Κατηγορία: Γενικά

Πηγη: https://www.oloygeia.gr/

Εναν πλήρη ενημερωτικό οδηγό για τον παρβοϊό Β19 με τη μορφή ερωταπαντήσεων έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Εταιρία Λοιμώξεων.

Τον οδηγό επιμελήθηκε ο κ. Στυλιανός Φ. Ασημακόπουλος, Αν. Καθηγητής Παθολογίας – Λοιμώξεων, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, Υπεύθυνος Μονάδος Ειδικών Λοιμώξεων Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών.

Τι είναι ο παρβοϊός (Parvovirus B 19) και ποια είναι η γεωγραφική, ηλικιακή και εποχική κατανομή των λοιμώξεων που προκαλεί;

Ο παρβοϊός B19 (Parvovirus B19) είναι το πιο γνωστό μέλος (γονότυπος) του γένους των ερυθροπαρβοϊών, που παίρνουν το όνομα τους από την ιδιαίτερη «αγάπη» που έχουν για προσβολή των πρόδρομων κυττάρων των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος. O παρβοϊός B19 προσβάλει αποκλειστικά των άνθρωπο και όχι ζώα (πχ σκύλος και γάτα) όπως συμβαίνει με άλλους παρβοϊούς. Η προσβολή από τον παρβοϊό B19 γίνεται συνήθως την Άνοιξη και στις αρχές του Καλοκαιριού και μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε περιοχή του κόσμου με εμφάνιση περιπτώσεων λοίμωξης είτε σποραδικά ή υπό μορφή σποραδικών εξάρσεων ή ακόμα και μικρών τοπικών επιδημιών, όπως για παράδειγμα σε σχολικές μονάδες όπου μπορεί να προσβληθεί ποσοστό 25-50% των μαθητών. Οι τοπικές επιδημίες ή σποραδικές εξάρσεις μπορεί να ακολουθούν κύκλους επανεμφάνισης κάθε 4-10 χρόνια. Ο ιός προσβάλει τον πληθυσμό κυρίως στη σχολική ηλικία, ώστε στην ηλικία των 15 ετών οι μισοί έφηβοι να έχουν προσβληθεί από τον ιό. Στη μετέπειτα ενήλικη ζωή το ποσοστό αυτό φτάνει το 60-70% και σε προχωρημένη ηλικία το 80-90% των ανθρώπων έχουν προσβληθεί από τον ιό.

Yπάρχει αύξηση των περιστατικών λοίμωξης από παρβοϊό;

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) σε πρόσφατη έκθεσή του (Απρίλιος 2024) επισημαίνει σημαντική αύξηση των περιστατικών λοίμωξης από τον παρβοϊό Β19 από τα τέλη του 2023 ως το πρώτο τρίμηνο του 2024 σε πολλές χώρες της Ευρώπης (Γαλλία, Ολλανδία, Ιρλανδία, Δανία, Νορβηγία). Παρότι σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες η λοίμωξη από παρβοϊό Β19 δεν ανήκει στα νοσήματα που βρίσκονται υπό συστηματική επιτήρηση, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν αύξηση των λοιμώξεων σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Συνακόλουθα καταγράφεται και αύξηση στα σοβαρά περιστατικά λοίμωξης από παρβοϊό σε παιδιά και περιστατικά θανάτων, κυρίως σε νεογέννητα λόγω λοίμωξης της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη που οδήγησε σε λοίμωξη του εμβρύου (συγγενής λοίμωξη). Η παρατηρούμενη αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα βάζει σε κίνδυνο ορισμένες ομάδες πληθυσμού, όπως οι έγκυες γυναίκες (για δυσμενή έκβαση της εγκυμοσύνης, ειδικά αν η λοίμωξη συμβεί στις πρώτες 20 εβδομάδες), οι ασθενείς με αιμοσφαιρινοπάθειες και οι ανοσοκατασταλμένοι.

Πώς μεταδίδεται ο ιός;

Ο παρβοϊός Β19 μεταδίδεται κυρίως μέσω των αναπνευστικών εκκρίσεων (με μεγάλα σταγονίδια που φτάνουν σε ακτίνα τα 2 μέτρα), οπότε προϋποθέτει στενή επαφή με άτομο που έχει λοίμωξη, ή επαφή με μολυσμένες επιφάνειες και εν συνεχεία μεταφορά του ιού με τα χέρια σε μύτη, μάτια και στόμα και πρόκληση λοίμωξης. Ένα άτομο που νοσεί είναι πιο μεταδοτικό στα αρχικά στάδια της νόσου, όταν εμφανίζει πυρετό και συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού, ενώ σε μετέπειτα στάδια, όπως όταν εμφανιστεί το εξάνθημα της νόσου, είναι πολύ λιγότερο ή καθόλου μεταδοτικό. Ο παρβοϊός Β19 είναι επίσης δυνατόν να μεταδοθεί με το αίμα (αυξημένος κίνδυνος σε άτομα με συχνές μεταγγίσεις και σε χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών) και από την έγκυο μητέρα στο έμβρυο με κίνδυνο για επιπλοκές του εμβρύου όταν η μετάδοση συμβεί στις πρώτες 20 εβδομάδες της εγκυμοσύνης.

Ποια είναι τα συμπτώματα της λοίμωξης από παρβοϊό Β19;

Ο παρβοϊός B19 προκαλεί σε παιδιά και εφήβους το λοιμώδες ερύθημα (γνωστό επίσης και ως πέμπτη νόσος) γιατί κατατάσσεται μέσα στις πέντε κλασσικές παιδικές αρρώστιες που εκδηλώνονται με εξάνθημα (ιλαρά, ερυθρά, παρωτίτιδα, οστρακιά). Υπάρχει πυρετός και συμπτώματα ιογενούς λοίμωξης (κεφαλαλγία, πονόλαιμος, βήχας, ρινική συμφόρηση, επιπεφυκίτιδα) και ένα χαρακτηριστικό εξάνθημα που αρχίζει από το πρόσωπο και προσομοιάζει με «χαστουκισμένα» μάγουλα, ενώ γύρω από το στόμα υπάρχει σχετική ωχρότητα. Ακολούθως επεκτείνεται στα άκρα (με περιφερική κατανομή τύπου γαντιών – καλτσών), στον κορμό και στους γλουτούς. To εξάνθημα έχει κηλιδοβλατιδώδη ή πορφυρική μορφολογία, ενώ μετά από μερικές ημέρες ορισμένες περιοχές καθαρίζουν και μένει ένα δικτυωτό (ή δαντελοειδές) πρότυπο. Το εξάνθημα μπορεί να επιμείνει για αρκετές εβδομάδες με υφέσεις και εξάρσεις. Ο ιός μπορεί να προκαλέσει επίσης πόνο στις αρθρώσεις (κυρίως σε ενήλικες, σπάνια στα παιδιά). Περίπου 20% όσων έχουν προσβληθεί από παρβοϊό Β19 δε θα έχουν καθόλου συμπτώματα, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία θα νοσήσει ήπια, όπως σε μια ανεπίπλεκτη ίωση.

