκεκριμένος δείκτης χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για την αποτίμηση του πόσο κοντά βρίσκονται τα επίπεδα γλυκόζης σε εκείνα ατόμων χωρίς διαβήτη.

Η καθημερινή διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική. Τα άτομα που ζουν με τη νόσο καλούνται να λαμβάνουν πολυάριθμες αποφάσεις σχετικά με τις δόσεις ινσουλίνης, τα γεύματα και τις μεταβολές της γλυκόζης, με ιδιαίτερη δυσκολία κατά τη διάρκεια της νύχτας ή μετά τα γεύματα.

Τα συστήματα αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης συνδυάζουν αντλία, συνεχή παρακολούθηση γλυκόζης και αλγόριθμο που προσαρμόζει τη χορήγηση ινσουλίνης σε πραγματικό χρόνο, περιορίζοντας μέρος αυτού του καθημερινού φορτίου.

Χαμηλή παραμένει η χρήση αντλιών στην Ελλάδα

Παρά τα θετικά αποτελέσματα που καταγράφει η συγκεκριμένη ανάλυση, η πρόσβαση στις σχετικές τεχνολογίες παραμένει ένα από τα βασικά ζητήματα για τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα.

Η χρήση αντλιών ινσουλίνης, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων αυτοματοποιημένης χορήγησης, βρίσκεται σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία μεταξύ 15,4% και 21,3%, ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα.

Η καθηγήτρια Παθολογίας – Ενδοκρινολογίας του ΕΚΠΑ Βάια Λαμπαδιάρη σημείωσε ότι τα δεδομένα δείχνουν τη δυνατότητα των συστημάτων αυτοματοποιημένης χορήγησης να βοηθήσουν περισσότερους ανθρώπους να πετύχουν τους συνιστώμενους γλυκαιμικούς στόχους, ενώ υπογράμμισε τη σημασία ευρύτερης πρόσβασης στη συγκεκριμένη τεχνολογία.

Στην ίδια κατεύθυνση, η καθηγήτρια Παιδιατρικής και Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Χριστίνα Κανακά-Gantenbein εστίασε ιδιαίτερα στο καθημερινό φορτίο για τα παιδιά και τις οικογένειές τους, ενώ ο καθηγητής Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων και πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας Κωνσταντίνος Μακρυλάκης υπογράμμισε την ανάγκη για ευρύτερη και ισότιμη πρόσβαση στα συστήματα AID.

Τα αποτελέσματα προέρχονται από δεδομένα χρηστών που είχαν συναινέσει στη συλλογή πληροφοριών μέσω της πλατφόρμας CareLink Personal και, ως εκ τούτου, αφορούν συγκεκριμένο πληθυσμό χρηστών και όχι το σύνολο των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 1 στην Ελλάδα.

Νέα ελληνικά δεδομένα από περισσότερους από 2.200 χρήστες συστήματος αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης δείχνουν σημαντική βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης, σε μια χώρα όπου περίπου 28.000 άνθρωποι ζουν με διαβήτη τύπου 1.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ανθεκτικά βακτήρια: Νέες οδηγίες για θεραπεία με βακτηριοφάγους όταν τα αντιβιοτικά αποτυγχάνουν

Πάνω από 60 συστάσεις δημοσιεύθηκαν στο Nature Medicine για τη χρήση των βακτηριοφάγων, των ιών που μπορούν να εντοπίζουν και να καταστρέφουν συγκεκριμένα βακτήρια – Για ποιους ασθενείς μπορεί να εξετάζεται η θεραπεία

Μια θεραπευτική προσέγγιση με ιστορία άνω του ενός αιώνα επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά περιορίζει τις επιλογές για ορισμένους ασθενείς με δύσκολες λοιμώξεις.

Πρόκειται για τη χρήση βακτηριοφάγων, δηλαδή ιών που προσβάλλουν επιλεκτικά βακτήρια και μπορούν να τα καταστρέψουν, χωρίς να μολύνουν τα ανθρώπινα κύτταρα. Η μεγάλη εξειδίκευσή τους είναι και το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της προσέγγισης. Ένας βακτηριοφάγος ή απλά φάγος, μπορεί να είναι αποτελεσματικός απέναντι σε συγκεκριμένο είδος ή ακόμη και συγκεκριμένο στέλεχος βακτηρίου, αλλά όχι απέναντι σε άλλα.

Αυτό σημαίνει ότι πριν από τη χορήγησή τους πρέπει να έχει εντοπιστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λοίμωξη και να επιλεγεί ο κατάλληλος φάγος για το συγκεκριμένο περιστατικό. Η αντιμετώπιση είναι επομένως εξατομικευμένη και δεν βασίζεται σε μία ενιαία θεραπεία για όλους τους ασθενείς.

Σε αυτό το πλαίσιο, νέες αναλυτικές συστάσεις δημοσιεύθηκαν στις 21 Σεπτεμβρίου 2026 στο Nature Medicine, με στόχο να καθοριστούν κοινοί κανόνες για την επιλογή, την παρασκευή, τον ποιοτικό έλεγχο και τη χορήγηση των βακτηριοφάγων στην κλινική πράξη.

Πάνω από 60 συστάσεις – Από το εργαστήριο έως τον ασθενή

Οι νέες οδηγίες αναπτύχθηκαν υπό την ηγεσία της Γερμανικής Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 20 επιστημονικές εταιρείες, οργανώσεις ασθενών και ρυθμιστικές αρχές, καθώς και 18 διεθνών ειδικών. Περιλαμβάνουν δε περισσότερες από 60 συστάσεις και θέσεις.

Το πλαίσιο καλύπτει όλη τη διαδρομή που απαιτείται πριν ένας βακτηριοφάγος φτάσει στον ασθενή:

  • την ακριβή ταυτοποίηση του βακτηρίου που προκαλεί τη λοίμωξη,
  • την επιλογή του κατάλληλου φάγου που μπορεί να το προσβάλει,
  • τον έλεγχο ποιότητας και την ασφαλή παρασκευή του,
  • τον τρόπο χορήγησης και την παρακολούθηση του ασθενούς,
  • αλλά και την καταγραφή των περιστατικών και των αποτελεσμάτων σε ειδικά μητρώα.