Ποιες είναι οι επιπλοκές που μπορεί να εμφανίσει κάποιος που νοσεί από παρβοϊό Β19;

Η λοίμωξη από τον παρβοϊό Β19 μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναιμία, καθώς όπως αναφέρθηκε ο συγκεκριμένος ιός αγαπάει να προσβάλει τα αρχέγονα κύτταρα των ερυθρών μας αιμοσφαιρίων, οπότε σταματά η παραγωγή τους στα αρχικά στάδια (απλασία της ερυθράς σειράς). Η αναιμία είναι συνήθως σοβαρή και απαιτεί μεταγγίσεις αίματος, μέχρι ο οργανισμός να αντιμετωπίσει τη λοίμωξη. Επιρρεπή σε αυτή την επιπλοκή είναι άτομα που πάσχουν από κληρονομικές αιμοσφαιρινοπάθειες (δρεπανοκυτταρική αναιμία, σφαιροκυττάρωση, β μεσογειακή αναιμία). Σε άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή (μεταμοσχευμένοι) μπορεί να αναπτυχθεί χρόνια λοίμωξη και αναιμία. Μια άλλη σοβαρή επιπλοκή αφορά τις εγκύους και την πρόκληση βλάβης στο έμβρυο, ειδικά στις πρώτες 20 εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Το ποσοστό των εγκύων που δεν έχουν ανοσία στον ιό και μπορεί να νοσήσουν κατά την εγκυμοσύνη υπολογίζεται σε 30%-40%. Η προσβολή του εμβρύου μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναιμία στο αναπτυσσόμενο έμβρυο (εμβρυικός ύδρωπας), βλάβη της καρδιάς και αυτόματη αποβολή σε ένα ποσοστό 5-10% περίπου των περιπτώσεων.

Πώς γίνεται η διάγνωση της νόσου και ποια η θεραπεία;

Η υπόνοια νόσησης από παρβοϊό Β19 τίθεται από τον ιατρό με βάση την κλινική εικόνα και το χαρακτηριστικό εξάνθημα, ενώ η διάγνωση επιβεβαιώνεται με ειδική ορολογική εξέταση αίματος για την ανίχνευση αντισωμάτων έναντι του ιού ή με μοριακή εξέταση του αίματος για την ανίχνευση του γονιδιακού υλικού του ιού (PCR). Επί του παρόντος δεν υπάρχει διαθέσιμη αντιϊική θεραπεία ή εμβόλιο. Οι ήπιες μορφές αντιμετωπίζονται συμπτωματικά με λήψη παυσιπόνων-αντιπυρετικών, καλή ενυδάτωση και ανάπαυση. Σε περίπτωση αρθρίτιδας χορηγούνται αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Οι σοβαρές μορφές της νόσου και οι επιπλοκές αντιμετωπίζονται με νοσηλεία του ασθενούς και υποστήριξη με μεταγγίσεις, αν έχει αναπτυχθεί σοβαρή αναιμία (απλαστική κρίση), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται και ανοσολογικές θεραπείες.

Ποια τα μέτρα πρόληψης;

Ελλείψει εμβολίου τα μέτρα πρόληψης εστιάζονται στην αποφυγή στενής επαφής με άτομα που νοσούν και στην τήρηση σχολαστικών κανόνων υγιεινής όπως το τακτικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, ειδικά μετά από επαφή με κοινόχρηστες επιφάνειες, καθώς και η αποφυγή της κοινής χρήσης τροφίμων ή ποτών. Όσοι νοσούν θα πρέπει να παραμένουν σπίτι για το διάστημα που εμφανίζουν πυρετό (μεταδοτικό στάδιο) και να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους όταν βήχουν ή φτερνίζονται ώστε να αποφευχθεί η διασπορά και η μετάδοση του ιού. Έγκυες με επαγγέλματα υψηλού κινδύνου (πχ εργαζόμενες στον τομέα της υγείας, παιδικούς σταθμούς, σχολεία κλπ) πρέπει να είναι ιδιαίτερα επιμελείς στην τήρηση των ανωτέρω. Επειδή ο κίνδυνος προσβολής από τον ιό είναι παρόμοιος και στην κοινότητα δεν συνιστάται αποχή από την εργασία τους. Ο αποκλεισμός από την εργασία ως μέτρο πρόληψης της λοίμωξης από παρβοϊό Β19 σε οροαρνητικές εγκύους και μέχρι την 21η εβδομάδα κυήσεως μπορεί να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις που εμφανιστεί συρροή κρουσμάτων στο χώρο εργασίας (2 ή περισσότερα κρούσματα σε ασθενείς ή προσωπικό του νοσοκομείου εντός τριών εβδομάδων, ή 2 κρούσματα στην ίδια τάξη ή τρία στην ίδια σχολική μονάδα σε διάστημα τριών εβδομάδων).
Στα νοσοκομεία οι νοσηλευόμενοι ασθενείς με σοβαρή νόσηση (απλαστική κρίση) πρέπει να νοσηλεύονται κατά προτίμηση σε μονόκλινο δωμάτιο (απομόνωση) για μία εβδομάδα και οι ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς με χρόνια λοίμωξη για όλο το διάστημα νοσηλείας τους, ενώ το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που τους περιθάλπει θα πρέπει να λαμβάνει προφυλάξεις επαφής (πλύσιμο χεριών, ποδιά, μάσκα, γυαλιά, γάντια). Για τους υπόλοιπους μη ανοσοκατασταλμένους ασθενείς δε χρειάζεται απομόνωση, λαμβάνονται όμως από το προσωπικό προφυλάξεις επαφής με σταγονίδια.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Τα αποτελέσματα μεγάλης διαδικτυακής έρευνας αποδεικνύουν περίτρανα ότι πρέπει να γίνεται έλεγχος σπάνιων παθήσεων στην γέννηση.

Tην έρευνα διεξήγαγε η ομάδα του προγράμματος Rare Barometer της EURORDIS σε 5.569 ασθενείς από 50 χώρες, μία εκ των οποίων και η Ελλάδα. Συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα της έρευνας, της οποίας το ερωτηματολόγιο μεταφράστηκε σε 24 γλώσσες, ήταν τα εξής:

• Ποσοστό μεγαλύτερο από 70% θα ήθελε η σπάνια πάθησή τους να έχει διαγνωστεί κατά τη γέννηση, ενώ αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο από τη στιγμή που είναι γονείς παιδιών που ζουν με σπάνια πάθηση (82%) ή ζουν με σπάνια παιδιατρική πάθηση (73%).
• ο γενικός πληθυσμός είναι σε μεγαλύτερο βαθμό υπέρ του νεογνικού ελέγχου (84%) από τα άτομα που ζουν με την πάθηση και τα μέλη της οικογένειάς τους (70%)
• 90% υποστηρίζουν τον νεογνικό έλεγχο για οποιαδήποτε σπάνια πάθηση εάν αυτό μπορεί να επιταχύνει τη διάγνωσή της, να βελτιώσει την αναγνώριση σχετιζόμενων αναπηριών ή να προλάβει την πρόκληση βλάβης στο νεογνό.
• Το 82% των γονέων των ατόμων που ζουν με σπάνια πάθηση θα ήθελαν το παιδί τους να έχει διαγνωστεί κατά τη γέννηση.
• Το 63% των ατόμων που ζουν με σπάνια πάθηση θα ήθελαν να έχουν διαγνωστεί κατά τη γέννηση.