Οι συστάσεις όμως δεν σταματούν στην επιλογή του κατάλληλου φάγου. Περιγράφουν και τις προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρχουν για να εφαρμοστεί η θεραπεία με ασφάλεια.

Οι ειδικοί προτείνουν η απόφαση να λαμβάνεται με τη συμμετοχή διεπιστημονικής ομάδας, στην οποία μπορεί να συμμετέχουν θεράποντες γιατροί, λοιμωξιολόγοι, μικροβιολόγοι, φαρμακοποιοί και ειδικοί στους βακτηριοφάγους. Οι δομές που χορηγούν τη θεραπεία πρέπει επίσης να διαθέτουν κατάλληλες συνθήκες φύλαξης, εξειδικευμένο προσωπικό και δυνατότητα παρακολούθησης της ασφάλειας του ασθενούς.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ποιότητα των σκευασμάτων. Οι φάγοι που προορίζονται για θεραπευτική χρήση πρέπει να είναι καλά χαρακτηρισμένοι και να ελέγχονται, μεταξύ άλλων, ως προς την ταυτότητα, τη δραστικότητα, τη στειρότητα και την καθαρότητά τους.

Παράλληλα, οι οδηγίες θεωρούν σημαντική την καταγραφή των θεραπειών σε εθνικά ή διεθνή μητρώα, ώστε να συγκεντρώνονται στοιχεία για τα θεραπευτικά σχήματα, την έκβαση και τυχόν απρόβλεπτα συμβάντα.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η θεραπεία με φάγους θα πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση, κυρίως όταν οι καθιερωμένες θεραπείες έχουν αποτύχει ή δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

Αυτό μπορεί να αφορά, για παράδειγμα, δύσκολες λοιμώξεις από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά ή λοιμώξεις στις οποίες σχηματίζεται βιοφίλμ. Δηλαδή ένα προστατευτικό στρώμα μέσα στο οποίο τα βακτήρια μπορούν να επιβιώνουν και να γίνονται δυσκολότερα προσβάσιμα από τη θεραπεία.

Πώς επιλέγεται ο κατάλληλος φάγος

Η εξατομίκευση είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας. Αρχικά πρέπει να απομονωθεί και να αναγνωριστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λοίμωξη. Στη συνέχεια, στο εργαστήριο αναζητείται ένας βακτηριοφάγος – ή συνδυασμός βακτηριοφάγων – που είναι δραστικός απέναντι στο συγκεκριμένο βακτήριο.

Οι οδηγίες επισημαίνουν ότι η ευαισθησία του βακτηρίου στους φάγους πρέπει να ελέγχεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη της θεραπείας, επειδή μπορεί να μεταβάλλεται με τον χρόνο.

Σε λοιμώξεις στις οποίες συμμετέχουν περισσότερα από ένα βακτήρια, πρέπει να εξετάζονται όλα τα βακτηριακά είδη που θεωρούνται υπεύθυνα για τη λοίμωξη. Διαφορετικά, η εξουδετέρωση ενός μόνο βακτηρίου μπορεί να μην είναι αρκετή για να υποχωρήσει η λοίμωξη.

Η θεραπεία με φάγους μπορεί επίσης, ανάλογα με το περιστατικό, να χρησιμοποιείται συμπληρωματικά με αντιβιοτικά. Δεν πρόκειται επομένως απαραίτητα για επιλογή «φάγοι αντί αντιβιοτικών», αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις για μια επιπλέον θεραπευτική στρατηγική.

Ανθεκτικά βακτήρια – Το μεγάλο πρόβλημα

Το ενδιαφέρον για τους βακτηριοφάγους έχει αυξηθεί ιδιαίτερα εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια η μικροβιακή αντοχή ευθύνεται άμεσα για περίπου 133.000 θανάτους τον χρόνο και συνδέεται έμμεσα με περίπου 541.000 θανάτους. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, το οικονομικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 11,7 δισ. ευρώ ετησίως, εξαιτίας των δαπανών Υγείας και των απωλειών παραγωγικότητας.

Ο ΠΟΥ θεωρεί ότι οι βακτηριοφάγοι μπορούν να αποτελέσουν μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή απέναντι στις δύσκολες βακτηριακές λοιμώξεις, Τονίζει, ωστόσο, την ανάγκη για περισσότερα κλινικά δεδομένα. Σήμερα, στις περισσότερες χώρες η εξατομικευμένη θεραπεία με φάγους χρησιμοποιείται κυρίως σε ειδικές περιπτώσεις, συχνά όταν οι συμβατικές θεραπευτικές επιλογές έχουν αποτύχει.

Το ίδιο επισημαίνουν και οι συντάκτες των νέων οδηγιών. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, όταν τηρούνται οι απαιτούμενες προδιαγραφές ποιότητας, η θεραπεία με φάγους φαίνεται γενικά ασφαλής. Ωστόσο, τα ελεγχόμενα κλινικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και η αποτελεσματικότητά της δεν έχει ακόμη αποδειχθεί με συνέπεια στις κλινικές δοκιμές.

Χρειάζονται επομένως καλύτερα σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες, ώστε να διευκρινιστεί σε ποιες λοιμώξεις, με ποιους φάγους και με ποια θεραπευτικά σχήματα μπορεί να προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος.

Οι νέες συστάσεις επιχειρούν να καλύψουν ένα άλλο σημαντικό κενό. Το να υπάρχουν κοινοί κανόνες και συγκεκριμένες προδιαγραφές ώστε, όταν η θεραπεία χρησιμοποιείται, η επιλογή των φάγων, η παρασκευή, η ποιότητα, η χορήγηση και η παρακολούθηση του ασθενούς να γίνονται με έναν ασφαλή και τυποποιημένο τρόπο.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Θ. Δημόπουλος: ”Κβαντική ιατρική” είναι νεολογισμός – Αυστηρότεροι έλεγχοι στις πρακτικές ευεξίας

Η υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα για τις πρακτικές που παρουσιάζονται ως «αντιγήρανση», «ευζωία» και «κβαντική ιατρική», αλλά και για το κατά πόσο υπάρχει επαρκής έλεγχος στις υπηρεσίες που παρέχονται από ιδιωτικά ιατρεία και κλινικές. Ο καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας και Ογκολογίας και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θανάσης Δημόπουλος, μίλησε στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τους Βασίλη Αδαμόπουλο και Μαρία Γεωργίου για τα όρια της επιστημονικά τεκμηριωμένης ιατρικής, εξηγεί τι ισχύει με την πλασμαφαίρεση και υπογραμμίζει την ανάγκη για αυστηρούς ελέγχους και σαφή ενημέρωση των πολιτών.