Οι περισσότεροι συμμετέχοντες υποστηρίζουν τον νεογνικό έλεγχο για όλες τις σπάνιες παθήσεις, ακόμη και εάν δεν θα ήθελαν η σπάνια πάθησή τους να έχει διαγνωστεί κατά τη γέννηση. Συγκεκριμένα το 90% των ερωτηθέντων πιστεύουν ότι οποιαδήποτε σπάνια πάθηση θα έπρεπε να ελεγχθεί κατά τη γέννηση εφόσον:

• Αυτό επιτρέπει την ταχύτερη διάγνωση, προς όφελος του ατόμου και των φροντιστών της οικογένειάς του.
• Αυτό δίνει τη δυνατότητα στο άτομο που ζει με τη σπάνια πάθηση να αναγνωριστούν καλύτερα οι αναπηρίες του, να έχει πιο ικανοποιητική κοινωνική υποστήριξη και να ζει αυτόνομα.
• Η πάθηση μπορεί να τεθεί υπό παρακολούθηση και να αποφευχθεί η πρόκληση βλάβης μέσω πρακτικών πρόληψης.

Η Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα είναι μέλος της EURORDIS, δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις ρευματικές παθήσεις ανήκουν στις σπάνιες παθήσεις, και συμμετέχει στο πρόγραμμα Rare Barometer της EURORDIS,του οποίου βασικοί στόχοι είναι η ενημέρωση όσων ασχολούνται με τη νομοθεσία και την πολιτική για θέματα που σχετίζονται με ασθενείς με σπάνιες ασθένειες.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Η σκόπιμη πρόκληση φερρόπτωσης θα μπορούσε να εξουδετερώσει ασθένειες όπως ο καρκίνος όπου η αχαλίνωτη κυτταρική ανάπτυξη εμφανίζεται επικίνδυνα. Η ικανότητα αναστολής της φερρόπτωσης, από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να προσφέρει στους γιατρούς νέους τρόπους καταπολέμησης του κυτταρικού θανάτου που δεν θα έπρεπε να συμβαίνει, όπως στην περίπτωση της πνευμονοπάθειας COVID-19.

Φερρόπτωση: Σε ορισμένες σοβαρές περιπτώσεις COVID-19, οι πνεύμονες υφίστανται ακραία βλάβη, με αποτέλεσμα μια σειρά απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων όπως η πνευμονία, η φλεγμονή και το σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας. Η βασική αιτία αυτών των ευρείας κλίμακας αντιδράσεων στους πνεύμονες παρέμενε μέχρι τώρα ασαφής. Μια νέα μελέτη από ερευνητές της Κολούμπια και του Ιατρικού Κέντρου Irving του Πανεπιστημίου Κολούμπια ρίχνει φως σε αυτό το μυστήριο.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, διαπίστωσε ότι η φερρόπτωση, μια μορφή κυτταρικού θανάτου που ονομάστηκε και αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στο Κολούμπια το 2012, είναι ο κύριος μηχανισμός κυτταρικού θανάτου που βρίσκεται στη βάση της πνευμονικής νόσου COVID-19. Το εύρημα δείχνει ότι η σκόπιμη διακοπή της φερρόπτωσης με υποψήφια θεραπευτικά φάρμακα θα μπορούσε να βελτιώσει τα αποτελέσματα της COVID-19. «Αυτό το εύρημα προσθέτει κρίσιμη εικόνα για την κατανόησή μας για το πώς η COVID-19 επηρεάζει το σώμα που θα βελτιώσει σημαντικά την ικανότητά μας να καταπολεμούμε απειλητικές για τη ζωή περιπτώσεις της νόσου», δήλωσε ο καθηγητής Brent Stockwell, ένας από τους κύριους συγγραφείς της μελέτης. Η Ferroptosis αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον καθηγητή Stockwell το 2012. Η Ferroptosis είναι μια ασυνήθιστη μορφή κυτταρικού θανάτου κατά την οποία ορισμένα κύτταρα πεθαίνουν επειδή τα εξωτερικά στρώματα λίπους τους καταρρέουν. Διαφέρει από το πιο κοινό είδος κυτταρικού θανάτου, που συμβαίνει τόσο σε περιβάλλοντα ασθενειών όσο και σε φυσιολογικές διαδικασίες όπως η γήρανση και περιλαμβάνει τα κύτταρα που κόβουν τα μόρια στο εσωτερικό τους.

Από τότε που πρότεινε την έννοια της φερρόπτωσης, το εργαστήριο Stockwell έδειξε ότι είναι καθοριστικής σημασίας για τις φυσιολογικές σωματικές διαδικασίες, αλλά ότι μπορεί επίσης να επιτεθεί και να σκοτώσει υγιή κύτταρα σε ασθενείς με νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως το Πάρκινσον, το Αλτσχάιμερ και η νόσος του Λου Γκέριγκ. Αν και η φερρόπτωση μπορεί να είναι καταστροφική, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι θα μπορούσε επίσης να αξιοποιηθεί για τα καλά. Η σκόπιμη πρόκληση φερρόπτωσης θα μπορούσε να εξουδετερώσει ασθένειες όπως ο καρκίνος όπου η αχαλίνωτη κυτταρική ανάπτυξη εμφανίζεται επικίνδυνα. Η ικανότητα αναστολής της φερρόπτωσης, από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να προσφέρει στους γιατρούς νέους τρόπους καταπολέμησης του κυτταρικού θανάτου που δεν θα έπρεπε να συμβαίνει, όπως στην περίπτωση της πνευμονοπάθειας COVID-19. «Είμαστε αισιόδοξοι ότι αυτά τα σημαντικά νέα ευρήματα θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε αυτήν την ολέθρια ασθένεια, η οποία, σε πάρα πολλές περιπτώσεις, εξακολουθεί να μειώνει τα αποτελέσματα της υγείας και οδηγεί σε θάνατο», δήλωσε ο Stockwell.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Tι συμβαίνει στην Ελλάδα με βάση τα επίσημα στοιχεία.

Το 2022, 3,88 εκατομμύρια παιδιά γεννήθηκαν στην Ε.Ε, αντιστοιχώντας σε αναλογία γεννήσεων (ο αριθμός των ζώντων γεννήσεων ανά 1.000 άτομα) 8,7. Η αναλογία ήταν 10,5 το 2000, 12,8 το 1985 και 16,4 το 1970.