«Κβαντική ιατρική»: νεολογισμός χωρίς αναγνωρισμένη ιατρική ειδικότητα

Ο καθηγητής Θανάσης Δημόπουλος ξεκαθαρίζει ότι η κβαντική φυσική έχει εφαρμογές στην ιατρική, όμως ο όρος «κβαντικός γιατρός» δεν αποτελεί ιατρική ειδικότητα. Όπως υπογράμμισε «υπάρχει η κβαντική φυσική, που όπως γνωρίζουμε είναι μία σχετικά πρόσφατη εξέλιξη της φυσικής, η οποία από ότι καταλαβαίνω και από ότι ενημερωνόμαστε βρίσκει εφαρμογές σε διάφορες σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις της ιατρικής. Τώρα κβαντική ιατρική και κβαντικός γιατρός είναι ένας νεολογισμός (…). Η Μοριακή Βιολογία αποτελεί μια πολύ σημαντική εξέλιξη, πάνω στην οποία στηρίζονται πολύ σημαντικές θεραπευτικές εξελίξεις στην ιατρική. Στην κβαντική φυσική σε κάποιο βαθμό, το ίδιο και ενδεχομένως θα δούμε και στο μέλλον περισσότερες εξελίξεις. Αλλά το να συνδυάζουμε μια βασική επιστήμη με μία ιατρική ειδικότητα είναι κάπως αυθαίρετο. Από κει και πέρα κανείς μπορεί να βγάλει κάποια συμπεράσματα. Σίγουρα είναι ένας νεολογισμός κατά την εκτίμησή μου».

 Αυστηρότεροι έλεγχοι στις ιατρικές υπηρεσίες και στις κλινικές ευεξίας

Στη συνέχεια της συνομιλίας τους, ο καθηγητής υπογράμμισε την ανάγκη για αδειοδότηση, ελέγχους και σαφή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το τι αποτελεί συμβατική ιατρική και τι βρίσκεται εκτός των επιστημονικά τεκμηριωμένων πρακτικών.

Όπως τόνισε «(…) Αυτό που ξέρω είναι ότι σε ευρωπαϊκά κράτη συνήθως υπάρχουν κάποιοι φορείς, ενδεχομένως όχι ιατρικοί σύλλογοι μόνο, οι οποίοι πραγματοποιούν αυτούς τους ελέγχους (…). Προφανώς απαιτείται κάποιου άλλου είδους παρέμβαση, δεδομένου ότι βεβαίως ο κάθε ένας από εμάς είναι σημαντικό να είναι ενημερωμένος για το πού πρόκειται να πάει, τι πρόκειται να γίνει, τι πρόκειται να του κάνουν. Αλλά σε ένα οργανωμένο κράτος και σύγχρονο, όπως είναι η Ελλάδα, θα πρέπει και η πολιτεία κατά κάποιο τρόπο να προστατεύει τον πολίτη, ο οποίος ζητάει κάποια ιατρική υπηρεσία».

Και συμπλήρωσε «(…) Δεν μπορεί να τα αφήσουμε όλα στην προσωπική ευθύνη των ανθρώπων. Αφενός μεν συγκεκριμένο πλαίσιο χορήγησης άδειας λειτουργίας εγκαταστάσεων από νοσοκομεία, κλινικές, πολυιατρεία, μεμονωμένα ιατρεία, έλεγχοι, δηλαδή αδειοδότηση, έλεγχοι στη λειτουργία και βεβαίως σαφής ενημέρωση από τους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους και τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο για το τι θεωρείται σήμερα συμβατική ιατρική, ποιες είναι ειδικότητες στο πλαίσιο της συμβατικής δυτικής ιατρικής την οποία εφαρμόζουμε όλοι και βεβαίως τι είναι εκτός αυτών των ορίων (…)».

Η αντιγήρανση δεν έχει ακόμη αποδεδειγμένη θεραπεία

Αναφερόμενος στο παραπάνω ζήτημα, δήλωσε πως μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί παρέμβαση με αποδεδειγμένο ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αναστολή της γήρανσης, ενώ προειδοποιεί να μη δημιουργείται σύγχυση γύρω από πρακτικές «ευεξίας» και θεραπείες χωρίς τεκμηριωμένο όφελος.

«Υπάρχει αυτό που λέμε ολόκληρο κομμάτι της επιστήμης και της φυσιολογίας και της βιολογίας της γήρανσης. Επομένως, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες ειδικές διαδικασίες και διεργασίες τις οποίες υφίστανται τα κύτταρα με αποτέλεσμα να γερνάνε. Αυτές οι διαδικασίες έχουν συγκεκριμένες βιοχημικές αντιδράσεις και αλλαγές. Επομένως, είναι ευνόητο ότι θα μπορεί να γίνει προσπάθεια, στο πλαίσιο μελετών να δει κανείς πώς μπορεί να επηρεάσει αυτές τις διεργασίες. Και όντως, κατά διαστήματα πραγματοποιούνται κλινικές μελέτες οι οποίες στηρίζονται ακριβώς σε βιολογικά μονοπάτια. Μέχρι τώρα αυτό το οποίο μπορούμε να πούμε είναι ότι δεν έχει αποδεδειγμένα βρεθεί κάποια παρέμβαση η οποία να έχει ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα στην αναστολή της γήρανσης», είπε.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

ΕΙΝΑΠ: Να αποσυρθεί το άρθρο 55 – Αντίθεση στις παρατάσεις υπηρεσίας γιατρών άνω των 67 ετών

Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΙΝΑΠ εκφράζει την πλήρη αντίθεσή του στις νέες ρυθμίσεις του Υπουργείου Υγείας που αφορούν την παράταση παραμονής γιατρών του ΕΣΥ άνω των 67 ετών. Ιδιαίτερη αντίδραση προκαλεί η ειδική εξαίρεση για συνδικαλιστικά στελέχη, την οποία η Ένωση χαρακτηρίζει «φωτογραφική» και «χαριστική».