Κατά την περίοδο 1961–2022, το υψηλότερο ετήσιο σύνολο ζώντων γεννήσεων στην ΕΕ καταγράφηκε το 1964, με 6,8 εκατομμύρια παιδιά. Από αυτό το συγκριτικό υψηλό έως τις αρχές του 21ου αιώνα, ο αριθμός των ζώντων γεννήσεων στην ΕΕ μειώθηκε με σχετικά σταθερό ρυθμό, φθάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο των 4,36 εκατομμυρίων το 2002. Κατά την πανδημία του COVID-19, οι ζώντες γεννήσεις στην ΕΕ αρχικά μειώθηκαν στο 4,07 (το 2020), στη συνέχεια αυξήθηκαν ελαφρώς στα 4,09 εκατομμύρια το 2021 και μειώθηκαν ξανά το 2022 σε 3,88 εκατομμύρια παιδιά.

Οι γυναίκες στην ΕΕ γίνονται μητέρες αργότερα στη ζωή τους

H μέση ηλικία των γυναικών κατά τον τοκετό στην ΕΕ συνέχισε να αυξάνεται μεταξύ 2001 και 2022, από το μέσο όρο των 29,0 ετών σε 31,1 έτη. Η ίδια τάση παρατηρείται και για τη μέση ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού κατά την ίδια περίοδο, από μια τιμή 28,8 στην ΕΕ το 2013 (το πρώτο έτος για το οποίο είναι διαθέσιμη η τιμή ΕΕ) σε μια τιμή 29,7 έτη το 2022.

Ενώ τα ποσοστά γονιμότητας για τις γυναίκες ηλικίας κάτω των 30 ετών στην ΕΕ έχουν μειωθεί από το 2001, τα ποσοστά γονιμότητας για τις γυναίκες ηλικίας 30 ετών και άνω έχουν αυξηθεί. Το 2001, το ποσοστό γονιμότητας για τις γυναίκες ηλικίας 25-29 ετών ήταν το υψηλότερο μεταξύ όλων των ηλικιακών ομάδων. Το 2022, το ποσοστό γονιμότητας για τις γυναίκες ηλικίας 30-34 ετών έγινε το υψηλότερο. Το ποσοστό γονιμότητας για τις γυναίκες ηλικίας 35 ετών και άνω είναι επίσης σε αύξηση.

Η Γαλλία με το υψηλότερο ποσοστό γονιμότητας και η Μάλτα με το χαμηλότερο

Μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, η Γαλλία ανέφερε το υψηλότερο συνολικό ποσοστό γονιμότητας το 2022, με 1,79 γεννήσεις ζώντων ανά γυναίκα, ακολουθούμενη από τη Ρουμανία (1,71) και τη Βουλγαρία (1,65). Αντίθετα, τα χαμηλότερα συνολικά ποσοστά γονιμότητας το 2022 καταγράφηκαν στη Μάλτα (1,08 ζωντανές γεννήσεις ανά γυναίκα), στην Ισπανία (1,16) και στην Ιταλία (1,24). Μεταξύ των χωρών της ΕΖΕΣ, το υψηλότερο συνολικό ποσοστό γονιμότητας το 2022 είχε η Ισλανδία (1,59) και το χαμηλότερο η Ελβετία (1,39).

Μεταξύ 2020 και 2021, το συνολικό ποσοστό γονιμότητας αυξήθηκε σε 21 κράτη μέλη της ΕΕ, μειώθηκε σε τέσσερα κράτη μέλη της ΕΕ και παρέμεινε σταθερό στην Ισπανία και τη Σουηδία. Αυτή η τάση αντιστράφηκε μεταξύ 2021 και 2022, με το συνολικό ποσοστό γονιμότητας να μειώνεται σε 25 κράτη και να αυξάνεται σε δύο κράτη -μέλη της ΕΕ: η υψηλότερη αύξηση σημειώθηκε στην Πορτογαλία (από 1,35 το 2021 σε 1,43 το 2022) ενώ η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στην Ιρλανδία (από 1,78 το 2021 σε 1,54 το 2022).

Στην πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ, το συνολικό ποσοστό γονιμότητας μειώθηκε σημαντικά μεταξύ 1980 και 2000-2003: έως το 2000, οι τιμές είχαν πέσει κάτω από 1,30 στη Βουλγαρία, την Τσεχία, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, τη Λετονία και τη Σλοβενία. Αφού έφτασε σε χαμηλό σημείο μεταξύ 2000 και 2003, το συνολικό ποσοστό γονιμότητας αυξήθηκε σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ και μέχρι το 2022, όλα εκτός από την Ισπανία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα και την Πολωνία ανέφεραν συνολικά ποσοστά γονιμότητας που ήταν πάνω από 1,30.

Τα τελευταία 50 χρόνια, τα συνολικά ποσοστά γονιμότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ συγκλίνουν γενικά: το 1970, η διαφορά μεταξύ των υψηλότερων ποσοστών (που καταγράφηκαν στην Ιρλανδία) και των χαμηλότερων ποσοστών (που καταγράφηκαν στη Φινλανδία) ήταν περίπου 2,0 ζώντες γεννήσεις ανά γυναίκα. Μέχρι το 1990 αυτή η διαφορά — μεταξύ ενός υψηλού στην Κύπρο και ενός χαμηλού στην Ιταλία — είχε μειωθεί σε 1,1 γεννήσεις ζώντων ανά γυναίκα. Μέχρι το 2010, η διαφορά μειώθηκε ξανά σε 0,8 γεννήσεις ζώντων ανά γυναίκα με υψηλό στην Ιρλανδία και χαμηλό στην Ουγγαρία. Μέχρι το 2022 η διαφορά μειώθηκε στο 0,7 όταν το υψηλότερο συνολικό ποσοστό γονιμότητας καταγράφηκε στη Γαλλία και το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στη Μάλτα.

Συνολικό ποσοστό γονιμότητας και ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου παιδιού

Τέσσερις διαφορετικές ομάδες κρατών μελών της ΕΕ μπορούν να προσδιοριστούν γενικά με βάση τη θέση τους σε σχέση με τους μέσους όρους της ΕΕ.
Η πρώτη ομάδα αποτελείται από τη Δανία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ολλανδία και τη Σουηδία, καθώς και το Λιχτενστάιν όπου τόσο το συνολικό ποσοστό γονιμότητας όσο και η μέση ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού ήταν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Μια δεύτερη ομάδα αποτελείται από την Εσθονία, τη Λιθουανία και την Πολωνία: όπου τα συνολικά ποσοστά γονιμότητας όσο και οι μέσες ηλικίες των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού ήταν κάτω από τους μέσους όρους της ΕΕ.
Μια τρίτη ομάδα που αποτελείται από την Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, την Πορτογαλία και τη Φινλανδία, καθώς και τη Νορβηγία και την Ελβετία κατέγραψε υψηλότερη από τη μέση ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού, αλλά χαμηλότερο συνολικό ποσοστό γονιμότητας από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η τελευταία ομάδα αποτελείται από το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Τσεχία, τη Γαλλία, την Κροατία, τη Λετονία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία, καθώς και την Ισλανδία. Σε καθεμία από αυτές τις χώρες, το συνολικό ποσοστό γονιμότητας ήταν υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά η μέση ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού ήταν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Πηγές:
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Fertility_statistics

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πειραματικό υποψήφιο εμβόλιο προκάλεσε παραγωγή ισχυρών αντισωμάτων που μπόρεσαν να εξουδετερώσουν πολλά στελέχη του HIV, σε μικρή κλινική δοκιμή.

Ερευνητές του Duke Human Vaccine Institute έκαναν σημαντική ανακάλυψη προς την ανάπτυξη αποτελεσματικού εμβολίου για τον HIV.

Το πειραματικό τους υποψήφιο εμβόλιο κατάφερε να προκαλέσει παραγωγή ισχυρών αντισωμάτων που μπόρεσαν να εξουδετερώσουν πολλά στελέχη του HIV, σε μικρή κλινική δοκιμή.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο  Cell, και δίνει αρχικές ενδείξεις ότι είναι δυνατόν να προκληθούν αυτά τα επιθυμητά ευρέως εξουδετερωτικά αντισώματα μέσω εμβολιασμού-κάτι που ποτέ δεν είχε επιτευχθεί.

Ο Barton F. Haynes, δήλωσε ότι πρόκειται για σημαντική εξέλιξη καθώς δείχνει ότι είναι εφικτό να προκληθούν αντισώματα με εμβόλιο που εξουδετερώνει τα πιο δύσκολα στελέχη του HIV.

Στην κλινική δοκιμή φάσης 1, το πειραματικό εμβόλιο στόχευσε την περιοχή στη εξωτερικό περίβλημα ου ιού HIV.

Σε 20 συμμετέχοντες, αντισώματα ικανά να ουδετεροποιούν στελέχη του HIV εντοπίστηκαν μετά από 2 δόσεις σε αρκετούς ανθρώπους.

Tο εμβόλιο με επιτυχία ενεργοποίησε αναγκαία ανοσιακά κύτταρα και οδούς ανάπτυξης αντισωμάτων.

Τα κύτταρα παρέμειναν σε προσαρμόσιμη κατάσταση, που τους επέτρεπε συνεχώς να εξελίσσονται μαζί με τον μεταλλασσόμενο ιό.

Ενώ χρειάζονται περισσότερες έρευνες για την ισχυροποίηση των αντισωμάτων και της στόχευσης επιπλέον ιικών περιοχών, οι ερευνητές νιώθουν ενθαρρυμένοι από τα αρχικά αποτελέσματα.

Ο Dr. Haynes πρόσθεσε ότι ένα επιτυχές εμβόλιο για τον HIV πιθανόν θα χρειαστεί τουλάχιστον 3 συστατικά που θα στοχεύουν σε διαφορετικές ιικές περιοχές.

Η καινοτόμος μέθοδος της ομάδας δείχνει υποσχόμενη ως πιθανή οδός για την τελική νίκη επι το ιού.

Πηγές:
 Cell.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αθήνας συνοψίζουν πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό JAMA Network

Στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό JAMA Network δημοσιεύτηκε πρόσφατα ανασκόπηση για τα ενδιαφέροντα ευρήματα από κλινικές μελέτες για τους αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1.

Όπως αναφέρουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (παθολόγος, καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής), η Παναγιώτα Ζαχαράκη (βιολόγος) και η Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (επίκουρη καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας) μελέτες σε ζώα υποδηλώνουν ότι οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1, πιο γνωστοί με επωνυμίες όπως Ozempic και Wegovy (σεμαγλουτίδη), Victoza (λιραγλουτίδη) και Byetta (εξενατίδη), μείωσαν τις συμπεριφορές αναζήτησης νικοτίνης.

Αυτά τα ευρήματα δρομολόγησαν κλινικές δοκιμές 2 αγωνιστών υποδοχέα GLP-1 σε άτομα που θέλουν να σταματήσουν το κάπνισμα. Μια δοκιμή, που υποστηρίζεται από το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Ναρκωτικών (NIDA), συγκρίνει την εξενατίδη με ένα εικονικό φάρμακο. Η άλλη δοκιμή, από τη Novo Nordisk, συγκρίνει τη σεμαγλουτίδη με εικονικό φάρμακο.

Διακοπή καπνίσματος

Η διακοπή του καπνίσματος είναι μόνο μία από τις διάφορες ενδείξεις για τις οποίες τα δημοφιλή φάρμακα αναλύονται. Έχουν ήδη εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας και, πιο πρόσφατα, για την προστασία από καρδιαγγειακό θάνατο, έμφραγμα του μυοκαρδίου και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Το GLP-1 είναι μια ορμόνη της κατηγορίας των ινκρετινών, ένα πεπτίδιο που εκκρίνεται στο πεπτικό σύστημα μετά την κατανάλωση θρεπτικών συστατικών. Μεταξύ των ατόμων με διαβήτη τύπου 2, η διέγερση των υποδοχέων GLP-1 με τέτοιους αγωνιστές μειώνει σημαντικά τη γλυκόζη στο πλάσμα και βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο. Το GLP-1 καθυστερεί επίσης την γαστρική κένωση και, δρώντας στον υποθάλαμο, προάγει τον κορεσμό και μειώνει την πρόσληψη τροφής. Εκτός από το πάγκρεας, οι υποδοχείς GLP-1 βρίσκονται στον εγκέφαλο, τα λιπώδη κύτταρα, την καρδιά, το συκώτι και άλλα όργανα.

Κατά μέσο όρο, οι άνθρωποι που κάπνιζαν προηγουμένως παίρνουν 3,6 έως 5 κιλά μέσα σε 6 μήνες μετά τη διακοπή του καπνίσματος, προοπτική που είναι αρκετή για να αποτρέψει μερικούς από το να προσπαθήσουν να κόψουν τη συνήθεια της νικοτίνης.

Μια πιλοτική μελέτη πρότεινε ότι η εξενατίδη, η οποία εγκρίθηκε το 2005 για τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου στον διαβήτη τύπου 2, μπορεί να βοηθήσει τους καπνιστές να το κόψουν αλλά και να τους αποτρέψει από το να προσθέσουν βάρος. Σε μια επόμενη δοκιμή ανατέθηκε τυχαία σε 84 άτομα που κάπνιζαν και ήταν προδιαβητικά, υπέρβαρα ή και τα δύο να λάβουν εβδομαδιαίες ενέσεις εξενατίδης ή εικονικό φάρμακο για 6 εβδομάδες. Η δοκιμή απέκλεισε άτομα με διαβήτη τύπου 2, επειδή οι περισσότερες μελέτες διακοπής του καπνίσματος προσπαθούν να εγγράψουν σχετικά υγιή άτομα.