Ως προς την σντίθεση στις παρατάσεις υπηρεσίας γιατρών άνω των 67 ετών, η ΕΙΝΑΠ επισημαίνει ότι το σχέδιο νόμου με τίτλο «Σύσταση και οργάνωση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων” , ειδικότερα για τις  ρυθμίσεις για την άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος και άλλες διατάξεις, το άρθρο 55 προβλέπει ότι γιατροί του ΕΣΥ που συμπληρώνουν το 67ο έτος μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να παραμένουν στην υπηρεσία για επιπλέον χρονικό διάστημα. Η ΕΙΝΑΠ χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «απαράδεκτη», τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση των κενών του ΕΣΥ δεν μπορεί να βασίζεται σε διαρκείς παρατάσεις, αλλά σε μαζικές προσλήψεις μόνιμων γιατρών.

«Ανακυκλώνεται η υποστελέχωση»

Η Ένωση επισημαίνει ότι η επιλογή αυτή δεν αποτελεί πολιτική ουσιαστικής στελέχωσης των νοσοκομείων, αλλά «ανακυκλώνει την υποστελέχωση».
Η ΕΙΝΑΠ υπογραμμίζει στην ανακοίνωσή της ότι οι θέσεις που κενώνονται λόγω συνταξιοδότησης πρέπει να προκηρύσσονται τουλάχιστον έξι μήνες πριν και να καλύπτονται με μόνιμους Επιμελητές Β. Ειδικότερα, η ΕΙΝΑΠ δηλώνει ξεκάθαρα ότι διαφωνεί με την εργασία γιατρών άνω των 67 ετών στο ΕΣΥ, πόσο μάλλον με την παραμονή τους σε διοικητικές θέσεις, όπως αυτές των Συντονιστών Διευθυντών.

Έντονη αντίδραση για την εξαίρεση των συνδικαλιστικών στελεχών

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στη διάταξη που επιτρέπει στα μέλη Διοικητικών Συμβουλίων συνδικαλιστικών οργανώσεων να παραμένουν στην υπηρεσία μέχρι τη λήξη της θητείας τους, ακόμη και πέρα από την προβλεπόμενη παράταση. Η ΕΙΝΑΠ τονίζει ότι η συνδικαλιστική ιδιότητα δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο διαφορετικής μεταχείρισης, ούτε λόγο παράτασης της υπηρεσιακής σχέσης. Η ρύθμιση χαρακτηρίζεται «φωτογραφική, χαριστική και προκλητική», ενώ η Ένωση σημειώνει ότι ποτέ δεν ζήτησε τέτοια εξαίρεση από καμία κυβέρνηση.

Απαίτηση για απόσυρση του άρθρου 55
Το Δ.Σ. της ΕΙΝΑΠ ζητά την άμεση απόσυρση του άρθρου 55, θέτοντας το ερώτημα: «Ποιος τη ζήτησε και ποιον εξυπηρετεί;»Η Ένωση καλεί το Υπουργείο Υγείας να προχωρήσει σε ουσιαστικές λύσεις για τη στελέχωση του ΕΣΥ, με μόνιμες προσλήψεις και ενίσχυση των δημόσιων δομών υγείας.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Κυτταρική γήρανση: από τη βιολογική φθορά σε έναν νέο θεραπευτικό στόχο

Η γήρανση δεν αποτυπώνεται μόνο στο πέρασμα του χρόνου, αλλά στις βαθιές βιολογικές αλλαγές που συσσωρεύονται στα κύτταρα και στους ιστούς. Βλάβες στο DNA, επιγενετικές μεταβολές, μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και χρόνια φλεγμονή συνθέτουν ένα περίπλοκο δίκτυο που επηρεάζει τη λειτουργία των οργάνων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κυτταρική γήρανση, ένας μηχανισμός που εξελίσσεται σε σημαντικό θεραπευτικό στόχο.

Τι είναι η κυτταρική γήρανση

Η κυτταρική γήρανση αποτελεί μια σταθερή διακοπή του κυτταρικού κύκλου, που προκαλείται από βράχυνση τελομερών, επίμονη βλάβη του DNA, οξειδωτικό στρες ή ενεργοποίηση ογκογονιδίων. Αρχικά λειτουργεί προστατευτικά,εμποδίζοντας τον πολλαπλασιασμό κυττάρων με βλάβες και συμβάλλοντας στην αποτροπή της καρκινογένεσης.

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» (ΕΚΠΑ) — Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος — επισημαίνουν ότι το πρόβλημα  άρχισαν όταν τα γηρασμένα κύτταρα συσσωρεύονται στους ιστούς. Παρότι δεν διαιρούνται, παραμένουν ενεργά και εκκρίνουν ουσίες που επηρεάζουν το μικροπεριβάλλον τους.

Το εκκριτικό αποτύπωμα SASP και το inflammaging

Τα γηρασμένα κύτταρα απελευθερώνουν κυτταροκίνες, χημειοκίνες και ένζυμα που αποδομούν την εξωκυττάρια ουσία. Το σύνολο αυτών των ουσιών αποτελεί το SASP, ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό προφίλ που μεταδίδει σήματα γήρανσης σε γειτονικά κύτταρα. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον χαμηλού βαθμού, επίμονης φλεγμονής — το inflammaging — στενά συνδεδεμένο με νοσήματα της ηλικίας.

Τέσσερις βασικοί μηχανισμοί της γήρανσης

Πρόσφατη ανασκόπηση χαρτογραφεί τις διεργασίες που οδηγούν στη γήρανση ενός κυττάρου:

  • παρατεταμένη ενεργοποίηση της απόκρισης σε βλάβες του DNA (μονοπάτια ATM/ATR, p53/p21, p16/Rb),
  • επιγενετικές μεταβολές που αλλάζουν την έκφραση γονιδίων,
  • διαταραχή της αυτοφαγίας και μειωμένη απομάκρυνση κατεστραμμένων συστατικών,
  • μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και αυξημένο οξειδωτικό στρες.

Οι διεργασίες αυτές αλληλεπιδρούν, ενισχύοντας τη διατήρηση του γηρασμένου φαινοτύπου.