Όλοι στη δοκιμή έλαβαν επίσης επιθέματα θεραπείας υποκατάστασης νικοτίνης και σύντομη συμβουλευτική για διακοπή του καπνίσματος. Στο τέλος της μελέτης, περίπου το 46% των συμμετεχόντων που έλαβαν εξενατίδη είχαν κόψει το κάπνισμα, σε σύγκριση με το 27% της ομάδας του εικονικού φαρμάκου. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες στην ομάδα της εξενατίδης ζύγιζαν περίπου 2,2 κιλά λιγότερο κατά μέσο όρο από εκείνους που έλαβαν το εικονικό φάρμακο. Η πιλοτική μελέτη οδήγησε στη μεγαλύτερη δοκιμή της εξενατίδης που χρηματοδοτήθηκε από το NIDA, η οποία στοχεύει να εγγράψει 216 άτομα που καπνίζουν και είναι υπέρβαρα ή έχουν προδιαβήτη. Αυτή τη φορά, οι συμμετέχοντες στη μελέτη θα λάβουν ενέσεις εξενατίδης ή εικονικό φάρμακο για 14 εβδομάδες.

Η δοκιμή σεμαγλουτίδης της Novo Nordisk, η οποία περιλαμβάνει επίσης ενήλικες που καπνίζουν και είναι υπέρβαροι ή προδιαβητικοί, εστιάζει στις αλλαγές στο σωματικό βάρος, τη μάζα λίπους και την περίμετρο της μέσης από την έναρξη έως τις 28 εβδομάδες μετά την πρώτη ένεση.

Αλκοολισμός

Μελέτη που χρησιμοποίησε δεδομένα από εθνικά μητρώα στη Δανία διαπίστωσε ότι οι ασθενείς που ελάμβαναν αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 είχαν λιγότερα συμβάντα σχετιζόμενα με το αλκοόλ από εκείνους που ελάμβαναν αναστολείς DPP-4, μια άλλη κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία διαβήτης τύπου 2. Τα συμβάντα που σχετίζονται με το αλκοόλ ορίστηκαν ως η εισαγωγή στο νοσοκομείο για αλκοολισμό, θεραπεία αλκοολισμού και αγορά φαρμάκου που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του συνδρόμου στέρησης από το αλκοόλ ή της εξάρτησης από το αλκοόλ.

Ωστόσο, η μόνη ολοκληρωμένη τυχαιοποιημένη δοκιμή αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 που περιελάμβανε ασθενείς με διαταραχή χρήσης αλκοόλ διαπίστωσε ότι η εξενατίδη δεν ήταν καλύτερη από το εικονικό φάρμακο για τη μείωση των ημερών μεγάλης κατανάλωσης αλκοόλ, εκτός από μια υποομάδα συμμετεχόντων που είχαν επίσης παχυσαρκία.

Δύο μελέτες σεμαγλουτίδης που χρηματοδοτήθηκαν από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (ΝΙΗ), για τη θεραπεία διαταραχών χρήσης ουσιών τυχαιοποίησαν 48 συμμετέχοντες σε 9 εβδομαδιαίες ενέσεις σεμαγλουτίδης ή εικονικού φαρμάκου. Στη μια δοκιμή θα διερευνηθούν οι επιπτώσεις της σεμαγλουτίδης στις αποκρίσεις και την κατανάλωση αλκοόλ στο εργαστήριο, την κατανάλωση αλκοόλ στον πραγματικό κόσμο και την απώλεια βάρους σε αλκοολικά άτομα. Η άλλη δοκιμή, στην οποία συμμετείχαν άτομα που κάπνιζαν κατά μέσο όρο τουλάχιστον 5 τσιγάρα την ημέρα για τον προηγούμενο χρόνο, θα εξετάσει τις επιδράσεις της σεμαγλουτίδης στην πρόσληψη νικοτίνης και την επιθυμία σε εργαστηριακές δοκιμές και στον πραγματικό κόσμο, καθώς και αλλαγές στο σωματικό βάρος.

Αν και ο FDA έχει εγκρίνει 3 φάρμακα για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ, η πρόσληψη τους είναι χαμηλή συνολικά. Αυτό οφείλεται στην απροθυμία να αναζητήσουν θεραπεία, στην έλλειψη εκπαίδευσης για τον εθισμό μεταξύ των επαγγελματιών υγείας και στο σημαντικό στίγμα γύρω από τον εθισμό. Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 θα μπορούσαν ενδεχομένως να ξεπεράσουν ορισμένα από αυτά τα εμπόδια, μιας και αυτή η κατηγορία φαρμάκων έχει αρχίσει να χρησιμοποιείται για άλλους λόγους αρκετά.

Ναρκωτικές ουσίες

Όπως και με άλλες διαταραχές χρήσης ουσιών, η προκλινική έρευνα δείχνει ότι οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 μπορεί να βοηθήσουν άτομα που κάνουν χρήση κοκαΐνης, για τα οποία δεν υπάρχει καμία φαρμακευτική θεραπεία.

Τρία άτομα κλήθηκαν να παρακολουθήσουν μια εβδομαδιαία επίσκεψη στην κλινική για 6 εβδομάδες, οπότε και έπρεπε να λάβουν ενέσεις εξενατίδης και ατομική συμβουλευτική για χρήση ναρκωτικών. Δύο συμμετέχοντες συνέχισαν να κάνουν χρήση κοκαΐνης κατά τη διάρκεια της μελέτης ενώ το τρίτο σταμάτησε στην μισή περίοδο. Οι βαθμολογίες ικανοποίησης στο τέλος ήταν γενικά θετικές, ευνοώντας το ενδεχόμενο πραγματοποίησης μιας τυχαιοποιημένηςς δοκιμής ενός αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 σε άτομα με εθισμό στην κοκαΐνη.

Προηγουμένως, μια δοκιμή που δημοσιεύθηκε το 2021 από ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Yale και στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια δεν βρήκε στοιχεία ότι η εξενατίδη άλλαξε τη χρήση κοκαΐνης ή τις υποκειμενικές επιδράσεις της σε άτομα με εθισμό στην κοκαΐνη. Ωστόσο, η δοκιμή τους τυχαιοποίησε τους 13 συμμετέχοντες σε μία μόνο δόση εξενατίδης ή εικονικού φαρμάκου, κάτι που απέκλειε την εξαγωγή σταθερών συμπερασμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα της εξενατίδης στη θεραπεία του εθισμού στην κοκαΐνη.

Χρόνια Νεφρική Νόσος

Ένα άρθρο ανασκόπησης του 2022 σχετικά με τις πιθανές χρήσεις των αγωνιστών υποδοχέα GLP-1, προβλέπει ότι η επόμενη νέα εγκεκριμένη από τον FDA ένδειξη για τα φάρμακα θα είναι η προστασία από την επιδείνωση της χρόνιας νεφρικής νόσου σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.