Νέες θεραπευτικές στρατηγικές: senolytics και senomorphics

Η έρευνα στρέφεται πλέον στη βιολογική στόχευση της κυτταρικής γήρανσης:

  • Senolytics: επιδιώκουν την επιλεκτική εξάλειψη γηρασμένων κυττάρων.
  • Senomorphics: περιορίζουν τη βλαπτική εκκριτική δραστηριότητα (SASP) χωρίς να απομακρύνουν τα κύτταρα.

Φυσικές ενώσεις βρίσκονται στο επίκεντρο των μελετών:quercetin, fisetin και procyanidin C1 για senolytic δράση, resveratrol, pterostilbene, urolithin A και spermidine για senomorphic ιδιότητες.Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η κλινική τεκμηρίωση παραμένει περιορισμένη και ζητήματα όπως δοσολογία, βιοδιαθεσιμότητα και ασφάλεια απαιτούν περαιτέρω μελέτη.

Η ετερογένεια των γηρασμένων κυττάρων
Η κυτταρική γήρανση δεν είναι ενιαία διαδικασία. Μόνο περίπου το 4% των χαρακτηριστικών της είναι κοινά μεταξύ διαφορετικών κυτταρικών τύπων. Η ετερογένεια αυτή δυσκολεύει τη θεραπευτική στόχευση και αναδεικνύει την ανάγκη για λεπτομερή μοριακή χαρτογράφηση.

Προκλήσεις και προοπτικές
Η μετάβαση από το εργαστήριο στην κλινική πράξη παραμένει δύσκολη. Η χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα φυσικών ενώσεων, η περιορισμένη εκλεκτικότητα και η ετερογένεια των γηρασμένων κυττάρων αποτελούν βασικά εμπόδια.Οι ερευνητές τονίζουν ότι τεχνολογίες ανάλυσης μεμονωμένων κυττάρων μπορούν να οδηγήσουν σε πιο ακριβείς και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Η κυτταρική γήρανση αναδεικνύεται ως μια δυναμική, τροποποιήσιμη βιολογική διαδικασία. Η κατανόηση των μηχανισμών της και η ανάπτυξη ασφαλών, αποτελεσματικών παρεμβάσεων απαιτούν μακροχρόνιες, καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες. Το πεδίο εξελίσσεται γρήγορα, ανοίγοντας νέους δρόμους για την αντιμετώπιση νοσημάτων που σχετίζονται με την ηλικία.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Κυτταρική γήρανση: Απο τη βιολογική φθορά σε έναν νέο θεραπευτικό στόχο

Τι αναφέρει πρόσφατη μελέτη
Η γήρανση δεν αποτυπώνεται μόνο στα χρόνια που περνούν, αλλά και στις
αλλαγές που συσσωρεύονται στα κύτταρα και στους ιστούς μας. Βλάβες στο
DNA, επιγενετικές μεταβολές, δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, διαταραχή της
αυτοφαγίας και χρόνια φλεγμονή συνθέτουν ένα πολύπλοκο βιολογικό δίκτυο
που σταδιακά επηρεάζει τη λειτουργία των οργάνων. Στο επίκεντρο αυτού του
δικτύου βρίσκεται η κυτταρική γήρανση ή cellularsenescence, ένας μηχανισμός
που συγκεντρώνει αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον ως πιθανός στόχος
παρεμβάσεων για νοσήματα που σχετίζονται με την ηλικία.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση την οποία παρουσιάζουν
οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής
Σχολής του ΕΚΠΑ, στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκονται τέσσερις στενά
αλληλένδετες διεργασίες, η παρατεταμένη ενεργοποίηση της κυτταρικής
απόκρισης σε βλάβες του DNA, οι επιγενετικές μεταβολές, η διαταραχή της
αυτοφαγίας και η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων.
Όταν οι βλάβες στο DNA επιμένουν, το κύτταρο διατηρεί ενεργοποιημένο
ένα είδος «συναγερμού» απέναντι στη γενετική βλάβη. Η παρατεταμένη αυτή
απόκριση, κυρίως μέσω των μονοπατιών ATM και ATR, ενεργοποιεί μηχανισμούς
όπως τα p53/p21 και p16/Rb, οι οποίοι εμποδίζουν το κύτταρο να συνεχίσει να
διαιρείται. Παράλληλα, οι επιγενετικές μεταβολές αλλάζουν τον τρόπο έκφρασης
των γονιδίων χωρίς να μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA, ενώ η διαταραχή
της αυτοφαγίας περιορίζει την ικανότητα του κυττάρου να απομακρύνει και να
ανακυκλώνει κατεστραμμένα συστατικά του.
Η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων συνδέεται με αυξημένο οξειδωτικό στρες
και περαιτέρω ενίσχυση του SASP. Οι μηχανισμοί αυτοί αλληλεπιδρούν και
αλληλοτροφοδοτούνται, συμβάλλοντας στη διατήρηση του γηρασμένου
κυτταρικού φαινοτύπου. Η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών έχει
ανοίξει ένα νέο πεδίο έρευνας με στόχο τη βιολογική στόχευση της κυτταρικής
γήρανσης. Η μετάβαση, ωστόσο, από τα πειραματικά δεδομένα σε ασφαλείς
και αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τον άνθρωπο θα απαιτήσει καλά
σχεδιασμένες, μακροχρόνιες κλινικές μελέτες.

 

 

Πηγη: HealthDaily

Εμμηνόπαυση και άνοια: Τα νεότερα δεδομένα για τον χρόνο έναρξης της ορμονοθεραπείας

Η σχέση μεταξύ εμμηνόπαυσης, οιστρογόνων και υγείας του εγκεφάλου αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία της σύγχρονης γυναικολογικής και νευρολογικής έρευνας. Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες διερευνούν κατά πόσο η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (Hormone Replacement Therapy – HRT) μπορεί να επηρεάζει τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και αν ο χρόνος έναρξής της παίζει καθοριστικό ρόλο.