Η αρχική απόδειξη ότι οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 μπορεί να προστατεύσουν τη νεφρική λειτουργία σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 προήλθαν κυρίως από δοκιμές που μελετούσαν τις επιδράσεις των φαρμάκων στις καρδιαγγειακές παθήσεις. Αυτές οι μελέτες περιελάμβαναν άτομα με και χωρίς χρόνια νεφρική νόσο.

Περίπου το 40% των ατόμων με διαβήτη τύπου 2 έχουν χρόνια νεφρική νόσο. Σε ένα δελτίο τύπου της NovoNordisk το Μάρτιο, η εταιρεία ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μιας διεθνούς δοκιμής που τυχαιοποίησε 3.533 άτομα με διαβήτη τύπου 2 και χρόνια νεφρική νόσο για να λαμβάνουν εβδομαδιαίες ενέσεις σεμαγλουτίδης ή εικονικό φάρμακο για περίπου 5 χρόνια. Οι ασθενείς που έλαβαν σεμαγλουτίδη είχαν 24% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν εξέλιξη της νεφρικής τους νόσου ή θάνατο από νεφρική ή καρδιαγγειακή αιτία. Η NovoNordisk ολοκλήρωσε τη δοκιμή νωρίτερα, αφού μια ενδιάμεση ανάλυση έδειξε αποτελεσματικότητα.

Νόσος Αλτσχάιμερ

Γενικά, οι συμμετέχοντες σε δοκιμές φαρμάκων που τυχαιοποιούνται στη δραστική θεραπεία είναι πιο πιθανό να αναφέρουν ανεπιθύμητες ενέργειες από εκείνους που λαμβάνουν εικονικό φάρμακο. Αλλά οι ερευνητές παρατήρησαν κάτι ασυνήθιστο στις κλινικές δοκιμές της σεμαγλουτίδης για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2. Τα άτομα που είχαν λάβει τον αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1 είχαν λιγότερες πιθανότητες να αναφέρουν γνωστική διαταραχή ή άνοια.

Επιπλέον, υπήρχαν όλα αυτά τα προκλινικά στοιχεία που χρονολογούνται πριν από 25 χρόνια σχετικά με τα πιθανά οφέλη των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Λίγες εβδομάδες αφότου οι αρουραίοι έλαβαν ενέσεις αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 στο περιτόναιό τους, βρέθηκε ότι είχαν μειωμένη φλεγμονή στον εγκέφαλό τους. Γνωρίζουμε ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη στον εγκέφαλο ως πιθανός μηχανισμός έχει σίγουρα αντίκτυπο στην ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ.

Η NovoNordisk χρηματοδοτεί 2 διεθνείς δοκιμές φάσης 3 που έχουν εγγράψει περίπου 1.800 συμμετέχοντες η καθεμία. Η βασική διαφορά μεταξύ των δοκιμών είναι ότι μόνο 1 ήταν ανοιχτή σε ασθενείς με σημαντική παθολογία των μικρών αγγείων.

Οι δοκιμές ανέθεσαν τυχαία στους συμμετέχοντες να λάβουν είτε χάπια σεμαγλουτίδης είτε χάπια εικονικού φαρμάκου για 156 εβδομάδες.  Οι συμμετέχοντες και στις δύο δοκιμές πρέπει να έχουν εναποθέσεις αμυλοειδούς στον εγκέφαλό τους, χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου Alzheimer, που επιβεβαιώνεται με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων ή εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Τα αποτελέσματα των μελετών αναμένονται το 2025.

Πάρκινσον

Οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Πάρκινσον, αλλά τα ευρήματα σχετικά με τους αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 και τη νευροεκφυλιστική πάθηση είναι ποικίλα.

Μια μελέτη κοόρτης περίπου 100.000 ατόμων με διαβήτη τύπου 2, που δημοσιεύθηκε το 2020, διαπίστωσε ότι η χρήση αγωνιστών υποδοχέα GLP-1 ή DPP-4i συσχετίστηκε με χαμηλότερο ποσοστό νόσου Πάρκινσον σε σύγκριση με άλλα από του στόματος φάρμακα διαβήτη τύπου 2.

Μια πρόσφατα δημοσιευμένη τυχαιοποιημένη δοκιμή που περιελάμβανε 156 ασθενείς με πρώιμη νόσο του Parkinson διαπίστωσε ότι ο αγωνιστής του υποδοχέα GLP-1 λιξισενατίδη (Adlyxin), η οποία χορηγείται καθημερινά με ένεση, φάνηκε να επιβραδύνει την επιδείνωση των συμπτωμάτων σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο μετά από 1 έτος θεραπείας. Το φάρμακο συσχετίστηκε με ανεπιθύμητες ενέργειες στο γαστρεντερικό.

Ωστόσο, μια άλλη πρόσφατη τυχαιοποιημένη δοκιμή ενός αγωνιστή υποδοχέα GLP-1 δεν βρήκε κανένα όφελος. Αν και μικρότερες δοκιμές πρότειναν ότι η εξενατίδη μπορεί να βελτιώσει τα κινητικά χαρακτηριστικά της νόσου του Πάρκινσον, η πιο πρόσφατη μεγαλύτερη δοκιμή δεν το επιβεβαίωσε. Η δοκιμή τυχαιοποίησε 255 ασθενείς με πρώιμη, χωρίς θεραπεία νόσο του Πάρκινσον σε ενέσεις εξενατίδης ή ενός εικονικού φαρμάκου για 36 εβδομάδες. Μια ανάλυση υποομάδας όντως αύξησε την πιθανότητα ότι το φάρμακο μπορεί να ωφελήσει νεότερους ανθρώπους με νόσο Πάρκινσον, αλλά απαιτείται περαιτέρω μελέτη, ανέφεραν οι συγγραφείς τον Ιανουάριο.

Προσφορά και ζήτηση

Υπάρχουν επίσης υποδείξεις ότι οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 μπορεί να είναι χρήσιμοι στη θεραπεία του άσθματος και της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, της φλεγμονώδους αρθρίτιδας και της ψωρίασης, ορισμένων ηπατικών ασθενειών, της κατάθλιψης και των οφθαλμικών διαταραχών.

Τα προκλινικά στοιχεία υποδηλώνουν, για παράδειγμα, ότι οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 μπορεί να προστατεύουν από νευροοφθαλμικές καταστάσεις όπως η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Αυτό θα είναι ένα σημαντικό επικουρικό όφελος για ασθενείς με διαβήτη ή/και παχυσαρκία.

Καθώς προκύπτουν δεδομένα, ωστόσο, τα φάρμακα μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία του γλαυκώματος και άλλων οφθαλμικών παθήσεων σε άτομα που δεν έχουν διαβήτη τύπου 2.

Η Eli Lilly έχει επίσης 2 φάρμακα με το ίδιο δραστικό συστατικό αλλά διαφορετικές ενδείξεις. Η τιρζεπατίδη είναι ένας διπλός αγωνιστής που ενεργοποιεί τους υποδοχείς 2 ορμονών που εκκρίνονται από το έντερο: το GLP-1 και το GIP. Εγκρίθηκε τον Μάιο του 2022 ως Mounjaro για τη βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2. Όπως και με άλλους αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1, οι ερευνητές διερευνούν τις πιθανές χρήσεις της tirzepatide πέρα από τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας.

Για παράδειγμα, μια κλινική δοκιμή βρίσκεται σε εξέλιξη για να διαπιστωθεί εάν το φάρμακο βελτιώνει την άπνοια ύπνου. Η διαθεσιμότητα ορισμένων δόσεων ενέσεων Mounjaro περιορίστηκε από τα τέλη του 2022 έως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους λόγω της αυξημένης ζήτησης, σύμφωνα με τον FDA. Ο οργανισμός ενέκρινε την άλλη εμπορική ονομασία της tirzepatide, το Zepbound, το Νοέμβριο του 2023 για τη θεραπεία της παχυσαρκίας.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Το “MSD for Mothers” υλοποιήθηκε και στη χώρα μας στηρίζοντας το πρόγραμμα «Μητέρα & Παιδί» των Γιατρών του Κόσμου Ελλάδος.

Περισσότερες από 30 εκατομμύρια γυναίκες ανά τον κόσμο έχουν αποκτήσει πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες μητρικής φροντίδας υγείας χάρη στο πρόγραμμα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης “MSD for Mothers”, το οποίο υλοποιείται από το 2011 σε όλο τον κόσμο. Για την υλοποίηση του “MSD For Mothers”, η MSD συνεργάζεται στενά με φορείς σε όλο τον κόσμο με στόχο τη μείωση της μητρικής θνησιμότητας παγκοσμίως, τη βελτίωση της πρόσβασης σε σύγχρονες μεθόδους αντισύλληψης και την ίση πρόσβαση σε υπηρεσίες μητρικής φροντίδας. Το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τον στόχο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για μείωση της μητρικής θνησιμότητας σε λιγότερους από 70 θανάτους ανά 100.000 γεννήσεις μέχρι το 2030 (SDG 3.1).

Οι αδιάκοπες και συνεργατικές προσπάθειες της MSD τα τελευταία 13 χρόνια σε πάνω από 70 χώρες συντέλεσαν στο να επιτευχθεί και να ξεπεραστεί ο στόχος του “MSD For Mothers” να προσφέρει βοήθεια σε περισσότερες από 25 εκατομμύρια γυναίκες μέχρι το 2025. Έτσι, στις 9 Μαΐου 2024, η MSD ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα “MSD For Mothers” μέσα σε 13 χρόνια έχει καταφέρει να προσφέρει αξιόπιστη φροντίδα υγείας σε περισσότερες από 30 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως, συμβάλλοντας σε έναν κόσμο όπου καμιά γυναίκα δεν χρειάζεται να πεθάνει κατά τη διάρκεια του τοκετού. Σε αυτό συνέβαλε η ενίσχυση των Συστημάτων Υγείας και η εξεύρεση λύσεων για την αντιμετώπιση των εξατομικευμένων αναγκών των μητέρων, των βρεφών και των οικογενειών τους, παγκοσμίως.

«Έχουμε βοηθήσει, ώστε περισσότερες από 30 εκατομμύρια γυναίκες να έχουν πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας φροντίδα που σώζει ζωές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού, ξεπερνώντας τον στόχο μας που ήταν να φτάσουμε τα 25 εκατομμύρια γυναίκες μέχρι το 2025», αναφέρει σε δηλώσεις της η Allison Goldberg, πρόεδρος του Ιδρύματος MSD. Και συμπληρώνει: «Αυτό το ορόσημο χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι χρειάζεται να γίνει πολλή δουλειά ακόμη και εμείς παραμένουμε δεσμευμένοι στο όραμά μας για τη δημιουργία ενός κόσμου όπου καμία γυναίκα δεν χρειάζεται να πεθάνει δίνοντας ζωή».

Ενδεικτικά, στην Ινδία μέσω του “MSD for Mothers”, πάνω από ένα εκατομμύριο γυναίκες απέκτησαν πρόσβαση στην πρωτοβουλία “Manyata”, που υποστηρίζει την ποιοτική βελτίωση της φροντίδας μητρότητας, ενώ στη Βραζιλία σε συνεργασία με δίκτυο νοσοκομείων και το Υπουργείο Υγείας εκπαιδεύθηκαν 250 πάροχοι υπηρεσιών υγείας σε πρωτόκολλα περίθαλψης με αποτέλεσμα τη μείωση κατά 54% του ποσοστού μητρικής θνησιμότητας σε δύο χρόνια σε μια πολιτεία της χώρας. Στην Κένυα, η χρηματοδότηση μελέτης για την καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού μετά την εγκυμοσύνη, οδήγησε σε αύξηση κατά 24% της κάλυψης του πληθυσμού-στόχου. Τέλος, στη Νιγηρία, τη χώρα με τους περισσότερους μητρικούς θανάτους παγκοσμίως, το σχέδιο “Saving Mothers, Giving Life” βελτίωσε την ποιότητα της μητρικής υγειονομικής περίθαλψης σε 25 ιδιωτικές δομές υγείας και οδήγησε σε μείωση των μητρικών και περιγεννητικών θανάτων κατά 60% και 16%, αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα “MSD for Mothers” στην Ελλάδα  

Το “MSD for Mothers” υλοποιήθηκε και στη χώρα μας στηρίζοντας το πρόγραμμα «Μητέρα & Παιδί» των Γιατρών του Κόσμου Ελλάδος.

Το πρόγραμμα εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2016 με στόχο να προσφέρει υγειονομική περίθαλψη σε περίπου 8.400 έγκυες γυναίκες και τα νεογνά τους που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού (ανασφάλιστοι, πρόσφυγες, μετανάστες, μειονότητες) και δωρεάν πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό σε θέματα γυναικείας υγείας και οικογενειακού προγραμματισμού σε τουλάχιστον 480 εθελοντές επαγγελματίες υγείας μέσω καινοτόμου εκπαιδευτικής πλατφόρμας e-learning.

Το πρόγραμμα «Μητέρα & Παιδί» ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2018 έχοντας ξεπεράσει κατά πολύ την αρχική πρόβλεψη και προσφέροντας τελικά γυναικολογικές υπηρεσίες σε 42.339 γυναίκες εκ των οποίων οι 3.742 έγκυες, παιδιατρικές υπηρεσίες σε 7.693 νεογνά και βρέφη, ενώ εκπαιδεύθηκαν 1.962 επαγγελματίες υγείας μέσω στοχευμένου εκπαιδευτικού υλικού. Τέλος, κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν 405 επισκέψεις κινητών ιατρικών μονάδων και διανεμήθηκαν 7.282 κιτ βρεφικής φροντίδας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/