Μια νέα μεγάλη παρατηρησιακή μελέτη, βασισμένη σε δεδομένα από περισσότερες από 183.000 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα UK Biobank, έρχεται να προσθέσει σημαντικά στοιχεία στη συζήτηση. Οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια East Anglia και Exeter παρακολούθησαν τις γυναίκες για περίπου 13 χρόνια και κατέγραψαν σχεδόν 4.000 νέες διαγνώσεις άνοιας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χρήση HRT συσχετίστηκε με περίπου 10% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας συνολικά και με 16% χαμηλότερο κίνδυνο ειδικά για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ο χρόνος έναρξης της θεραπείας: οι γυναίκες που ξεκίνησαν HRT μεταξύ 46 και 56 ετών εμφάνισαν την ισχυρότερη συσχέτιση με μειωμένο κίνδυνο άνοιας.

Συγκεκριμένα, η έναρξη της θεραπείας στην ηλικία 46–50 ετών συνδέθηκε με περίπου 13% χαμηλότερο κίνδυνο, ενώ στις γυναίκες που ξεκίνησαν μεταξύ 51 και 56 ετών η μείωση έφτασε περίπου το 23%. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την υπόθεση του λεγόμενου «παραθύρου ευκαιρίας», σύμφωνα με την οποία η ορμονική θεραπεία μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση ανάλογα με το στάδιο ζωής κατά το οποίο ξεκινά.

Επιπλέον, η μελέτη έδειξε ότι ορισμένες ομάδες γυναικών ενδέχεται να παρουσιάζουν μεγαλύτερη συσχέτιση με όφελος. Οι φορείς της γονιδιακής παραλλαγής APOE4, ενός γνωστού παράγοντα αυξημένου κινδύνου για νόσο Αλτσχάιμερ, παρουσίασαν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας όταν λάμβαναν HRT. Αντίστοιχα, μεγαλύτερη μείωση κινδύνου παρατηρήθηκε σε γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική εμμηνόπαυση, όπου η φυσική παραγωγή ορμονών διακόπτεται απότομα.

Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η HRT προλαμβάνει την άνοια. Πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει συσχετίσεις αλλά όχι να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής, η γενικότερη υγεία, το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο ή άλλες ιατρικές παρεμβάσεις μπορεί επίσης να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.

Παράλληλα, πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας δεν έχουν καταλήξει σε σαφή απόδειξη ότι η ορμονοθεραπεία μειώνει συνολικά τον κίνδυνο άνοιας. Για τον λόγο αυτό, οι επιστημονικές εταιρείες δεν συστήνουν τη χορήγηση HRT αποκλειστικά με στόχο την πρόληψη της άνοιας. Η βασική ένδειξη παραμένει η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και η επιδείνωση της ποιότητας ζωής.

Τα νέα δεδομένα, ωστόσο, ανοίγουν τον δρόμο για μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση. Η απόφαση για έναρξη HRT θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ηλικία, τον χρόνο από την έναρξη της εμμηνόπαυσης, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και τις προσωπικές ανάγκες κάθε γυναίκας.

Η έρευνα για τη σχέση εμμηνόπαυσης, ορμονών και εγκεφαλικής υγείας συνεχίζεται. Τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο χρόνος έναρξης της θεραπείας μπορεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα, αλλά απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να καθοριστεί ποια γυναίκα μπορεί πραγματικά να ωφεληθεί και με ποιον τρόπο. Μέχρι τότε, η HRT παραμένει μια εξατομικευμένη θεραπευτική επιλογή και όχι μια αποδεδειγμένη στρατηγική πρόληψης της άνοιας.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Μείωση στον παιδικό εμβολιασμό σε αρκετές χώρες της ΕΕ, τί ισχύει στην Ελλάδα

Μετά από σημαντικές αυξήσεις από την δεκαετία του 1980, τα ποσοστά εμβολιασμού κατά την παιδική ηλικία, παρουσιάζουν σημάδια μείωσης σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μετά την πανδημία Covid-19, αυξάνοντας τον κίνδυνο αναζωπύρωσης μολυσματικών ασθενειών, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο «The Lancet».

Στο πλαίσιο αυτής της μελέτης, εξετάσθηκαν τα επίπεδα επτά εμβολιασμών κατά την παιδική ηλικία (διφθερίτιδα, τέτανος και κοκκύτης, ηπατίτιδα Β, μηνιγγίτιδα Β, πολιομυελίτιδα, πνευμονιοκοκκική νόσος, ιλαρά και ερυθρά) στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ για περισσότερα από 40 χρόνια, από το 1980 έως το 2024, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τον ΠΟΥ και την UNICEF.

Σημειώνεται, ότι η εμβολιαστική κάλυψη των παιδιών στην Ελλάδα κυμαίνεται σε ικανοποιητικά επίπεδα, ωστόσο παρουσιάζει υστέρηση σε σχέση με την προ πανδημίας εποχή, ακολουθώντας με ηπιότερο τρόπο την ευρύτερη τάση μείωσης των παραδοσιακών εμβολιασμών, που καταγράφεται σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι συγγραφείς αυτής της εκτενούς ανάλυσης, που δημοσιεύτηκε στο «The Lancet Regional Health», καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα ευρήματα σκιαγραφούν μια «σύνθετη εικόνα».

Από την μία πλευρά, η ΕΕ έχει επιτύχει «ιστορικά υψηλά» ποσοστά εμβολιασμού κατά των παιδικών ασθενειών, με σημαντική αύξηση τα τελευταία σαράντα χρόνια, αν και αυτή η αύξηση ποικίλλει μεταξύ των χωρών. Το 2024, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία έφτασαν σε κάλυψη τουλάχιστον 95% για τους επτά εμβολιασμούς, ενώ το ποσοστό της Ρουμανίας ήταν κάτω από 80%.

Ωστόσο, η μελέτη δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια, από την έναρξη της εποχής της Covid-19, έχει εμφανισθεί «μια πρόσφατη, ανησυχητική και εκτεταμένη επιδείνωση».

Δεκαέξι χώρες της ΕΕ έχουν καταγράψει μείωση στα ποσοστά εμβολιασμού για τουλάχιστον τέσσερα εμβόλια. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε Βουλγαρία, Κύπρο, Ιρλανδία, Ολλανδία, Ρουμανία και Σουηδία, όπου και οι επτά εμβολιασμοί που μελετήθηκαν έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια. Δεδομένα από την Γερμανία και την Ισπανία έδειξαν επίσης μείωση σε πέντε από τους επτά εμβολιασμούς κατά των παιδικών ασθενειών, ενώ στην Γαλλία και στην Ιταλία, η εμβολιαστική κάλυψη αυξήθηκε για τέσσερα εμβόλια και μειώθηκε για άλλα τρία. Οι πιο σημαντικές πρόσφατες μειώσεις παρατηρήθηκαν στους παιδικούς εμβολιασμούς κατά της μηνιγγίτιδας Β και της πολιομυελίτιδας -μειωμένοι σε 20 χώρες- ακολουθούμενοι από αυτούς κατά της ηπατίτιδας Β -μειωμένοι σε 18 χώρες- και κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και της πολιομυελίτιδας-μειωμένοι σε 17 χώρες.

Η εικόνα της εμβολιαστικής κάλυψης στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα η παιδική εμβολιαστική κάλυψη παραμένει σε γενικά ικανοποιητικά επίπεδα, ωστόσο καταγράφεται μια ανησυχητική υποχώρηση σε σχέση με τα προ πανδημίας δεδομένα, ακολουθώντας την ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση.Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες και στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του ΕΟΔΥ, η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:

Ιλαρά: Παρά την παραδοσιακά υψηλή κάλυψη, καταγράφεται μείωση της τάξης του 6% για την πρώτη δόση και 7% για τη δεύτερη δόση του εμβολίου της ιλαράς. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία στους ειδικούς για τον κίνδυνο τοπικών εξάρσεων.

Καθυστέρηση στις αναμνηστικές δόσεις: Παρατηρείται σχετική υστέρηση στη χορήγηση της 4ης δόσης για βασικά εμβόλια, όπως αυτό της διφθερίτιδας – τετάνου – κοκκύτη σε παιδιά κάτω των ετών που δικαιούνται τη δόση, δείχνοντας ότι πολλοί γονείς αμελούν ή αναβάλλουν τα επαναληπτικά σχήματα.

«Εμβολιαστική Κόπωση» και Παραπληροφόρηση: Η λεγόμενη «εμβολιαστική κόπωση» μετά την πανδημία, σε συνδυασμό με την έξαρση fake news στο διαδίκτυο, αποτελεί τον βασικότερο λόγο που ορισμένοι γονείς αναβάλλουν ή αποφεύγουν τον έγκαιρο εμβολιασμό των παιδιών τους.

Κοινωνικοοικονομικές ανισότητες: Παιδιά που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες ή διαβιούν σε συνθήκες φτώχειας αντιμετωπίζουν συχνά μεγαλύτερες δυσκολίες πρόσβασης στο σύστημα υγείας, επηρεάζοντας αρνητικά τα ποσοστά ανοσοποίησης.

Τι ισχύει με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2025-2026

Το Υπουργείο Υγείας προχωρά σε συνεχείς επικαιροποιήσεις του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων προκειμένου να θωρακίσει τον πληθυσμό απέναντι σε νέες εξάρσεις ιών.Οι πιο πρόσφατες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν:

Εισαγωγή προστασίας κατά του RSV: Για πρώτη φορά αποζημιώνεται πλήρως η χορήγηση μονοκλωνικού αντισώματος έναντι του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) για όλα τα νεογνά και τα ευάλωτα βρέφη έως 2 ετών.

Δωρεάν κάλυψη: Όλα τα εμβόλια που περιλαμβάνονται στο επίσημο χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου παρέχονται εντελώς δωρεάν για το σύνολο του παιδικού πληθυσμού της χώρας

Οι τάσεις φαίνονται σχετικά λιγότερο δυσμενείς για την ιλαρά και την ερυθρά

Οι περισσότερες μειώσεις στους παιδικούς εμβολιασμούς άρχισαν μεταξύ 2019 και 2022, συμπίπτοντας με την πανδημία COVID-19.

Ενώ οι ερευνητές πιστεύουν ότι η υγειονομική κρίση που προέκυψε από την πανδημία μπορεί να έπαιξε ρόλο, διευκρινίζουν επίσης ότι η μελέτη τους δεν είχε ως στόχο να διευκρινίσει τους λόγους για αυτές τις αλλαγές στα ποσοστά εμβολιασμού. Τονίζουν ιδιαίτερα την «επείγουσα ανάγκη» να διασφαλισθεί υψηλή και διαρκής εμβολιαστική κάλυψη «προκειμένου να αποτραπεί η αναζωπύρωση των μολυσματικών ασθενειών».

Τα τελευταία 50 χρόνια, οι εμβολιασμοί έχουν μειώσει τις επιπτώσεις ασθενειών όπως ο τέτανος, ο κοκκύτης, η πνευμονία, η ιλαρά, η γρίπη και η διφθερίτιδα, αποτρέποντας περισσότερους από 154 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, ιδίως μεταξύ των παιδιών, όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα της μελέτης. Ωστόσο, η COVID-19, έχει διαταράξει το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και έχει τροφοδοτήσει την δυσπιστία και την παραπληροφόρηση.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr

Πώς ο WHO αποφασίζει ποιοι παθογόνοι παράγοντες μπαίνουν σε «πρώτη γραμμή» πριν επόμενη πανδημία

Όταν μια νέα επιδημία εμφανίζεται, η επιστημονική κοινότητα δεν έχει την πολυτέλεια να ξεκινήσει την έρευνα από το μηδέν. Η ανάπτυξη ενός εμβολίου, μιας διαγνωστικής εξέτασης ή μιας θεραπείας μπορεί να απαιτήσει χρόνια, ενώ ένας νέος παθογόνος παράγοντας μπορεί να εξαπλωθεί σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Γι’ αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) προσπαθεί να προετοιμάσει το έδαφος πριν από την επόμενη υγειονομική κρίση. Το ερώτημα είναι: ποια από τα χιλιάδες παθογόνα που μπορούν να προκαλέσουν νόσο στον άνθρωπο αξίζει να μπουν πρώτα στη λίστα της έρευνας;

Η απάντηση δεν είναι απλώς «ποιο είναι το πιο θανατηφόρο». Ο WHO χρησιμοποιεί μια διαδικασία αξιολόγησης κινδύνου, στο πλαίσιο του R&D Blueprint, ώστε οι περιορισμένοι πόροι για έρευνα και ανάπτυξη να κατευθύνονται σε παθογόνους παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή διεθνή υγειονομική κρίση. Δεν είναι πρόβλεψη της επόμενης πανδημίας.

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που χρειάζεται να ξεκαθαρίσει ένας explainer είναι ότι η λίστα του WHO δεν αποτελεί πρόβλεψη για το ποιος ιός θα προκαλέσει την επόμενη πανδημία.

Ούτε σημαίνει ότι τα παθογόνα που βρίσκονται στη λίστα είναι τα μοναδικά επικίνδυνα.

Η λογική είναι διαφορετική: ο WHO προσπαθεί να εντοπίσει εκείνες τις ασθένειες για τις οποίες υπάρχει συνδυασμός υψηλού κινδύνου και σημαντικών κενών στην επιστημονική και ιατρική προετοιμασία.

Με απλά λόγια, η ερώτηση είναι περίπου: «Αν αυτό το παθογόνο προκαλούσε αύριο μια μεγάλη επιδημία, πόσο σοβαρό θα ήταν το πρόβλημα και πόσο καλά προετοιμασμένοι θα ήμασταν για να το αντιμετωπίσουμε;»

Τα δύο βασικά φίλτρα αξιολόγησης του WHO

Στην αξιολόγηση του WHO έχουν ιδιαίτερη σημασία δύο παράγοντες.

Πρώτον, η επιδημική δυναμική ενός παθογόνου. Δηλαδή, κατά πόσο μια ασθένεια έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει μεγάλες ή διεθνείς επιδημίες.

Δεύτερον, τα διαθέσιμα αντίμετρα. Υπάρχουν αποτελεσματικά εμβόλια; Υπάρχουν θεραπείες; Μπορεί η νόσος να διαγνωστεί γρήγορα και αξιόπιστα; Ή υπάρχουν σημαντικά κενά που θα δυσκόλευαν την αντιμετώπισή της σε μια έκτακτη κατάσταση;

Έτσι, ένας παθογόνος παράγοντας μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα σημαντικός για έρευνα όχι μόνο επειδή είναι επικίνδυνος, αλλά και επειδή δεν διαθέτουμε επαρκή εργαλεία για να τον αντιμετωπίσουμε.

Ποιοι ιοί βρίσκονται σήμερα στη λίστα του WHO

Στην τρέχουσα λίστα προτεραιοτήτων του WHO περιλαμβάνονται η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Crimean-Congo, η νόσος από τον ιό Ebola και η νόσος Marburg, ο πυρετός Lassa, οι MERS-CoV και SARS, οι νόσοι από Nipah και henipaviruses, ο πυρετός Rift Valley, ο Zika, καθώς και η περίφημη «Disease X».

Η παρουσία της COVID-19 στη λίστα έχει προφανή εξήγηση: η πανδημία έδειξε στην πράξη πόσο γρήγορα ένας αναπνευστικός ιός μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμια κρίση.

Άλλες ασθένειες, όπως ο Ebola και ο Marburg, συνδέονται με σοβαρή νόσηση και υψηλή θνητότητα, ενώ για ορισμένες από τις υπόλοιπες υπάρχει ανησυχία λόγω της δυνατότητας εξάπλωσης και των περιορισμένων διαθέσιμων αντιμέτρων.

Η λίστα, ωστόσο, δεν είναι στατική. Ο WHO την επανεξετάζει και την επικαιροποιεί όταν αλλάζουν τα επιστημονικά δεδομένα, οι ανάγκες δημόσιας υγείας ή η ίδια η μεθοδολογία αξιολόγησης.

Και τι ακριβώς κάνει ο WHO αφού επιλέξει τις προτεραιότητες;

Η διαδικασία δεν σταματά στη δημιουργία μιας λίστας.

Για κάθε προτεραιότητα, ο WHO επιδιώκει να οργανώσει ένα R&D roadmap: έναν οδικό χάρτη που προσδιορίζει τι χρειάζεται να γίνει σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης.

Ο στόχος είναι να μη βρεθεί η επιστημονική κοινότητα, όταν ξεσπάσει μια νέα επιδημία, να ψάχνει από την αρχή για βασικά εργαλεία. Η προετοιμασία μπορεί να αφορά την ανάπτυξη και αξιολόγηση εμβολίων, θεραπειών και διαγνωστικών εργαλείων, αλλά και τη δημιουργία γνώσης και τεχνολογικών πλατφορμών που μπορούν να προσαρμοστούν γρήγορα σε έναν νέο παθογόνο παράγοντα.

Εδώ βρίσκεται και μια από τις σημαντικότερες ιδέες πίσω από το R&D Blueprint: δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε σήμερα ποιος ακριβώς θα είναι ο επόμενος ιός για να προετοιμαστούμε για αυτόν.

Το «Disease X» είναι ακριβώς αυτή η ιδέα

Το πιο παράξενο όνομα στη λίστα είναι και ίσως το πιο σημαντικό για να καταλάβει κανείς τη φιλοσοφία του WHO.

Το Disease X δεν είναι ένας συγκεκριμένος ιός ή μια συγκεκριμένη ασθένεια. Είναι ένας τρόπος να περιγραφεί το ενδεχόμενο μιας σοβαρής διεθνούς επιδημίας που θα προκληθεί από έναν παθογόνο παράγοντα ο οποίος σήμερα είναι άγνωστος ως αιτία ανθρώπινης νόσου.

Άρα, η προετοιμασία δεν μπορεί να αφορά μόνο τους ιούς που γνωρίζουμε ήδη.

Η λογική είναι να αναπτυχθούν οριζόντιες επιστημονικές και τεχνολογικές δυνατότητες που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και όταν εμφανιστεί κάτι πραγματικά καινούργιο. Με αυτόν τον τρόπο, η έρευνα για τους γνωστούς παθογόνους παράγοντες λειτουργεί ταυτόχρονα ως προετοιμασία για τον άγνωστο.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της λίστας. Ο WHO δεν προσπαθεί να προβλέψει ποιος θα είναι ο επόμενος πανδημικός ιός. Προσπαθεί να μειώσει τον χρόνο που θα χρειαστούμε για να αντιδράσουμε όταν αυτός εμφανιστεί.

 

 

Πηγη: https://medicalmanage.gr/